Makabayan Elementary Bec,PELC Makabayan

185,595 views

Published on

This is the Basic Education Curriculum developed by the Education Department as a guide for teachers handling the subject MAKABAYAN. Included are the COMPETENCIES that the learners must acquire in the course of the session

Published in: Education, Sports, Business
39 Comments
29 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
185,595
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
32,408
Actions
Shares
0
Downloads
3,419
Comments
39
Likes
29
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Makabayan Elementary Bec,PELC Makabayan

  1. 1. (P h i lip p in e Ele m e n ta ry Le a rn in g Co m p e te n c i e s ) MAKAB AYAN
  2. 2. MAKABAYAN DESKRIPSYON Ang Makabayan ay binubuo ng mga sumusunod na asignatura: Sibika at Kultura; Heograpiya, Kasaysayan at Sibika (SK;HKS) Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan (MSEP) Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan (EPP) Edukasyon sa Kagandahang-Asal at Wastong Pag-uugali (EKAWP) Ang Makabayan para sa Una, Ikalawa at Ikatlong Baitang ay binubuo ng Sibika at Kultura na nagsisilbing batayang aralin sa pagsasanib ng Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan. Ito ay pag-aaral ng pakikipag-ugnayan ng tao sa lipunan at sa pamahalaan; ang kanyang mga karapatan at bahaging ginagampanan, tungkulin at pananagutan bilang mamamayan. Tumutukoy rin ito sa paglinang ng mga pagpapahalagang moral at ispiritwal; pagkakaroon ng kamalayan sa mga pamana ng lahi at malikhaing pagpapahayag ng sariling damdamin sa Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan. Ang Heograpiya/Kasaysayan/Sibika para sa Ikaapat na Baitang ay nakatuon sa Heograpiya. Naglalayon ito na mabigyan ang mga mag-aaral ng pananaw tungkol sa kapaligirang pisikal, panlipunan at pagkabuhayan; ang mga paraan ng pakikibagay/pakikiangkop at ang wastong pangangasiwa nito. Kabilang dito ang mga katangiang pangheograpiya ng bansa tulad ng mga anyong lupa at tubig, klima, halaman, hayop, lokasyon, direksyon, taas ng lugar, populasyon, at ang paggamit, pangangalaga at pagpapabuti sa mga ito. Para sa Ikalimang Baitang, ang pokus na disiplina ay Kasaysayan. Naglalahad ito ng kontinuum ng mga suliranin, tagumpay at mga pangyayari na nakaimpluwensya sa kasalukuyan; ang mga pagbabago sa lipunan na naging sanhi ng pagsibol ng bago at maraming pagkakataon at pakinabang para sa paglinang ng kakayahan ng tao at ang mga programa sa kasalukuyang lipunan na naglalayong makatulong sa pagkamit ng minimithing bukas. Para sa Ikaanim na Baitang, ang pokus ay ang Sibika. Tumatalakay ito sa ugnayan ng tao at ng pamahalaan; mga karapatang tinatamasa, bahaging dapat gampanan, tungkulin at pananagutan bilang mamamayan. Ang Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan ay nakatuon sa paglinang sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng tahanan na magiging daan sa pagpapatatag ng pamilya. Ang mga gawain ay nagbibigay-diin sa paglinang ng kanais-nais na saloobin, batayang kasanayan at mga gawi sa paggawa sa pamamagitan ng mga araling may kaugnayan sa pang-araw-araw na gawain sa tahanan, paaralan at sa pamayanan at ang paglikha ng mga bagay na kapaki-pakinabang. 1
  3. 3. Ang mga aralin na ituturo sa bawat buwanang pagmamarka ay sumasaklaw sa edukasyong pantahanan, agrikultura, sining pang- industriya, tingiang pangangalakal at impormasyong teknolohiya. Sa pamamagitan nito, mabibigyan ang mga bata ng mga karanasan sa mga kasanayan para sa iba’t ibang hanapbuhay. Isang katangian ng pagtuturo ng asignaturang ito ang pagiging flexible upang matugunan ang mga pangangailangang lokal at panrehiyon. Gayundin, ang mga paaralan ay binibigyan ng laya sa pagpili ng mga gawaing sadyang angkop sa karanasan ng mga bata. Sa Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan (MSEP) ang mga bata ay nakapagpapahayag ng kanilang damdamin, ideya, at imahinasyon. Sa pamamagitan ng musika, sining at edukasyong pagpapalakas ng katawan, at iba pang malikhaing gawain at proyekto, malilinang ang pagpapahalaga sa mga katutubo at kontemporaring sining. Bibigyan ng pagkakataon ang mga bata na magamit ang kanilang natutuhan sa mga gawaing nakaaaliw. Habang papataas ng baitang ang bata, ang kaangkupang pisikal at mga kasanayang panlaro (lead-up games), musika at pagkamalikhain sa disenyo at craft construction ay higit pang lilinangin. Ang Edukasyon sa Kagandahang Asal at Wastong Pag-uugali (EKAWP) ay isasanib sa lahat ng antas. Ito ang mga batayang pagpapahalaga na likas sa bawat asignatura. MGA INAASAHANG BUNGA SA MAKABAYAN MITHIIN: Nakapagpapakita ng: sapat na kaalaman at kamalayan sa mga pambansang pagkakakilanlan, kapaligiran at pagpapaunlad ng kabuhayan, agham at teknolohiya; mapanuri at malikhaing pag-iisip tungo sa mapanagutang pagpapasya sa mga isyu o usaping kinakaharap; pagpapahalaga sa sining, musika, laro, sayaw at iba pang bahagi ng kultura gayundin sa pagiging Pilipino at sa kanyang mga karapatan at pananagutan bilang mamamayan; positibong saloobin sa paggawa upang makapamuhay nang produktibo sa isang bansang mapayapa; at kakayahang makaagapay sa mabilis na pagbabagong nagaganap sa mundo 2
  4. 4. MAK ABAYAN (S IB IKA AT KU LTU RA HEOGRAP IYA/KAS AYS AYAN/S IB IKA) 3
  5. 5. MGA INAASAHANG BUNGA SIBIKA AT KULTURA; HEOGRAPIYA/KASAYSAYAN/SIBIKA MITHIIN: Nagpapakita ng pagmamahal sa bayan at pagmamalaki sa mga pambansang pagkakakilanlan, at mga karapatan at tungkuling dapat gampanan; may positibong saloobin at pagpapahalagang nakatutulong sa pag-aangkop sa nagbabagong panahon; may kakayahan sa pangangasiwa sa kapaligiran, kasanayan sa masusi at mapanuring pag-iisip at may global na pananaw upang makaagapay sa mga pagbabago sa daigdig Pagkatapos ng Ikaanim na Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagmamalaki bilang mamamayang Pilipino at ang pagiging kabilang sa bansang Pilipinas at sa pamayanang global; nagkakaroon ng kasanayan sa mapanuring pag-iisip at matalinong pagpapasya sa pangangasiwa ng kapaligiran upang makaagapay sa mabilis na pagbabagong nagaganap. Pagkatapos ng Ikalimang Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagpapahalaga sa mga pangyayaring naganap at nagaganap sa ibat ibang aspeto ng pamumuhay (panlipunan, pangkabuhayan at pulitikal) ng mga Pilipino sa iba’t ibang panahon na nakatutulong upang magkaroon ng magandang kinabukasan. Pagkatapos ng Ikaapat na Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagmamalaki at pagpapahalaga sa katangiang pangheograpiya, mga yaman at industriya, at sa mga pagsisikap ng bawat rehiyon na mapaunlad ang Pilipinas at ang kulturang nagpapakilala sa ating pagka-Pilipino. Pagkatapos ng Ikatlong Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagpapahalaga sa mga yaman ng bansa, sa mga karapatang tinatamasa at mga tungkuling dapat gampanan at may positibong saloobin sa paggawa na nakatutulong sa pag-unlad ng pamumuhay. Pagkatapos ng Ikalawang Baitang, nakikilala ang mga bata ang sarili at ang mga katangian at sagisag na nagpapakilala sa mga Pilipino at sa bansa; may mga karapatan at tungkulin sa paglinang ng kakayahan at nakikilahok sa mga gawain sa pamayanan. Pagkatapos ng Unang Baitang, nagkakaroon ang mga bata ng kamalayan bilang Pilipino; may mga karapatang tinatamasa at mga tungkuling dapat gampanan bilang kasapi ng mag-anak at para sa kabutihan ng kapwa. 4
