Boyun,kol ağrilari (fazlası için www.tipfakultesi.org )

5,604 views
5,295 views

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
5,604
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Boyun,kol ağrilari (fazlası için www.tipfakultesi.org )

  1. 1. BOYUN VE KOL AĞRILARI Dr Mustafa ÇALIŞ E.Ü. Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.
  2. 2. Boyun ve kol ağrıları nedenleria) Servikal kord hastalıkları1- Spinal kord tümörleri 2- Sringomiyelib) Servikal spinal kolon hastalıkları1- Servikal disk lezyonları2- Whiplash (hiperekstansiyon) travmaları3- Servikal spondiloz4- Enflamatuvar romatizmal hastalıklar5- Enfeksiyöz hastalıklarc) Brakiyal pleksus lezyonları1- TOS 2- Tümör 3- Viral hastalıklard)Ağrılı omuze) Karpal tunel sendromuf) Refere ağrılarg) Arteritler
  3. 3. Boynun fonksiyonel nöroanatomisiSSK: 7 vertebra ve 8 sinir kökü vardırServikal üst segment (Atlas ve aksis)C1-Oksiput= Fleksiyon (10) ekstansiyon (25)C1-C2= Rotasyon (90)Servikal alt segment (C3-T1)C2-C7= Kayarak fleksiyon, ekstansiyon, lateral fleksiyon vekombine rotasyonFonksiyonel ünite1- ÖFÜ= Servikal vertebra ve İVD’ler2- AFÜ= Faset eklemleri, arkus vertebra, PLL, Lig. Flavum,unkovertebral eklemSpinal kordSpinal kord AP çapı yukarıdan aşağı doğru daralırKord basısı= miyelopati (ençok C4-C5-C6)
  4. 4. Sinir kökleri*8 radiks vardır ve bir üst nöral foramenden çıkarlar*Servikal radiksler birleşerek servikal ve brakiyal pleksusuoluştururlar*N.Phrenicus= C3-C4-C5Biomekanik.Ekstansiyon.Fleksiyon.Lateral fleksiyon + kombine rotasyon.Lateral fleksiyon + kombine ekstansiyonBoyun bölgesinin ağrılı yapıları1-Ön segment= Vertebra, İVD, kaslar2-Arka segment= PLL, faset, radiksler, dura, kaslar*servikal sinir köklerinin inervasyonu nöral foramen içindesinuvertebral sinir tarafından sağlanır.
  5. 5. SERVİKAL SPONDİLOZİVD dejenarasyonu, vertebra kenarlarında osteofitoluşumu bazen sinir kökü ve spinal kord basısı ilebirlikte giden bir hastalıktır.-SS’da en sık C5-C6 sonra C4-C5 ve C6-C7segmentleri etkilenir.- Faset eklemlerinin dejenerasyonu= Servikalosteoartroz-Servikal spondiloz ve osteoartroz genelde birliktegörülür. -50 yaş üzeri= % 50, 65 yaş üzeri= %75
  6. 6. Disk dejnerasyonu:-Ligaman gevşemesi-Anüler protrüzyonu-OsteofitServikal spondilozdan yakınma:- Lokal ağrı- Kas spazmı- Kola yayılan ağrı ve uyuşma*Radikülopati daha çok alt servikal sinir köklerinde saptanır.Posterior kökler: dermatomal ağrı ve uyuşma ,duyu kusuru.Anterior kökler: Miyotomal ağrı, kas güçsüzlüğü, refleks kaybı.
  7. 7. EK SEMPTOMLAR1- Servikal spondilotik miyelopatikord basısı= miyelopatiSıklıkla radikülopati ve miyelopati birlikte bulunur.*SSM; 4 ekstremiteye yayılan uyuşma keçelenme yanıcıtarzda olabilen boyun hareketleri ve valsalva manevralarıylaartan ağrılarla özellenir.-Bası seviyesinde= 2.MN altında 1.MN bulgularıL’hermitte belirtisi (+)SSM yapan nedenler:-Bası-Konjenital dar kanal (13mm)-İnstabilite-Spinal kord iskemisitanıda servikal MR önemlidir.
