Nörolojik muayene(fazlası için www.tipfakultesi.org)

4,352 views
3,815 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,352
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
51
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Nörolojik muayene(fazlası için www.tipfakultesi.org)

  1. 1. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL NÖROLOJİK MUAYENE Uzm.Dr. Hilal Hocagil Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp
  2. 2. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL NÖROLOJİK MUAYENE 1- Mental durum 2- Yüksek serebral fonksiyon 3- Kranial sinirler 4- Duyu muayenesi 5- Motor sistem 6- Refleksler 7- Serebellar testler 8- Yürüme ve duruş
  3. 3. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Mental durum • Duygusal ve entellektüel fonksiyonu gösterir • Düşünce bozuklukları • Dikkat • Hafıza • Bilinç durumu • Oryantasyon
  4. 4. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Yüksek serebral fonksiyon • Dominant hemisfer sol hemisfer • Konuşma dominant hemisferdedir • Vizüel dikkatsizlik, ele verilen cismin tanınması ve iki nokta ayırımı nondominant hemisferdedir
  5. 5. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Yüksek serebral fonksiyon Konuşma bozuklukları • Disartri • Disfazi
  6. 6. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Konuşma bozuklukları Disartri • Oral veya fasial kasların koordinasyon bozukluğu veya güçsüzlüğünden kaynaklanır • Periferik tip konuşma bozukluğu
  7. 7. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Konuşma bozuklukları Disfazi (afazi) • Santral tip konuşma bozukluğu • Mesaj iletmek ve iletileni alma yeteneğinin beyin hasarına bağlı bozulması
  8. 8. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Afazi muayenesi Konuşulanı anlama • Emirlerin yerine getirilmesi • Cisimlerin gösterilmesi Spontan konuşma • Akıcılık • İçerik
  9. 9. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Konuşma bozuklukları Broca (motor) afazisi • Spontan konuşma akıcı değil • Konuşamaz veya yavaş ve tek tek konuşur • Sadece anahtar kelimeleri kullanırlar, ekler ve tamlamalar yoktur • Hatalarının farkındadırlar • İşittiklerini ve okuduklarını anlar • Yazma ve tekrarlama bozuktu
  10. 10. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Konuşma bozuklukları Wernicke (duysal) afazisi • Konuşma akıcı fakat anlamsız • Parafazik hatalar • Hatalarının farkında değildir • Anlama ileri derecede bozuktur • Tekrarlama, isimlendirme, okuma ve yazma ileri derecede bozuk
  11. 11. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial sinirler 1. Olfaktorius 2. Opticus 3. Oculomotorius 4. Troklear 5. Trigeminal 6. Abdusens 7. Facial 8. Vestibulocohlearis 9. Glossofaringeus 10.Vagus 11.Aksesorius 12.Hipoglossus
  12. 12. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial sinirler 1.Nervus Olfaktorius • Her bir burun deliğine ayrı ayrı koku koklatılır (sabun, kahve, tütün) Anosmi • frontal lob tm’ler • anevrizmalar • travmaya bağlı kesiler • genellikle tek taraflı
  13. 13. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial sinirler 2.Nervus Opticus Muayene • görme keskinliği • görme alanı • ışık refleksi
  14. 14. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial sinirler Görme Alanı • Konfrantasyon testi 2.Nervus Opticus Görme Keskinliği • Her göz için ayrı yapılmalı • Snellen benzeri kartlar • Okuyamıyorsa parmak sayma, el hareketlerini ve ışığı görüp göremediği sorulmalı
  15. 15. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 2.Nervus Opticus Işık Refleksi • aff yol 2. CNS, eff yol 3. CNS • Direkt IR:optik sinir ve retina lezyon kaybolabilir • Indirekt IR
  16. 16. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 3, 4 ve 6. CNS muayenesi • 25-30cm mesafeden gösterilen objeyi hastanın gözleriyle takip etmesi istenir • Obje her yönde en uca bakacak şekilde hareket ettirilmeli