  6. 6. Mga Batayang Kasanayan sa Pagkatuto sa SIBIKA AT KULTURA I II III PAMBANSANG PAGKAKAKILANLAN PAMBANSANG PAGKAKAKILANLAN PAMBANSANG PAGKAKAKILANLAN Nakikilala ang mga bagay na nagpapakilala Nakikilala ang mga katangiang nagpapakilala Naipagmamalaki ang katangiang pisikal ng sa mga Pilipino sa mga Pilipino at sa bansang Pilipinas bansang Pilipinas at ang mga bagay na nagpapakilala sa mga Pilipino A. Nakikilala ang sarili bilang Pilipino A. Natatalakay ang mga katangiang nagpapakilala sa mga Pilipino A. Naipaliliwanag na ang Pilipinas ay 1. Nakikilala ang mga Pilipino isang kapuluan 1. Nakikilala ang mga Pilipinong bumubuo sa 1.1 Nasasabi na siya ay Pilipino mga pamayanan 1. Nasasabi na ang Pilipinas ay isang kapuluan 1.2 Nasasabi na ang kanyang ama o ina/ 2. Natutukoy ang mga katangi-tanging ama at ina ay mga Pilipino ugaling nagpapakilala sa mga Pilipino 1.1 Nasasabi kung ano ang pulo 2. Nakikilala ang iba pang Pilipino 3. Naipakikita ang mga katangiang 1.2 Natutukoy ang mga pulong bumubuo ng nagpapakilala sa mga Pilipino sa Pilipinas 3. Nailalarawan ang katangiang pisikal ng pamamagitan ng mga Pilipino pagtulong sa kapwa 1.3 Naipaliliwanag kung ano ang kapuluan paggalang sa nakatatanda 4. Nasasabi na iba-iba ang katangiang 1.4 Naiguguhit o nailalarawan ang pisikal ng mga Pilipino B. Nailalarawan ang sariling bansa pulo/kapuluan 5. Nasasabi nang may kasiyahan na “Ako 1. Nasasabi na ang Pilipinas ay binubuo ng 2. Natatalakay ang mga kapakinabangan ng ay Pilipino” iba’t ibang pamayanan pagiging isang kapuluan 6. Naaawit nang may damdamin ang awiting 2. Nailalarawan ang kapaligiran ng sariling B. Nasusuri ang mga katangiang pisikal “Ako ay Pilipino” pamayanan at ang iba pang pamayanang ng bansa Pilipino B. Nakikilala ang sariling bansa 1. Naibibigay ang naiibang katangian ng mga 3. Nakabubuo ng konklusyon na ang anyong tubig 1. Nasasabi na ang kanyang bansa ay pamayanang Pilipino ay may iba’t bang Pilipinas kapaligiran 2. Nasasabi ang kakaibang katangian ng mga anyong lupa 2. Natutukoy ang mga bansang nakapaligid 4. Nailalarawan ang ganda at yaman ng sa Pilipinas bansa 5
  7. 7. I II III 3. Nakikilala ang magagandang tanawin at 4.1 Natutukoy ang mga likas na anyong lupa C. Nagagamit ang mapa sa paglalarawan pook pasyalan ng sariling pook/bansa na nagpapaganda sa bansa ng bansa 4. Nailalarawan ang magagandang tanawin 4.2 Napaghahambing ang mga anyong lupa 1. Natutukoy ang mga pangunahin at at pook pasyalan ng sariling pook/bansa sa bansa pangalawang direksiyon 5. Nakatutulong sa pagpapanatili ng 4.3 Natutukoy ang mga likas na anyong tubig 2. Nagagamit ang mga pangunahin at kagandahan ng tanawin at pook pasyalan na nagpapaganda sa bansa pangalawang direksiyon sa pagsasabi ng lokasyon sa mapa ng malalaki at maliliit na 6. Nakikilala ang mga anyong tubig at 4.4 Napaghahambing ang mga anyong tubig pulo ng bansa anyong lupa ng bansa sa bansa 3. Napaghahambing ang malalaking pulo 7. Nailalarawan ang mga anyong tubig at 5. Nakikiisa sa pangangalaga sa mga likas ayon sa lokasyon o direksiyon, laki at anyong lupa ng bansa na yaman ng bansa kaanyuan 8. Nasasabi ang kahalagahan ng mga 5.1 Natatalakay ang paraan ng 4. Nakikilala ang mapang pisikal anyong tubig at anyong lupa sa bansa pangangalaga sa yaman tubig 4.1 Nakikilala sa larawan at sa simbolo ng 9. Nakalalahok sa mga gawaing may 5.2 Natatalakay ang mga paraan ng mapa ang iba’t ibang anyong lupa at anyong kinalaman sa wasto at matalinong gamit ng pangangalaga sa yaman lupa tubig anyong tubig at anyong lupa ng bansa 6. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng 4.2 Naituturo sa mapa ang mga C. Nakikilala ang globo bilang larawan ng yaman tao ng bansa mahahalagang anyong lupa at anyong tubig mundo ng bansa 6.1 Nakikilala ang yaman tao ng bansa 1. Nasasabi na ang Pilipinas ay bahagi ng 4.3 Nakagagawa ng payak na mapa ng mundo 6.2 Nasasabi ang katangian ng mga pangkat pamayanan/bansa na ipinakikita ang ng taong bumubuo sa populasyon ng bansa mahahalagang anyong lupa at anyong tubig 2. Naituturo sa globo ang lokasyon ng Pilipinas 6.3 Naiisa-isa ang mga pangkat na 5. Nakikilala ang mapang pangklima bumubuo sa populasyon ng bansa 3. Nasasabi na Pilipinas ang kanyang bansa 5.1 Napaghahambing ang klima sa iba’t at bansa ng mga Pilipino 6.4 Naiisa-isa ang bumubuo ng populasyong ibang bahagi ng bansa sa tulong ng mapang umaasa at inaasahan pangklima 6
  8. 8. I II III 4. Nagagamit ang mga panturo ng 6.5 Napaghahambing ang populasyong 5.2 Naipaliliwanag ang mga dahilan ng kinalalagyan ng isang bagay/ lugar tulad ng: umaasa at populasyong inaasahan pagkakaiba/ pagkakahawig ng klima sa iba’t sa kanan; sa kaliwa; sa itaas;sa ibang bahagi ng bansa harapan;sa likuran 6.6 Napaghahambing ang populasyong nagbibigay ng produkto at populasyong 5.3 Natutukoy ang klima sa sariling 5. Naikikilos ang katawan ng buong pag- nagbibigay ng paglilingkod pamayanan iingat sa sarili at sa panlahatang lugar sa iba’t ibang patutunguhan/direksiyon 7. Natatalakay ang mga paraang ginagawa 5.4 Naiisa-isa ang mga salik na may ng pamahalaan sa pangangalaga ng yaman kinalaman sa klima D. Nakikilala ang mga sagisag na tao ng bansa nagpapakilala sa bansa 6. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa 8. Natutukoy ang mga makasaysayang pook klima ng bansa 1. Natutukoy ang mga sagisag ng bansa ng bansa - watawat ng bansa D. Nasusuri ang kaugnayan ng uri ng - pambansang awit 9. Nasasabi ang mahahalagang hanapbuhay ng mga mamamayan sa - pambansang bayani pangyayaring naganap sa ilang katangiang pisikal ng bansa - pambansang bulaklak makasaysayang pook sa bansa - pambansang puno 1. Nakikilala ang pangunahing hanapbuhay - pambansang hayop 10. Naipakikita ang paggalang at ng mga Pilipino - pambansang sayaw pangangalaga sa mga makasaysayang pook - pambansang laro 2. Naiuugnay ang uri ng pangunahing - pambansang wika C. Nakikilala ang mapa bilang patag na hanapbuhay sa katangiang pisikal ng bansa larawan ng mundo 2. Nailalarawan ang iba’t ibang sagisag ng 3. Naipaliliwanag kung paano bansa 1. Nakikilala ang apat na pangunahing nakikibagay/nag-aangkop ang mga tao sa uri direksiyon: Hilaga, Timog Silangan, Kanluran ng kapaligiran 3. Naipakikita ang paggalang sa pambansang awit/watawat 2. Nagagamit ang mga pangunahing 4. Nasasabi ang mga paraan kung paano direksiyon sa pagtuturo ng lokasyon ng isang mapag-iingatan ang mga pinagkukunan ng 4. Naaawit nang may damdamin ang bagay, lugar o pook sa mapa ating kabuhayan “Lupang Hinirang” 3. Nagagamit ang mga pananda sa mapa sa 5. Naipakikita ang pagpapa-halaga sa 5. Nagagamit ang iba’t ibang linya, hugis at pagkilala sa mga bagay o lugar kapaligiran pangunahin at pangalawang kulay sa paglalarawan ng mga sagisag ng bansa 7
  9. 9. I II III 5.1 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng linya at 4. Nagagamit ang payak na mapa sa 5.1 Naipakikita sa pamamagitan ng hugis sa mga sagisag ng bansa pagkilala at paghanap ng mga bagay, lugar o pagguhit/pagpinta at pag-awit ang mga pook pamamaraan ng pangangalaga sa 5.2 Nakaguguhit ng iba’t ibang uri ng linya at kapaligiran hugis D. Nabibigyang kahulugan ang mga sagisag na nagpapakilala sa bansa 5.2 Nakalilikha ng dibuho ng mga bagay 5.3 Nakalilikha ng gawaing sining na binubuo mula sa kapaligiran: ng iba’t ibang linya at hugis 1. Nabibigyang kahulugan ang bawat kulay • payak na installation sa kapaligiran ng watawat • collage ng iba’t ibang tekstura 5.4 Nakikilala ang mga pangunahin at mga • pagguhit ng mga disenyo ng pangalawang kulay 2. Nabibigyang kahulugan ang araw at mga dahon/bulaklak bituin sa watawat • at iba pa 3. Naipakikita ang paggalang sa E. Nasusuri kung bakit may pagkakaiba pambansang watawat at awit sa katangiang pisikal ang mga Pilipino 4. Nasasabi ang kahalagahan ng 1. Nakikilala ang mga ninuno ng mga Pilipino pambansang wika bilang sagisag ng bansa 2. Nailalarawan ang katangiang pisikal ng 5. Nakikilala si Jose Rizal bilang mga Pilipino pambansang bayani 3. Natutukoy ang ilang pangyayari sa 6. Nailalarawan ang pambansang kasuotan kasaysayan ng ating bansa na naging dahilan ng pagkakaiba ng katangiang pisikal 7. Nailalarawan ang pambansang bulaklak ng mga Pilipino 8. Naibibigay ang katangian ng kalabaw 4. Nasasabi nang may kasiyahan ang bilang pambansang sagisag pagiging Pilipino anuman ang katangiang pisikal 9. Nasasabi ang dahilan ng pagkapili ng nara bilang pambansang puno F. Nasusuri ang mga katangi-tanging ugali at saloobin ng mga Pilipino na 10. Nasasabi ang kahalagahan ng mga nakatutulong sa pag-unlad ng sagisag ng bansa pamumuhay 8
