• Save
Mercer Signaal april 2012
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share
  • 935 views

 

Statistics

Views

Total Views
935
Views on SlideShare
935
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Mercer Signaal april 2012 Document Transcript

  • 1. Mercer SignaalApril 2012Subhead example - Month XXXXHeadlinesEen toekomstbestendig pensioen-contract – Interview met PaulNotermans, bestuursvoorzittervan Pensioenfonds InesseRisicomanagement is zo makkelijk!Eindelijk structurele aandacht voorbeschikbare premieOntwikkelingen in eigenrisicodragenWGA en ZiektewetPensioen, Zorg en Wonen in 2020- Zitten ze wel op mij te wachten?Aanpassing van rekenrente- De oplossing voor dedekkingsgraadproblematiek voor 3 EEN NIEUWE IPADin oppensioenfondsen?Wettelijke wijzigingen 2012 WIN sonderzoek Vul het lezer l/signaal* www.mercer.n
  • 2. Mercer Signaal April 2012 • Interview met Paul Notermans, bestuursvoorzitter van Pensioenfonds Inesse Een toekomstbestendig pensioencontract 6 • Coen Verdegaal en Marcel de Wit Risicomanagement is zo makkelijk! 8 • Tim Burggraaf 8 Eindelijk structurele aandacht voor beschikbare premie 13 • Gerrit bij de Leij Ontwikkelingen in eigenrisicodragen WGA en Ziektewet 17 • Raymond Brood 13 Pensioen, Zorg en Wonen in 2020 Zitten ze wel op mij te wachten? 21 • Dennis van Ek en Sasja Keijmel Aanpassing van rekenrente De oplossing voor de dekkingsgraad problematiek voor pensioenfondsen? 24 • Richard Witteveen 17 Wettelijke wijzigingen 2012 29 21 Rubrieken Voorwoord 5 Kader M&A Ready Workshop 2012 32 24 Summary 33 29 Onze dienstverlening 352 Mercer Signaal | April 2012 Mercer Signaal | april 2012 3
  • 3. Doe mee aan he t lezersonderzoe Mercer Signaal k voor Voorwoord via www.merce r.nl/signaal en win een nieu we iPad 3* *Deze actie is ge ldig tot 1 juni 20 12 Seminar: Digitalisering van uw pensioenprocessen Arnout Korteweg Het leveren van betere services tegen ook de structuur van pensioenadmi- Market Leader Benelux lagere kosten en verwachte verande- nistratiepakketten professionaliseren. AANMELDEN ringen in pensioenwetgeving zijn Voor pensioenadministraties blijft de Deelname is geheel kosteloos! actuele uitdagingen voor veel pensioentechniek een belangrijk pensioenuitvoerders. U dient effici- onderdeel; de rekenregeltjes moeten Datum ënter te opereren, te voldoen aan de immers allemaal kloppen. Zonder Donderdag 19 april 2012 vereisten van de toezichthouders en goede motor, geen goede auto. IT aan de verwachtingen van uw systemen mogen dan in de tijd Tijd Geachte relaties, Mercer beraadt zich op een manier van inspelen op deelnemers. Uw communicatie dient wellicht eenvoudiger zijn geworden, 09.00 tot 13.30 uur Dit is de eerste editie van Mercer Signaal in dit nieuwe deze behoefte, met als doel global trustee management daarbij duidelijk, actueel en betrouw- pensioenen wordt alsmaar complexer. jaar. Een jaar met opnieuw overweldigende turbulentie in mogelijk te maken voor zijn relaties. In deze editie van baar te zijn. In deze sessie gaat Mercer in op Locatie de economie, de bestendigheid van de euro, het begro- Mercer Signaal wordt hieraan nog geen specifieke enerzijds ontwikkelingen en trends in Grand Hotel Karel V tingstekort en de positie van onze pensioenfondsen. Een aandacht besteed; wél treft u onder meer een interes- Aan de hand van praktijkvoorbeelden de pensioenmarkt en staat anderzijds Geertebolwerk 1 flink aantal pensioenfondsen zal moeten aankondigen dat sante bijdrage aan over de eurocrisis en de uitdagingen en trends wil Artena u tijdens dit stil bij wat dit voor pensioenadminis- 3511 XA Utrecht gekort zal worden als de omstandigheden zo blijven. waarvoor we staan op het vlak van de demografie. seminar informeren over ontwik- tratiepakketten betekent. Weliswaar heeft de DNB enige ruimte geboden door de Hierover is recent een boek verschenen, door Mercer kelingen die voor u van belang zijn. Sprekers disconteringsvoet vast te stellen, maar dat laat onverlet samengesteld in het kader van zijn deelname aan het Wat zijn de eerste ervaringen met Artena presenteert u een - Prof. Dr. Willem Vermeend dat pensioenfondsen nog steeds in volatiele omstandig- onderzoek van het World Economic Forum. In deze cloud computing, het nut van vernieuwde wijze van - Paul Bruggeman, Artena heden verkeren. De “bets” tussen de mate van renteaf- editie lichten wij alvast een tipje van de sluier op. Mocht communiceren via social media en pensioenuitvoering. - Luc Schamhart, Microsoft dekking en de keuze voor rendement op grond van risico’s u voor dit boek en onderzoek belangstelling hebben, welke effecten heeft de opkomst van U bent van harte welkom op dit - Tim Burggraaf en Jolanda Vink, zijn immers moeilijk te maken. Dat brengt ons in een dan kunt u ons hierover berichten via onze website de smartphone? Welke mogelijke interactieve seminar van Artena en Mercer situatie dat zowel pensioenbeleggers als pensioenfonds- www.mercer.nl/WEF. Hierop vindt u nog veel meer kostenbesparingen zijn te realiseren haar partners. Meld u nu kosteloos - Gerard van der Schoor, bestuurders moeten kiezen tussen een aantal kwaden informatie over Mercer en de kennis die Mercer op basis door volledig digitaal te communi- aan via www.fincircle.nl of bel ons op PBO-Dienstverlening waarvan de uitkomst uiterst onzeker is, om zodoende het van zijn thought leadership aangaande beloning, ceren en wat is de rol van IT daarin? telefoonnummer: 070 363 77 33. - Edwin van Waaijenberg, beste voor de deelnemers te bewerkstelligen. Nu al is er benefits en pensioen graag met u wil delen. Wij garanderen u een inspirerende Stichting Pensioenfonds TNO sprake van behoefte aan “reverse ALM”, ofwel: welke Tim Burggraaf en Jolanda Vink van ochtend met ruimte voor vragen en economische omstandigheden (uitgangspunten) passen Maak dus vrijblijvend een afspraak met ons, of neem Mercer praten u deze dag bij over discussie. het best bij, of zijn het meest waarschijnlijk in de scena- contact op met een van de Mercer consultants. Ook dit “Goede pensioenadministratie kan rio’s die zich kunnen voordoen. jaar hebben we weer het voornemen om u via events, niet zonder goede pensioenkennis”. seminars of magazines nader te informeren en u te In een wereld waarin IT een steeds In dat kader stellen wij vast dat risicomanagement overtuigen van de waarde van Mercer. prominentere rol gaat innemen, zal inmiddels grensoverschrijdend is, om te bewerkstelligen dat grotere ondernemingen met (gesloten) DB-regelingen Veel leesgenoegen in een uitdagend 2012. in het buitenland hun risicomaat of -budget beheersbaar Colofon Redactie-adres houden. In de discussies die bedrijven voeren moeten ze Met vriendelijke groet, keuzes maken in de wijze waarop het budget wordt Mercer Signaal is een nieuwsbrief voor relaties Redactie-adres Website aangewend. Hiertoe worden de bestuursleden of trustees Arnout Korteweg van Mercer (Nederland) B.V. Startbaan 6 www.mercer.nl op wereldwijde schaal bij corporate risk management Market Leader Benelux Postbus 2271 www.mercer.nl/ betrokken en kan een nieuwe service of behoefte ontstaan Hoewel uiterste zorg is besteed aan de inhoud van Mercer 1180 EG Amstelveen nieuwsbrieven onder de noemer ‘global trustee management’. Signaal, aanvaardt de redactie geen aansprakelijkheid marketing.nl@mercer.com voor onvolledigheid, onjuistheid of voor de gevolgen Ontwerp en layout daarvan. Verveelvoudiging en/of openbaarmaking van Adres- of Indrukwekkend, Heiloo Mercer Signaal door middel van druk, fotokopie, micro- naamswijzigingen: film of op welke wijze dan ook is slechts toegestaan met marketing.nl@mercer.com Drukwerk bronvermelding. Indrukwekkend, Heiloo4 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | april 2012 5
  • 4. Een toekomstbestendig Twee Mercer teams maar achteruitboeren.’ Het tweede Unieke voorwaarden pensioencontract PQ Silicas werd geadviseerd door alternatief was een collectieve Notermans is zeer te spreken over een team van Mercer Rotterdam bij waardeoverdracht naar een nieuwe het resultaat. ‘Mercer heeft zich de harmonisatie van de pensioenre- uitvoerder van de geharmoniserde bewezen als een partij die enerzijds gelingen, de onderhandelingen met regeling en het derde alternatief verstand heeft van pensioenen, vakbonden, et cetera. Het Pensioen- was een buy-out waarin alle bezit- wetten, kosten en dergelijke en fonds Inesse werd bijgestaan door tingen en verplichtingen (zowel anderzijds commercieel en zakelijk een team van Mercer ’s-Hertogen- nominaal als indexatie) werden mee kan denken. Mercer heeft zich Twee bedrijven, vier pensioenregelingen, twee pensioen- bosch om een mogelijk conflict of overgedragen naar een verzekeraar. ingeleefd en voelde prima aan welke uitvoerders. De fusie tussen PQ Nederland bv en Ineos Silicas interest te voorkomen. ‘De vraag Voor dat laatste werd gekozen. belangen er lagen. Bovendien heeft waar Mercer ’s-Hertogenbsoch zich ‘Mercer adviseerde aan de hand van Mercer geadviseerd, ons geholpen Netherlands bv bracht ze samen. Het harmonisatietraject mee bezig hield, was wat er moest een intensief offerte- en onderhan- om met de verschillende belang- resulteerde in één bedrijf met één pensioenregeling en gebeuren met het pensioenfonds delingstraject met welke verzeke- hebbenden te communiceren, één uitvoerder. Paul Notermans, bestuursvoorzitter van toen PQ Silicas had besloten niet raar verder te gaan. We kozen er onderhandeld en ook nog eens het bestuur ondersteund met het Pensioenfonds Inesse: ‘Met hulp van Mercer hebben we nu tevens een antwoord op de ontstane onderdekking.’ Alles bij elkaar een hele kluif. runnen van het fonds zolang het nog bestond. Wij hadden een fonds meer door te gaan met het onderne- uiteindelijk voor om de opge- met een te lage dekkingsgraad, mingspensioenfonds. In de tussen- bouwde aanspraken onder te voorzien van een herstelplan, met tijd moest Mercer het pensioen- brengen bij Delta Lloyd, waar wij het vooruitzicht dat bij een voortbe- fondsbestuur ondersteunen bij de met behulp van Mercer aantrek- staan ervan op de pensioenen dagelijkse werkzaamheden en kelijke voorwaarden wisten te moest worden gekort. Samen rapportage richting DNB. Het bedingen op het overnamecontract.’ hebben we dat weten om te zetten pensioenfonds heeft geen eigen in een toekomstbestendig contract uitvoering, geen eigen bureau. Alle Specialistisch met Delta Lloyd, waarin de pensi- Pensioenen zijn hot. Dekkings- gevolg van de fusie, moest Inesse in leveranciers worden ingehuurd, van ‘Als je je bezittingen en verplich- oenen gegarandeerd zijn en waarbij graden staan onder druk met veilig vaarwater worden gebracht. organisatie. ‘PQ Silicas wil als goed administrateur tot actuaris en van tingen overdraagt aan een verzeke- er ook nog een gegarandeerde kortingen op de uitkeringen moge- Een traject dat onmogelijk door ons werkgever de medewerkers een asset beheerder tot adviseur. Alles raar en vervolgens je fonds gedeeltelijke indexatie is ingekocht. lijk als desastreus gevolg. Pensioen- vierkoppige fondsbestuur alleen uitstekende pensioenregeling bij elkaar een hele kluif’, aldus liquideert, besta je dus niet meer. Voorwaarden die we nu nooit meer fondsbestuurders zoeken naarstig kon worden volbracht.’ bieden, maar dan wel een die voor Notermans. Met andere woorden, zo’n buy-out zouden krijgen. Een traject ook dat naar een oplossing. Daaraan alle medewerkers gelijk is. Het doe je maar één keer als bestuur. we nooit alleen hadden kunnen hebben ze hun handen vol. En dat Keuze voor Mercer bedrijf heeft daarvoor Mercer in de Drie alternatieven Het ontbreekt je dus aan ervaring, afleggen. En al helemaal niet binnen terwijl de bestuurders van vaak PQ Silicas bv is de Nederlandse arm genomen. Een logische keuze’, Per 2011 besloot PQ Silicas de terwijl het heel specialistisch werk de gestelde termijnen.’ relatief kleine pensioenfondsen hun dochtermaatschappij van PQ zegt Notermans. Mercer is de nieuwe, geharmoniseerde pensi- is. En dus heb je een adviseur nodig bestuursfunctie doorgaans parttime Corporation, een wereldwijd huisleverancier van PQ Corporation oenregeling door een verzekeraar die vaker met het bijltje heeft naast hun reguliere werkzaamheden opererend chemiebedrijf dat reeds wereldwijd op het gebied van uit te laten voeren. Vanaf dat gehakt. Een die weet waar hij op pensioenadvisering en met lokale moment werd het pensioenfonds moet letten en wat er bij alle Dekkingsgraden staan onder druk vestigingen in staat aansluiting te vinden bij de markt, lokale wetten een gesloten fonds: er stroomden geen nieuwe deelnemers en verschillende partijen speelt, zoals de deelnemers, werkgever, DNB en met kortingen op de uitkeringen en regelgeving. Pensioenfonds Inesse koos ook voor premies meer het fonds in. Noter- mans vertelt dat het pensioenfonds- verzekeraars. En die weet wiens belangen hij behartigt en op welk mogelijk als desastreus gevolg. Mercer als adviseur om een nieuwe toekomst te kunnen bepalen als bestuur samen met Mercer drie alternatieven onderzocht voor wat moment hij met welke partij moet schakelen. Je moet je dus laten uitvoeren. Voor de bestuurders van meer dan 180 jaar bestaat. PQ gevolg van de harmonisatie. ‘Gezien er met het fonds moest gebeuren. bijstaan door een specialist die je Pensioenfonds Inesse, verantwoor- Silicas verwerkt kwartszand tot de complexiteit van het harmonisa- Het eerste alternatief was het fonds kan adviseren, die het project delijk voor de uitvoering van de silicas en silicaten, wat belangrijke tievraagstuk, de inspanningen die voort laten bestaan als gesloten begeleidt en die als uitvoerder oude pensioenregelingen van Ineos grondstoffen zijn voor onder andere het voeren van een eigen onderne- fonds. ‘Maar vanwege de aanwezige optreedt’, stelt Notermans. Silicas Netherlands bv, was een de papierindustrie, autobanden, mingspensioenfonds vergt en de onderdekking en de mogelijke Volgens hem zijn er veel oplossing voor de onderdekking verf en coatings, tandpasta, strenge eisen die toezichthouder korting op de pensioenen in de vergelijkbare organisaties die in onderdeel van een groter vraagstuk. wasmiddelen en industriële reini- DNB stelt aan het besturen van een nabije toekomst, was dit een dezelfde situatie verkeren als zijn Notermans: ‘Na de harmonisatie gingsmiddelen. In Nederland, waar ondernemingspensioenfonds, is onaantrekkelijk alternatief. In dit pensioenfonds. ‘Die partijen van de vier pensioenregelingen van het bedrijf actief is sinds 1990, toegesneden ondersteuning geval zou het fonds, gezien de hebben allemaal behoefte aan de PQ-bedrijven in Nederland, als werken 240 mensen voor de onmisbaar.’ huidige omstandigheden, alleen een partner als Mercer.’6 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | april 2012 7
  • 5. risicomanagement bij een groot processen hebben beschreven Met een tiental praktische tips aantal pensioenfondsen en verzeke- waarin het beheersen van de diverse hopen wij u hierbij te kunnen raars. Maar eerst zullen wij laten risico’s een plaats krijgt. Tenslotte zal helpen. Om deze tips in het juiste zien dat u al heel veel aan risico- de manier waarop uw bestuur of perspectief te plaatsen beginnen wij management doet. Hierbij zullen beleggingscommissie werkt vaak met het kort beschrijven van de de twee bouwstenen van risico- impliciete afspraken bevatten die bouwstenen van risicomanagement: management, de risicomanage- met risicomanagement te maken de risicomanagementcyclus en mentcyclus en de bijbehorende hebben. Zo zijn er vaak verschillende bijbehorende governance. governance, kort worden personen vanuit het fonds die elk beschreven. hun specifieke contacten hebben Er zijn vele definities voor risicoma- met de vermogensbeheerders, de nagement, maar ze komen allemaal Risicomanagement is ALM-uitvoerder en de pensioen- min of meer op hetzelfde neer. niets nieuws! administrateur. Risicomanagement kan worden Risicomanagement is niet nieuw omschreven als het managen van de voor u! U doet er al heel erg veel aan. Maar betekent het feit dat u dagelijks cyclus van: Dat gebeurt dagelijks, als u uw met risicomanagement bezig bent • het formuleren van de doelstel- pensioenfonds aan het managen nu ook dat risicomanagement ook lingen en de risicobereidheid van bent op de processen betreffende daadwerkelijk geborgd is in de uw fonds; uw pensioenregeling en beleg- dagelijkse besturing van uw fonds? • het identificeren van risico’s; gingen. Zodra u nadenkt over de inrichting van de pensioenregeling, het Risicomanagement is niet nieuw voor u! Risicomanagement langlevenrisico of de indexatieam- bitie bent u al met risicomanage- ment bezig. En als u met behulp van Helaas, die vlieger gaat niet op. Ondanks het feit dat bijna alle pensioenfondsen al heel veel doen • het opstellen en implementeren van beleid voor risicobeheersing; • de uitvoering, monitoring en is zo makkelijk! een ALM-studie en een strategische aan risicomanagement, blijven velen terugkoppeling van risico’s en asset allocatie het strategisch toch met het gevoel zitten dat beheersmaatregelen; én beleggingsbeleid van uw pensioen- risicomanagement een apart proces • het formuleren en nemen van fonds formuleert, vermogensbe- is. Daarbij kunnen ze ook niet goed beslissingen op basis van de heerders selecteert en beleggings- aangeven of datgene wat ze aan informatie uit de vorige stappen. rapportages bespreekt, bent u ook risicomanagement doen aansluit Dit kan mogelijk gevolgen hebben met risicomanagement bezig! bij het dagelijkse management voor de doelstellingen en risicobe- Ook zult u al veel beleid en van het fonds. reidheid van uw fonds (zie figuur 1). Nee, dit is niet alweer een artikel om te benadrukken hoe belangrijk risicomanagement voor uw pensioenfonds is. Doelstellingen & Risico- Ook is het geen ingewikkeld artikel over een complex risico- bereidheid Pensioenfonds model. Dit artikel bevat tien praktische tips waarmee u risicomanagement beter in het dagelijks beheer van uw Coen Verdegaal pensioenfonds kunt integreren. Rollen & Zorgvuldig Effectieve Investments Beleid & Effectief comité verantwoordelijk- toezicht & Informatie- producedures Bijna alle pensioenfondsen zijn al fondsen nu al veel aan risicoma- heden monitoren voorziening met risicomanagement bezig. nagement doen, blijven veel Managen Indentificeren Sommige zijn enthousiast fondsen toch met het gevoel zitten Risico’s Supervisie - hoe Risico’s Beslissingen Uitvoering begonnen met het opsommen van dat het nog geen integraal onder- weet je het alle risico’s, maar daar is het dan bij deel van hun besturingsmodel is. gebleven. Bij andere pensioen- fondsen zijn pakken papier volge- In dit artikel willen wij u op dit Governance schreven, die vaak nuttige zaken gebied een paar praktische en bevatten maar ook nogal eens eenvoudige tips geven. Deze Marcel de Wit Monitoren Beheersen ongelezen de kast ingaan. Ondanks komen voort uit de ervaringen van Risico’s Risico’s Retirement, Risk & Finance Consulting het feit dat bijna alle pensioen- Mercer met de implementatie van Figuur 1. risicomanagementcyclus8 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | april 2012 9
  • 6. Risicomanagement is dus meer, • Effectieve informatie- risico’s geen normen worden 4. Besteed aandacht aan veel meer, dan het identificeren van voorziening gesteld (zie tip 3). een goede beschrijving de risico’s en hierover rapporteren. Het pensioenfonds moet over van beheersmaatregelen Ook staat de risicomanagementcy- effectieve informatievoorziening 2. Kwantificeren en prio- Stel bij de beschrijving van een clus niet op zichzelf. beschikken. Dat wil zeggen juiste, riteren van risico’s beheersmaatregel niet alleen dat er De cyclus functioneert alleen goed tijdige en volledige informatie ten Veel pensioenfondsen hebben een iets gebeurt (bijvoorbeeld moni- bij een goed werkende governance behoeve van de relevante verant- risicoassessment uitgevoerd. Nog toren rapportage vermogensbe- om deze draaiende te houden. woordelijken en beslisorganen. vaak zien wij dat pensioenfondsen heerder), maar wees specifiek in het Goede governance bestaat uit een hun risico’s niet kwantificeren en/of benoemen van het rapport en de aantal elementen die u hieronder Beide bouwstenen zijn essentieel daar geen scenarioanalyses op voor de betreffende beheersmaat- ziet aangegeven, en die door elk voor risicomanagement in uw loslaten. Hierdoor kunnen ze niet regel relevante grafiek of tabel. Zo fonds op de eigen specifieke wijze pensioenfonds. Maar hoe zorgt u er goed aangeven of een risico al dan kunnen de personen die voor de worden ingevuld, omdat elk fonds nu voor dat deze bouwstenen niet acceptabel is. Een mogelijk risico’s verantwoordelijk zijn goed immers verschillend is. feitelijk onderdeel van uw dagelijks gevolg daarvan is dat lang niet alle beoordelen of de risico’s beheers- management worden? pensioenfondsen hun risico’s baar zijn. Vaak leidt dit tot • Effectief comité aanscherping van de rapportages Het pensioenfonds moet een orgaan hebben voor effectieve Ze kunnen u helpen uw risico- van de leveranciers die betere informatie moeten verschaffen besluitvorming over het risicoma- nagementproces en de geïdentifi- management een integraal zodat u kunt bepalen of u alles onder controle heeft. Figuur 2. risicodashboard ceerde risico’s. Dit orgaan moet voor deze besluitvorming over onderdeel van uw bestaande 5. Risicodashboard wanneer het collateral beleid wordt geëvalueerd. periodiek worden geëvalueerd. Een ander voordeel is dat risicoma- voldoende tijd, kennis en capaci- teit beschikken. besturingsmodel te maken. Maak risicomanagement toeganke- lijk voor bestuur en beleggingscom- Geef in de planningen vervolgens de risico’s aan waarop de behan- nagement voor bestuurders niet wordt beperkt tot een jaarlijkse missie door met behulp van een delde onderwerpen betrekking risicoassessment, die in de praktijk • Beleid en procedures Tips ter verbetering prioriteren; iets wat van belang is risicodashboard op eenvoudige hebben. Hierdoor wordt het voor de vaak al na een paar keer wordt De manier waarop beslissingen van integratie- als u wilt weten waar uw pensioen- wijze inzicht in de risico’s te geven. bestuurders heel inzichtelijk hoe gestaakt. Echt begrip van de risico’s met betrekking tot het risicoma- risicomanagement fonds de vaak zo beperkte capaci- Op basis van de eerdergenoemde het risicomanagement aan de ontstaat namelijk pas als u weet nagementproces bij uw pensioen- in het besturingsmodel teit moet inzetten. prioritering en normering (zie tips 2 dagelijkse besturing van uw fonds is welke risico’s betrekking hebben op fonds worden voorbereid en Mercer heeft al veel ervaring en 3) kunnen zij vervolgens de gekoppeld en kunnen zij zich ervan de onderwerpen die u in de dage- uitgevoerd moet helder zijn. opgedaan bij het implementeren 3. Stel normen bij de status of veranderingen van de verzekeren dat de geïdentificeerde lijkse besturing van uw fonds van risicomanagementprocessen risico’s en bepaal vooraf belangrijkste risico’s in één oogop- risico’s, de gestelde normen en de behandelt (zie figuur 3). • Rollen en verantwoordelijk- bij verschillende grote en kleine acties slag zien. Dit biedt grotere bestuur- belangrijkste beheersmaatregelen heden pensioenfondsen en verzekeraars. Essentieel voor het goed kunnen dersbetrokkenheid in het risicoma- De rollen en verantwoordelijk- Uit deze praktijk hebben we tien monitoren van uw risico’s is het nagement (zie figuur 2). heden en de daaraan toegewezen tips geformuleerd die op de eerder- vaststellen van normen om aan te personen moeten bij het genoemde bouwstenen betrekking geven wat acceptabele risiconi- 6. Stel planning op, uitvoeren van de verschillende hebben. Ze kunnen u helpen uw veaus zijn. Zonder deze normen is met koppeling naar onderdelen van het risicomanage- risicomanagement een integraal dat niet mogelijk. Wij zien dit vaker de risico’s mentproces binnen uw pensioen- onderdeel van uw bestaande niet, dan wel gebeuren. Ook is het Stel een jaar- of meerjarenplanning fonds duidelijk en inzichtelijk zijn. besturingsmodel te maken. verstandig om alvast te bepalen op voor zowel bestuur als beleg- welke acties u gaat ondernemen als gingscommissie inzake de onder- • Zorgvuldig toezicht en 1. Bepaal uw maximale een norm bereikt wordt. Overigens werpen die u in de dagelijkse monitoren risicobereidheid! moet dit proces van normen stellen besturing van uw fonds behandelt. De verantwoordelijken binnen uw In de praktijk zien we nog vaak dat en daaraan acties verbinden In zo’n planning kan bijvoorbeeld pensioenfonds moeten er zorg- pensioenfondsen weliswaar hun sowieso in het kader van het staan wanneer de custodian of een vuldig op toezien dat het risico- doelstellingen helder voor ogen financieel crisisplan worden specifieke manager wordt geëvalu- managementproces goed wordt hebben, maar niet duidelijk hebben doorlopen. Fondsen worden eerd, of de uitvoeringsovereen- uitgevoerd. Ook moeten ze de welk risico zij daarbij maximaal namelijk geacht uiterlijk per 1 mei komst moet worden onderhandeld. ontwikkeling van de risico’s, de willen, c.q. mogen lopen bijvoor- a.s. over een financieel crisisplan te De planning bevat tevens de beheersmaatregelen en de beeld uitgedrukt in risicobudget of beschikken. evaluatie van beleid en beheers- daaruit voorvloeiende acties strak kans op onderdekking. Hierdoor maatregelen zoals wanneer de ALM Figuur 3. planning met koppeling naar risico’s monitoren. kunnen voor de geïdentificeerde studie weer wordt uitgevoerd of10 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 11
