0
Subarachnoidale Bloeding<br />Sander Idema - AIOS NCH <br />en<br />Anneke Dobber - Medium Care verpleegkundige<br />
De Casus<br /><ul><li>  	Mevr. Jansen, 1951, blanco VG, per acuut ernstige HP, N +, V +,
 	Presentatie op SEH waarbij E3M6V4, onrustig zonder focale neurologische 	uitval. Meningeaal geprikkeld.
 	Spoed CT hersenen -</li></li></ul><li>De Subarachnoidale bloeding / SAB<br /><ul><li>Vrijwel altijd aneurysmatisch - art...
 	Bloed verspreid zich onder hoge druk</li></ul>makkelijk in de subarachnoidale ruimte<br />
SAB<br />Warning leaks!<br /><ul><li>hoofdpijn
	focale neurologische symptomen passend bij lokatie aneurysma</li></ul>Direct effect bloeding:<br /><ul><li>massawerking a...
	bloed beperkt liquorafvloed , dus drukverhoging en hoofdpijn / 	bewustzijnsdaling / onrust
	bloed irriteert meningen – meningeale prikkeling / fotofobie / misselijkheid
indien intracerebraal hematoom – focale neurologie
bloed irriteert cortex - insulten
hypoperfusie / ischemie / embolie – focale neurologie</li></ul>Secundaire effecten<br /><ul><li>ECG veranderingen (MI!)/ s...
 	Neurogeen longoedeem</li></li></ul><li>SAB – etiologie/epidemiologie<br />Aangeboren (familiair)/ verworven (roken, hype...
 	defecten in spierlaag </li></li></ul><li>Epidemiologie<br /><ul><li>  	incidentie SAB:		6-16/100.000 (in NL 1000-2500/ja...
 	origine:			80% aneurysmatisch
 	prevalentie aneurysma’s:	1-6% van de bevolking
 	mortaliteit:		15% direct, 25% < 24h, 40% <7d, 50% < 1/2jr</li></li></ul><li>Aanvullend onderzoek<br /><ul><li>  	CT
 	CTA
Angiografie (DSA) – gouden standaard</li></li></ul><li>Gradering<br />Hunt & Hess<br /><ul><li>gr. 1-5 – geen bewustzijnsd...
Graad 2 - GCS 13-14, geenfocaleneurologie
Graad 3 - GCS 13-14, focaleneurologie
Graad 4 - GCS 7-12
Graad 5 - GCS 3-6</li></ul>Fischer schaal<br /><ul><li>hoeveelheidbloed op CT, correleert met risico op vaatspasme</li></u...
De Medium Care VUMC<br />
Op de Medium Care<br />Ziekte verschijnselen?<br />
Op de Medium Care<br /><ul><li> Ziek/bleek
 Hoofdpijn
 Nekstijfheid
 Misselijk/braken
 Verminderd aanspreekbaar
 Verward
 Onrustig
 Pupilverschil
 Fotofobie</li></li></ul><li>Installeren op de Medium Care<br />- 5 of 10 leads<br /><ul><li> Saturatie meter
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Sessie 1: De patient met SAB op MC deel 1

1,796

Published on

medium care symposium 2010

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,796
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Sessie 1: De patient met SAB op MC deel 1"