  17. 17. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL
  18. 18. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 3.Nervus Oculomotorıus • Med. sup.ve inf. rektus ile oblikus inf. kasları • Levator palpebra sup., sfinkter pupilla ve silier kasları (parasempatik lifler) 3. CNS felci • pitozis • sadece dışa ve aşağı hareket olduğundan bu yöne şaşılık • ışık refleksi ve akomodasyon bozukluğu
  19. 19. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 4.Nervus Trochlearıs • Superior oblik kas (gözü aşağı ve içe baktırır) 4. CNS felci • aşağı bakış bozukluğu • göz dışa döner • horizontal planda aşağı bakarken diplopi
  20. 20. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 6.Nervus Abducens • Lateral rektus kası (gözü dışa baktırır) 6. CNS felci • dışa bakış kısıtlılığı • diplopi • içe şaşılık
  21. 21. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 5.Nervus Trigeminus Motor ve duyu dalları vardır Motor fonksiyon muayenesi: • Diş sıktırılarak masseter kaslar palpe edilir 5. CNS Felci: • Çene karşı tarafa kayar Duyusal fonksiyon muayenesi: • Pamuk dokunma testi
  22. 22. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler Kornea refleksi • aff  n.trigeminus • eff  n.facialis • Hasta dışa ve yukarı baktırılırken pamuk ile kornea lateraline dokunulur  her iki gözünde kapanması gerekir
  23. 23. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 7.Nervus Facıalıs Motor lifler: levator palpebra sup. kası dışında yüz ve skalptaki tüm kaslar ile platisma Muayenesinde: • gözler sıkıca kapattırılır • kaşların kaldırılması istenir • dişlerini göstermesi istenir
  24. 24. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 7. CNS felci • Aynı tarafta göz kapatılamaz veya zorlama ile kolay açılır • kaş yukarı kaldırılamadığından alında kırışıklıklar oluşmaz • sağlam taraf ağzı kendine çeker, lezyon tarafında nazolabial oluk silinir 7.Nervus Facıalıs
  25. 25. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 7.Nervus Facıalıs • Duyusal lifler: dilin 2/3 önde tat duyusu (korda timpani), göz yaşı bezi, submandibular ve sublingual tükrük bezleri (parasempatik sekretuar) Muayenesinde: • Dil dışarı çıkartılarak, dilin 2/3 önüne değişik tattaki solüsyonlar damlatılır
  26. 26. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 8.Nervus Vestibulocochlearıs • N.cochlearis  işitme Muayenesi: • her iki kulakta ayrı ayrı fısıltı sesi (90cm) • diapozonla Weber ve Rinne testi (hava ve kemik yol ile işitme testi)
  27. 27. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 8.Nervus Vestibulocochlearıs • N. Vestibularis  denge Muayenesi: • Nyllen-Barany testi (boyun bir tarafa 30-40 derece çevrildikten sonra, baş muayene masasından 30 derece aşağı sarkacak şekilde sırt üstü yatırılır)
  28. 28. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 9.Nervus Glossofarıngeus • Motor lifler stilofaringeus kası • Duysal lifler uvula, yumuşak damak, tonsilla, farinks, östaki borusu, dilin 1/3 arkası (tat) Muayenesi: • Farinks ve yumuşak damak duyusu, kusma refleksi, dilin 1/3 arka kısım duyusu ve tat duyusu
  29. 29. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 10. Nervus Vagus • Motor lifler yumuşak damak, farinks ve larinks kasları • Parasempatik lifler akciğer, kalp, sindirim sistemi Muayene: • uvulanın pozisyonuna ve plikaların hareketine bakılır, öğürme refleksi kontrol edilir 10.CNS felci: • Disfaji, disartri, disfoni
  30. 30. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 11.Nervus Accesorıus • Motor lifler SCM ve trapezius kası 11.CNS felci: • omuz kaldırılamaz, • SCM atrofik • başı rahatlıkla döndürülebilir