  8. 8. 2- Vertebrobaziler yetersizlikVertebral arter (C6-C2 transfer foramen)-Osteofit basısı-Periostiofitik ödem-Servikal kolon boyunun kısalması (Disk dejenerasyonu)Semptomlar:-Drop atakları (Bilinç kaybı olmaksızın hipotoniye bağlı düşme)-Ataksi-Baş dönmesi-Baş sersemliği-Görme ve işitme bozuklukları-Ekstremitelerde uyuşma ve paraziler*Semptomlar ekstansiyon ve rotasyonla şiddetlenirTanıda US (Doppler) veya anjiografi yardımcı olur.
  9. 9. 3- Sempatik sinir sistemi semptomları Sempatik liflerin basıya uğraması sonucu:. Bulantı. Terleme. Sıkıntı. Kızarma. Başağrısı. Claud Bernard Horner send (Miyozis, pitozis,ekstoftalmi)4- Yutma güçlüğü ve ağrı5- Servikal anjina sendromuC6-C7-C8 sinir kökü patolojileri;prekordiyal miyotomal ağrıya neden olabilir
  10. 10. TANI-Anamnez-FM (Spurling testi, kompresyon testi, Valsalva testi)-Görüntüleme teknikleri (Grafi, CT, MR)-EMG ve SEPTEDAVİ-Konservatif tedavi.İlaç tedavisi (NSAİD, Miyoralaksan, B1,B6,B12 ).Collar (Özellikle radiks ve kök basılarında).FT (Yüzeyel ve derin ısıtıcılar, analjezik akımlar vb).Egzersiz-Cerrahi tedavi
  11. 11. SERVİKAL DİSK HERNİASYONUDisk herniasyonu: Nükleus pulposusun anulusfibrosus liflerini yırtarak dışarı doğru fıtıklaşmasıdır.*Sinuvertebral sinir ağrı oluşumunda önemlidir*Lomber bölgeye göre insidansı çok nadirdir*Kök basısından çok kord basısı görülür Servikal bölgede disk protrüzyonunu önleyen faktörler1-Sinir kökleri diski çaprazlamaz2-Sinir, kanalı çok uzak lateralinden terkeder3-Luchka eklemleri siniri anulustan ayırır4-PLL çok güçlü yapıdadır5-Nükleus diskin ön bölümünde yer alırPosterior DH: Kord basısı Posterolateral DH: kök basısı%70 C5-C6, %24 C6-C7’de görülür
  12. 12. SDH’de seviyeye göre semptom ve bulgularKÖK ARALIK AĞRI YERİ HİS KAYBI REFLEKS GÜÇ KAYBIC5 C4-C5 Omuz, Üst kol Biseps Omuz deltoid laterali Abd, ön kol FC6 C5-C6 Üst kol Ön kol Brakiorady Ön kol laterali laterali, al, biseps süp,elbil 1.,2. par ekst.C7 C6-C7 Ön kol 2. Ve 3. Triseps Önkol dorsali Parmak eks, sup, elb FC8 C7-T1 Ön kol ve Ön kol ve Parmak el ulnarı el ulnarı F,Ab,Ad
  13. 13. TANI-Anamnez (Semptomlar boyun ekstansiyonu, öksürme vehapşırma ile artar)-FM (Kompresyon testi genelde + tir, norolojik defisit’e aitbulgular olabilir)-Röntgen, CT, MR, EMGTEDAVİ-Konservatif tedavi.İlaç tedavisi.İstirahat.Collar (yakalık).FT-Cerrahi tedavi
  14. 14. BOYUN YUMUŞAK DOKUYARALANMALARI*Servikal sendrom*Whiplash*Ekstansiyon ve fleksiyon travmaları,*Servikal strainEn sık: trafik kazaları, düşme, darbe, sporkazaları-Akut: %60 -Kronik: %40*Whiplash travması (arkadan çarpma):İnstabilite
  15. 15. Akut dönem:-Başağrısı, görme işitme bozukluğu-Şok, terleme, taşikardi, tremor-Sinir kökü kompresyonu (Radiküler ağrı, kasspazmı)-Ligaman ve kapsülde ödem-All’de gerilme ve yırtılmaKronik dönem:-Anüler protrüzyon -Osteofitik oluşum-instabilite -Kapsüler hipertrofi