  • 7. in de praktijk soms dat deze ook voor de risico’s zelf verantwoorde- lijkheid draagt! Dat kan natuurlijk niet. De tips zijn niet ingewikkeld zoals u ziet. Risicomanagement is zo makkelijk! Wat voor alle tips wel geldt, is dat ze een initiële inspan- ning vergen, waarna u er vervol- gens met relatief weinig moeite veel plezier van kunt hebben. Conclusie Eindelijk structurele In het dagelijks management van uw pensioenfonds doet u al heel veel aan risicomanagement. Wij hopen dat u uit deze tips-uit-de- praktijk een aantal zinvolle kunt destilleren om u verder te helpen uw risicomanagementcyclus en bijbehorende governance beter in aandacht voor 7. Begin uw bestuurs- vergadering met het bespreken van de alle of enkele taken en bevoegd- heden op gebied van risicomanage- ment uit te besteden aan bijvoor- uw besturingsmodel te integreren. Als dat het geval is, kunt u vervol- gens eenvoudig aantonen dat beschikbare premie belangrijkste risico’s beeld de beleggingscommissie of risicomanagement belangrijk is in Zet als eerste punt op de agenda de een interne of externe risicoma- het dagelijks management van uw belangrijkste risico’s en eventueel nager is het in ieder geval belangrijk pensioenfonds. En omdat u dan opgetreden incidenten, en probeer dat vanuit het bestuur een sponsor veel meer ‘in control’ bent, kunt u daar vervolgens lessen uit te wordt aangewezen die de belangen desgewenst ook weer eens tijd trekken. Zo weet u zeker dat de van risicomanagement in het besteden aan het lezen van een belangrijkste risico’s voldoende bestuur kan vertegenwoordigen. ingewikkeld artikel over een Over het uitblijven van een massale groei in beschikbare- aandacht krijgen en niet worden complex risico model. veronachtzaamd door tijdgebrek. 10. Leg de rollen en premieregelingen in Nederland wordt al vele jaren verantwoordelijkheden Onze mensen van Investments en geschreven en gesproken. Toch lijkt het begrip ‘beschikbare 8. Stel een sjabloon op eenduidig vast Retirement, Risk & Finance Consul- voor te nemen besluiten Leg duidelijk vast wie binnen uw ting staan u uiteraard graag terzijde premie’ hier nu ook langzaam maar zeker terrein te winnen. Een eenvoudige sjabloon voor te pensioenfonds verantwoordelijk is bij het (verder) vormgeven en Onlangs stelde VNO-NCW nog in de Volkskrant dat alle nemen besluiten, met daarin voor het goed functioneren van de integreren van risicomanagement werkgevers na de komst van het Pensioenakkoord een verplicht aandacht voor de risico’s, risicomanagementcyclus, en wie binnen uw pensioenfonds. Tim Burggraaf zorgt dat u deze risico’s meeneemt voor welk risico verantwoordelijk is. Retirement, Risk & Finance Consulting beschikbare-premieregeling zullen hebben, zij het met een in uw beslissingsproces, waarmee u Soms, maar vaak ook niet, zijn de hogere mate van collectiviteit. Linksom of rechtsom komt het risicobewustzijn vergroot. rollen en verantwoordelijkheden Heeft u vragen of wilt u meer informatie, het dus uiteindelijk allemaal op hetzelfde neer. We zien een binnen een pensioenfonds goed neem dan gerust contact op met uw 9. Zorg voor een sponsor vastgelegd. Taken binnen het Mercer-consultant of met Coen Verdegaal ‘perfect storm’ optreden als gevolg van lage rente, een aantal voor risicomanagement risicomanagementproces kunnen of Marcel de Wit. opeenvolgende financiële crises en het feit dat we almaar in het bestuur worden toebedeeld aan een interne Om risicomanagement voldoende of externe risicomanager of aan E-mail: coen.verdegaal@mercer.com langer leven. Tel daarbij op dat het voor alle generaties in onder de aandacht van het bestuur andere partijen, zoals een custo- Tel.: +31 20 431 3813 een welvaartsstaat nu eenmaal lastig is een stapje terug te krijgen is het heel belangrijk dat dian. Waar het vaak de risicoma- te doen, waardoor mensen geneigd zijn zich vast te houden iemand binnen het bestuur op nager is die verantwoordelijk is voor E-mail: marcel.de.wit@mercer.com gebied van risicomanagement de het draaiend houden van het Tel.: +31 73 640 6908 aan iets dat op verworven rechten lijkt, en een kloof tekent kar trekt. Als het bestuur besluit om risicomanagementproces, zien we zich af tussen de generaties.12 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 13
  • 8. In een financieel lastige tijd zijn delijk om gaat - maar de klanten zijn de onderliggende beleggings- langzaam in verval raakt als er twintig de bestaande uitvoerder te accep- op het moment van uitstel. Uiteraard werkgevers niet langer van plan bleken om heel andere redenen niet producten stevig doorontwikkeld, jaar niet naar wordt omgekeken is teren. Ze hebben dus wat hulp zal langer werken daarbij wel verdere kostenstijgingen te accep- geïnteresseerd, waardoor het geen waardoor onder meer het risico van nog geen slecht huis, en dat geldt nodig bij het shoppen met hun mogelijk en reëel moeten zijn, wat teren, waardoor moet worden succes geworden is. Het Betamax- het uitsluitend moeten aankopen van ook voor een pensioenregeling. Ook pensioenkapitaal. niet altijd zo is. Bovendien betekent ingegrepen als nooit tevoren. probleem lijkt zich nu ook af te pensioen op één moment met een bij de beschikbare-premieregelingen dit iets voor de werkgever, aange- Tegelijkertijd wordt de Nederlandse tekenen in pensioenland. Een laatste lage marktrente per de pensioen- lijkt dit een belangrijk issue. Doordat De tweede optie: ‘knippen’. Hierbij zien de werknemer langer in dienst markt na de introductie van een belangrijke vraag is of de klanten datum grotendeels geëlimineerd ze klein begonnen en langzaam maar gebruikt de werknemer een deel van blijft en niet door een jongere kan wordt. Verder is de deelnemer door zeker tot wasdom zijn gekomen is er het kapitaal op de pensioendatum en worden vervangen. Kortom, allemaal In een financieel lastige tijd zijn werk- afbouw van het risico aan het einde van de looptijd in hoge mate lange tijd niet of nauwelijks naar omgekeken. Intussen deed de tand koopt daarvan een tijdelijke uitkering van bijvoorbeeld vijf jaar. Het restant zaken die goed in de “workforce planning” van de onderneming gevers niet langer van plan verdere beschermd tegen lage aandelen- koersen op dat moment. Als werk- des tijds zijn werk, waarna er op een moment niets meer aan te doen viel. van het kapitaal blijft dan staan en moet bij het aflopen van de tijdelijke moeten worden ingebed. kostenstijgingen te accepteren. gever en werknemer hun regeling Zelfs als dit een “fact of life” is, dan nieuw soort uitvoerder (de zoge- echt niet geïnteresseerd zijn, of dat gedurende het actieve dienstver- band met enige regelmaat toetsen nog lijkt het verstandig om de deelnemer gaandeweg de rit continu De derde en laatste optie is uitstel. naamde PPI) betreden door prijs- ze wellicht een latente behoefte (door Mercer aangeduid met DC Plan hierop te wijzen. uitkering gebruikt worden voor Beschikbare- vechters, en hebben bij schrijven van hebben aan dat betere pensioen, Management) zullen er bij pensione- aankoop van een nieuwe – levens- premieregelingen met dit artikel inmiddels 8 PPI’s een maar dat zelf nog niet weten. ring van de werknemer kortom Als anno 2012 vervolgens blijkt dat lange – uitkering. Helaas is deze direct aankoop van vergunning. Daarmee krijgt de weinig verrassingen zijn. de uiteindelijk aan te kopen pensi- oplossing slechts beperkt, want hij een uitkering beschikbare-premieregeling zeker Problemen bij pensione- oenen tegenvallen of, beter geformu- werkt immers alleen maar als de In een eerdere editie van dit blad meer aandacht. De kosten van dit ring in de huidige markt Toch is er de laatste maanden veel te leerd, de verwachtingen van werk- situatie over 5 jaar significant is stond een artikel over het einde van soort producten vormden in het Opvallend is dat diverse grote lezen geweest over lage uitkeringen gever en/of werknemer niet bij de verbeterd. Sinds de herinvoering van defined benefit en het einde van verleden vaak een probleem, maar werkgevers in de loop van 2011 zijn bij pensionering. Ten eerste is een praktijk aansluiten, dan is er nog een deze regeling in 2008 (hij bestond al individueel beschikbare premie. zijn na invoering van de PPI’s fors gestart met een overstap naar een belangrijk gegeven dat als je weinig beperkt aantal opties voorhanden sinds de jaren 90) is dat niet het Uiteraard zal Nederland een nieuwe omlaag gegaan. beschikbare-premieregeling, geld in een pensioenregeling stopt, om het probleem enigszins te geval. Inmiddels ligt het knipbesluit middenweg tussen deze twee waarmee een nieuwe golf zich er natuurlijk ook weinig geld uit gaat verzachten, zoals shoppen, knippen, ter revisie in de Tweede Kamer. systemen proberen te zoeken, wat Door bovengenoemde storm kraakt inderdaad lijkt in te zetten. Hoewel komen. Maar daarnaast betreft het in uitstellen, en nog enkele opties. Zonder structurele aanpassing is het volledig in de traditie past van het het Nederlandse pensioenstelsel het Pensioenakkoord wellicht veel gevallen deelnemers die met besluit slechts een methode om het iedereen tevreden houden. Laten we inmiddels in zijn voegen, met een voldoende draagvlak heeft - iets wat pensioen gaan en een beschikbare- Shoppen, knippen probleem uit te stellen en te hopen die tussenweg voor het gemak maar vertrouwenscrisis als gevolg. nog te bezien valt - pakken donkere premieregeling hebben afgesloten in en uitstellen op betere tijden. Overigens is even Collectief DC noemen; een Uiteindelijk is de vraag of met name wolken zich boven het pensioenland- de tijd waarin de eerste golf van ‘Shoppen’ betekent dat met het tot Nederland een van de weinige makkelijk containerbegrip waar- de jongere generaties nog bereid zijn schap samen zodra de implementatie dergelijke producten ontstond. Dat is uitkering komende kapitaal wordt landen ter wereld die een volledige onder allerlei ondefinieerbaars kan te accepteren dat collectiviteit en ervan om de hoek komt kijken. Een met name in het midden van de jaren rondgekeken in de markt. Net als op verplichting kennen tot aankoop van worden gerubriceerd. Hulde in dit solidariteit op de lange duur een andere markten worden ook pensi- een annuïteit, wat in zijn algemeen- verband aan onze toezichthouder, beter financieel eindresultaat zullen opleveren. In verband hiermee Ten eerste is een belangrijk oenuitkeringen per kilo verkocht. Een kilo pensioen is bij een lage rente heid als grote tekortkoming van ons model geldt. In de huidige markt die al eens eerder heeft aangegeven dat Collectief DC niet bestaat. doemt de vraag op waar het voor die groep nu echt nog om gaat. Is dat gegeven dat als je weinig geld in een simpelweg duur, maar toch zijn tussen de verschillende aanbieders worden mensen namelijk gedwongen het verlies voor de rest Immers, een pensioenregeling is het één (uitkeringsovereenkomst) of het wel het beste financiële eindresul- pensioenregeling stopt, er natuurlijk van hun leven in te kopen. ander (kapitaals- of premieovereen- taat? Het alternatieve Pensioenak- De tweede komst). koord van de Jonge Liberalen ook weinig geld uit gaat komen. De derde en laatste optie is uitstel, (“Pensioen op Stand”) zet de toon voor een andere benadering, zelfs al alternatief is dan een beschikbare- negentig het geval geweest. Het optie: ‘knippen’. dat een hogere uitkering oplevert. Enerzijds kan het zijn dat de werk- In de “DC-poldervariant” wordt de beschikbare premie direct in een zou deze financieel minder dan premieregeling. Opvallend genoeg is ging daarbij om producten die prijsverschillen te bespeuren. Is de nemer langer pensioen opbouwt (hij (uitgestelde) annuïteit gestort. Dit optimaal zijn. dit soort regelingen bij een aantal minder ontwikkeld waren dan de prijs 10% lager, dan is het uiteinde- betaalt dan langer premie en het heeft uiteraard grote beleggings- CAO onderhandelingen momenteel huidige, met alle gevolgen van dien. lijk jaarlijks pensioen 10% hoger. geld rendeert langer), waardoor de technische voordelen. De beleg- Een illustratie hiervan. In de jaren onderwerp van gesprek en lijkt de Echter, als het zo is dat werkgever en Wellicht lost dit het probleem dus uiteindelijke pot geld groter is. gingshorizon hoeft immers niet te tachtig woedde een strijd tussen de principiële tegenstand langzaam werknemer in die twintig jaar maar gedeeltelijk op. Uit de theorie Anderzijds wordt over een gemid- eindigen op de pensioendatum, videosystemen Betamax en VHS. Als weg te ebben. De producten die regelmatig samen naar de pensioen- van behavioral finance is bekend dat deld kortere periode uitgekeerd omdat de pot na de pensioendatum we de experts mogen geloven inmiddels worden aangeboden regeling hebben gekeken, zijn werknemers weinig genegen zijn omdat later wordt gepensioneerd. gewoon blijft staan. Dat levert een leverden videorecorders van onder de noemer beschikbare- vermoedelijk tussentijds aanpas- om actief naar een andere aanbieder De exacte hoogte van het extra extra beleggingsrendement en Betamax een aanzienlijk beter beeld premieregeling zijn de laatste jaren singen gemaakt en is de regeling te zoeken, en dat ze daarentegen pensioen hangt af van de specifieke daarmee een hoger verwacht - waar het bij videorecorders uitein- fors geprofessionaliseerd. Daarbij gemoderniseerd. Een huis dat eerder geneigd zijn het aanbod van omstandigheden en de marktrente pensioen op. Deze soort van beschik-14 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 15