  10. 10. I II III II. PAMBANSANG PAGKAKAISA 11. Naipakikita ang pagkakaroon ng 1. Nailalarawan ang likas at katangi-tanging kamalayan sa mga pambansang sagisag sa ugali ng mga unang Pilipino/ninuno Nasasabi ang kapaki-pakinabang na gawain pamamagitan ng: para sa kabutihan ng lahat • pagsasakilos ng wastong paggalang sa 2. Natutukoy ang mga katangi-tanging watawat ugaling natutuhan sa dayuhan A. Nakikilala na ang Pilipinas ay binubuo • pag-awit ng may damdamin ng Lupang ng mga pamayanan Hinirang 3. Nakikilala ang mga katangi-tanging ugali • pagsasagawa ng mga batayang hakbang na nagpapakilala sa ating pagka-Pilipino 1. Nasasabi ang bumubuo ng isang mag- ng sayaw na Cariñosa anak na Pilipino • pagguhit o pagpinta ng iba pang mga 4. Naipaliliwanag kung paano nakatutulong o sagisag nakahahadlang sa pag-unlad ng pamumuhay 2. Nasasabi ang iba pang bumubuo ng mag- ang mga ugaling nagpapakilala sa ating anak na Pilipino II. PAMBANSANG PAGKAKAISA pagka-Pilipino 3. Napaghahambing ang iba’t ibang laki ng Nakikilala ang mga gawain at pagdiriwang na 5. Natutularan ang halimbawa ng mga taong mag-anak na Pilipino pansibiko at panrelihiyon tungo sa nagpakita ng mga katangi-tanging ugali at pagkakaisa/pagkakabuklod ng mga Pilipino saloobin 4. Nahihinuha ang kinalaman ng laki ng mag- anak sa laki ng populasyon ng pamayanan A. Natatalakay ang mga gawaing 6. Naipakikita sa lahat ng pagkakataon ang nagbubuklod sa mga Pilipino mga katangi-tanging ugali ng mga Pilipino 5. Nasasabi na ang mga mag-anak na Pilipino at iba pang mag-anak ang bumubuo 1. Nasasabi ang kahalagahan ng II. PAMBANSANG PAGKAKAISA ng isang pamayanan pagtutulungan sa pagtugon sa pangangailangan Nakikiisa sa mga gawaing nagpapaunlad ng B. Natatalakay ang kahalagahan ng pamumuhay pagtugon sa mga pangunahing 1.1 Nakikilala ang iba pang pangangailangan pangangailangan ng pamilya ng pamayanan bukod sa mga pangunahing A. Nauunawaan na ang pagkakaisa ng pangangailangan mithiin ang siyang nagbubuklod sa mga 1. Nasasabi na ang bawat mag-anak ay may Pilipino bahaging dapat gampanan sa pagtugon sa 1.2 Natutukoy ang mga gawain sa pangunahing pangangailangan pamayanan na nakatutugon sa mga 1. Nasasabi na ang maunlad na pamumuhay pangangailangan ng pamayanan ay mithiin ng mga Pilipino 1.1 Naiisa-isa ang mga pangunahing pangangailangan 9
  11. 11. I II III 1.2 Nailalarawan ang gawain ng mga mag- 1.3 Nasasabi ang kaugnayan ng dami ng tao 1.1. Natutukoy ang mithiin ng mga Pilipino na anak na tumutulong sa pagtugon sa sa pamayanan sa pagtugon sa makatugon sa pangunahing pangunahing pangangailangan pangangailangan ng mga ito pangangailangan 1.3 Nasasabi ang kahalagahan ng 2. Nailalarawan ang mga gawain sa 1.2 Natatalakay ang mga bagay na pagtutulungan ng babae at lalaki sa pamayanan na nagpapakita ng nakatutulong/nakahahadlang sa pagkakamit pagtugon sa pangunahing pangangailangan pagkakabuklod ng mga tao sa panahon ng ng mithiin tulad ng: sakuna o kalamidad - malaking populasyon 1.4 Natatalakay kung paano natutugunan - saloobin sa paggawa ang mga pangunahing pangangailangan ng 3. Nailalarawan ang tradisyong may - mga kaugalian ng mga Pilipino atbp. mag-anak kinalaman sa pagkakabuklod gaya ng bayanihan o palusong 2. Nakikilala na ang mga Pilipino ay may 2. Nasusuri ang epekto ng laki ng mag-anak mga karapatan at tungkulin sa paglinang ng sa pagtugon sa pangunahing 4. Nailalarawan kung paano nilulutas ng mga sariling kakayahan at ng kakayahan ng pangangailangan tao sa pamayanan ang kanilang suliranin kapwa 3. Nasasabi na higit na may pagkakataon B. Naipaliliwanag ang mga pagdiriwang 3. Nagagamit ang sariling kakayahan upang ang maliit na pamilya na matugunan ang na panrelihiyon na nagbubuklod sa mga mapaunlad ang pamumuhay tulad ng mga pangangailangan nito Pilipino pagtitiwala sa sariling kakayahan 4. Nasasabi ang kahalagahan ng 1. Naiisa-isa ang mga pagdiriwang na 4. Natatalakay ang mga pagkakataon sa pagsasagawa ng bahaging dapat gampanan panrelihiyon na nagbubuklod sa mga Pilipino pamayanan/bansa na nakatutulong sa sa pagtugon sa pangunahing paglinang ng kakayahan pangangailangan 2. Nailalarawan ang mga kaugaliang kaugnay ng mga pagdiriwang na 5. Napatutunayan na mahalaga ang panrelihiyon pagtutulungan upang matamo ang mithiin Hal.: 2.1 Nakaaawit ng mga awiting bayan • paggawa ng likhang sining tulad ng myural o mosaic 2.2 Naiguguhit ang mga kaugaliang kaugnay • pag-awit na may kinalaman sa paggawa ng mga pagdiriwang na panrelihiyon at pagkakaisa 3. Naipaliliwanag kung paano nagkakabuklod 6. Nakikilahok nang buong sigla sa iba’t ang mga Pilipino sa pamamagitan ng mga ibang gawain batay sa kakayahan upang pagdiriwang na ito matamo ang mithiin 10
  12. 12. I II III 5. Naisasagawa nang kusang-loob ang mga 4. Naipakikita ang pakikiisa sa mga gawaing B. Napahahalagahan ang mga saloobin at bahaging dapat gampanan bilang kasapi ng panrelihiyon na nagbubuklod sa mga Pilipino pagpapahalagang may kaugnayan sa mag-anak sa pagtugon sa pangunahing paggawa na nakatutulong sa pagkakamit pangangailangan C. Natatalakay ang mga pagdiriwang na ng mithiin pansibiko na nagbubuklod sa mga C. Natatalakay na ang pagkakaisa at Pilipino 1. Nasusuri ang kaugnayan ng mga kanais- pagtutulungan ng mga kasapi ng mag- nais na saloobin at pagpapahalagang may anak ay nakatutulong sa pagtugon sa iba 1. Naiisa-isa ang mga pagdiriwang na kaugnayan sa paggawa sa pagkakamit ng pang pangangailangan ng pamayanan pansibiko na nagbubuklod sa mga Pilipino mithiin Hal.: Araw ng Kalayaan at Araw ng Paggawa 1. Natutukoy ang iba pang pangangailangan 1.1 Nasasabi na ang iba’t ibang uri ng ng mag-anak sa pamayanan tulad ng: 2. Naibibigay ang kahalagahan ng mga gawain ay nakatutulong sa pagkakamit ng pagdiriwang na pansibiko mithiin - malinis na pamayanan - tahimik na pamayanan 3. Nailalarawan ang mga kaugaliang 2. Naipaliliwanag kung paano nakatutulong kaugnay ng mga pagdiriwang na ito sa pagpapaunlad ng pamumuhay ang mga 2. Nakikilala ang mga gawain ng kanais-nais na saloobin at pagpapahalagang mamamayan na tumutugon sa 3.1 Nakaaawit ng mga awiting may may kaugnayan sa paggawa anumang uri ito pangangailangan ng pamayanan kaugnayan sa pansibikong pagdiriwang 3. Nailalarawan ang maaaring mangyari sa 3. Natatalakay ang mga paraan ng 3.2 Naiguguhit ang mga kaugaliang kaugnay pamumuhay kapag hindi ipinakita ang mga pakikipagtulungan sa pagtugon sa ng pagdiriwang na ito kanais-nais na saloobin at pagpapahalagang pangangailangan ng pamayanan may kaugnayan sa paggawa 3.3 Naisasagawa ang mga gawaing may 4. Nasasabi ang makakayanang gawain sa kaugnayan sa pagdiriwang na ito 4. Natatalakay ang mga paraan kung paano pakikipagtulungan sa pagtugon sa Hal.: pagmamartsa maipakikita sa sariling pamumuhay ang mga pangangailangan saloobin at pagpapahalagang makatutulong 4. Nasasabi kung paano nagkakabuklod ang sa pagpapaunlad ng pamumuhay 5. Nasasabi ang epekto ng dami ng tao sa mga Pilipino sa pamamagitan ng mga pamayanan sa pagtugon sa iba pang pagdiriwang na ito 5. Naipakikita sa sariling kilos at pag-uugali pangangailangan ng mag-anak ang mga saloobin at pagpapahalagang may 5. Naipakikita ang pakikiisa sa mga gawaing kaugnayan sa paggawa maging anumang uri pansibiko na nagbubuklod sa mga Pilipino ito 11
  13. 13. I II III 6. Nakikilahok sa mga kapakipakinabang na D. Nakikiisa sa mga gawaing 6. Naipagmamalaki ang anumang gawaing gawain sa pagtugon sa iba pang mga pangrelihiyon at pangsibiko na marangal pangangailangan sa paaralan at nagpapamalas ng pagkakaisa barangay/pamayanan III. PAMBANSANG KATAPATAN 1. Nakikilahok sa pagdiriwang sa pamamagitan ng: Napahahalagahan ang mga karapatan at D. Naipaliliwanag kung paanong ang • paggawa ng poster tungkulin ng bawat mamamayan sa pagmamahal sa Panginoon ay • pagsali sa timpalak pagguhit, pag-awit at pagpapaunlad ng pamumuhay nakatutulong sa pagkakaisa ng mga pagsasayaw Pilipino A. Nauunawaan na ang bawat III. PAMBANSANG KATAPATAN mamamayan ay may karapatang 1. Natutukoy ang sariling relihiyon at ng tumanggap ng paglilingkod sa ibang Pilipino Naipaliliwanag ang kahalagahan ng mga pamahalaan karapatan at tungkulin ng isang Pilipino 2. Nasasabi ang mga paraan kung paano 1. Nakikilala ang mga paglilingkod na maipakikita ang pagmamahal sa Panginoon A. Nasasabi na ang bawat karapatan ng tinatanggap sa pamahalaan batang Pilipino ay may katumbas na 3. Naipakikita ang pagmamahal sa tungkulin 2. Natutukoy ang mga kabutihang naidudulot Panginoon sa iba’t ibang paraan ng mga paglilingkod ng pamahalaan sa pag- 1. Nakikilala ang mga karapatan ng bata na unlad ng pamumuhay 4. Naipakikita ang paggalang sa relihiyon ng mabigyan ng iba pang pangangailangan iba 3. Naipaliliwanag kung paano natutugunan 2. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng ng pamahalaan ang mga pangangailangan E. Nakikiisa sa mga gawain sa tahanan, pagkakamit sa mga karapatan at iba pang ng mga mamamayan paaralan at barangay upang makatulong pangangailangan sa pangangailangan ng pamayanan 3.1 Nasasabi ang pinanggagalingan ng kita Hal.: 3. Naipaliliwanag na ang bawat karapatan ay ng pamahalaan upang matugunan ang mga • pagsali sa proyektong pampaaralan, may katumbas na tungkulin pangangailangan ng mga mamamayan pambarangay o pampamayanan na may kinalaman sa kalinisan, kalusugan at iba 3.1 Nakikilala ang mga tungkulin ng isang 4. Naipaliliwanag ang epekto/ kaugnayan ng pa bata mabilis na paglaki ng populasyon sa • pagpapasalamat sa Panginoon sa - sa tahanan pagbibigay ng pamahalaan ng sapat na biyayang natanggap - sa paaralan paglilingkod pambayan • pagmamalasakit sa kapwa - sa simbahan - sa pamayanan 12