  16. 16. TANI-Stres anamnezi- FM-Radyografi (Fraktür, dislokasyon)İnstabilite: 2mm den fazla ayrılmaTEDAVİ- Koruyucu tedavi-Akut dönem: İmmobilizasyon (Collar 3-8 hafta) İlk 24 saat buz, sıcak nemli kompresler-Kronik dönem: İlaç tedavisi, FT, masaj,traksiyon
  17. 17. PLEKSUS BRAKİYALİS LEZYONLARI-Torasik outlet sendromu-Pancoast tm-Nörolojik amiyotrofi-Viral hastalıklarTORASİK OUTLET SENDROMU (TOS)Brakiyal pleksus, subklavyan arterve vene bası yapandeğişik patolojiler TOS’a neden olur*Servikal kot ve fibröz bant (Servikal kot sendromu)*1. Kosta ve klavikula ( Kosta klaviküler sendrom)*Skalen kaslar (Skalenus antikus sendromu)*Pektoralis minör kası (pektoralis minör sendromu)
  18. 18. 1- Nörolojik belirtiler: (%90)- Boyun ve kol ğrısı- Duyu ve motor kusurlar- Uyuşma ve iğnelenmeler2- Arteryel belirtiler- İskemik ağrı- klodikasyon- Ekstremitede yorulma, soğukluk, uyuşma3- Venöz belirtiler- Ağrı- Şişme- siyanoz*En sık C8-T1 kökleri tutulur= Ulnar nöropati
  19. 19. 1-Skalenus antikus sendromu:MSA ile MSM arsında damar sinir paketinebası: TOSAdson testi (Semptomları provake eder + )Postür bozukluğu, emesyonel stres, meslekikullanım, radiks irritasyonu; skalen kasspazmı2- Servikal kot sendromu:Servikal kot, fibröz bant, uzun transversproçesProvakasyon testi (+) tir. Askıda kalma
  20. 20. 3- Kosta klaviküler sendrom:1. Kosta ile klavikula arasında sıkışmaYorgunluk, travma, postüral bozuklukAbartılı asker pozisyonu (+)4-Pektoralis minör sendromu:PB, aksiller arter va ven kosta kafesi ile PMkası arsında sıkışmasıHiperabdüksiyon manevrası (+)
  21. 21. TANI-Anamnez, FM (Supra klaviküler fossa oskültasyonu)-Ağrıyı provake eden manevralar-Rose stres testi-EMG, arteriografi, venografiTEDAVİ-Postürün düzeltilmesi-İlaç tedavisi-FT*Esas prensip omuz kuşağı kaslarının güçlendirilmesi,postür ve servikal egzersiz yaptırmaktır-Cerrahi tedavi
  22. 22. AĞRILI OMUZBoyun ve kolun üst bölümüne yayılan ağrıKARPAL TUNEL SENDROMUEldeki ağrı ve uyuşma omuza kadar yayılabilirAğrı geceleri fazla ve yanıcı tipte, Phalen veTinnel (+)FİBROMİYALJİYaygın ve kronik ağrılar, hassas noktalar, yorgunlukMASTetik noktalar, refere ağrı, en sık postür kaslarındagörülür (Trapez, levator skapula, SKM, pektoral, PVK)SERVİKAL SPİNAL KORD HASTALIKLARISpinal kord tm leri, sringomiyelimetastatik tm ler (Prostat %80, meme %60)
  23. 23. ENFLAMATUVAR ROMATİZMALHASTALIKLAR*RA ve JRA üst servikal bölgeyi tutarFaset sinoviti + PVK spazmı= Boyun ağrısı*AS (sinovit + kapsül ve ligaman gerilmesi)=Ağrı ve hareket kısıtlılığıREFERE AĞRILARGöğüs ve karın patolojileri= Boyun ve kol ağrısıİKH’da efor sonrası omuz ve kol ağrısıSafra kesesi ve diyafragma= boyun ve kol ağrısı
  24. 24. OMUZ AĞRILARI Dr. Mustafa ÇALIŞE.Ü. Tıp Fakültesi Fiziksel tıp ve Rehabilitasyon AD.