  31. 31. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Kranial Sinirler 12.Nervus Hipoglossus • Motor lifler dil kasları Muayene: • Dilini dışarı çıkartması ve 4 yöne oynatması, yanağı diliyle itmesi istenir 12.CNS felci: • Dil kaslarında atrofi, fasikulasyon, disartri, dil lezyon tarafına kayar • Bilateral ise dil hareket etmez ve dışarı çıkarılamaz
  32. 32. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Duyu muayenesi Yüzeyel Duyu Muayenesi • Dokunma, ağrı, ısı • Yüzden başlanarak, gövde ve ekstremitelere geçilir • İki taraf karşılaştırılarak yapılır • Dermatom ile uyumluluğuna bakılır • Meme başı-T4, göbek-T10, inguinal bölge-L2
  33. 33. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Spinal kord basısı • Servikal kord basısında duyu muayenesi meme hizasında seviye verir • Alt sırt ağrısı ve idrar inkontinansı olan hastada 100 cc üzeri rezidü idrar spinal kord basısı için anlamlı olabilir • Perine bölgesinde duyusu korunmuş alanların olması inkomplet spinal kord yaralanmasını gösterir • Hiperaktif refleks olmaması spinal kord hasarını ekarte ettirmez
  34. 34. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Duyu muayenesi Derin Duyu Muayenesi Pozisyon duyusu • Hastanın gözleri kapalıyken, ayak baş parmağı veya el işaret parmağı hareket ettirilir ve bunun yönü sorulur • Periferal nöropati için en iyi test Vibrasyon duyusu • Diapozon yardımı ile yapılır
  35. 35. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Duyu muayenesi ………… Gözler kapalıyken yapılmalıdır Stereognozi • avuç içine cisim konur Grafestezi • bir cisimle avuç içine harf, rakam yazılır İki nokta ayrımı • aynı anda birbirine yakın 2 yere uyarı Kortikal Duyu Muayenesi
  36. 36. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi • Kas tonusu • Kuvveti • İstemsiz hareketleri (tremor)
  37. 37. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi Kas Tonusu • Kasın istirahat halindeki gerginlik durumu • Piramidal ve ekstrapiramidal sistem tarafından düzenlenir
  38. 38. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi Spastisite: • Piramidal sistem lezy. oluşan hipertonisite • Üst ekst. fleksör, alt ekst. ekstansör kaslar baskın Rijidite • Ekstrapiramidal sistem lezy. oluşan hipertonisite • Hem agonist hem de antagonist kaslarda tonus 
  39. 39. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi Kas Kuvveti • Modifiye Medical Research Skalası 5 normal 3 yer çekimine karşı hareket ettirir 5- hafif kuvvetsizlik 3- yerçekimine karşı hareket var tamamlayacak güç yok 4+ 4e benzer fakat daha güçlü 2 yerçekimi elimine edilince hareket eder 4 dirence karşı hareket ettirir 1 çok hafif kasılma 4- 4e benzer fakat daha güçsüz 0 hareket yok 3+ geçici direnç gösterir
  40. 40. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi Biceps: N. Musculocutaneus,C5-C6 Deltoid: N. Aksillaris medulla spinalis C5-C6 Triceps: N. Radialis medulla spinalis C6-C8
  41. 41. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi • Bilek fleksörleri:N. Medianus ve N. Ulnaris, C6-C7 • Abduktor pollicis brevis:N. Medianus ,C8-T1 • Palmar interossei:N. Ulnaris C8-T1 Bilek ekstansörleri: N. Radialis ,C5-C6 ve N.Ulnaris, C7-C8 Dorsal interossei: N. Ulnaris C8-T1
  42. 42. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi İliopsoas: N. femoralis, medulla spinalis L1-L2 Gluteus maksimus: N. Gluteus inf., L1-L3
  43. 43. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi ‘Hamstring’ grup kasları: Biceps femoris, semitendinozus ve semimembranozus. N. Siaticus ,L5-S1 Quadriceps femoris: N. Femoralis, L2-L4
  44. 44. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi Ayağın dorsifleksiyonu: N. Peronealis prof., L4-S1 Ayağın plantar fleksiyonu: N. Tibialis ,L5-S2
  45. 45. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi • Ayağın eversiyonu: N. Per.sup.,L5-S1 • Ayağın inversiyonu: N. Tibialis ve Peronealis prof., L4- L5 • Ayak parmaklarının dorsifleksiyonu: N.peronealis prof., L5-S1 • Ayak parmaklarının plantar fleksiyonu: N. Tibialis, L5-S1