  14. 14. I II III 3.2 Nasasabi ang maaaring mangyari kung 5. Napahahalagahan ang mga paglilingkod hindi gagampanan ang mga tungkulin na tinatanggap sa pamahalaan 4. Naisasagawa ang mga tungkulin - sa tahanan - sa paaralan - sa simbahan - sa pamayanan III. PAMBANSANG KATAPATAN B. Natatalakay na ang bawat batang B. Nauunawaan na ang mga mamamayan Nagkakaroon ng kamalayan na ang bawat Pilipino ay may natatanging kakayahan ay may tungkulin sa pamahalaan upang karapatan ay may kaukulang tungkulin makatulong sa maunlad na pamumuhay 1. Nasasabi na ang bawat bata ay may A. Nasasabi ang kahalagahan ng mga natatanging kakayahan 1. Natutukoy ang mga batas na nakatutulong karapatan ng batang Pilipino sa pagkakaroon ng maunlad na pamumuhay 1.1 Naiisa-isa ang mga gawaing 1. Nasasabi ang kahulugan ng karapatan makakayang gawin ng isang bata 2. Nakikilala ang tungkulin ng mamamayan para sa payapang pamumuhay 2. Nakikilala ang mga karapatan ng batang 1.2 Nailalarawan ang sariling kakayahan o Pilipino ang gawaing kayang gawin 3. Natutukoy ang tungkulin ng mamamayan sa pangangalaga ng kapaligiran 3. Natatalakay kung paano maaaring 1.3 Napaghahambing ang tanging tamasahin ng batang Pilipino ang kanyang kakayahan ng bawat bata 4. Nasasabi ang tungkulin ng mamamayan mga karapatan na tumulong sa pagpapaunlad ng 2. Nasasabi ang mga proyekto ng pamumuhay 4. Naipaliliwanag kung bakit mahalaga ang pamahalaan / iba pang samahan sa mga karapatan pagpapaunlad ng kakayahan 5. Nahihinuha ang maaaring mangyari kung hindi tutuparin ang tungkuling sumunod sa 5. Natatalakay ang mga paraang ginagawa 2.1 Naiisa-isa ang mga paraang batas ng mag-anak at iba pang ahensiya ng nakatutulong sa isang bata upang pamahalaan upang matiyak na tinatamasa mapaunlad ang natatanging kakayahan 6. Naipakikita ang pagtupad sa mga ng batang Pilipino ang mga karapatan tungkulin bilang mamamayan 2.2 Natutukoy ang proyektong makakayang salihan o lahukan upang lalong mapaunlad ang natatanging kakayahan 13
  15. 15. I II III 6. Nasasabi na may mga proyekto ang 3. Naipakikita ang pasasalamat sa pamahalaan upang tamasahin ng batang pagkakataong ibinibigay ng pamahalaan at Pilipino ang mga karapatan iba pang samahan na nakatutulong sa pagpapaunlad ng kakayahan ng bata B. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagtupad sa mga tungkulin bilang isang 4. Naipaliliwanag kung paano maaaring batang Pilipino tularan ng bata ang mga tanyag na Pilipino noon at ngayon upang mapaunlad ang 1. Nasasabi ang kahulugan ng tungkulin sariling kakayahan 2. Naiisa-isa ang mga tungkulin ng bata sa 4.1 Nakikilala ang ilang bayani o tanyag na tahanan, paaralan at pamayanan Pilipino noon 3. Natatalakay ang kahalagahan ng 4.2 Nasasabi ang natatanging kakayahan ng pagtupad ng mga bata sa kanilang tungkulin bawat isa 4. Nasasabi na ang mga karapatang 4.3 Natatalakay ang paraan ng tinatamasa ng mga batang Pilipino ay may pagpapaunlad ng kakayahan ng mga katumbas na mga tungkulin bayani/tanyag na Pilipino noon 5. Naisasagawa nang maluwag sa kalooban 4.4 Nakikilala ang ilang tanyag na Pilipino ang mga tungkulin bilang isang Pilipino ngayon na may natatanging kakayahan sa iba’t ibang gawain 4.5 Napaghahambing ang iba’t ibang paraang ginawa ng mga tanyag na Pilipino noon/ngayon sa pagpapaunlad ng kanilang sariling kakayahan 4.6 Napipili ang mabisang paraan na maaaring tularan sa pagpapaunlad ng kakayahan 14
  16. 16. Mga Batayang Kasanayan sa Pagkatuto sa HEOGRAPIYA/KASAYSAYAN/SIBIKA IV V VI I. KINALALAGYAN AT KATANGIANG I. ANG MGA UNANG PILIPINO I. ANG MAMAMAYANG PILIPINO AT ANG PISIKAL NG PILIPINAS PAGIGING KABILANG NG MGA ITO SA Napahahalagahan ang uri ng pamumuhay ng BANSANG PILIPINAS Naipagmamalaki ang katangi-tanging mga unang Pilipino kinalalagyan at katangiang pisikal ng Naipagkakapuri ang mga mamamayang Pilipinas A. Nasusuri ang paraan ng pamamahala Pilipino at ang pagiging kabilang ng mga ito ng mga unang Pilipino sa bansang Pilipinas A. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng globo at mapa sa pag-aaral ng heograpiya 1. Natatalakay ang uri ng pamamahala ng A. Napahahalagahan ang tao bilang ng sariling bansa mga unang Pilipino mahalagang elemento ng estado 1. Nakikilala ang mga bahagi ng mundo 1.1 Nailalarawan ang pamahalaang 1. Nasusuri ang balangkas ng populasyon barangay ayon sa gulang at kasarian ng mga bumubuo 2. Nakikilala ang ekwador, prime meridian nito at international date line bilang mga guhit 1.2 Nailalarawan ang pamahalaang sultanato na nasa isip (imaginary lines) 1.1 Nakikilala ang mga katangian ng na humahati sa mundo sa mga hating globo 1.3 Naihahambing ang pamahalaang populasyon na makatutugon sa pag-unlad ng sultanato sa pamahalaang barangay bansa 3. Nasasabi ang mga katangian ng mga guhit latitud (parallels) na kaagapay ng 2. Natatalakay ang kahalagahan ng batas sa 1.2 Nasasabi ang kabuuang populasyon ng ekwador pag-uugnayan ng mga Pilipino Pilipinas 3.1 Nakikilala ang mga ispesyal na guhit 3. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa 1.3 Naipaliliwanag ang mga salik na may latitud na kaagapay ng ekwador tulad ng paraan ng pamamahala ng mga unang kinalaman sa paglaki ng populasyon Tropiko ng Kanser at Tropiko ng Pilipino Kaprikornyo, Kabilugang Arktiko at 1.4 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng Kabilugang Antarktiko B. Nasusuri ang kalagayang panlipunan malulusog at matatalinong mamamayan sa ng mga unang Pilipino pagpapaunlad ng isang bansa 3.2 Nasasabi ang kahalagahan ng mga ispesyal na guhit latitud (parallels) 1. Naipaliliwanag ang kalagayang panlipunan 2. Nailalarawan ang pagkakaiba ng ng mga unang Pilipino populasyon sa mga pook urban at pook rural 4. Nasasabi ang katangian ng mga guhit longhitud 1.1 Naiisa-isa ang mga bagay na may 3. Nakikilala ang pagkakaiba ng distribusyon kinalaman sa pamumuhay na panlipunan at dami o kapal ng populasyon 15
  17. 17. IV V VI 4.1 Nasasabi ang kahalagahan ng mga 2. Natatalakay ang iba’t ibang antas ng 4. Naiisa-isa ang dahilan ng pandarayuhan ispesyal na guhit longhitud katayuan sa lipunan • Prime Meridian 5. Naibibigay ang epekto ng pandarayuhan • International Date Line 3. Naipaliliwanag kung paano pinahalagahan sa pook na nilisan at sa pook na nilipatan ng mga unang Pilipino ang mga kababaihan 5. Naipaliliwanag ang kahulugan ng grid 6. Napaghahambing ang kapal ng 4. Natatalakay ang uri ng edukasyon ng mga populasyon ng rehiyon sa bansa sa tulong 6. Nagagamit ang grid bilang pantulong sa unang Pilipino ng mapa paghanap ng isang lugar sa globo at mapa 5. Nailalarawan ang relihiyong Paganismo at B. Natutukoy ang mga taong bumubuo ng 7. Nasasabi na ang layo ng mga lugar sa Islam bansang Pilipinas mundo ay nasusukat sa digri 6. Nahihinuha kung paano lumaganap sa 1. Nakapagbibigay ng mga patunay na ang 7.1 Nakikilala ang digri latitud ibang bahagi ng bansa ang relihiyong Islam Pilipino ay magkakatulad sa hilig at paraan (° lat) bilang panukat ng layo ng lugar ng pamumuhay dulot ng isang kasaysayan at pahilaga at patimog mula sa ekwador 7. Natatalunton sa mapa ang heograpiya pinagmulan at ang paglaganap ng relihiyong 7.2 Nakikilala ang digri longhitud (° long) Islam sa ilang bahagi ng Pilipinas 2. Nakikilala ang mga pagpapahalaga at bilang panukat ng layo ng lugar pasilangan paniniwalang nagbubuklod sa mga Pilipino at pakanluran mula sa prime meridian 8. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa kalagayang panlipunan ng mga unang 3. Naibibigay ang kahulugan ng 8. Nagagamit ang North Arrow/Compass Pilipino pagkakapantay-pantay ng tao Rose sa pagsasabi ng direksiyon C. Nabibigyang halaga ang pamamaraan 4. Naibibigay ang kahalagahan ng matapat 9. Nagagamit ang pangunahin at ng paghahanapbuhay ng mga unang na paglilingkod ng mga pinuno at kawani ng pangalawang direksiyon sa pagsasabi ng Pilipino pamahalaan kinalalagyan ng isang lugar batay sa lokasyon ng ibang lugar (relative location) 1. Naibibigay ang kahalagahan ng 5. Nakikilala ang ilang tradisyunal na pinagkukunang-yaman sa hanapbuhay ng pagpapahalaga ng mga Pilipino 10. Nagagamit ang globo/mapa sa pagtukoy mga unang Pilipino ng tiyak na kinalalagyan ng Pilipinas 6. Natatalakay kung paanong ang isang 2. Nailalarawan ang teknolohiyang ginamit pagpapahalaga ay nakatutulong o 11. Nagagamit ang iskala ng mapa sa ng mga unang Pilipino sa Panahon ng Bato nakahahadlang sa pag-unlad ng bansa pagsasabi ng sukat at layo ng isang lugar sa at Panahon ng Metal ibang lugar 16
  18. 18. IV V VI 11.1 Nakikilala na ang malalaking bagay ay 3. Nasusuri ang paraan ng pagmamay-ari ng 7. Nakabubuo ng konklusyon na ang maaaring katawanin ng maliit na bagay lupa ng mga unang Pilipino magkakatulad na pagpapahalaga at paniniwala ng mga Pilipino ay naging 11.2 Nakikilala na ang iskala ay ang 4. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa batayan ng pambansang pagkakaisa kaugnayan ng sukat sa mapa sa sukat sa paraan ng paghahanapbuhay ng mga unang lupa Pilipino II. ANG TERITORYO NG PILIPINAS AT MGA LIKAS NA YAMAN NITO 11.3 Nakikilala ang iba’t ibang paraan ng II. PANAHON NG ESPANYOL pagsulat ng iskala Napahahalagahan ang mga hangganan Nabibigyang halaga ang pagbabagong at ang matalinong pagpapasya sa paggamit 12. Nasusukat ang layo ng isang lugar sa naganap sa pamumuhay ng mga Pilipino sa at pangangalaga ng likas na yaman tulong ng iskala ng mapa panahon ng Espanyol A. Natatalunton ang mga hangganan at B. Naiuugnay ang lokasyon at ang iba A. Napahahalagahan ang paraan ng lawak ng teritoryo ng Pilipinas pang salik na pangheograpiya sa klima ng pamamahala ng mga Espanyol isang lugar 1. Nagagamit ang grid sa globo at mapa sa 1. Natutukoy ang uri ng pamahalaang sentral paghanap ng isang lugar 1. Naipaliliwanag kung paanong ang pag-ikot at pamahalaang lokal ng mundo sa kanyang aksis ay nagiging 2. Natutukoy ang hanggahan at lawak ng dahilan ng araw at gabi 2. Naiisa-isa ang mga opisyales at ang teritoryong sakop ng Pilipinas kanilang tungkulin 1.1 Nasasabi na ang mundo ay umiikot sa 3. Nailalarawan ang lokasyong insular/bisinal kanyang sariling aksis minsan sa loob ng 24 B. Napahahalagahan ang pagbabago sa ng Pilipinas oras pamumuhay na panlipunan ng mga Pilipino dulot ng kulturang Espanyol 4. Nasasabi ang kahalagahan ng lokasyon 1.2 Nasasabi ang dahilan ng pagkakaiba ng ng Pilipinas ayon sa latitud at karatig bansa temperatura sa araw at gabi 1. Nabibigyang katwiran ang uri ng panahanan ng mga Pilipino B. Nasusuri ang mga salik na 2. Naipaliliwanag kung paanong ang pagligid nakatutulong sa pagbubuklud-buklod ng ng mundo sa araw ay nagiging dahilan ng 1.1 Nailalarawan ang iba’t ibang uri ng mga Pilipino bilang isang bansa pagkakaiba ng panahon at klima sa iba’t panahanan ibang bahagi ng mundo 1. Nailalarawan ang topograpiya ng bansa 1.2 Naipaliliwanag ang naging dahilan ng 2.1 Natutukoy na ang mundo ay lumiligid sa mga pagbabago sa panahanan 2. Nahihinuha ang epekto ng katangiang araw sa loob ng 365 ¼ araw pangheograpiya ng Pilipinas sa pagpapanatili ng isang bansang nagkakaisa 17
  19. 19. IV V VI 2.2 Nasasabi na ang mundo ay nakahilig sa 1.3 Natatalakay ang ginawang pag-aangkop C. Napahahalagahan ang matalinong kaniyang aksis ng 23 ½ habang lumiligid sa ng mga Pilipino ng kanilang panahanan sa pagpapasya sa paggamit sa likas na araw patakaran ng mga Espanyol yaman ng Pilipinas 2.3 Natatalakay kung bakit ang iba’t ibang 2. Nabibigyang-katwiran ang naging 1. Natutukoy ang mga likas na yaman ng bahagi ng mundo ay tumatanggap ng iba’t reaksiyon ng mga Pilipino sa Kristiyanismo bansa ibang tindi ng sikat ng araw habang lumiligid sa mundo 2.1 Nasasabi ang bahaging ginagampanan 2. Napapangkat-pangkat ang mga likas na ng simbahan sa pagpapalaganap ng yaman ayon sa uri 2.4 Napaghahambing ang panahon sa iba’t Kristiyanismo at sa pamamahala ng bansa ibang latitud ayon sa posisyon ng mundo 3. Natutukoy ang mga yamang matatagpuan habang lumiligid sa araw 3. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa sa iba’t ibang pook ng bansa sa tulong ng kahalagahan ng edukasyon sa pamumuhay mapang pangkabuhayan 3. Naiuugnay ang klima sa lokasyon ng ng mga Pilipino bansa 4. Nasasabi ang matalino/di-matalinong mga 3.1 Nailalarawan ang mga paaralang itinatag paraan ng paggamit ng mga likas na yaman 3.1 Nailalarawan ang klima ng Pilipinas ayon ng mga pari at misyonero sa pagpapanatili nito sa lokasyon nito sa mundo 3.2 Naipaliliwanag ang epekto ng 5. Naipaliliwanag ang epekto ng matalino/di- 3.2 Nakikilala na ang Pilipinas ay isang edukasyong kolonyal sa pagpapahalaga ng matalinong paggamit ng likas na yaman sa bansang tropikal mga Pilipino pagpapanatili nito 4. Nasusuri ang epekto ng iba pang salik 3.3 Napaghahambing ang mga tradisyunal at 5.1 Naiisa-isa ang mga di kanais-nais na (temperatura, dami ng ulan) na may di-tradisyunal na bahaging ginampanan ng pangyayaring nakapipinsala sa mga likas na kinalaman sa klima ng bansa babae sa lipunan yaman sa kapaligiran na nagdudulot ng di mabuti sa tao 4.1 Nagagamit ang mapang pangklima sa 3.4 Natatalakay ang pangangailangan sa paglalarawan ng klima sa iba’t ibang bahagi pagpapa-buti ng katayuan ng mga babae 6. Nakabubuo ng konklusyon na ang ng bansa matalinong pagpapasya sa paggamit ng likas 4. Naipaliliwanag ang epekto ng kulturang na yaman ay may kinalaman sa C. Naiuugnay ang klima sa uri ng mga Espanyol sa kulturang Pilipino pagtataguyod ng pagiging malaya ng estado pananim at hayop sa bansa 4.1 Nasusuri ang ginawang pag-aangkop ng 1. Naiisa-isa ang uri ng pananim at hayop sa mga Pilipino sa kulturang ipinakilala ng bansa Espanyol 18
  20. 20. IV V VI 2. Naiuugnay ang uri ng pananim at hayop 5. Nakapagbibigay katibayan sa D. Napahahalagahan ang mga paraan ng sa klima ng bansa pagkamalikhain ng mga Pilipino sa musika, pangangalaga sa teritoryo at mga likas na sining at panitikan yaman 3. Naipaliliwanag ang kinalaman ng klima sa uri ng pananim sa bansa 5.1 Naiisa-isa ang mga Pilipinong kilala sa 1. Naiisa-isa ang mga batas na may musika, sining at panitikan kinalaman sa pangangalaga ng teritoryo at II. PAMBANSANG PAGKAKAISA mga likas na yaman ng bansa C. Nasusuri ang mga patakarang Napahahalagahan ang pagsisikap ng pangkabuhayan ng mga Espanyol sa 2. Nakapagbibigay ng opinyon tungkol sa bawat rehiyon sa pagpapaunlad ng bansa Pilipinas mahahalagang isyu na may kinalaman sa likas na yaman A. Natatalakay ang naging kontribusyon 1. Naiisa-isa ang mga patakarang ng bawat rehiyon sa pag-unlad ng bansa pangkabuhayan ng mga Espanyol 3. Nakikilahok sa mga gawain, proyekto o kilusan para sa pangangalaga sa teritoryo at 1. Naipaliliwanag kung ano ang rehiyon 2. Naipaliliwanag ang sis-temang kasama at likas na yaman ng bansa ang epekto nito sa pamumuhay ng mga 2. Naiisa-isa ang 17 rehiyon ng bansa magsasaka III.BAHAGING GINAGAMPANAN NG PAMAHALAAN AT MAMAMAYAN PARA 2.1 Naituturo sa mapa ng Pilipinas ang iba’t 3. Nailalarawan ang polo y servicios o ang SA KABUTIHAN NG BANSA ibang rehiyon at mga lalawigang bumubuo sapilitang paggawa sa bawat isa Napahahalagahan ang bahaging 4. Natatalakay ang epekto ng sapilitang ginagampanan ng pamahalaan at 3. Nailalarawan ang katangiang paggawa sa mga Pilipino mamamayan para sa kabutihan ng bansa pangheograpiya ng bawat rehiyon 5. Naipaliliwanag ang naging reaksiyon ng A. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng 4. Napaghahambing ang mga rehiyon ayon mga Pilipino sa mga patakarang pamahalaan sa isang bansa sa katangiang pangheograpiya ng mga ito pangkabuhayan ng mga Espanyol 1. Naipaliliwanag kung ano ang pamahalaan 4.1 Nagagamit ang mga pananda (legend) 6. Nasusuri ang kaugnayan ng kalakalang sa mapa sa paglalarawan ng katangiang galyon sa paraan ng pangangalakal sa 2. Nakikilala ang katangian ng isang pisikal ng mga rehiyon kolonyang Pilipinas bansang demokratiko 6.1 Nahihinuha ang epekto sa kalakalan ng 3. Napaghahambing ang mga pamahalaan pagbubukas ng daungan ng Maynila ayon sa tunay na pinanggagalingan ng kapangyarihan 19