  25. 25. Genel omuz şikayetleri:* Ağrı* İnstabilite* Hareket kısıtlılığı* Kuvvetsizlik* Kilitlenme* Krepitasyon* deformite
  26. 26. OMUZUN FONKSİYONEL ANATOMİSİ*Omuz C5, C6, C7’den inerve olur denervasyonuçok nadirdirOmuz Kompleksi: GHE, AKE, SKE, STEKemikler: Klavikula,skupula, humerusGlenohumeral eklem:-Küresel top-çukur eklemdir-Stabiliteyi nonosseoz yapılar sağlar
  27. 27. Akromiyoklaviküler eklem: Hareketin ilk 30 ve 100 derecesinden sonratoplam 20 derece katılırKorakoakromiyal ark: Korakoid çıkıntı,akromiyon ve arada bağlantıyı sağlayankorakoakromiyal ligamandan oluşur*Humerus başı ile bu yapı arasında periartiküleryumuşuk dokuların sıkışması klinik açıdanönemlidir
  28. 28. Sternoklaviküler eklem:Elevasyon, depresyon, protraksiyon,retraksiyon, aksiyel rotasyon hareketlerinekatılır.Skapulatorasik eklem: Protraksiyon, retraksiyon, elevasyon,depresyon, rotasyon hareketlerine katılır.
  29. 29. Kaslar:Yüzeyel: pektoralis major, deltoit, trapezDerin: Rotator kılıf kasları (RK)- Subskapularis- supraspinatus- infraspinatus- teres major- Teres minörBiseps brakiGövde: Serratus anterior, rhomboidler, levatorskapula, latissimus dorsiBursalar: Subakromiyal, subskapular, subkorakoid,infraspinatus
  30. 30. OMUZ AĞRISI YAPAN PATOLOJİLER1- Rotator kılıf (RK) potolojileri2- Bisipital tendon patolojileri3- Omuz kapsülünün patolojileri4- Glenohumeral eklem patolojileri5- Diğer eklemlerin patolojileri6- Kemik patolojiler7- Miyofasiyal ağrı sendromu (MAS)8- Sinir kaynaklı patolojiler9- Metabolik ve endokrin kaynaklı patolojiler10- İç organlardan yansıyan ağrılar
  31. 31. SUBAKROMİYAL SIKIŞMA SENDROMU (Impingement Syndrome)Korakoakromiyal ark ile humerus başı arasında;-Supraspinatus tendonu-Kapsül üst bölümü-Subakromiyal bursa-bisipital tendon’unsıkışması sonucu bu sendrom gelişir.Etyopatogenez:*Vasküler, dejeneratif, travmatik, mekanik nedenler*RK’taki patolojilerin çoğu rolatif iskemik zon olan kritik zondameydana gelir*Akromiyon değişik şekilleri, osteofit ve geniş korakoid çıkıntısıkışmaya neden olur
  32. 32. SSS’NUN KLİNİK DEVRELERİDevre - 1 (Ödem ve hemoraji)-25 yaş ↓, reversibl lezyonlardır-ağrı ve presyon hassasiyeti-Özel testler (+) olabilir.Neer testi.Hawkins testi.Supraspinatus testi.Speed testi.Yergason testi*Subakromiyal sıkışma enjeksiyon testi (SSET): (+)ve tanıda önemlidir.