  46. 46. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Motor sistem muayenesi Tremor Aksiyon tremoru • Hipertiroidizm • Kafein • Alkol • Sedatif çekilmesi • Esansiyel ailesel tremor İstirahat tremoru • parkinson
  47. 47. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler • Bir aff. duyusal uyarıya karşı hemen ortaya çıkan motor veya sekretuvar cevaptır • Santral veya periferal hasarı gösterir 0- refleks yok 1- hipoaktif (2.motor nöron ,kas hasarı) 2,3- normal 4- hiperaktif (1.motor nöron hasarı)
  48. 48. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler A) Normal refleksler: 1. Derin (tendon) refleksler 2. Yüzeyel (deri) refleksler B) Patolojik refleksler: 1. Babinski işareti 2. Babinski eşdeğerleri 3. Klonus
  49. 49. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL ReflekslerR A-NORMAL REFLEKSLER 1-Derin (tendon)refleksler Biceps Refleksi Stiloradial Refleksi Triceps Refleksi
  50. 50. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler Patella Refleksi A-NORMAL REFLEKSLER • Jendrassik manevrası
  51. 51. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler A-NORMAL REFLEKSLER Aşil Refleksi
  52. 52. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler 2-Yüzeyel Refleksler Refleks Muayene Sonuç M.Spin seviyesi Abdominal Kosta-iliak fossa arası Kasılma Th7-Th12 Kremaster Uyluğun iç kısmı Testis çekilir L1-2 Plantar Taban derisi Parmak fleksiyonu S1 Anal Perianal deri Sfinkterde kasılma S5
  53. 53. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler B-Patolojik Refleksler • Babinski işareti: Piramidal yol hast. için patognomoniktir  ekstensor plantar cevap Normal plantar cevap
  54. 54. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler B-Patolojik Refleksler Babinski eşdeğerleri: • Schaeffer refleksi (aşil tendonu sıkılır) Chaddock refleksi Gordon refleksi Oppenheim refleksi
  55. 55. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler B-Patolojik Refleksler Klonus: • Gerilen bir kasta çıkan sürekli ritmik kasılma • Metabolik hastalık ve primer nörolojik disfonksiyonda • Spasitenin bir bulgusu olabilir
  56. 56. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Refleksler B-patolojik Refleksler Klonus: • Aşil klonusu
  57. 57. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Serebellar muayene • Kas hareket ve koordinasyonunu sağlar • Hızla değişen hareketlerle değerlendirilir • Nistagmus serebellar disfonksiyon için anlamlı
  58. 58. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Serebellar muayene Parmak-parmak testi Parmak-burun testi Diadokokinezi
  59. 59. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Serebellar muayene • Diz-topuk testi • Rebaund fenomeni (kol dirsekten flek + supin hastanın eli çekilir ve bırakılır  kol yüze çarpar)
  60. 60. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Yürüme ve duruş muayenesi Travma hastasında tek tüp kan alacaksanız hangi tetkiki isterdiniz?
  61. 61. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Yürüme ve duruş muayenesi • Serebellar iskemi veya hemoraji ani gelişen yürüme bozukluğuna neden olur.
  62. 62. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL Yürüme ve duruş muayenesi Ataksi: • Koordinasyon bozuktur • En sık serebellar bozukluklarda görülür • Serebeller tipte gözler açık ve kapalıyken aynı tarafta denge bozukluğu • Arka kord lezyonda ise gözler açıkken denge korunabilirken, kapalıyken ataksi olur (Romberg testi +)
  63. 63. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL SONUÇ • Nörolojik muayene FM nin ayrılmaz bir parçası • İyi bir anamnez ile muayene çoğunlukla tanı koydurucu • Her hekim kendi için uygun olan baştan ayağa veya sistematik muayene yöntemini kendi belirlemeli
  64. 64. 1/11/2011 KEAH ACİL TIP KLİNİĞİ - UZM.DR.HİLAL HOCAGİL teşekkürler

×