  21. 21. IV V VI 4.2 Nakagagawa ng payak na mapa ng 6.2 Nakapagbibigay ng reaksiyon tungkol sa 4. Nakikilala ang sistemang pampamahalaan sariling rehiyon na ginagamit ang mga epekto ng kalakalang galyon sa pamumuhay ng bansa sagisag ng mga Pilipino • pagguhit 5. Nasasabi ang mga sangay ng • paper mosaic III. PANAHON NG MGA AMERIKANO pamahalaan at ang bahaging ginagampanan • at iba pa ng bawat isa Nabibigyang halaga ang pagbabago sa 5. Natutukoy ang mga pangunahing likas na paraan ng pamumuhay ng mga Pilipino sa 6. Nasusuri kung bakit mahalaga ang yaman at yaman tao ng bawat rehiyon pagdating ng mga Amerikano pamahalaan sa pangangalaga ng kapakanan at kaligtasan ng mga mamamayan 6. Naiuugnay ang pangunahing industriya, A. Natatalakay ang ginawang produkto at hanapbuhay sa katangiang pamamahala ng mga Amerikano sa mga 7. Nasasabi kung bakit kailangan ang pangheograpiya ng rehiyon Pilipino pamahalaan B. Nasusuri kung paano nakikiisa ang 1. Natatalakay ang uri ng pamahalaang 8. Naiisa-isa ang mga paraang ginagawa ng bawat rehiyon sa pag-unlad ng bansa militar at pamahalaang sibil pamahalaan upang mapangalagaan ang kapakanan at kaligtasan ng mamamayan 1. Natutukoy ang paraan ng pag-aasahan ng 2. Naiisa-isa ang mga hakbang na ginawa ng bawat rehiyon pamahalaan para sa unti-unting paglilipat sa B. Naipakikita ang mga kanais-nais na mga Pilipino ng kapangyarihang mamahala kilos ng isang matapat na mamamayang 2. Naipaliliwanag kung paano nakatutulong Pilipino tungo sa ikabubuti ng sa pag-unlad ng bansa ang pagpapabuti ng 3. Natutukoy ang mahahalagang sambayanang Pilipino produkto ng mga rehiyon pangyayaring may kinalaman sa pagkakaroon ng malayang pamahalaan 1. Nasasabi kung sino ang mamamayang 2.1 Nasasabi ang mga pagdiriwang na Pilipino ayon sa Saligang Batas idinaraos ng bawat lalawigan/rehiyon 4. Naipagmamalaki ang pagsisikap ng mga kaugnay ng mga pangunahing produkto nito Pilipino na magkaroon ng malayang 2. Nasasabi ang mga batayang karapatan at Hal.: pamahalaan kalayaang tinatamasa ng mga mamamayang Lanzones Festival – Camiguin Pilipino ayon sa Saligang Batas Bangus Festival – Pangasinan B. Nabibigyang halaga ang mga Pilipinyahan – Cavite pagbabago sa panlipunang pamumuhay 3. Nasusuri ang ilang paraang nakatutulong Tinapahan – Tarlac, Lemery, Batangas sa pagdating ng mga Amerikano sa pangangalaga ng mga karapatan 1. Nailalarawan ang uri ng panahanan ng mga Pilipino 20
  22. 22. IV V VI III. PAMBANSANG PAGMAMALAKI 2. Naipaliliwanag ang dahilan ng pagbuo ng 4. Natatalakay ang mga pangyayaring mga lungsod nakahahadlang sa pagtatamasa ng mga Napahahalagahan ang kulturang karapatan nagpapakilala ng ating pagka-Pilipino 3. Nahihinuha ang mga dahilan ng pagbabago sa populasyon ng pamayanan/ 5. Naipaliliwanag kung bakit mahalaga ang A. Napatutunayan na ang mga Pilipino ay bansa pagtatamasa ng mga kalayaan at karapatan may sariling lupain at kultura bago pa ng tao sa kaunlaran at pangangalaga ng man magkaroon ng pakikipag-ugnayan sa 4. Nasusuri ang kinalaman ng pag-unlad ng demokrasya ibang tao transportasyon at komunikasyon sa pamumuhay ng mga Pilipino IV. PAGPAPANATILI NG KALAYAAN NG 1. Natutukoy ang itinuturing na unang BANSA Pilipino 5. Nasusuri ang sistema ng edukasyon at relihiyong ipinakilala ng mga Amerikano Napahahalagahan ang pagpapanatili ng 2. Nasasabi ang pinanggalingan ng mga kalayaan ng isang bansa unang Pilipino C. Nabibigyang halaga ang mga pagbabago sa pangkabuhayang A. Natatalakay ang kahalagahan ng 3. Natatalakay ang katangian ng materyal at pamumuhay ng mga Pilipino soberaniya sa pagpapanatili ng kalayaan di-materyal na bahagi ng kultura ng mga ng isang bansa unang Pilipino 1. Naipaliliwanag ang mga programang pangkabuhayang pinairal ng Estados Unidos 1. Nabibigyang-konklusyon na ang isang 4. Nailalarawan ang uri ng panahanan ng sa Pilipinas bansang malaya ay may soberaniya mga unang Pilipino 2. Naipaliliwanag ang mga patakaran ng 1.1 Naipalilliwanag ang kahalagahan ng 5. Nasusuri ang katangian ng mga pamahalaan sa paglutas ng mga suliraning panloob na soberaniya (internal sovereignty) panahanang ito pangkabuhayan ng bansa 6. Nasasabi ang kaugnayan ng panahanan 3. Natatalakay ang mga natutuhan sa 1.2 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng sa pamumuhay ng mga unang Pilipino panahon ng mga Amerikano at ang naging panlabas na soberaniya (external epekto nito sa kabuhayan ng bansa sovereignty) ng bansa 7. Nabibigyang-katwiran ang pag-aangkop na ginawa ng mga unang Pilipino sa kanilang 2. Nabibigyang halaga ang mga karapatang kapaligiran tinamo ng bansa nang ito ay magkaroon ng kalayaan 21
  23. 23. IV V VI 8. Nabibigyang katwiran ang mga IV. PANAHON NG KOMONWELT 2.1 Naiisa-isa ang mga karapatang tinamo pagbabago sa panahanan ng mga Pilipino sa ng bansa ng ito ay magkamit ng ganap na pagdating ng mga dayuhan Nabibigyang halaga ang pagbabago sa kalayaan paraan ng pamumuhay ng mga Pilipino B. Naipaliliwanag ang kaugnayan sa sa panahon ng Komonwelt 2.2 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng mga pagpapayaman ng kultura ng pakikipag- karapatang tinamo ng bansa nang ito ay ugnayan sa ibang bansa A. Natatalakay ang mga pagbabago sa maging ganap nang malaya pamumuhay ng mga Pilipino sa panahon 1. Nakikilala ang mga unang dayuhang ng Komonwelt 3. Nabibigyang katwiran kung bakit nakipag-ugnayan sa bansa kailangang ipagtanggol ng mga mamamayan 1.Natatalakay ang balangkas at layunin ng ang kalayaan at hangganan ng teritoryo ng 2. Nasasabi ang mga dahilan ng pakikipag- pamahalaang Komonwelt bansa ugnayan sa mga ninuno 2. Naiisa-isa ang programang 3.1 Naiisa-isa ang mga pakina-bang ng mga 3. Naipaliliwanag ang paraan ng pampamahalaan ng Komonwelt para sa mga Pilipino sa teritoryong sakop ng Pilipinas pakikipagkalakalan ng mga ninuno sa mga Pilipino dayuhan 3.2 Natatalakay ang mga paraan ng 3. Natatalakay ang kahalagahan ng pagtatanggol sa mga hangganan at teritoryo 3.1 Natutukoy ang mga produkto at kalakal paglinang ng pambansang wika ng bansa ng mga unang Pilipino 4. Naiisa-isa ang mga programa para sa 4. Nasusuri ang mga paraang ginawa ng 3.2 Nailalarawan ang paraan ng kalakalan ng katarungang panlipunan mga makabayang Pilipino sa pagkakamit ng mga unang Pilipino kalayaan B. Naipaliliwanag ang mga pagbabago sa 3.3 Natatalunton sa mapa ang ruta ng lipunan noong panahon ng Komonwelt B. Nabibigyang-katwiran ang pakikipag- kalakalan ng mga unang Pilipino ugnayan ng Pilipinas sa ibang bansa 1. Nailalarawan ang uri ng panahanang 3.4 Nasasabi ang mga bansang naitatag sa paglipat ng mga taga-Luzon at 1. Natatalakay ang paraan ng pakikipag- nakipagkalakalan sa Pilipinas at ang taga-Visayas sa Mindanao ugnayan ng Pilipinas sa ibang bansa sa iba’t lokasyon ng mga ito ibang panahon 2. Naipaliliwanag ang pagkilala sa karapatan 4. Naituturo sa mapa ang mga bansa sa ng kababaihan 2. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng Asya na unang nakipag-ugnayan sa Pilipinas pakikipag-ugnayan ng Pilipinas sa ibang 3. Natatalakay ang mga pagbabagong pang- bansa, sa mga bansang maunlad at edukasyon at panrelihiyon papaunlad 22
