• Save
Financiële Crisis: Gevolgen en veilige havens
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Financiële Crisis: Gevolgen en veilige havens

on

  • 1,047 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,047
Views on SlideShare
1,047
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Financiële Crisis: Gevolgen en veilige havens Financiële Crisis: Gevolgen en veilige havens Presentation Transcript

  • MERCER PENSIOENFONDSEN SEMINAR“Financiële Crisis: Gevolgen en veilige havens”Behouden van Solvabiliteit22 SEPTEMBER 2011Ir. Dennis van Ek AAG, CFANederland
  • Agenda• Pensioen Belofte• Economische Inzichten• Solvabiliteit en Risico ManagementMERCER 1
  • Pensioen Belofte• De pensioen belofte is de hoofddoelstelling – Startpunt van Solvabiliteitsbeleid en Effectief Risico Management• Formele pensioen belofte : Defined Benefit uitgedrukt in locale valuta – bv Nederlandse Pensioen Wet (gebod): Verbod om pensioen uitkeringen in enig andere valuta uit te drukken dan Euro’s• Informele pensioen belofte : zorgen voor een goed oude dag pensioen• Echter, alle valuta, zijn ‘fiat’ geld (bv Euro, USD, NOK, GBP, ZAR, etc), of hoogstens ‘fractioneel’ geld (CHF), en dus ongedekt• De zekerheid op een goed oude dag pensioen, die pensioenfondsen en verzekeraars kunnen bieden, is direct afhankelijk van het vertrouwen en (stabiliteit van) de koopkracht van de locale valuta Wat is de natuur van valuta?MERCER 2
  • Monetaire Aggregaten en Rente (‘de OORZAAK’)(vergelijkbare patronen in verschillende landen : hier getoond voor Euro/NLG) M1 = Geld hoeveelheid (cash) M3 = Geld hoeveelheid (krediet en cash) • 2010 : Monetaire inflatie en Krediet deflatie • Over laatste decennium, is de rente van overheidsobligaties lager geweest (gemiddelde ca 5% p.a.) dan monetaire inflatie (gemiddelde ca 8% p.a.)MERCER 3
  • Prijs stijgingen en Schuld Inflatie en Deflatie (‘het EFFECT’) (vergelijkbare patronen in verschillende landen : hier getoond voor US) US CPI 1780 - 200817001600150014001300120011001000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0 1780 1790 1800 1810 1820 1830 1840 1850 1860 1870 1880 1890 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 ‘Deflation has as its primary cause the following: an enormous build-up of credit expansion.’ Friedrich Hayek MERCER 4
  • Gebeurtenissen Tijdslijn (Globaal en Eurozone perspectief) Verleden, Heden en ToekomstGLOBAAL EUROZONE• Bretton Woods conferentie 1944 • Europese ‘Slang’ (de ‘Muntslang’) 1972-1978• Einde van Bretton Woods 1966-1971 – Frankrijk en Engeland devalueren 1974-1976 – De Gaulle eist goud 1966 – Hyperinflatie beëindigt Slang 1978 – London Bullion Exchange 1966-1971 • Europees Monetair Systeem (EMS) 1979-1992 – Goud uit Fort Knox 1966-1971 – Europees unificatie project start 1987 – Dollar wordt fiat valuta 1971 – UK treedt toe 1990 – Amerikanen mogen goud bezitten 1975 – IMF (SDR; geen goud valuta) 1978 – Ineenstorting 1992• Monetaire Inflatie en Kriediet Inflatie 1971 – • Europese Monetaire Unie (EMU) 1999-? – Maastricht Verdrag 1992• Alll fiat valuta deflateren versus Goud 2001 - – Digitale Euro 1999• Credit Crunch 2007 – Monetaire Euro 2002• Krediet Contractie 2010 – • Problemen (met de Euro) 1999-NOW- – Eisen Stabiliteits Pact gebroken 1999- – Een maat voor allen, gericht op Duitsland 1999- – Geen fiscale en politieke eenheid 1999- Toekomst ? – Griekenland 2010 – Domino effect andere Overheden / Banken 2010-2012 – Afnemend vertrouwen in Overheid 2007- – Afnemend vertrouwen in Monetaire Euro 2009 - Adam Smith: “No government has ever repaid its debts” MERCER 5