  1. 1. Subarachnoidale Bloeding<br />Sander Idema - AIOS NCH <br />en<br />Anneke Dobber - Medium Care verpleegkundige<br />
  2. 2. De Casus<br /><ul><li> Mevr. Jansen, 1951, blanco VG, per acuut ernstige HP, N +, V +,
  3. 3. Presentatie op SEH waarbij E3M6V4, onrustig zonder focale neurologische uitval. Meningeaal geprikkeld.
  4. 4. Spoed CT hersenen -</li></li></ul><li>De Subarachnoidale bloeding / SAB<br /><ul><li>Vrijwel altijd aneurysmatisch - arterieel
  5. 5. Bloed verspreid zich onder hoge druk</li></ul>makkelijk in de subarachnoidale ruimte<br />
  6. 6. SAB<br />Warning leaks!<br /><ul><li>hoofdpijn
  7. 7. focale neurologische symptomen passend bij lokatie aneurysma</li></ul>Direct effect bloeding:<br /><ul><li>massawerking arteriele bloeding geeft drukverhoging en dus acutehoofdpijn bewustzijnsdaling / onrust / overlijden
  8. 8. bloed beperkt liquorafvloed , dus drukverhoging en hoofdpijn / bewustzijnsdaling / onrust
  9. 9. bloed irriteert meningen – meningeale prikkeling / fotofobie / misselijkheid
  10. 10. indien intracerebraal hematoom – focale neurologie
  11. 11. bloed irriteert cortex - insulten
  12. 12. hypoperfusie / ischemie / embolie – focale neurologie</li></ul>Secundaire effecten<br /><ul><li>ECG veranderingen (MI!)/ systemische reacties (tensie, temperatuur)
  13. 13. Neurogeen longoedeem</li></li></ul><li>SAB – etiologie/epidemiologie<br />Aangeboren (familiair)/ verworven (roken, hypertensie etc.)<br />samenstelling arteriën in de hersenen verschilt van de rest van het lichaam<br /><ul><li>1 elastische laag
  14. 14. defecten in spierlaag </li></li></ul><li>Epidemiologie<br /><ul><li> incidentie SAB: 6-16/100.000 (in NL 1000-2500/jaar) ,M/V 3:2
  15. 15. origine: 80% aneurysmatisch
  16. 16. prevalentie aneurysma’s: 1-6% van de bevolking
  17. 17. mortaliteit: 15% direct, 25% < 24h, 40% <7d, 50% < 1/2jr</li></li></ul><li>Aanvullend onderzoek<br /><ul><li> CT
  18. 18. CTA
  19. 19. Angiografie (DSA) – gouden standaard</li></li></ul><li>Gradering<br />Hunt & Hess<br /><ul><li>gr. 1-5 – geen bewustzijnsdaling tot ernstig coma</li></ul>WFNS schaal<br /><ul><li>Graad 1 - Glasgow Coma Score (GCS) 15, geenfocaleneurologie
  20. 20. Graad 2 - GCS 13-14, geenfocaleneurologie
  21. 21. Graad 3 - GCS 13-14, focaleneurologie
  22. 22. Graad 4 - GCS 7-12
  23. 23. Graad 5 - GCS 3-6</li></ul>Fischer schaal<br /><ul><li>hoeveelheidbloed op CT, correleert met risico op vaatspasme</li></ul>VUMC: afhankelijk van WFNS graderingopname op verpleegafdeling, MC of IC<br />
  24. 24. De Medium Care VUMC<br />
  25. 25. Op de Medium Care<br />Ziekte verschijnselen?<br />
  26. 26. Op de Medium Care<br /><ul><li> Ziek/bleek
  27. 27. Hoofdpijn
  28. 28. Nekstijfheid
  29. 29. Misselijk/braken
  30. 30. Verminderd aanspreekbaar
  31. 31. Verward
  32. 32. Onrustig
  33. 33. Pupilverschil
  34. 34. Fotofobie</li></li></ul><li>Installeren op de Medium Care<br />- 5 of 10 leads<br /><ul><li> Saturatie meter
  35. 35. 2 infusen
  36. 36. Arterie lijn
  37. 37. Catheter a demeure</li></li></ul><li>Monitoring en diagnostiek<br /><ul><li> Glasgow coma scale
  38. 38. Bloeddruk
  39. 39. 5 l O2
  40. 40. Laboratorium onderzoek
  41. 41. Basisinfuus 2L/24 uur
  42. 42. Vochtbalans
  43. 43. ECG en X-thorax </li></li></ul><li>Medicamenteus<br />Medicatie<br /><ul><li>Pijnbestrijding
  44. 44. anti mimetica
  45. 45. nimodipine
  46. 46. laxantia
  47. 47. fraxiparine</li></li></ul><li>Verpleegkundige zorg<br />- Nuchter<br /><ul><li> Bedrust
  48. 48. TED kousen
  49. 49. Anti-decubitus matras
  50. 50. Stress arme omgeving
  51. 51. Opvang familie</li></li></ul><li>Glasgow Coma Scale<br /><ul><li> EMV
  52. 52. Pupil controle
  53. 53. Extremiteiten controle</li></li></ul><li>Glasgow Coma Scale<br />-E (eye movement)<br />-M (motorische respons)<br />-V (verbale activiteit)<br />