  • 9. bare-premieregeling kan op twee pensioenregeling. Te denken valt aan Ontwikkelingen in eigenrisicodragen manieren worden uitgevoerd: een een model waarbij uit de beschikbare Heeft u vragen of wilt u meer informatie, neem waarbij een gegarandeerde uitkering premie een laag nominaal pensioen dan gerust contact op met uw Mercer-consultant wordt toegezegd, en mogelijk (zodra wordt ingekocht en een ander deel of met Tim Burggraaf. het nieuwe FTK2 er is) een regeling van de beschikbare premie gebruikt die een voorwaardelijke uitkering toezegt. Beide keuzes hebben elk hun eigen consequenties voor de wordt voor indexatie van die nomi- nale aanspraak. Het mag duidelijk zijn dat het eenvoudiger zal zijn E-mail: tim.burggraaf@mercer.com Tel.: +31 10 40 60 874 WGA en Ziektewet wijze waarop de pensioenregeling dergelijke regelingen uit de boeken wordt verantwoord in de balans en van de onderneming te houden, de verlies- en winstregeling van de maar het uitzicht op de garantie van onderneming. de uitkering voor de deelnemer verdwijnt. Hoewel dergelijke rege- In geval van een gegarandeerde lingen met veel kunst en vliegwerk uitkering ligt het het meest voor de ook binnen het huidig toezichtskader hand dat de uitvoering van de vorm kunnen krijgen (het zijn de regeling in handen wordt gelegd van facto immers CDC regelingen), ligt een verzekeraar, aangezien daarmee dit type regeling meer in lijn met het het risico volledig wordt overge- nieuwe toezichtsregime FTK2. dragen aan een externe partij. Daarover is op dit moment echter Hoewel uitvoering via een pensioen- nog veel onduidelijk. Met name de fonds ook mogelijk is, kan er in dat vraag of dergelijke regelingen zonder geval sprake zijn van gevolgen voor gevolgen voor accounting kunnen de cijfers van de onderneming. worden vormgegeven kan op dit Anderzijds is het voor deelnemers moment nog niet definitief worden juist een belangrijk gegeven dat beantwoord. eens beloofde uitkeringen ook daadwerkelijk worden gegarandeerd Conclusies door de verzekeraar. Uiteraard blijft De markt maakt zich klaar voor een wel het solvabiliteitsrisico van de nieuwe golf van beschikbare- verzekeraar een belangrijk gegeven premieregelingen. Dat kunnen en het verdient dan ook aanbeveling individuele vormen zijn waarbij een daar goed op te letten. Dat rekent kapitaal beschikbaar wordt gesteld, dan gelijk af met de onzekerheden of collectieve vormen waarbij een die optreden op het moment dat uitkering in het vooruitzicht wordt pensioen wordt aangekocht, zoals gesteld. Linksom of rechtsom komt hierboven omschreven. Dergelijke daarbij op hetzelfde neer. Beide regelingen zijn bovendien regelingen kennen specifieke voor- eenvoudig te communiceren. Tot en nadelen, die in kaart kunnen De daling van het ziekteverzuim en de WIA-instroom van de slot zou een PPI kunnen worden worden gebracht. Diverse grote overwogen, maar daarvoor is van multinationals zijn u onlangs reeds afgelopen jaren is vooral toe te schrijven aan werknemers belang te vermelden dat een PPI niet voorgegaan, en de expertise die met een vast dienstverband. Het ziekteverzuim en de WIA- zelfstandig een gegarandeerde Mercer daarbij heeft opgedaan kunt instroom van personen met een Ziektewetuitkering (‘vangnet- uitkering mag aanbieden, en dus in u uiteraard gebruiken. Specifiek voor beginsel afvalt. dit doel ontwikkelde tools kunnen u ters’) blijft op een onverminderd hoog niveau en toont zelfs daarbij helpen. Hoe dan ook lijkt de een stijgende tendens, waarbij vangnetters ongeveer de helft In geval van een niet-gegarandeerde tijd aangebroken om over dit Gerrit bij de Leij uitkering wordt van de beschikbare onderwerp na te denken; u hoeft Health & Benefits van de WIA-instroom voor hun rekening nemen. Dit voorjaar premie een pensioen aangekocht dat hiervoor zeker niet te wachten tot zal het kabinet een wetsvoorstel indienen om het langdurig afhankelijk is van de beschikbare alle details van het Pensioenakkoord ziekteverzuim en de arbeidsongeschiktheid van vangnetters middelen. Concreet betekent dit dat duidelijk zijn. die uitkering kan mee-ademen met te beperken. Het betreft hier de Wet beperking langdurig de economische staat van de ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters.16 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 17
  • 10. Voor werknemers met een vast nemers met een tijdelijk dienstver- wetsvoorstellen, met financiële gebracht op het ziekengeld. De dienstverband is bij ziekte sprake band, uitzendkrachten en zieke prikkels voor werkgevers en werk- uitkeringshoogte bedraagt dan 70% van een loondoorbetalingsverplich- werklozen. De helft van de WIA- nemers. Daarnaast zal een specifiek *(minimumloon - inkomen). ting voor de werkgever gedurende instroom komt voor rekening van de beleid voor uitzendbureaus worden twee jaar. Werknemers die geen vangnetters, terwijl deze juist een gevoerd. Het gaat hier om vangnetters werkgever (meer) hebben, zoals aanzienlijk kleiner deel van de zonder werkgever en werknemers zieke WW-gerechtigden, uitzend- verzekerdenpopulatie vormen. Om de Ziektewet activerender te met een tijdelijk dienstverband dat krachten en werknemers waarvan Daarnaast hervatten vangnetters maken, wordt in het huidig tijdens ziekte eindigt. De genoemde het tijdelijk dienstverband tijdens hun werk (eventueel gedeeltelijk) (concept-)wetsvoorstel voorgesteld maatregelen gaan al per 1-1-2013 hun ziekte afloopt kunnen als minder vaak dan werknemers met om in geval van vangnetters het in, waarna per 1-1-2014 een aantal vangnetter voor een uitkering een een vast dienstverband. Er is dus ziektewetcriterium aan te scherpen andere maatregelen worden beroep op de Ziektewet doen. sprake van een flinke oververtegen- en na het eerste ziektejaar uit te ingevoerd die vooral te maken woordiging in de WIA-instroom. gaan van “algemeen geaccepteerde hebben met de financieringssyste- Hierbij wordt Onderzoek van het UWV wees uit dat arbeid”. Dit uitgangspunt vormt dan de maatstaf voor het ongeschikt zijn matiek voor de Ziektewet en de WGA. de werkgever de medische problematiek en functionele beperkingen van vang- tot werken, en daarmee het recht op ziekengeld. Met dit criterium wordt De overheid is van mening dat ook verantwoordelijk netters niet wezenlijk afwijken van die bij werknemers met een vast dienst- aangesloten bij de Wet WIA. Na het eerste ziektejaar wordt beoordeeld uitzendwerkgevers financieel betrokken moeten worden bij het voor de “eigen” verband. Bij vangnetters speelt verder vooral een rol dat werkhervat- of de vangnetter in staat is met algemeen geaccepteerde arbeid terugdringen van het - kortdurend - ziekteverzuim. Het voorstel is dat schadelast. ting bij ziekte of arbeidsongeschikt- heid moeizamer is. Werkhervatting meer te verdienen dan 65% van zijn “maatmaninkomen”. Zo ja, dan heeft uitzendbureaus het salaris gedu- rende de eerste twee ziekteweken vindt meestal plaats bij de werkgever de vangnetter geen recht meer op zelf aan de uitzendkracht moeten De voorgestelde maatregelen, die waar men werkte op het moment dat een ziektewetuitkering. Op dit gaan doorbetalen. Na afloop van deels op 1-1-2013, deels op men ziek werd, terwijl bij vangnetters moment wordt nog uitgegaan van deze twee weken bestaat vervol- 1-1-2014 ingaan, zijn specifiek van een werkgever geen sprake meer de “laatstelijk verrichte arbeid”. gens recht op maximaal 102 weken gericht op vangnetters en hun is. Daarnaast komt het UWV als ziekengeld op grond van de Ziek- voormalige werkgever en hebben plaatsvervangende “werkgever” Naast deze aanscherping wordt een tewet. financiële en administratieve onvoldoende aan zijn re-integratie- op het arbeidsverleden gebaseerde, gevolgen voor alle werkgevers die taken toe. loongerelateerde fase ingevoerd, Bij grote werkgevers zullen de lasten werknemers met een bepaald waarbij de re-integratie- en sollicita- van ziekte en arbeidsongeschikt- termijncontract in dienst hebben. Financiële prikkels voor werkgevers tieverplichtingen van de vangnetter heid van vangnetters meer dan nu De wet voorziet erin om zowel het en werknemers hebben in belangrijke worden aangescherpt. Momenteel individueel worden afgewenteld op Ziektewet- als het WGA-vangnet mate bijgedragen aan een daling van is de hoogte van het ziekengeld de werkgever, en wel via een sectoraal naar individueel gedif- premie. Daar staat evenwel een onder de werking van het eigenrisi- de WIA-instroom bij vaste werkne- gedurende 104 weken gebaseerd gedifferentieerde premie. Daarbij ferentieerd. Al deze uitkeringen daling van de premie voor de codragen te brengen. Hierbij wordt mers. Deze prikkels, in de vorm van op het laatstverdiende loon en wordt de bestaande gedifferenti- zullen gefinancierd worden via de sectorfondsen en het Ufo (Uitvoe- de werkgever verantwoordelijk voor de verlengde loondoorbetalingsver- bedraagt de uitkering 70% hiervan. eerde WGA-premie voor de vaste Werkhervattingskas (Whk), die op ringsfonds voor de overheid) de “eigen” schadelast. plichting en premiedifferentiatie in de De duur van de loongerelateerde werknemers aangevuld met de zijn beurt wordt gevoed door de tegenover. Per saldo verwacht de WGA, gelden niet voor vangnetters fase zal, net als bij de WW en de risico’s voor de WGA- en ZW-vang- gedifferentieerde premies. Hiermee overheid op macroniveau een daling De waargenomen daling van de en hun voormalige werkgevers. De WIA, drie maanden bedragen en kan netters. Hierbij zal dezelfde bereke- vervalt bij de WGA dus het huidig van de lasten voor ziekteverzuim en instroom van niet-vangnetters in de noodzaak om het ziekteverzuim terug worden verlengd met een periode ningssystematiek worden gehan- onderscheid tussen financiering van arbeidsongeschiktheid vanwege de WIA wordt toegeschreven aan te dringen en de instroom in de WIA die bepaald wordt op basis van het teerd die nu ook wordt toegepast bij de WGA voor werknemers met een genoemde financiële prikkels voor ingezette beleidsmaatregelen zoals te voorkomen staat bij hen daardoor arbeidsverleden en maximaal 104 de bepaling van de gedifferenti- vast dienstverband en voor werkne- werkgevers en vangnetters. de Wet verlenging loondoorbeta- niet hoog op de agenda. Op de weken bedraagt. Tijdens de loonge- eerde WGA-premie. De schadeuit- mers met een dienstverband dat al lingsverplichting bij ziekte, de Wet arbeidsmarkt staan vangnetters bij relateerde fase is de ziektewetuitke- keringen uit het verleden worden in de eerste twee ziektejaren Voor kleine werkgevers zal een WIA, het Schattingsbesluit en de ziekte dus te vaak en te lang langs de ring 70% van het laatstverdiende per bedrijf gerelateerd aan de eindigt. Ook de financiering van de sectorale, uniforme premie gaan Wet verbetering poortwachter, en kant, zo werd in de WIA-evaluatie van - gemaximeerde - loon. In de loonsom en vervolgens vergeleken Ziektewet voor werknemers van wie gelden, waarmee het karakter van als uitvloeisel van dit alles de directe 2011 geconcludeerd. vervolgfase daalt de uitkering tot met het landelijke kengetal ter het dienstverband tijdens ziekte de reguliere WGA-premie verandert financiële prikkels voor zowel 70% van het minimumloon. Mocht bepaling van het uiteindelijke eindigt zal dan lopen via de Werk- van individueel naar sectoraal. De werkgever als werknemer. Deze Een flinke daling in de WIA-instroom de vangnetter naast deze uitkering premiepercentage. Het karakter van hervattingskas. Als werkgever zult u premie voor het ZW- en WGA- maatregelen hebben echter nauwe- door vangnetters wil men verder ook een inkomen hebben, dan de UWV-premie voor het ZW- en dus te maken krijgen met een vangnet werd overigens al sectoraal lijks of geen effect gehad op werk- ook bewerkstelligen via de nieuwe wordt dit deels in mindering WGA-vangnet verandert dus van stijging van de gedifferentieerde vastgesteld.18 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 19