  • Formele Pensioen BelofteSolvabilteitsbeleid en Effectief Risico Management• Verplichtingen zijn locale valuta• In principe, obligaties / swaps als immuniserende asset class beschouwd• Solvabilteitsmanagement rond verplichtingen / locale valuta – ALM Beleid raamwerk, Risico budgettering rond verplichtingen, LDI technieken – Regelgeving en Toezichthouders focussen op de formele belofte van locale valuta• In een scenario van continuering van centrale bank beleid van hoge monetaire inflatie (boven rente of overheidsobligaties) en verder afnemend vertrouwen in fiat geld, dan kan de formele pensioen belofte uitgedrukt in een hoeveelheid van locale valuta kan nog steeds worden nagekomen. Echter, diens waarde in termen van koopkracht kan zijn ‘verdampt’ Waarschijnlijkheid van dit scenario? Lage kans Staart-risico Significante kans Hoe dient het risico te worden bezien dat solvabiliteits- en risico management gericht op veiligstelling van het formele pensioen de facto kan resulteren in bijna zekerheid van een pensioen met een onzekere,MERCER mogelijk lagere waarde op moment van uitbetalen? 6
  • Informele Pensioen Belofte : Safe Havens het antwoord? Solvabilteitsbeleid en Effectief Risico Management• Wellicht interessant, of anders tenminste vermakelijk : dit is wat ik thans beschouw als een goede veilige haven portefeuille: gold 30% silver 10% Noot : goud is monetaire waarde, zilver monetair geld, de 5 valuta CHF 20% allen met AAA overheden (zoals gerate door de 3 US en Dagong NOK 10% rating agencies), met CHF 25% goud gedekt, NOK/CAD/AUD CAD 10% grondstoffen gedekt en SGD handels overschot gedekt AUD 10% SGD 10%• Goud is safe haven voor alle beleggers: USD, GBP, ZAR, EUR, NOK, CHF, … Goud prijs in USD/GBP/ZAR/EUR/NOK/CHF -- callibratie 271 USD per ounce bij start 1 september 2001 - 1 september 2011 2000 1800 USD GBP ZAR EUR NOK CHF 1600 kapitaal nu bij 1 inleg 10 jaar geleden 7 6 6 4 4 3 1400 GRR 21% 20% 19% 16% 15% 12% 1200 USD kapitaal nu bij inleg 1 in 1971 52 77 505 22 39 10 GBP ZAR GRR 10% 11% 17% 8% 10% 6% 1000 EUR NOK 800 CHF 600 400 200 0 MERCER31-8-2001 31-8-2002 31-8-2003 31-8-2004 31-8-2005 31-8-2006 31-8-2007 31-8-2008 31-8-2009 31-8-2010 31-8-2011 7
  • Veilige Havens :In tijden van Crisis én Laagste Risico én Hoogste Rendement Ultieme veilige haven portefeuille prijs prijs prijs totaal 1-1-2009 21-9-2011 RENDEMENT RENTE RENDEMENT 1 goud 30% 600 1320 120% 0% 120% 2 zilver 10% 8 29 263% 0% 263% 3 CHF 20% 1.49 1.21 19% 5% 24% … zullen we nog vele jaren 4 NOK 10% 9.7 7.8 20% 10% 30% gaan voelen CAD 10% 1.7 1.36 20% 8% 28% AUD 10% 1.99 1.33 33% 10% 43% 5 SGD 10% 2.00 1.72 14% 5% 19% 100% 75% 4% 79% 6 GERMANY LUXEMBOURG Vraag aan u : de crisis … 7 FRANCE … gaat nog wel even duren NETHERLANDS AUSTRIA FINLAND 8 ITALY SPAIN BELGIUM 9 IRELAND … is zo goed als voorbij PORTUGAL 10MERCER GREECE 8
  • Huwelijk van Formele en Informele Pensioen Belofte• Natuurlijk, dollars, euros en andere valuta zijn wettig betaalmiddel. Maar, onder bepaalde scenario’s kunnen ze het noodzakelijke vertrouwen verliezen om te dienen als degelijk waardemiddel. Nu reeds, is dit vertrouwen minder, en minder stabiel, dan een decennium geleden nog geval was• Om de informele pensioen belofte te bereiken, betwistbaar de eigenlijke doelstelling van sparen voor de oude dag, om in een (meer) voorspelbare gewenste standaard van leven te voorzien, zou de pensioen belofte en verplichting dienen te worden uitgedrukt in termen van waarde, typisch goud• Dit zou de noodzaak elemineren om te focussen op een onzekere uitkomst en subjectieve discounting, waarvan de ultieme consequentie mogelijkerwijs zal blijken te zijn om mensen achter te laten met een pensioen dat niet voorziet in enig redelijke levensstandaard …MERCER 9