  54. 54. Eye Movement<br />Geen reactie<br />Ogen open op pijnprikkel<br />Ogen open op aanspreken<br />Spontaan openen van de ogen<br />(bij hematoom/zwelling word C genoteerd)<br />
  55. 55. Motorische Respons<br />Geen reactie<br />Strekken op pijn<br />Abnormaal buigen op pijn<br />Terug trekken op pijn<br />Localiseren op pijn<br />Voert opdrachten uit<br />
  56. 56. Verbale Respons<br />Geen geluid<br />Onverstaanbare klanken<br />Onjuiste woorden<br />Verwarde taal<br />Georiënteerd<br />(bij trachea stoma word T genoteerd)<br />
  57. 57. Pupil controle<br />8mm 7mm 6mm 5mm 4mm 3mm 2mm pinpoint<br />of niet getest<br />
  58. 58. Motoriek<br />Normale kracht<br />Lichte parese <br />Zware parese<br />Flexie contracturen<br />Extensie contracturen<br />Geen reactie<br />
  59. 59. Behandeling: coilen vs. clippen<br />
  60. 60. Clippen<br />
  61. 61. Coilen of clippen?<br /><ul><li>International Subarachnoid Aneurysm Trial (ISAT), 2143 patienten.: </li></ul>Coilen is veiliger dan clippen (dit betekent niet dat je altijd moet coilen!)<br />Terugnaar de casus, mevrouw Jansen wordtdezelfde dag succesvolgecoiled<br />
  62. 62. Verpleegkundige zorg na Coiling<br /><ul><li>Glasgow coma scale
  63. 63. Map > 90
  64. 64. VB a 12 uur
  65. 65. Centrale lijn
  66. 66. CVD
  67. 67. Bij coiling heparine gedurende 24 uur
  68. 68. Laboratorium controle
  69. 69. Wondcontrole</li></li></ul><li>Complicaties<br />De avond na de coiling wordt pte. onrustig en slechter aanspreekbaar – E2M5V2, geen lateralisatie, CT-brein:<br />OK: externe ventrikeldrain<br />
  70. 70. Belangrijkste complicaties<br />Rebleed<br /><ul><li>zonder behandeling: 6% <24-48 uur
  71. 71. daarna 1.5% / dag
  72. 72. voorkomen door snelle behandeling</li></ul>Hydrocephalus<br /><ul><li>acuut (<7dgn) of chronisch (>7dgn)
  73. 73. communicerend of niet communicerend
  74. 74. behandeling door LP / EVD / VPD (afhankelijk van zwelling en bloed)</li></ul>Vaatspasme<br /><ul><li>radiologisch bij 70% v/d patiënten
  75. 75. klinisch bij 30%
  76. 76. meest bij 4-14 dagen (soms later/eerder)
  77. 77. behandelen door adequate vulling, nimodipine </li></ul>Systemische complicaties<br /><ul><li> electrolytstoornissen: SIADH, CSW, hypomagnesiemie
  78. 78. neurogeen longoedeem: sympathicus activatie</li></li></ul><li>Patiente met een<br />Externe ventrikel drain<br /><ul><li>Hoofd 30 graden
  79. 79. Prikkelarm verplegen
  80. 80. Gesloten druksysteem
  81. 81. Goede drukmeting
  82. 82. Verzorgen insteekopening
  83. 83. Controle aspect/hoeveelheid liquor
  84. 84. Dagelijks liquor op cellen en 3 x per week liquorkweek</li></li></ul><li>Complicaties Externe ventrikel drain<br /><ul><li>Meningitis
  85. 85. Verstopping van de drain
  86. 86. Disloceren van de drain
  87. 87. Overdrainage</li></li></ul><li>Beloop<br />De EVD wordt bij mevrouw Jansen na 7 dagen weer verwijderd. Na 10 dagen verlaat zij de medium care. Omdat een nieuwe CT, gemaakt bij toenemende somnolentie, opnieuw een hydrocephalus laat zien worden gedurende 3 dagen LP’s verricht waarna uiteindelijk een VPD wordt geplaatst.<br />Uiteindelijk wordt zij naar het revalidatiecentrum ontslagen. Zij houdt gedurende jaren problemen met de concentratie, het geheugen en hoofdpijnklachten.<br />
  88. 88. Bedenk…<br />Zelfs bij een “goede” uitkomst…<br /><ul><li>50% problemen korte termijn geheugen
  89. 89. 30% lange termijn geheugen
  90. 90. 10% fatische stoornissen
  91. 91. 20% concentratiestoornissen</li></ul>Voor een belangrijk deel door secundaire schade!<br />
  92. 92. Concluderend<br />Een SAB is niet te voorkomen<br />maar…<br />Een rebleed is te voorkomen door de neurochirurg / interventie radioloog<br />en…<br />Secundaire schade wordt voorkomen door samenwerking tussen arts en (medium care) verpleegkundige!<br />
  93. 93. Subarachnoidale Bloeding<br />Vragen???<br />
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×