  24. 24. IV V VI 5. Nagagamit ang iskala sa pagsukat ng mga C. Nasusuri ang programang 3. Natatalakay ang mga naitulong ng mga layo nito sa Pilipinas pangkabuhayan sa panahon ng Pilipino bilang mamamayan ng daigdig at Komonwelt kontribusyon ng Pilipinas sa mga samahang C. Naipaliliwanang kung paanong ang pangrehiyon at pandaigdig kulturang Pilipino ay nahaluan ng kultura 1. Nailalarawan ang mga suliraning ng iba’t ibang bansang nakipag-ugnayan pangkabuhayan sa panahon ng Komonwelt 4. Nabibigyang-halaga ang epekto sa dito Pilipinas ng pagsapi sa mga samahang 2. Naipaliliwanag ang mga patakaran ng panrehiyon at pandaigdig 1. Nailalarawan ang naging kontribusyon ng pamahalaan sa paglutas ng mga suliraning mga unang dayuhan sa katutubong kulturang pangkabuhayan 4.1 Naiisa-isa ang mga samahang Pilipino panrehiyon at pandaigdig na kinaaaniban ng 3. Natatalakay ang mga natutuhan sa Pilipinas 2. Nailalarawan ang mga pangyayaring panahon ng Komonwelt naging daan upang ang Pilipinas ay maging 4.2 Natatalakay ang mga kabutihan/di- lupang sakop ng mga Espanyol V. PANAHON NG MGA HAPONES kabutihang naidudulot sa bansa ng pagsapi Nabibigyang halaga ang pamumuhay ng sa mga panrehiyon at pandaigdigang 3. Natatalakay ang mga naging pagbabago mga Pilipino sa panahon ng mga Hapones samahan sa kultturang Pilipino dulot ng pakikipag- ugnayan sa mga Espanyol A. Naipaliliwanag ang sistema ng V. ANG MAMAMAYAN AT PAMAHALAAN pamahalaang Hapones sa Pilipinas SA PAG-UNLAD NG BANSANG PILIPINAS 3.1 Natatalunton/naituturo sa mapa ang mga lugar sa bansa na unang nagkaroon ng 1. Natutukoy ang mga pangyayari tungo sa Napahahalagahan ang pagsisikap ng pakikipag-ugnayan sa mga Espanyol pagka-katatag ng Ikalawang Republika ng mamamayan at ng pamahalaan upang Pilipinas umunlad ang bansang Pilipinas 3.2 Nasasabi ang mabuti at di-mabuting epekto sa kulturang Pilipino ng pananakop 2. Nailalarawan ang pamahalaang A. Naipaliliwanag kung paano ng Espanyol pambansa na itinatag ng mga Hapones itinataguyod ang kaunlaran ng isang bansa 4. Naipaliliwanag kung bakit di lumaganap 3. Natatalakay ang naging patakaran ng ang kristiyanismo sa kabundukan pamahalaang Hapones sa edukasyon 1. Nasasabi ang kahulugan ng kaunlaran 5. Naipaliliwanag ang mga pagbabago sa 2. Naiisa-isa ang mga palatandaan ng kulturang Pilipino sa panahon ng mga kaunlaran sa larangan ng kabuhayan, kultura Amerikano at pulitika 23
  25. 25. IV V VI 5.1 Naipaliliwanag ang mga pangyayaring B. Naipaliliwanag ang panlipunang 3. Nailalarawan ang isang maunlad na bansa naging daan sa pagiging kolonyang pamumuhay ng mga Pilipino sa larangan ng kabuhayan, kultura at pulitika Amerikano ng Pilipinas 1. Nailalarawan ang naging uri ng B. Napahahalagahan ang mga hakbang na 5.2 Nakikilala ang ilang pagbabagong pamumuhay ng mga Pilipino isinagawa ng pamahalaan sa naganap sa kulturang Pilipino dahilan sa pagtataguyod ng kaunlaran ng bansa pagsakop ng Estados Unidos 1.1 Nasasabi ang dahilan ng kanilang pagpapalipat-lipat ng tirahan 1. Naipaliliwanag kung paano itinataguyod 5.3 Napipili ang mabuti at di-mabuting ng pamahalaan ang pambansang adhikaing impluwensiya ng Estados Unidos sa 2. Naiisa-isa ang mga pangunahing umunlad ang bansa kulturang Pilipino suliraning pangkabuhayan ng bansa 1.1 Naiisa-isa ang mga patakaran at mga 5.4 Natutukoy ang naging epekto sa 3. Nasusuri ang mga programa ng programang pangkabuhayang inilunsad ng kulturang Pilipino ng panahon ng Hapones pamahalaan sa paglutas ng suliraning pamahalaan sa pag-unlad ng bansa pangkabuhayan D. Nabibigyang halaga ang naging epekto 1.2 Naiisa-isa ang paraang ginagawa ng sa kasalukuyang kultura ng mga 4. Naiuugnay ang mga natutuhang paraan sa pamahalaan para sa pagpapabuti ng uri ng natutuhan sa nakaraan paglutas ng mga suliraning pangkabuhayan edukasyon noon sa paglutas ng katulad na suliranin 1. Nagagamit ang time line ngayon 2. Naiuugnay ang kahalagahan ng sa pagkilala ng ilang mahahalagang edukasyon at kalusugan ng mamamayan sa pangyayari sa kasaysayan ng bansa VI. PANAHON NG IKATLONG REPUBLIKA pagpapaunlad ng kabuhayan ng bansa 1.1 Nakikilala ang time line at ang gamit nito Nabibigyang halaga ang kalagayan ng 3. Nabibigyang katwiran ang mga paraang sa pag-aaral ng kasaysayan pamumuhay ng mga Pilipino sa panahon ng ginagawa ng pamahalaan para mapaunlad Ikatlong Republika ang agham at teknolohiya 2. Natutukoy ang mga natutuhan sa mga pangyayari sa nakaraan na maaaring may A. Natatalakay ang uri ng pamamahala sa 4. Nabibigyang katwiran ang paraang kaugnayan sa kasalukuyan Ikatlong Republika ginagawa ng pamahalaan sa kabuhayan ng bansa upang makaagapay sa globalisasyon 3. Naiuugnay ang kasalukuyang kultura sa 1. Naiisa-isa ang mga pangulong mga nakaraang pangyayari nanungkulan at kanilang patakaran at 4.1 Nasasabi ang kahulugan ng programa sa pamamahala globalisasyon 24
  26. 26. IV V VI 4. Nagagamit ang magagandang natutuhan 2. Napipili ang mga natutuhan sa panahong 4.2 Natutukoy ang mga hakbang na sa mga nakaraang pangyayari sa ito na makatutulong sa paglutas ng mga isinasagawa ng pamahalaan upang kasaysayan ng bansa upang mapabuti at suliraning panlipunan sa kasalukuyan makaagapay sa globalisasyon ang mga maitaguyod ang kasalukuyang kultura mamamayan nito B. Nasusuri ang kalagayan ng IV.PAMBANSANG KATAPATAN panlipunang pamumuhay ng mga Pilipino 4.3 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagkakaroon ng mga dayuhang Napahahalagahan ang pagpapanatili at 1. Nahihinuha ang layunin ng pamahalaan sa mamumuhunan sa bansa pagpapaunlad ng mga Pilipino sa sariling pagtatatag ng Pambansang Pangasiwaan ng kultura na makatutulong sa kabutihan ng paglilipat tirahan at pagsasaayos C. Nabibigyang halaga ang bahaging bansa ginagampanan ng mga mamamayan sa 2. Naipaliliwanag ang binibigyang diin ng pagtataguyod ng kaunlaran ng bansa A. Nasusuri ang mga batas at programa edukasyon sa Ikatlong Republika ng pamahalaan sa pagpapanatili at 1. Naipaliliwanag kung paano itinataguyod pagpapaunlad ng sariling kultura 3. Naipaliliwanag kung paano ng mga mamamayan ang kaunlaran ng pinahahalagahan ang mga Pilipino sa bansa 1. Natutukoy ang mga batas at programa ng larangan ng sining pamahalaan sa pagpapanatili at 1.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagpapaunlad sa sariling kultura 3.1 Nakikilala ang mga katangi-tanging pangangalaga sa sarili upang makatulong sa Pilipino na natanyag sa panitikan at musika pagpapaunlad ng bansa 2. Natatalakay ang karapatan ng mga mamamayan sa pagpa-panatili at 4. Natatalakay ang mga bahaging 1.2 Naipaliliwanag kung paano makatutulong pagpapaunlad ng sariling kultura ginampanan ng mga kababaihan sa paglutas sa pag-unlad at pagsulong ng bansa ang ng mga suliraning panlipunan pagtitiwala sa sariling kakayahan 3. Natatalakay ang tungkulin at pananagutan ng mamamayan sa pagpapanatili ng sariling C. Naipaliliwanag ang mga pagsisikap ng 1.3 Naibibigay ang kahulugan ng pagiging kultura mga Pilipino na mapatatag at maisaayos produktibo ang kabuhayan sa panahon ng Ikatlong 4. Nahihinuha ang maaaring mangyari sa Republika 1.4 Naipaliliwanag kung paano nagiging kultura ng bansa kung hindi gagawin ng mga produktibo ang isang tao mamamayan ang kanilang tungkulin at 1. Nasusuri ang mga dahilan ng paglaganap pananagutan ng suliraning pangkabuhayan 2. Nasasabi ang mga katangian ng isang taong may tamang saloobin sa paggawa 2. Nasasabi ang epekto ng paglaganap ng suliraning pangkabuhayan sa pamumuhay ng mga Pilipino 25
  27. 27. IV V VI 5. Naisasagawa ang makakayanang 3. Natutukoy ang mga paraang isinasagawa 3. Nasasabi ang mga katangian ng isang tungkulin at pananagutan sa pagpapanatili at ng pamahalaan upang mapabuti ang matalinong mamimili pagpapaunlad ng kultura ng bansa kabuhayan ng bansa 4. Naiuugnay ang kahalagahan ng B. Naipagmamalaki ang mga Pilipino sa 4. Napahahalagahan ang patakarang pagtangkilik sa sariling produkto sa pag- iba’t ibang panahon na nagpaunlad/ “Pilipino Muna” unlad at pagsulong ng bansa nagpapaunlad ng sariling kultura VII. PAMAMAHALA SA ILALIM NG BATAS 5. Nakikilala ang mga paraan ng wastong 1. Naiisa-isa ang mga Pilipinong MILITAR AT IKAAPAT NA REPUBLIKA paggamit ng mga kalakal at paglilingkod nagpaunlad/nagpapaunlad ng kultura Napahahalagahan ang mga 6. Naipaliliwanag ang kaugnayan ng 2. Natutukoy ang kanilang tanging nagawa pagpupunyagi ng mga Pilipino tungo sa pagpapabuti/ pagpapaunlad ng uri ng para sa pagpapaunlad ng sariling kultura pagpapatatag ng bansa produkto/kalakal ng bansa sa pag-unlad ng kabuhayan nito 3. Napahahalagahan ang mga Pilipinong A. Naipaliliwanag ang mga pagbabago sa nagpaunlad/ nagpapaunlad sa sariling pamamahala sa bansa sa panahon ng 6.1 Nasasabi ang mga paraan ng kultura Batas Militar pagpapabuti/pagpapaunlad ng uri ng produkto/kalakal ng bansa 4. Naisasagawa ang makakayanan sa 1. Naiisa-isa ang mga pangyayari na pagpapanatili at pagpapaunlad ng sariling nagbigay-daan sa pagtatakda ng batas 6.2 Naipaliliwanag ang kahalagahan para sa kultura militar bansa ng pagkakaroon ng mga mamamayang may sapat na kasanayan at 2. Nailalarawan ang naging reaksiyon ng kakayahan sa paggawa mga Pilipino sa pagbabago sa paraan ng pamamahala sa bansa 7. Natatalakay ang kahalagahan nang muling paggamit ng mga bagay na patapon 2.1 Naibibigay ang ilang batas at tuntunin ng pamahalaan sa panahong ito 8. Naipakikita ang kaugnayan ng pagtitipid sa enerhiya sa pag-unlad ng bansa B. Nailalarawan ang kalagayan ng panlipunang pamumuhay ng mga Pilipino 9. Natatalakay kung paano pinananatili at sa panahon ng Batas Militar pinauunlad ng mga Pilipino ang kultura ng bansa 1. Natatalakay ang ilang suliraning/programang panlipunan sa panahong ito 26