  • DISCLAIMERS - Belangrijke informatie 1. Intern en vertrouwelijk Dit document bevat vertrouwelijke en aan Mercer toebehorende informatie en is uitsluitend bestemd voor de partijen waaraan het door Mercer ter beschikking is gesteld. De inhoud mag niet worden gewijzigd of aan andere personen of organisaties worden verkocht of ter beschikking gesteld, noch geheel, noch gedeeltelijk, tenzij hiervoor door Mercer schriftelijk toestemming is gegeven. 2. Verklaringen – geen garanties De conclusies, beoordelingen en/of verklaringen zijn het intellectuele eigendom van Mercer en kunnen zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Ze bieden geen garantie met betrekking tot de toekomstige performance van de besproken beleggingsproducten, soorten activa of kapitaalmarkten. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. 3. Geen beleggingsadvies Dit document bevat geen beleggingsadvies. De informatie kan niet als basis dienen voor een beleggingsbeslissing. Hiervoor dient eerst kundig professioneel advies te worden ingewonnen, waarbij rekening dient te worden gehouden met uw omstandigheden. 4. Informatie van derden De hierin gegeven informatie is afkomstig van verschillende derde partijen. Hoewel Mercer van mening is dat de informatie betrouwbaar is, heeft Mercer de informatie niet gecontroleerd. Derhalve kan Mercer geen verklaringen doen of garanties geven omtrent de juistheid van de verstrekte informatie en kan derhalve niet verantwoordelijk of aansprakelijk worden gesteld voor enige fout, omissie of onnauwkeurigheid (waaronder begrepen voor indirecte schade, gevolgschade of incidentele schade). © 2009 Mercer. Alle rechten voorbehouden.MERCER 10
  • RISK WARNINGS - Belangrijke informatie • This report contains confidential and proprietary information of Mercer and is intended for your sole use. The report, and any opinions on or ratings of investment products it contains, may not be modified, sold, or otherwise provided, in whole or in part, to any other person or entity without Mercers written permission. • This report contains information on investment management firms that has been obtained from those investment management firms and other sources. Mercer research documents and opinions on investment products (including product ratings) are based on information that has been obtained from the investment management firms and other sources. Mercer gives no representations or warranties as to the accuracy of such information, and accepts no responsibility or liability (including for indirect, consequential or incidental damages) for any error, omission or inaccuracy in such information other than in relation to information which Mercer would be expected to have verified based on generally accepted industry practices. • Any opinions on or ratings of investment products contained herein are not intended to convey any guarantees as to the future investment performance of these products. In addition: – Past Performance cannot be relied upon as a guide to future performance. – The value of stocks and shares, including unit trusts, can go down as well as up and you may not get back the amount you have invested. – The value of Gilts, bonds, and other fixed income investments including unit trusts can go down as well as up and you may not get back the amount you have invested. – Investments denominated in a foreign currency will fluctuate with the value of the currency. – The value of investments in real property can go down as well as up, and you may not get back the amount you have invested. Valuation is generally a matter of a valuer’s opinion, rather than fact. It may be difficult or impossible to realise an investment because the property concerned may not be readily saleable. – The performance of with-profit policies depends on the profits declared by the Insurance Company and how these are distributed. Deductions for charges and expenses incurred by the Insurance Company are greater in the early years, and this affects the amount payable on early surrender. © Copyright Mercer 2009MERCER 11
  • MERCER PENSIOENFONDSEN SEMINAR“Financiële Crisis: Gevolgen en veilige havens”Het is niet alles goud dat er blinktSEPTEMBER 22 2011Jelle BeenenBusiness Leader Benelux, Investment ConsultingAmstelveen
  • We zitten in de problemen, maar de toekomst leidt niet onheroepelijknaar de afgrond.MERCER 14