  33. 33. Devre - 2 (Fibrozis ve tendinit)-25-40 yaş ve reversbl değildir-Ağrı-Krepitasyon-EHA’da kısıtlılık-Özel testler (+) olabilirAyırıcı tanıdı; adeziv kapsülit,kalsifiktendinit
  34. 34. Devre - 3 (Kemik değişiklikleri, tendonrüptürü)-40 Yaş↑ reversbl değil (en sık 5. ve 6. Dekat)-Gece ağrısı (+)-Devre 1 ve 2’nin fizik muayene bulguları (+)-İnfraspinatus atrofisi-Bisiptal tendon dejenerasyonu ve rüptürü-Drop arm testi (+)
  35. 35. Tanı yöntemleri:Radyografi:Devre 2 ve 3’te → TM’ta skleroz ve kist AKEdejenerasyonuArtrografi:RK yırtıklarında en güvenilir yöntemdirUS:RK yırtıklarında duyarlılığı %63 - %100MR:Devre 1ve 2’deki değişiklikleride gösterir
  36. 36. Tedavi:Amaçlar:.Ağrı kontrolü.EHA’nın sağlanması.RK kaslarının güçlendirilmesi.Dayanıklılığın artırılması1-Konservatif tedavi*Rölatif istirahat*NSAİD ilaçlar*FT ajanları (Soğuk, sıcak, US, analjezik akımlar)*Egzersiz (Codman, germe, Kuvvetlendirme)2-Cerrahi tedavi (Anterior akromiyoplasti,subakromiyal dekompresyon)
  37. 37. KALSİFİK TENDİNİT- Prevalansı %2-7, en sık 5. Dekatta görülür- K/E: 1- RK tendonlarında (en sık supraspinatustendonunda)- Etyoloji: ? (Minimal travma, enflamasyon,tendon matriksi- Ca)*Primer kalsifikasyon: tipik olarak kritik zondaoluşur, spontan rezorbsiyona uğrar*Sekonder kalsifikasyon: RK kenar yırtıklarındave osseoz yapışma yerlerinde görülür
  38. 38. 3 Klinik devresi vardır.1- Asemptomatik devre Enflamasyon yok, sınırları düzenli kendi rezorbeolabilir.2- Akut devreAğrı ani ve şiddetlidir, kol nötralde veyaaddüksiyonda tutulur, kolşisine dramatik yanıt verir3 Kronik devreSeyir alevlenme ve remisyonlarla karakterizedir*Radyografide tipik oval kalsiifye odaklar vardır*Kalsifik bursitte; kalsifiye odak daha büyük vedüzensizdir*İR ve ER’da AP grafide daha iyi görülürler
  39. 39. Tedavi: (öncelikle konservatif)Spontan iyleşme %30-40’tır Amaç;-Ağrının giderilmesi-EHA maksimal sağlanması-Komplikasyonların önlenmesi (AK, RSD)1-NSAİD ve analjezik ilaçlar2-Akut ağrılı dönemde kullanımı sınırlandırmak3-FT (Hastalığın devresine göre soğok, sıcak,egzersiz)4-Lokal steroid enjeksiyonu5-Hasta eğitimi6-18-22 nolu enjektörle lavaj7- Cerrahi tedavi
  40. 40. BİSİPİTAL SENDROMLARDört gurupta incelenir1-Tendinit ve tenosinovit2- Tendon elongasyonu3- Tendon rüptürü4- Dislokasyon ve subluksasyon 1→2→3→4Büyük oranda SSS’nin bir parçasıdırİzole lezyonlar→ Gençlerde travma sonrası görülür
  41. 41. KLİNİK:1- Omuzun ön kısmında ön kola doğru yayılan ağrı2- Abd ve İR kıstlılık3-Bisipital oluk hassasiyeti4-Yergason ve Speed testleri (+) olabilir5-Elongasyonda palpabl tendon yokluğu6-Rüptürde biseps kasında şişlik7-Dislokasyon ve subluksasyon tendon palpasyonu iletespit edilebilirTEDAVİ:Konservatif tedavi, lokal steroid enjeksiyonu nadirencerrahi tedavi