  • 11. Pensioen, Zorg en wonen in 2020 Voor een aantal bijzondere groepen blijven de lasten op gebied van Ziektewet en WGA publiek geldt het ‘opting-out’ model, waarna men in het publieke bestel terugkeert. In principe gebeurt dat betreffende termijncontract ziek zijn. Alleen met deze informatie kunt u te zijner tijd een goede Zitten ze wel op mij te wachten? gefinancierd via het Arbeids- laatste primair bij de huidige afweging maken en uw individuele ongeschiktheidsfonds (Aof). De eigenrisicodragers ZW-vangnet, risico beperken; iets wat op zich al werknemers waar het hier om gaat tenzij men ervoor kiest eigenrisico- complex genoeg is. Mercer kan u zijn diegenen met aanspraak op drager te worden voor zowel WGA hierin bijstaan. Als werkgever wordt u dus verant- Heeft u vragen of wilt u meer informatie, neem woordelijk voor de eerste 12 jaar dan gerust contact op met uw Mercer-consultant of met Gerrit bij de Leij. ziekte en arbeidsongeschiktheid van E-mail: gerrit.bij.de.leij@mercer.com nagenoeg al uw werknemers. Tel.: +31 20 54 19 415 ziekengeld op grond van een als WGA-vangnet. Ook dan moet de zogenaamde no-riskpolis, orgaando- belastingdienst tijdig over een noren en ziekte als gevolg van volledige garantieverklaring zwangerschap/bevalling. De beschikken. ziektewetlasten voor zieke werklozen blijven eveneens publiek gefinan- Door deze samenvoeging van de cierd (Awf en Ufo) via een uniforme verschillende vormen van eigenrisi- premie voor alle werkgevers. codragen moeten werkgevers feitelijk opnieuw gaan kiezen tussen Als werkgever wordt u dus verant- eigenrisicodragen of in het publieke woordelijk voor de eerste 12 jaar bestel blijven. Datzelfde geldt voor ziekte en arbeidsongeschiktheid de huidige eigenrisicodragers WGA, van nagenoeg al uw werknemers. die hun keuze destijds baseerden op Daarbij krijgt u de keuze om, een kosten/batenanalyse met evenals bij de WGA, eigenrisico- betrekking tot de werknemers met drager te worden, al dan niet een vast dienstverband. Deze keuze gebruik makend van een private betrof vaak een langere periode, als verzekeraar. Men kan per 1-1-2014 gevolg van de affinanciering van echter alleen eigenrisicodrager bijvoorbeeld lopende WGA-uitke- worden voor de gecombineerde ringen bij aanvang van de private ZW- en alle WGA-lasten. Deze lasten verzekering. Deze afweging wordt worden daarmee dus ofwel volledig anders, en complexer, wanneer ook Dat het goed is om actief te blijven, is inmiddels algemeen publiek, ofwel volledig privaat het ZW- en WGA-vangnetrisico verzekerd. Bij de WGA verdwijnt moet worden meegenomen. bekend. Maar zit de arbeidsmarkt wel te wachten op al die daarmee het onderscheid tussen werklustige senioren? Of pikken zij de banen in van jongeren? vaste werknemers en werknemers Een belangrijke randvoorwaarde met een tijdelijk dienstverband, en voor het maken van een juiste Hoewel de golf van ontslagen van dit de technische sectoren, het onder- wordt gekozen voor handhaving van afweging om al dan niet eigenrisico- moment een ander beeld lijkt te wijs en in de logistiek en transport. het huidige hybride stelsel. Dat drager te worden, of eigenrisico- schetsen, is de arbeidsmarkt in snel Andere sectoren zullen snel volgen. Raymond Brood betekent dat huidige eigenrisicodra- drager te blijven voor het totaal, is tempo aan het veranderen naar een “Als we niets doen, hebben we straks Health & Benefits gers voor de WGA hun private een scherp zicht op de relevante situatie waarin we structureel een tekort van 700.000 mensen om verzekering per 1-1-2014 moeten risico’s. Daarbij is het voor u van mensen tekort hebben. De reden is de noodzakelijke arbeid te uitbreiden tot het volledige risico belang dat u vanaf 1-1-2012 demografisch. De komende jaren verrichten. Daarnaast hebben we van het ZW- en WGA-vangnet, nauwlettend gaat registeren welke gaan er extreem veel mensen met met name in de zorg 300.000 tot waarbij de garantieverklaring tijdig tijdelijke arbeidskrachten ziek uit pensioen terwijl er veel minder 500.000 mensen extra nodig. Dat (voor 1 oktober 2013) moet worden dienst zijn gegaan of na één maand werkenden bij komen. Nu al is er betekent dus dat we meer dan 1 aangepast. Als dat niet gebeurt, (28 dagen) na afloop van het krapte aan het ontstaan in de zorg, miljoen mensen tekort komen op de20 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 21
  • 12. arbeidsmarkt”, aldus Raymond Tijd voor een andere kijk Meer salaris als je jonger Iedereen is nodig naast zijn er een aantal uitzendbu- tief. We nodigen iedereen met een Brood, directeur Health & Benefits Veel mensen zien werken als een bent, minder als je ouder Als u bereid bent om u flexibel op te reaus die de werkende senior heel eigen visie uit om ook een inbreng te Mercer Benelux. En dat staat los van noodzakelijk kwaad. Dat maakt dat wordt? stellen en werk wilt doen dat serieus nemen. Het komt er op neer doen, bijvoorbeeld via een reactie mantelzorg en het vele vrijwilligers- ze erg uitkijken naar hun pensioen Ook u, als oudere werknemers, moet misschien minder status heeft dan dat de komende jaren de waarde van op: www.mercer.nl/pensioenzorg- werk dat ook nog gedaan moet want ‘dan gaan we genieten’. Het is goed nadenken over uw rol in het wat u voordien deed, kunt u lang de werkende oudere steeds duide- wonen2020 worden, omdat anders de maat- jammer dat mensen dus blijkbaar bedrijf en de maatschappij. Ten doorgaan. Zeker als u rond de 65 nog lijker wordt. Dat er steeds meer eerste is het natuurlijk goed om u af wilt doorwerken is daar veel voor te stimulans zal komen vanuit overheid Dit artikel is eerder gepubliceerd in Er is meer dan genoeg werk, al zal te vragen hoe leuk dat genieten na het pensioen echt is. Want vakantie zeggen. Dan is het best prettig om wat minder inspannend werk te en werkgevers om langer door te werken binnen de capaciteiten die u het magazine Door! Een initiatief van de Stichting Hofjes Codde en Van het niet altijd aansluiten op iemands is leuk omdat je weet dat het tegen- over werken staat. Maar hoe leuk is doen. Dat kan door hetzij een minder zware functie te doen of door iets heeft. En dat uw kennis, kunde, ervaring en wijsheid gevraagd, Beresteyn ter gelegenheid van het 400-jarig jubileum. vorige baan of functie. het om altijd vrij te zijn? Als er niets meer van je wordt verwacht en je minder te gaan werken. We zullen in de toekomst niet zonder doorwer- erkend en gewaardeerd worden. Daar kan geen Zwitserleven-gevoel niets meer aan de wereld toevoegt? kende pensionado’s kunnen, maar tegenop! Heeft u vragen of wilt u meer informatie, neem schappij niet meer functioneert. niet genieten van hun werk. Vaak Daarnaast is het goed om ook de het is natuurlijk wel de bedoeling dat dan gerust contact op met uw Mercer-consultant Brood: “Die krapte begint nu al en zien ze het als iets dat moet en wat ze financiën te beschouwen. En hoe u zich daar goed bij voelt. En Onze artikelenserie “Pensioen, zorg of met Raymond Brood. neemt snel toe. En dit is niet louter afhoudt van vrije tijd. In het geval van jonger u daarmee begint, hoe beter. gelukkig wordt het ook financieel en wonen in 2020” richt zich op de een Nederlands probleem. Je ziet het zwaar en onaangenaam werk is dat Want over de vanzelfsprekendheid steeds gunstiger voor werknemers visie van Mercer op de ontwik- E-mail: raymond.brood@mercer.com niet alleen in West-Europa gebeuren, begrijpelijk, maar vaak toch niet. Het dat het salaris steeds maar blijft om door te werken na hun pensioen, kelingen rond “een goedverzorgde Tel.: +31 20 43 13 880 maar ook in Oost-Europa en in is aan de werkgevers om te kijken of stijgen gedurende het werkende zie het artikel op pagina 52. Daar- oude dag” vanuit een breed perspec- landen als Turkije. Het is dus niet dat anders kan. Hoeveel bezieling leven, kun je genuanceerder denken. meer zo dat we, zoals vroeger, brengen zij over op hun medewer- Is het wel zo logisch dat een salaris arbeidskrachten uit andere landen kers? Hoe betrokken zijn ze en kijken altijd maar stijgt? Is het niet veel KADer kunnen halen om ons tekort aan te ze wel zorgvuldig naar de capaci- logischer dat het salaris gelijke tred vullen. Die landen hebben zelf hun teiten van de mensen? Grijpen ze houdt met productiviteit en dus ook mensen hard nodig. We moeten de bijtijds in als het werk te zwaar wordt op een gegeven moment kan dalen? komende jaren op een heel andere en bieden ze dan alternatieven? Raymond Brood: “Voetballers manier met de arbeidsmarkt Allemaal zaken waar werkgevers aan presteren niet op de top van hun omgaan. En dat betekent dat zowel Vier vooroordelen 3. Ouderen zijn minder productief dan werknemers als werkgevers zich zullen moeten gaan bezinnen. Want Is het niet veel logischer dat het 1. Oudere werknemers zijn duur jongeren Niet waar. Fysiek bent u wellicht wat minder snel maar daar er is meer dan genoeg werk, al zal het niet altijd aansluiten op iemands salaris gelijke tred houdt met Niet waar. Het kost veel tijd en daarmee geld om mensen in te werken. Jongeren hebben de neiging steeds sneller van staat tegenover dat u nauwkeuriger en sociaal vaardiger bent en meer betrokken bij het bedrijf. Daarenboven bent u vorige baan of functie. Dus dat vraagt om aanpassing van werknemers. Er productiviteit en dus ook op een baan te wisselen als ze het even niet meer zo leuk vinden. Dat betekent een tijdelijke vervanger, een sollicitatieproce- ook nog eens meer klantgericht. En dat is erg belangrijk nu we steeds meer opschuiven van een industriële maat- is op dit moment wel werkzekerheid, maar geen baanzekerheid”. gegeven moment kan dalen? dure en iemand opnieuw inwerken en dat kost veel geld. U als senior blijft veel langer bij hetzelfde bedrijf. Daardoor schappij naar een dienstverlenende maatschappij. heeft uw werkgever veel meer plezier in de investering die is 4. Oudere werknemers hebben geen Ook Joost Ruempol, woordvoerder kunnen denken. “Er is in die zin geen kunnen rond hun 65e. Waarom zou gedaan. Bovendien gelden er voor senioren vaak aantrek- gevoel voor mijn doelgroep van Randstad Nederland, bevestigt verschil tussen mensen en dat voor werknemers wel zo zijn? kelijke premiekortingen. Dat hangt er van af. Als u werkt in een bedrijf dat ultra hippe dit beeld: “We hebben momenteel machines”, vindt Raymond Brood. Want dat impliceer je door mensen kleren maakt voor jongeren tussen de 17 en 20 jaar is het zo’n 4000 vacatures. Werkzoekenden “Veel bedrijven onderhouden hun op die leeftijd het meest te betalen. 2. Senioren zijn vaker ziek waarschijnlijk dat u die doelgroep niet altijd begrijpt. Maar matchen niet altijd met de vraag. machines echter beter dan de Het zou goed zijn als daar naar Niet waar. Het ziekteverzuim onder senioren is minder hoog in de meeste bedrijven is de klantengroep veel diverser. En Maar als werknemers bereid zijn een mensen. Terwijl je ook aan de gekeken wordt en dan op een dan dat van jongeren, u meldt zich niet ziek voor een ook die groep wordt gemiddeld steeds ouder. Dan is het stap opzij te doen, kunnen we toch mensen zorg moet besteden. Je kunt zodanige manier dat ook het wissewasje. Als u dat wel doet, is er echt iets aan de hand en toch prettig als er mensen in het bedrijf rondlopen die heel veel mensen aan werk helpen. ze coachen, onderhouden en zelfs pensioen daarin betrokken wordt. bent u langer ziek. Maar dat weegt aardig tegen elkaar op. dezelfde taal spreken. Ondanks de huidige ontslaggolf die helpen zichzelf te resetten. Dat klinkt Zodat mensen wel een goed Daarnaast is een juiste mix tussen jonge en oudere werkne- voortkomt uit een conjuncturele mechanisch, maar het is juist pensioen blijven opbouwen, ook al mers voor het bedrijf zelf ook belangrijk. Denk aan de crisis, zal er structureel veel werk zijn zorgvuldig. Als arbeid schaars wordt, gaan ze op een goed moment weer reclame van Tempo-Team. Die boot vaart echt beter als de de komende jaren. Het zal echter wel zullen werkgevers wel moeten. wat omlaag in hun salaris”. jongeren die ’m in elkaar zetten goed gecoacht worden. aanpassingen vergen om dat werk Anders kunnen ze nooit hun groei- Door iemand met ervaring! ook echt te bemachtigen”. ambities waarmaken.”22 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 23