  • Veilige havens zijn voor degenen die niet willen beleggen.• Bij beleggen in veilige havens richt je je op waardebehoud.• Beleggingen in veilige havens delen niet mee in economische groei, er is geen waarde-ontwikkeling• Rationale voor pensioenfondsen om te beleggen is juist om mee te delen in de economische groeiMERCER 15
  • Veilige havens• Goud: het ligt diep in de aarde. Uit de grond halen, bewerken tot munten en staven om het vervolgens weer in de grond te stoppen (Fort Knox) en er permanente bewaking bij zetten is een kapitaalvernietigend proces. Er is geen toegevoegde waarde.• Goud: eigenschappen als veilige haven zijn grotendeels gebaseerd op kuddegedrag. Omdat we elkaar vertellen dat goud een veilige haven is en bij crisis als reflex goud kopen werkt het als een veilig haven.MERCER 16
  • Veilige havens• Degelijke landen (Zwitserland, Scandinavië, Canada, Australië…..)• Zwitserland: gegarandeerd negatief rendement op obligaties• Canada, Australië: indirecte belegging in grondstoffen• Noorwegen: staatsbeleggingsfonds van meer dan € 400 miljard!• Zweden: overweegt om meer te lenen dan nodig om een staatsbeleggingsfonds op te zetten.• Dilemma institutionele belegger: je geld naar een safe haven brengen zodat zij er in kunnen beleggen? Kun je het dan niet beter zelf doen?MERCER 17
  • Hoe navigeer je zonder veilige havens te gebruiken veilig door de crisis?• Struikel niet over onnodige risico’s: – Monitor tegenpartijen – Zorg voor een goede liquiditeitsanalyse om gedwongen verkopen te voorkomen – Wees je bewust van je eigendomsrechten op/ toegang tot je beleggingen• Geen impulsieve paniekacties: gebruik strategisch beleid als baken• Blijf alert – Voorkom ontkenning en ‘wishful thinking’ – Analyseer (nieuwe) risico’s – Erken dat oude waarheden niet altijd meer opgaan – Wees voorbereid: begin nu met denken, niet als de problemen er al zijnMERCER 18
  • Het is niet altijd meer zoals het was• Staatsobligaties vervullen een rol als risicovrije belegging in een portefeuille – verkleining LDI universum, of – acceptatie dat LDI gepaard gaat met additionele risico’s• Valuta in opkomende markten moet nu meer gezien worden als een kans op extra rendement, in plaats van een te vermijden risico• De Euro zelf is nu de bron van wisselkoersvolatiliteit, in plaats van de ‘andere valuta’ heroverwegen van valuta hedging strategieMERCER 19
  • Te overwegen aanpassingen in de portefeuille Mercer’s aanbevelingen van de laatste jaren zijn steeds actueel, soms zelfs meer dan ooit: – Exposure naar bedrijven door middel van schuld in stabiele en solide bedrijven, in plaats van aandelen – Belegging in Emerging Market Debt, local currency – Vergroot het gewicht van opkomende markten binnen de aandelen portefeuille. Volg de (demografische) groei! Overweeg ook: allocaties aan beleggingen die (mede) gedreven worden door niet-financiële factoren: – catastrofe obligaties – landbouwgrond, bosbouw – grondstoffenMERCER 20
  • Blijf voorbereid: scenario analyse MERCER 21
  • Belangrijke informatie© 2011 Mercer LLC. All rights reservedThis contains confidential and proprietary information of Mercer and isintended for the exclusive use of the parties to whom it was provided byMercer. Its content may not be modified, sold or otherwise provided, inwhole or in part, to any other person or entity, without Mercer’s writtenpermission.The findings, ratings and/or opinions expressed herein are the intellectualproperty of Mercer and are subject to change without notice. They are notintended to convey any guarantees as to the future performance of theinvestment products, asset classes or capital markets discussed. Pastperformance does not guarantee future results.This does not constitute an offer or a solicitation of an offer to buy or sellsecurities, commodities and/or any other financial instruments orproducts.MERCER 22
  • Mercer (Nederland) B.V. has offices in Amstelveen, Apeldoorn, Groningen, s-Hertogenbosch and Rotterdam and is registered under number 33272848 with the Amsterdam Chamber ofCommerce. VAT: NL 0076.52.975.B.01. AFM-licence: 12007473