  42. 42. ADEZİV KAPSÜLİTOmuzun tüm hareketlerinde ağrılı kısıtlılıkDonuk omuz, Duplay hastalığı, omuz periartritiİntrinsik nedenler: Diğer ağrılı omuz komplikasyonlarıEkstrinsik nedenler: YDY, KAH, Tbc, İKH, DM,Servikal sendrom*En sık neden kolun uzamış immobilizasyonudurAğrı ve hareket kısıtlılığı:-Yumuşak dokuların kısalması, kontraktürü vekalınlaşması-Bursal volüm-Glenohumeral aralığın daralması sonucu gelişir*Ağrı gece ağrısı hareket sonu ağrı şeklindedir
  43. 43. KLİNİK:*40-60 yaş, emosyonel instabiliteli kişiler (depresif vb)*Apatik ağrı eşiği düşük olan kişilerde sık görülür*tutukluk aktif ve pasif Eha ‘da (ER, İR, Abd)*SSET ile ağrı hafifler fakat EHA düzelmez*EHA Aktif Apley’in kaşınma testi ve pasifdeğerlendirilirÜç klinik devre vardır:1. Devre: Ağrı ↑ yavaş yavaş tutukluk başlar (2-9 ay)2. Devre: Ağrı ↓ tutukluk belirgindir3. Devre: Ağrı yoktur, EHA yavaş yavaş geri döner1.devre ↑ → 3. devre ↑, 12-18 ayda çoğu düzelir
  44. 44. TEDAVİ:En iyi tedavi oluşmasını önlemektirHastalık kendini sınırlar- Hastaya bilgi verilmesi- Germe egzersizleri (tedavinin en önemli bölümüdür)- FT- Lokal steroid enjeksiyonu- Sistemik kortikosteroidler- ACTH- Kapsüler distansiyon ve rüptür- Anestezi altında manipulasyon- Cerrahi kapsülotomi
  45. 45. GLENOHUMERAL İNSİTABİLİTEMakro travma veya tekrarlayan mikro travmalar sonucu olurSıklığına göre:- Akut -Rekürren -KronikYönüne göre1-Anterior (%95) 2- Posterior (%2-4) 3- İnferior 4- KombineTANI-Anamnez-FM: Endişe testi (Anterior ve posterior Aprhensiyon)-Push pull testi ve sulcus belirtisiTEDAVİ1-Konservatif tedavi (kuvvetlendirme programı) A → İR, P → ER, İ → Abd kaslar kuvvetlendirilir2- Cerrahi tedavi
  46. 46. OSTEOARTROZ*Primer çok nadirdir daha çok sekonder*Sıklıkla posttravmatik*Primer daha çok AKE’de görülür*Krepitasyon ve mobilitesi bozulmuş bireklemTedavi: Konservatiftir GYA etkilenirse;cerrahi tedavi
  47. 47. ENFLAMARUAR HASTALIKLAR-Poliartritler -RA (%90 omuz ağrısı)-PMR -Polimiyozit-Spesifik ve non spesifik enfeksiyonlar.Ağrı .Kısıtlılık.Lokal enflamatuar belirtilerTedavi: Spesifik tedavi EHA’nınsağlanması, ağrı kontrolü
  48. 48. AVASKÜLER NEKROZ- OHA, SLE, Renal transplantasyon, kortikosteroidler-İntermittan ağrı, EHA kısıtlılığı, eklem sıvısı-Erken tanı: sintigrafi ve MRMILWAUKEE OMUZU-Yaşlı kadın-Omuz ağrısı-Bilateral omuz efüzyonu-Belirgin krepitasyon-EHA kısıtlanması-Glenohumeral instabilite
  49. 49. REFLEKS SEMPATİK DİSTROFİ*Ağrı ve sempatik refleks arkında kısır döngü*Üst Ekstremitede; omuz-el sendromu-Travma -Kırıklar-SSS hastalıkları -İKH-RK ağrılı lezyonları -Tbc ve anti tbc tedavisonrası görülebilir+Ekstremite distalinde şilik, ağrı, tutukluk+Vazomotor ve trofik değişikliklerTEDAVİ:Kısır döngüyü kırmak amacıyla& Analjezik ilaçlar, FT, Aktif egzersizler ve sempatikblokaj
  50. 50. METABOLİK VE ENDOKRİN KAYNAKLI PATOLOJİLER-DM -Psoudo gut-Hipepartroidi -Hipertroidi-Hemokromatozis, alkaptanüri, amiloidoz, WilsonhastalığıİÇ ORGANLARDAN YANSIYAN AĞRILAR*Viseral organlardan intrasegmental yolla ağrıyayılabilir-Diafragma -Miyokard iskemisi -KC -Safra kesesi-Mediasten -Perikart -Özefajit-Dissekan aort anevrizması omuz ağrısına nedenolabilir

×