  • 13. Allereerst behandelen we de wijzi- de actuele rente was 2,55%. dekkingsgraad na drie maanden ging van de rekenrentemethodiek en De gemiddelde dekkingsgraad op bij gelijkblijvende rentestand zijn de invloed daarvan op de dekkings- basis van deze actuele rente was eind gedaald tot 94%, volgens zowel graad, het vereist vermogen en de 2011 95%. Eind januari is de actuele de oude als de nieuwe reken- kostendekkende premie. Daarna rente gedaald tot 2,45% en de rentemethode. komen de consequenties van een 3-maands daggemiddelde rente tot wijziging van rekenrentemethodiek 2,64%. Eind februari is de actuele Dit plaatje is wellicht nog aardig: voor het beleid van pensioenfondsen rente gestegen tot 2,48% en de Het toont dat de dekkingsgraadwinst aan bod. Tot slot wordt deze wijziging 3-maands daggemiddelde rente als gevolg van de aangepaste geplaatst in een breder kader van de gedaald tot 2,57%. De gemiddelde rentemethode medio maart was verschillende waarderingsmogelijk- dekkingsgraad was eind december, verdwenen. Toen was de 3-maands heden, en afgesloten met een opinie. eind januari en eind februari circa daggemiddelde rente gelijk aan de 98%. Echter, de gemiddelde dagrente. De rente is in de tweede De rekenrentemethodiek dekkingsgraad op basis van de helft van maart gestegen, waardoor De rekenrente van het toezichtkader actuele rentestand ligt per eind de 3-maands daggemiddelde rente was de actuele swap rente, in december en eind januari op lager is komen te liggen dan de perspectief een (krediet)risicovrije ca. 95% (3 procentpunt lager) en dagrente (zie figuur 1). rentetermijnstructuur. De Neder- per eind februari op ca. 96% landsche Bank (DNB) heeft de (2% procentpunt lager). Het vereist vermogen Aanpassing van rekenrentemethode aangepast. De (verplicht) voorgeschreven reken- rente is voor 31 december 2011, 31 De lagere dekkingsgraad op basis van de actuele rentestand is om twee Het vereist vermogen is gebaseerd op een zekerheidsmaat voor de onvoorwaardelijke, nominale rekenrente januari 2012 en 29 februari 2012 de redenen van belang, en wel: verplichtingen. In principe wordt het 3-maands daggemiddelde swap A) De duurzaamheid van de nieuwe vereist vermogen zodanig bepaald rente. Dit is niet langer de risicovrije 3-maands daggemiddelde dat er tenminste 97,5% kans is dat de rentetermijnstructuur, aangezien methodiek is ongewis, omdat dekkingsgraad over 1 jaar nog 100% deze immers actueel te verkrijgen is DNB heeft aangegeven deze of hoger is. De oplossing voor de dekkingsgraad problematiek op de markt. methodiek weer te kunnen wijzigen, mede ingegeven door Merton’s Contingent Claims voor pensioenfondsen? Consequenties voor de relatief beperkte liquiditeit. model koppelt waardering aan de dekkingsgraad B) Het effect loopt er sowieso naar buffervorming. Onderstaande bevat naast feitelijkheden ook opinies, die voor rekening van De gemiddelde dekkingsgraad eind verwachting binnen drie Waarde (kasstromen met lagere D. van Ek en S.I. Keijmel zijn en niet noodzakelijkerwijze de zienswijzen van Mercer vertegenwoordigen. december was 98%. Deze was maanden weer uit. waardering dan risicovrij) = gebaseerd op de gewijzigde reken- Waarde (kasstromen met risicovrije rentemethodiek. Die gewijzigde Voor wat dat laatste betreft: op basis waardering) -/- Put Optie rente was 2,74% eind 2011; van de rente per 31 december zal de Er is veel te doen over dekkingsgraden en rekenrente. Is het verhogen van de rekenrente 4,5 de oplossing voor de problematiek ten aanzien 4,0 van dekkingsgraden en premies? 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 31-12-10 31-03-11 30-06-11 30-09-11 30-12-11 31-03-12 30-06-12 Figuur 1. EUR SWAP ANNUAL 30YR 3-maands daggemiddelde Dennis van Ek Sasja Keijmel Dag- en 3-maands daggemiddelde rente Reeks 3 Reeks 4 Investments Retirement, Risk & Finance Consulting24 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 25
  • 14. In feite betekent dit dat je wel een (3-maands daggemiddelde) rente- Als gebruik wordt gemaakt van een Balans op risicovrije rekenrente Balans op hogere rekenrente hogere rente dan de risicovrije rente termijnstructuur), op de gepubli- gedempte kostendekkende premie mag hanteren, maar de kosten om je ceerde (3-maands daggemiddelde) op basis van een voortschrijdend Activa Voorziening Activa Voorziening te verzekeren tegen een daling van rentetermijnstructuur toe te passen gemiddelde rente kan het dus zo zijn risicovrije hogere die waarde zijn juist gelijk aan het op de verplichtingen. Het effect (S1) dat in het voortschrijdend gemid- rente rente verschil in waardering op basis van op de activa wordt bepaald door delde van de rente een 3-maands die hogere rente versus de risicovrije dezelfde renteschokken (in basis- daggemiddelde rente zit, ofwel een rente. Met andere woorden: je buffer punten per looptijd op de gepubli- middeling van waarnemingen, neemt evenredig toe, tenminste als ceerde (3-maands daggemiddelde) waarvan een gemiddelde onderdeel V.V. buffer je zekerheidsprincipe onaange- rentetermijnstructuur) toe te passen, uitmaakt! V.V. buffer p(t)ast dient te blijven. In feite is het en hierbij het effect op de waarde van nieuwe ‘informele’ vereist vermogen de vastrentende activa vast te Bij gebruikmaking van een gedempte Vrij vermogen gelijk aan het oude vereist stellen. Van een vermeerdering met premie moet bij een fonds met Vrij vermogen vermogen, vermeerderd met het het waarderingsverschil van de onderdekking (een vermogen lager waarderingsverschil van de verplich- verplichtingen is dus geen sprake! Er dan het minimaal vereist vermogen) tingen. Je schiet er kortom niets mee is hier wel degelijk sprake van een de ontvangen premie bijdragen aan Figuur 3. Balans hogere rente: praktijk op. Dit zou ook niet moeten, want materiële verandering, zoals weer- herstel, waar bij een hogere rente het is immers slechts boekhouden, gegeven in figuur 3. eerder sprake van zal zijn. plaats, en wordt renterisico gelopen de hogere 3-maands daggemiddelde de ter renterisico afdekkende en materieel verandert er niets. gedurende het jaar. In zo’n jaar kan rente - ofwel 103% op basis van de aanwezige activa, zijn dan ook De kostendekkende premie Consequenties voor het de rente immers lager zijn dan op het actuele rente - en er in principe anders dan veranderingen van de Figuur 2 illustreert de balanseffecten De kostendekkende premie beweegt pensioenfondsenbeleid moment van vaststelling van de boven het minimaal vereist rente voor de waardering van de van een hogere rente. mee met de hogere rente. Deze De consequenties van een wijziging kostendekkende premie. Met de vermogen van 105% een toeslag verplichtingen. In de maand wordt dus in principe lager. Door van rekenrentemethodiek voor het hogere 3-maands daggemiddelde verleend wordt. Door op basis van de december daalde de rente voor de DNB heeft aangegeven dat bij het vermeerdering van het vereist beleid van pensioenfondsen zijn als rente ligt het risico op de loer dat de 106% een toeslag toe te kennen, waardering van de activa bijvoor- standaardmodel ter bepaling van het vermogen met het waarderingsver- volgt: rente gedurende het jaar lager wordt. wordt een voorschot genomen op de beeld met 0,3 procentpunt en daalde Vereist vermogen het onderdeel schil van de verplichtingen zal de Vanzelfsprekend geldt hetzelfde voor toekomst. Bovendien kan de maat- de rente voor de waardering van de renterisico (S1) vastgesteld moet kostendekkende premie echter niet Ten aanzien van het premiebeleid: de toets om te bekijken of de premie staf van de 3-maands daggemid- verplichtingen met 0,1 procentpunt. worden door op basis van de voorge- wijzigen. Dat zou ook niet moeten, De eind 2011 hogere 3-maands bijdraagt aan herstel. delde rente weer veranderen en Omdat de actuele rente lager is dan schreven rentefactoren en de want het is immers slechts boek- daggemiddelde rente leidt tot een zodoende het langetermijnbeleid de 3-maands daggemiddelde rente gepubliceerde (3-maands dagge- houden, materieel verandert er niets. lagere kostendekkende premie per Ten aanzien van het van pensioenfondsen verstoren. Het lijkt de afdekking van het renterisico middelde) rentetermijnstructuur de Maar omdat het vereist vermogen eind 2011 en een premie die eerder toeslagenbeleid: voordeel van het zuiver toepassen (rentehedge) op het oog toege- renteschokken te bepalen. Het effect volgens het standaardmodel niet bijdraagt aan herstel dan in geval van Het al dan niet toekennen van van het toeslagenbeleid weegt op nomen te zijn en de effectiviteit van (S1) op de technische voorzieningen wordt vermeerderd met het waarde- de actuele rente. toeslagen is vaak afhankelijk van het tegen het nadeel van (tijdelijk) de rentehedge hoger dan beoogd, wordt bepaald door de rente- ringsverschil van de verplichtingen, Beleidsmatig vindt de toets op niveau van het vermogen (toesla- hanteren van twee dekkingsgraden omdat aanpassing van de rekenrente schokken (in basispunten per wordt de kostendekkende premie kostendekkendheid van de premie genstaffel), dat gericht is op het (de “DNB”-dekkingsgraad en de methode geen gevolg heeft voor de looptijd op de gepubliceerde dus wel degelijk lager. op een vooraf bepaalde datum voldoen aan de grenzen die binnen beleidsdekkingsgraad). waarde van de beleggingsporte- het FTK worden gesteld ((minimaal) feuille en de waarde van de nominale vereist vermogen) met voorwaarde- Ten aanzien van het renteswaps. Het is niet zeker dat de Balans op risicovrije rekenrente Balans op hogere rekenrente lijke toekenning met bescherming beleggingsbeleid: gewijzigde rekenrente methode de van nominale zekerheid. De grenzen Fondsen met een strategische norm komende periode wordt doorgezet Activa Voorziening Activa Voorziening voor het (minimaal) vereist voor de afdekking van het renterisico en er bestaan geen instrumenten om risicovrije hogere vermogen worden vastgesteld op dienen de monitoring van de de 3-maands daggemiddelde rente rente rente basis van verplichtingen, gewaar- effectiviteit van de afdekking met de direct af te dekken. Het reduceren deerd op de door DNB gepubli- nodige nuance te beoordelen. De van de rentehedge kan de korteter- ceerde rentetermijnstructuur (en dus actuele rente die bepalend is voor de mijnvolatiliteit van de dekkingsgraad V.V. buffer op dit moment op de hogere waardering van de ter renterisico verlagen, terwijl de langeretermijn- V.V. buffer 3-maands daggemiddelde rente). afdekkende aanwezige activa is volatiliteit juist kan worden verhoogd Het verdient echter de voorkeur om immers een andere dan de 3-maands door de rentehedge te reduceren. voor het toeslagenbeleid uit te daggemiddelde rente die bepalend Risicomanagement moet zich dan blijven gaan van dekkingsgraden op is voor de waardering van de ook niet uitsluitend richten op de Vrij vermogen Vrij vermogen de actuele (kredietrisicovrije) rente. verplichtingen. Veranderingen van kortetermijnrisico’s. Stel bijvoorbeeld dat de dekkings- de actuele rente, die bepalend zijn graad gelijk is aan 106% op basis van voor de wijziging van de waarde van Figuur 2. Balans hogere rente: theorie26 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 27