  28. 28. IV V VI 2. Naipaliliwanag ang paraang isinagawa ng 10. Natutukoy ang ilang pambansang pamahalaan upang mapangalagaan ang isyu/suliranin na nakapipigil sa pag-unlad ng kaligtasan ng bansa bansa tulad ng drug abuse; child abuse; crime atbp. 3. Nasusuri ang programa ng pamahalaan sa paglutas ng mga suliraning panlipunan at 11. Nakapagbibigay ng makatotohanang pangkabuhayan mungkahi sa paglutas ng mga pambansang suliranin C. Nabibigyang katwiran ang naging reaksiyon ng mga Pilipino sa patakaran 12. Nakalalahok sa proyekto ng pamahalaan ng Batas Militar tungo sa kaunlaran ng bansa 1. Natutukoy ang mga pagbabago sa Saligang Batas ng 1973 2. Nahihinuha ang magiging epekto ng paggawad ng higit na kapangyarihan sa pangulo 3. Naipaliliwanag ang naging reaksiyon ng mga Pilipino sa Batas Militar 4. Nasasabi ang mabuti at di-mabuting patakaran ng Batas Militar VIII. ANG PILIPINAS SA PANAHON NG ‘BAGONG REPUBLIKA’ 1981-1988 Napahahalagahan ang ipinakitang kagitingan ng mga Pilipino sa pakikiisa sa pagkakamit ng makatarungang pamumuhay A. Nasusuri ang kalagayan ng pamumuhay sa panahon ng “Bagong Republika” 27
  29. 29. IV V VI 1. Nasasabi ang dahilan ng pagbagsak ng ekonomiya noong 1983 2. Nailalarawan ang programang pangkabuhayan at ang epekto nito sa pamumuhay ng tao 3. Nabibigyang katwiran ang naging reaksiyon ng mga Pilipino sa mga patakaran ng pamahalaan B. Naipagmamalaki ang pakikipaglaban ng mga Pilipino sa muling pagkakamit ng demokrasya sa mapayapang paraan 1. Natatalakay ang bahaging ginagampanan ng kababaihan sa panahong ito 2. Nailalarawan ang reaksiyon ng mga Pilipino nang mawalang halaga ang karapatan sa pagboto 3. Nailalarawan ang EDSA Revolution noong Pebrero 25, 1986 3.1 Nasasabi ang tungkuling ginampanan ng media sa panahon ng “EDSA Revolution” 3.2 Natatalakay ang kabayanihang ginawa ng mga Pilipino sa pakikiisa sa muling pagkakamit ng karapatan at kalayaan 4. Natatalakay ang epekto ng People Power para sa pagkakamit ng kalayaan 28
  30. 30. IV V VI IX. ANG PILIPINAS PAGKARAAN NG EDSA REVOLUTION (1986- KASALUKUYAN) Napahahalagahan ang mga patakaran at programa ng pamahalaan tungo sa pag- papatatag ng demokrasya A. Nasasabi ang mga patakaran at programa sa pamamahala ng mga pangulong nanungkulan pagkatapos ng EDSA Revolution at sa kasalukuyan 1. Naibibigay ang patakaran ng isang demokratikong pamahalaan 2. Natatalakay ang mga paraan ng pangangalaga sa demokrasya at pagpapanatili nito 3. Napahahalagahan ang muling pagtatatag ng demokrasya 4. Naiisa-isa ang mga suliraning pampulitika, pangkabuhayan at panlipunan na kinakaharap ng bansa 5. Natatalakay ang mga paraan/programang isinasagawa sa paglutas ng mga suliraning ito 6. Natatalakay ang epekto ng mga patakaran at programang ito sa pamumuhay ng tao 29
  31. 31. MAK ABAYAN (ED U KAS YON G P AN TAHAN AN AT P AN GKAB UHAYAN ) 30
  32. 32. MGA INAASAHANG BUNGA EDUKASYONG PANTAHANAN AT PANGKABUHAYAN MITHIIN: Nagkakaroon ng mga kaalaman, kasanayan at kanais-nais na saloobin at pagpapahalaga; nagkakaroon ng mga karanasang makaagham at teknolohikal upang maging produktibo at responsableng kasapi ng tahanan; nakapag-aambag upang maging matatag ang mag-anak, pamayanan at bansa Pagkatapos ng Ikaanim na Baitang, nagtatamo at nagagamit ng mag-aaral ang mga kaalaman, kasanayan at wastong saloobin sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng mag-anak at sa iba’t ibang gawaing pangkabuhayan na makatutulong sa pagpapaunlad ng mag-anak, pamayanan at bansa. Pagkatapos ng ikalimang Baitang, nagkakaroon ang mag-aaral ng karagdagang kaalaman, kasanayan at wastong saloobin sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng mag-anak at sa mga gawaing nakatutulong at nakapagpapaunlad ng mag- anak at pamayanan. Pagkatapos ng Ikaapat na Baitang, nakakamit ng mag-aaral ang mga kaalaman, kasanayan, at wastong saloobin sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng pamilya at sa mga gawaing nakatutulong sa pagpapaunlad ng pamumuhay ng mag- anak. 31
  33. 33. EDUKASYONG PANTAHANAN AT PANGKABUHAYAN IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANG IKAANIM NA BAITANG A. Nakakamit ang mga kaalaman, kasanayan at A. Natatamo ang mga karagdagang kaalaman, A. Natatamo ang mga natatanging kaalaman, wastong saloobin na kailangan para sa sariling kasanayan at wastong saloobin sa pagtugon sa kasanayan at saloobin na makatutulong sa pag-unlad at sa kasiya-siyang pamumuhay ng mga pansarili at pangmag-anak na pagpapaunlad ng pangkabuhayan at pamilya pangangailangan tungo sa kasiya-siyang panlipunang pamumuhay ng mag-anak pamumuhay 1. Naisasagawa ang mga tungkuling pansarili ayon 1. Nagagampanan ang bawat tungkulin para sa sarili 1. Napangangalagaan nang lubusan ang sarili sa kakayahan 1.1 Napananatiling malinis at maayos ang sarili 1.1 Nakasusunod nang kusang-loob sa mga 1.1 Naisasagawa nang may kasanayan ang pamamaraang pangkalinisan at pangkalusugan wastong pangangalaga sa sarili tungo sa sa panahon ng pagdadalaga/pagbibinata maayos at mabikas na paggayak 1.1.1 Nakikilala ang mga kagamitan sa 1.1.1 Natatalakay ang mga pagbabagong 1.1.1 Natatalakay ang kahalagahan ng paglilinis at pag-aayos ng sarili nagaganap sa isang pagpapanatiling maayos at mabikas na nagdadalaga/nagbibinata paggayak 1.1.2 Naisasagawa ang wastong pamamaraan 1.1.2 Natatalakay ang kahalagahan ng 1.1.2 Natutukoy ang mga kailangan upang ng paglilinis at pag-aayos ng sarili wastong pangangalaga ng katawan sa maging maayos at mabikas ang tindig panahon ng pagreregla/kapag bagong tuli 1.1.3 Napangangalagaan ang mga kagamitan 1.1.3 Naisasagawa ang wastong 1.1.3 Naipakikita ang maayos at mabikas na sa paglilinis/pag-aayos ng sarili pangangalaga ng katawan sa panahon paggayak ng pagbibinata at pagdadalaga 1.2 Nagagamit ang kaalaman sa wasto at maayos 1.2 Napangangalagaan nang wasto at maayos ang 1.2 Nakauugalian ang pangangalaga ng mga na pangangalaga ng sariling kasuotan pansarili at pang-mag-anak na kasuotan kasuotan at kagamitan 1.2.1 Natutukoy ang uri ng kasuotan at mga 1.2.1 Nagagamit ang angkop na kasuotan sa 1.2.1 Natatalakay ang pang-araw-araw na bahagi nito iba’t ibang panahon at pagkakataon gawain sa pangangalaga ng kasuotan at kagamitan 1.2.2 Natutukoy ang mga payak na sira ng 1.2.2 Nakasusunod sa mga pangkaligtasan at 1.2.2 Nakagagawa ng plano ng pang-araw- kasuotan pangkalusugang gawi na may kinalaman araw na gawain sa pangangalaga ng sa wastong pangangalaga ng kasuotan kasuotan at kagamitan 1.2.3 Naisasaayos nang wasto ang mga sira 1.2.3 Nakapagkukumpuni ng sira/punit ng 1.2.3 Nakasusunod sa plano ng paglilinis at ng kasuotan sa pamamagitan ng damit sa pamamagitan ng pananahi sa pag-aayos ng mga kasuotan at pananahi sa kamay tulad ng: kamay tulad ng: kagamitan tastas na laylayan pahilis/tatlong sulok na punit tanggal na butones pagtatagpi tuwid na punit 1.2.3.1 Natutukoy ang gamit ng bawat 1.2.3.1 Natutukoy ang iba pang sira ng 1.2.3.1 Nakasusunod sa mga kagamitan sa pananahi damit at ang paraan ng panuntunang pangkalusugan at pagkukumpuni ng mga ito pangkaligtasan sa paglilinis/pag-aayos ng kagamitan 32

×