  • 15. Ten aanzien van (voorgenomen) kortingen op pensioenrechten van best estimate; C) De waardering met risico- toepassing van de toeslagenstaffel), het beleggingsbeleid (wijze, mate en Wettelijke en –aanspraken: De dekkingsgraad eind december is het vertrekpunt voor de beoordeling van de haalbaarheid van lopende opslag voor kredietrisico/ uitbetalingsrisico wordt verdedigd vanuit het perspec- tief van degene die de verplich- effectiviteit van de renteafdekking) en de (voorgenomen) kortingen op pensioenrechten en –aanspraken (impliciet worden hogere verwachte wijzigingen 2012 herstelplannen. Deze dekkingsgraad tingen zal ontvangen. Deze beleggingsrendementen ingerekend is 3 à 4 procentpunt hoger als gevolg dient immers rekening te voor de resterende duur van het van de aanpassing van de rekenrente houden met het uitbetalingsri- herstelplan). methode. (Voorgenomen) kortingen sico. Sommige partijen zijn de resultante van het al dan niet hanteren daarbij het standpunt Wordt hiermee niet een voorschot haalbaar zijn van het kortetermijn- dat dit dan ook de waarde moet genomen op de toekomst in de vorm herstelplan met de hogere dekkings- zijn voor degene die de van een mogelijk te hoge inkoop van graad als vertrekpunt, rekening verplichtingen na moet komen. nieuwe pensioenaanspraken en te houdend met onder andere een Deze twee waardes moeten lage kortingen op pensioenrechten verwacht beleggingsrendement voor immers gelijk zijn. en aanspraken? Hoe dan ook zullen de resterende duur van het korteter- pensioenfondsen eind 2013 de mijnherstelplan. Kort gezegd wordt Hier volgt, for what it’s worth, uiteindelijke balans moeten opmaken impliciet een hoger rendement onze mening: en uit kortetermijnherstel moeten ingerekend omdat de 3 à 4 procent- Risicovrij voor degene die de zijn. Hogere (voorwaardelijke) punt hogere dekkingsgraad wel verplichting na moet komen en kortingen liggen op de loer dan nu “verdiend” moet worden. inclusief kredietrisico voor degene zijn bepaald en gecommuniceerd. Of die de verplichting ontvangt: dus A zal er eind 2013 wederom sprake zijn Verschillende waarde- en eerste deel van C. van uitzonderlijke (markt)omstandig- ringsmethoden en Opinie heden die leiden tot aanpassing van Hier volgt een beschrijving van de Met de aanpassing van de rekenren- de waardering van de verplichtingen verschillende waarderingsmethoden. temethodiek naar de 3-maands en hogere dekkingsgraden? daggemiddelde swaprente zou er in 1. Voor een onvoorwaardelijke de uiteindelijke waardering van het toezegging dient risicovrij vrije vermogen - waarbij rekening zou gewaardeerd te worden. Dit moeten worden gehouden met een strookt met het karakter van de vermeerdering van de benodigde toezegging, en komt (grosso buffer met het waarderingsverschil modo) overeen met de verzeke- van de verplichtingen ten opzichte ringsprijs (in de markt en bij van de risicovrije rente - niets mogen verzekeraars). veranderen, want het is immers 2. Voor een toezegging met slechts boekhouden. Hiervan is kredietrisico incluis kan zowel echter geen sprake, waardoor de risicovrij als inclusief opslag dekkingsgraden eind december 3 à 4 worden gewaardeerd. procentpunt hoger zijn dan op basis A) De risicovrije waardering wordt van risicovrije waardering. DNB heeft verdedigd als de beste voor wie aangegeven dat de wijziging een de verplichtingen na moet tijdelijk karakter heeft, en er iedere De kranten staan de laatste tijd vol met artikelen over komen. maand beoordeling plaatsvindt. Het Heeft u vragen of wilt u meer informatie, neem het Pensioenakkoord en de ontwikkelingen van de Hij moet immers uitgaan van effect van de middeling zal er naar dan gerust contact op met uw Mercer-consultant de eigen continuïteit, terwijl verwachting snel uitlopen. of met Dennis van Ek of Sasja Keijmel. dekkingsgraden van pensioenfondsen. Dit zijn natuurlijk deze waardering ook met de De aanpassing van de rekenrente- belangrijke aandachtspunten. Iets meer op de achtergrond verzekeringsprijs strookt; methodiek heeft de nodige conse- E-mail: dennis.van.ek@mercer.com spelen zich echter andere ontwikkelingen af die op korte B) De waardering met risico- quenties. Bijvoorbeeld voor het Tel.: +31 20 54 19 409 opslag voor extra verwacht premiebeleid (eerder kostendek- Richard Witteveen termijn relevant zijn. Hierbij een kort overzicht van een rendement wordt verdedigd kendheid en eerder bijdragend aan E-mail: sasja.keijmel@mercer.com Legal aantal wijzigingen. vanuit het bepalen van de herstel), het toeslagenbeleid (welke Tel.: +31 10 40 60 859 verwachtingswaarde in de zin dekkingsgraad te hanteren bij28 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 29
  • 16. Fiscale wijzigingen king van de plicht tot waardeover- ontstaan. Een mogelijke oplossing genoeg fiscale ruimte aanwezig is de versterking van het bestuur bij Het verantwoordingsorgaan houdt Per 1 januari zijn een aantal fiscale dracht in verband met bijbetaling hiervoor is uitstel van de ingang van voor het blijven hanteren van de pensioenfondsen naar de Tweede op te bestaan. De taken die dit faciliteiten op het gebied van sparen door de overdragende of ontvan- het pensioen tot de ingang van de lagere pensioenleeftijd onder Kamer gestuurd. orgaan onder de huidige wetgeving en inkomensvoorzieningen gewij- gende werkgever. Tevens bevat de AOW. Maar dan moet de pensioenre- verrekening van het pensioen ten nog heeft worden ondergebracht bij zigd. Zo is de fiscale faciliteit voor wet de mogelijkheid om in de geling uitstel van de ingang van het opzichte van de fiscale pensioen- Pensioenfondsen kunnen straks de deelnemers- en pensioengerech- spaarloon na jarenlang succes per 1 pensioenregeling op te nemen dat pensioen wel mogelijk maken. In het richtleeftijd van 67 jaar. Dit zal per kiezen voor een bestuur dat uitslui- tigdenraad. In verband met de januari 2012 geëindigd en is ook de een vertrekkende deelnemer met wetsvoorstel is verder opgenomen regeling moeten worden bekeken. tend bestaat uit deskundige externe stroomlijning van de bij pensioen- faciliteit voor de levensloopregeling partner in geval van beëindiging van dat kwetsbare groepen, zoals fondsen betrokken organen komen te vervallen. Levensloop- sparen is echter nooit het beoogde zijn deelneming standaard een deel van zijn ouderdomspensioenen voor arbeidsongeschikten en WW’ers zullen worden ontzien. De arbeids- Conform een recent wetsvoorstel vervallen de meeste adviesrechten van deze raad. succes geworden. Doelstelling was immers te sparen om zodoende partnerpensioen omruilt; een mogelijkheid die vanaf 1 januari ongeschiktheids- of werkloosheids- uitkering loopt daarbij door tot de gaat de AOW vanaf 1 april 2012 Wat betreft het intern toezicht geldt tijdelijke loopbaanonderbrekingen mogelijk te maken, maar de voorzie- 2012 kan worden aangewend. Deze wetswijziging is tot stand gebracht nieuwe AOW-datum. Het wijzigen van de ingangsdatum van de AOW niet meer in op de eerste dag van dat bedrijfstakpensioenfondsen straks een raad van toezicht moeten ning werd uiteindelijk voornamelijk voor vervoegde uittreding gebruikt. om de nadelige effecten teniet te doen die wisseling van werkgever bij treft dan ook uitsluitend werknemers en prepensioen- en VUT-gerech- de maand waarin iemand de instellen, ondernemingspensioen- fondsen kunnen kiezen tussen een Hier is nu een eind aan gekomen, met inachtneming van een over- een bestaand partnerpensioen op risicobasis zou opleveren. Omdat het tigden. AOW-gerechtigde leeftijd bereikt. raad van toezicht of een visitatie- commissie. gangssituatie. Wanneer op de partnerpensioen op risicobasis was Latere ingangsdatum AOW Bestuur pensioenfondsen beroepsbestuurders. Voor een aantal levenslooprekening per 31 verzekerd, is er na einde dienstbe- en Witteveenkader De bestuursstructuur van pensioen- belangrijke besluiten heeft dat Bovenstaande wijzigingen brengen december namelijk minimaal trekking over de gewerkte jaren Het voorstel Wet verhoging pensi- fondsen wordt bij wet gewijzigd. Er bestuur dan nog de goedkeuring met zich mee dat pensioenfondsen € 3000,- stond, kan het gebruik van immers geen partnerpensioendek- oenleeftijd, extra verhoging AOW en lopen twee trajecten naast elkaar. nodig van werkgevers, werknemers hun bestuursstructuur zullen de regeling voortgezet worden. king meer. Omruil van ouderdoms- flexibilisering ingangsdatum AOW is en pensioengerechtigden die moeten herzien waarbij een keuze pensioen naar partnerpensioen kan ingediend bij de Tweede Kamer. De Tweede Kamerleden Koşer Kaya vertegenwoordigd zijn in het belang- gemaakt zal moeten worden tussen In plaats van de bovenstaande deze hiaat (deels) dichten. Daarbij is onder meer het eerder en Blok hebben op eigen gelegen- hebbendenorgaan. het houden van de volledige vervallen faciliteiten komt er een heid een initiatiefvoorstel tot verantwoording voor de uitvoering nieuwe regeling, de vitaliteitsrege- ling, die (waarschijnlijk) per 1 januari Levensloopsparen is echter nooit wijziging van de Pensioenwet ingediend. Op 31 januari 2012 is dit Pensioenfondsen kunnen daarnaast ook kiezen voor een bestuursmodel van de pensioenregeling door middel van het paritaire bestuur, of 2013 start. In dat geval mag per jaar maximaal 5000,- euro spaargeld van het beoogde succes geworden. initiatiefwetsvoorstel over de modernisering van de besturen van dat uit werkgevers, werknemers en bovendien ook uit pensioengerech- de verantwoording voor de uitvoe- ring grotendeels leggen bij externe de inkomstenbelasting worden ingediende voorstel Wet verhoging pensioenfondsen door de Eerste tigden bestaat waarbij alle gele- onafhankelijke beroepsbestuurders. afgetrokken, en mag in totaal niet Ingang AOW op de pensioenleeftijd 66 jaar inge- Kamer aangenomen. Het voorstel dingen kunnen worden vertegen- meer dan € 20.000,- worden verjaardag trokken. Naast de bekende verho- legt vast dat gepensioneerden recht woordigd door een externe gespaard. Hoewel dit spaarsaldo van Conform een recent wetsvoorstel gingen en flexibilisering van de hebben op een plek in het pensioen- de vermogensrendementsheffing is vrijgesteld, moet bij opname ervan gaat de AOW vanaf 1 april 2012 niet meer in op de eerste dag van de AOW houdt dit in dat de fiscale pensioenrichtleeftijd in 2014 in een fondsbestuur. De zetelverdeling tussen vertegenwoordigers van Het verantwoordingsorgaan wel weer loonbelasting worden ingehouden. Blijkbaar is het dus niet maand waarin iemand de AOW- gerechtigde leeftijd bereikt, maar op keer naar 67 jaar gaat. Dit is overi- gens een wijziging, aangezien het pensioengerechtigden en deelne- mers in het bestuur vindt plaats op houdt op te bestaan. de bedoeling dat deze regeling de feitelijke verjaardag van die oorspronkelijke voorstel uitging van basis van evenredigheid naar de deskundige. Hierbij wordt geregeld gebruikt gaat worden voor persoon. Deze wijziging geldt niet een verhoging van de richtleeftijd in onderlinge getalsverhoudingen dat, bij deze bestuursvorm, pensi- vervroegde uittreding. Immers, in voor aanvullende pensioenen. Die 2013 naar 66 jaar, met in 2015 een binnen het fonds. oengerechtigden steeds recht op een het kalenderjaar waarin de gerech- kunnen in beginsel op drie verdere verhoging tot 67 jaar. De plek in het bestuur hebben (maximaal tigde op 1 januari 62 jaar of ouder is, momenten ingaan, namelijk op de maximale fiscale opbouwpercen- Ook de motie van kamerlid Thissen een kwart van het aantal zetels). De mag maximaal € 10.000,- worden eerste dag van de maand waarin tages zijn daarbij niet veranderd. De is aangenomen. De motie spreekt minister gaat hiermee een stap opgenomen. iemand de pensioengerechtigde verhoging van de fiscale pensioen- uit dat naast deelname van pensi- verder dan het initiatiefwetsvoorstel leeftijd bereikt, op de verjaardag zelf, richtleeftijd brengt met zich mee dat oengerechtigden in pensioenfonds- van de Tweede Kamerleden Koşer Verzamelwet pensioenen of op de eerste dag van de maand bekeken moet worden of een besturen ook een vertegenwoordi- Kaya en Blok waarin ouderen pas na Heeft u vragen of wilt u meer informatie, neem Op 1 januari 2012 is de Verzamelwet daarna. Dat wil zeggen dat een gevoerde pensioenregeling nog aan ging van jongeren wenselijk is. een raadpleging in het bestuur deel dan gerust contact op met uw Mercer- pensioenen 2012 in werking AOW-uitkering op een ander de fiscale eisen voldoet. Is de kunnen nemen. Aanvullend is in het consultant of met Richard Witteveen. getreden. Deze wet bewerkstelligt moment in zou kunnen gaan dan het pensioenopbouw in de regeling niet Naast bovenstaand traject heeft wetsvoorstel bepaald dat werkgevers dat bij Algemene Maatregel van ouderdomspensioen. Hierdoor kan fiscaal maximaal, dan is het mogelijk minister Kamp van Sociale Zaken en in dit bestuursmodel minder zetels E-mail: richard.witteveen@mercer.com Bestuur regels kunnen worden voor de pensioengerechtigde een dat verhoging van de pensioenleef- Werkgelegenheid op 24 februari het krijgen als de pensioenpremie Tel.: +31 20 43 13 704 gesteld aangaande tijdelijke inper- hiaat in de oudedagsvoorziening tijd (nog) niet nodig is omdat er nog langverwachte wetsvoorstel inzake gemaximeerd is.30 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 31
  • 17. KADER Summary A future-proof pension contract Finally, structural consideration for defined contribution Interview with Paul Notermans, Chairman of the Inesse Pension Fund Two companies, four pension schemes, two pension Tim Burggraaf – Retirement, Risk & Finance Consulting providers. The merger of PQ Nederland bv and Ineos The market is getting ready for a new wave of defined Silicas Netherlands bv brought them together. The contribution plans. Those can be individual types, in which harmonisation process resulted in one company, with one a defined capital is set, or collective types, which promise pension scheme, and one provider. Paul Notermans, to provide a pay out in the future. The former or the latter chairman of the Inesse Pension Fund: ‘With Mercer’s help both amount to the same thing. Both types of scheme we also now have an answer to the coverage shortfall that have their own advantages and disadvantages that can be had occurred.’ mapped out. Lately, a variety of large multinationals have followed the same route, and the expertise that Mercer has gained is therefore at your disposal. To this end, a numberMercer M&A Ready TM Risk management is so easy! of tools have been developed that may assist you. At any rate, the time has come to consider this subject; you don’tWorkshops Coen Verdegaal – Investments and have to wait until all the details of the Pension Agreement Marcel de Wit – Retirement, Risk & Finance Consulting are clear. Despite the fact the almost all pension funds have alreadyMercer’s world-class taken actions in the area of risk management, many pension funds nevertheless feel that risk management still Developments in self-insuring under thetraining for HR does not form an integral part of their management model. This article contains ten practical and simple tips to do Return to Work (Partially Disabled) Regulations [WGA] and Sickness Benefits something about this. They originate from Mercer’s Act [Ziektewet]Transaction overview experience in the field of implementation and riskVital insights on human capital issues in the end-to-end deal phase management for a large number of pension funds and Gerrit bij de Leij – Health & Benefits insurance companies. Before these tips are presented, we The decrease in sickness absence and the rise in theHR road map would like to tell you that you are already doing a lot in the number of people claiming benefits under the Work andAlignment of business strategies with M&A activities for valuable area of risk management. Furthermore, the two keystones Income (Capacity for Work) Act [WIA] in the past few yearscontribution to the executive team of risk management are described, namely the risk can mainly be attributed to employees in permanent management cycle and the accompanying governance. employment. The rate of sickness absence and the numberProprietary tools and resources Making risk management an integral part of your daily of people with a sickness benefit (so-called ‘safety netters’)Tools and resources to apply immediately to actual deals management activities will provide you with a great many submitting claims under the WIA remains as high as ever benefits. and actually appears to be increasing; ‘safety netters’Sharing and networking make up approximately half of the WIA intake. The cabinet will submit a bill this spring aimed at reducing long-termExchange of best practices and experiences with peers and Mercer sickness absence and occupational disability of ‘safetyexperts about M&A deals netters’. This is the Reduction of Long-Term Sickness Absence and Occupational Disability of Safety Netters Bill. 9Language : English Annual thLondon : 18 & 19 April WorldwideBrussels : September 19 & 20Frankfurt : Oktober 18 & 19 WorkshopAmstelveen: November 21 & 22 Series | 2012Learn more and register:www.mercer.com/maready Mercer Signaal | April 2012 33
  • 18. Summary Onze dienstverlening Pension, care and accommodation in The solution for coverage ratio 2020 - Are they waiting for me? problems for pension funds? Retirement, Risk & Finance consulting Detachering & Interimmanagement Raymond Brood – Health & Benefits Dennis van Ek – Investments Zowel strategisch als praktisch advies en begeleiding op Als u professionals nodig hebt met een actuariële achter- It’s nowadays well-known that it’s good to keep active. But Sasja Keijmel – Retirement, Risk & Finance Consulting het gebied van pensioenen. Toepasbare oplossingen voor grond en diepgaande ICT-kennis. Ook bemiddeling van is the job market ready to accommodate all those eager Lots can be done in the area of coverage ratios and complexe pensioenvraagstukken, plus de uitvoering HR-professionals en case- en caremanagers. and active workers from the elderly population? Or are notional interest rates. Is increasing the notional interest ervan. Mercer consultants bestuderen maatschappelijke they taking the jobs of younger people? rate the solution to the problems with regard to coverage ontwikkelingen en continu veranderende regelgeving Legal Advies ratios and contributions? en vertalen dit naar praktische adviezen. Wij ontwerpen Juridisch advies op het gebied van arbeidsvoorwaarden de best passende pensioenregeling. Dat doen we door en pensioenen. Van professionals met civielrechtelijke, Legal changes 2012 First of all, we deal with the change in the notional interest maatwerk te leveren voor alle facetten van de pensioen- fiscaalrechtelijke, Europeesrechtelijke en internationale rate methodology and the influence this has on the problematiek. Van toetsing aan wettelijke kaders tot het specialisaties. Richard Witteveen – Legal coverage ratio, the required capacity and the costcovering verlenen van juridisch, actuarieel of financieel advies. Recently, the newspapers have been full of articles about contribution. After that, we examine the consequences of International Consulting the Pension Agreement and the developments in the a change in the notional interest rate methodology for the Health & Benefits Voor geïntegreerde zakelijke oplossingen voor internatio- coverage ratios of pension funds. Naturally, these are policy adopted by the pension funds. Advies over alle facetten van employee benefits. Van nale klanten: het ondersteunen van multinationals inzake important points of interest. However, other developments Finally, these changes will be placed in the broader context pensioen, ziektekostenvoorzieningen en ongevallen- mondiaal HR-beleid en het managen van de HR-aspecten are taking place in the background that will be relevant in of the various valuation options and will close with an verzekeringen tot en met verzuimbeheersing, arbeids- van fusies, over-names en herstructureringen. the short-term. Here is a short overview of a number of opinion. ongeschiktheid, WGA en eigenrisicodragerschap. Mercer changes. treedt op als onafhankelijk adviseur naar de verzekeraar Surveys & Products in de rol van samenwerkend consultant of intermediair. Information Product Solutions (IPS) brengt Mercers De Mercer-matrix methode selecteert de meest geschikte wereldwijde human resource informatie bij elkaar in verzekeraar of dienstverlener. zowel rapporten als in online tools. Wij verzorgen de KADer Human Capital Advies bij uiteenlopende organisatie en personeelsvraag- stukken. Onze consultants helpen bij strategiebepaling, hulpmiddelen (data) die onze klanten en onze consultants nodig hebben om hun strategische beslissingen rondom HR te verbeteren. Wij richten ons op het coördineren en uitvoeren van (inter)nationale beloningsonderzoeken, het prestatieverbetering, carrièreontwikkeling, beloning en publiceren van de onderzoeksresultaten en het uitvoeren personeelsplanning. Doel is uw HRM-beleid op een van benchmarks. Daarnaast richt de unit ‘Expat Consulting’ Schadeverzekering voor pensioenfondsen hoger plan te brengen. Individuele en collectieve zich op alles wat op HR-gebied komt kijken bij uitzending talenten zijn waardebepalend voor uw bedrijf. Wij naar het buitenland - advies, berekeningen en data adviseren over beloningsstrategieën, performance (bijvoorbeeld Cost-of-Living en Quality-of-living)- samen De risico’s voor pensioenfondsen zijn de afgelopen jaren • een duidelijke polis geschreven vanuit de specifieke management, trainingen en functiewaardering. Met met een online tool voor expat administratie en simulaties. aanzienlijk gegroeid door het veranderende speelveld. risico’s van pensioenfondsen; behulp van tools, procedures en methods berekent Op basis van deze ontwikkelingen ziet Marsh Nederland • één polis tegen de risico’s van bestuurdersaansprake- Mercer niet alleen de meest praktische, maar ook Mergers & Acquisitions een aantal specifieke risico’s voor pensioenfondsen op lijkheid, beroepsaansprakelijkheid en fraude; de meest kostenefficiënte oplossingen. Ondersteunt alle facetten van het fusie- en overname- het gebied van bestuurdersaansprakelijkheid, beroeps- • een zeer concurrerende premie; traject. Van pre-deal due dilligence tot integratie. aansprakelijkheid en fraude. • een verzekering door A-rated verzekeraars. Investments Voor meer informatie over de Schadeverzekering voor Mercer is de aangewezen adviseur als u op zoek bent naar Certificering Marsh heeft een uniek verzekeringsproduct ontwikkeld pensioenfondsen en andere oplossingen van Marsh ondersteuning voor en professionalisering van uw beleg- De verplichte actuariële certificering van de jaarrekening waarmee pensioenfondsen en hun bestuurders zich neemt u contact op met de onderstaande specialisten. gingsbeleid. Mercer biedt beleidsmatige onder-steuning van een pensioenfonds, door een onafhankelijke kunnen beschermen. van het hele proces. Van bestuurlijk beleggingsadvies tot certificerende actuaris. Bij Mercer ter wille van die en met de inrichting van de beheerstructuur en bewaking onafhankelijkheid uitgevoerd door een aparte BV. De Schadeverzekering voor pen-sioenfondsen biedt een Lars Stratman • Senior Client Executive van de uitvoering van de gekozen strategie. Ook kunt u bij optimale dekking voor bestuurdersaansprakelijkheid, E-mail: lars.stratman@marsh.com Mercer terecht voor een ‘second opinion’ over uw beleg- beroepsaansprakelijkheid en fraude, gecombineerd op Tel.: +31 10 40 60 662 gingsbeleid- en organisatie. Onze dienstverlening geeft u één overzichtelijke polis. grip op het beleid bij de bepaling en invulling van uw Marco van Hensbergen • Broking Specialist risicobudget. Uiteindelijk doel is waarde voor uw geld Met de Schadeverzekering voor Pensioenfondsen heeft u: E-mail: marco.vanhensbergen@marsh.com dankzij een optimaal beheerde beleggingsportefeuille. • de meest uitgebreide dekking in de Nederlandse Tel.: +31 10 40 60 312 verzekeringsmarkt;34 Mercer Signaal | april 2012 Mercer Signaal | April 2012 35
  • 19. Wilt u Mercer Signaal per e-mail ontvangen?Laat het ons weten via marketing.nl@mercer.com.www.mercer.nlKantoor AmstelveenStartbaan 6, 1185 XR AmstelveenPostbus 2271, 1180 EG AmstelveenTel. +31 20 43 13 700, Fax +31 20 43 13 799Kantoor ApeldoornPrins Willem Alexanderlaan 719, 7311 ST ApeldoornPostbus 1357, 7301 BP ApeldoornTel. +31 55 52 11 253, Fax +31 55 57 60 617Kantoor GroningenBoumaboulevard 95, 9723 ZS GroningenTel. +31 50 36 50 600, Fax +31 50 36 50 649Kantoor RotterdamGroot Handelsgebouw (ingang E)Conradstraat 18, 3013 AP RotterdamPostbus 124, 3000 AC RotterdamTel. +31 10 40 60 800, Fax +31 10 40 60 890Kantoor ‘s-HertogenboschBruistensingel 158, 5232 AC ‘s-HertogenboschTel. +31 73 64 06 900, Fax +31 73 64 06 949Copyright 2011 Mercer LLC. All rights reserved.