• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
De 7 eigenschappen van effectief leiderschap
 

De 7 eigenschappen van effectief leiderschap

on

  • 790 views

 

Statistics

Views

Total Views
790
Views on SlideShare
790
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
9
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    De 7 eigenschappen van effectief leiderschap De 7 eigenschappen van effectief leiderschap Document Transcript

    • DE 7 EIGENSCHAPPEN VAN EFFECTIEF LEIDERSCHAPManagement summary door van karel van wijngaarden Een samenvatting van ‘De 7 eigenschappen van effectief leider- schap’ van Stephen R. Covey Stephen R. Covey is geïnteresseerd in succes. In zijn afhankelijkheid (wij). Kortom, onafhankelijkheid (fysiek, inleiding van dit zeer succesvolle boek doet hij een emotioneel, geestelijk) is een belangrijke verworvenheid, pleidooi voor het paradigma van de principiële levens- maar het is niet het eindstation van het rijpingsproces. houding, in contrast met de pragmatische levenshouding. Het paradigma van wederzijdse afhankelijkheid is onmis- Een paradigma – het dominante verklaringsschema – is baar om in een gezin of in een organisatie goed te kunnen zeer bepalend voor hoe wij als mens zaken zien, voelen, functioneren. Het is daarmee ook het paradigma voor erover denken en dus voor ons gedrag. De principiële leiderschap. Kiezen voor wederzijdse afhankelijkheid is levenshouding houdt in dat werkelijk succes en duurzaam voorbehouden aan mensen die onafhankelijk zijn. geluk alleen te verwerven zijn door een set basiswaarden tot een wezenlijk bestanddeel van je persoonlijkheid te ‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ is maken: integriteit, nederigheid, trouw, gematigdheid, gebaseerd op het fundamentele principe ‘van binnen naar moed, rechtvaardigheid, geduld, ijver, eenvoud, beschei- buiten’. Dit betekent volgens Covey dat je de kern van je denheid en de gulden regel. Voor kleine verbeteringen in identiteit (je paradigma’s, je persoonlijkheid, je motieven) ons gedrag volstaat een pragmatische aanpak. Voor als vertrekpunt neemt om zaken in de buitenwereld te echte veranderingen moeten we ons, aldus Covey, echter beïnvloeden. Kortom, je moet bij jezelf beginnen om je richten op onze basisparadigma’s. Paradigma’s zijn bepa- relaties met anderen te verbeteren. lend voor wie je bent. Zien is zijn. We kunnen onze visie De eerste drie eigenschappen zijn bedoeld om een zekere niet fundamenteel veranderen zonder zelf te veranderen persoonlijke autonomie te ontwikkelen. Het zijn overwin- en vice versa. ningen op jezelf die voorafgaan aan overwinningen op de Een paradigmaverandering is de belangrijkste kracht ach- omgeving (eigenschappen vier tot en met zes). De zeven- ter een radicale verandering. Volgens Covey is onze de eigenschap gaat over vernieuwing en zorgt voor de persoonlijkheid een samenstel van eigenschappen. opwaartse groeispiraal. Eigenschappen zijn consistente patronen waarvan we ons niet altijd bewust zijn. Een eigenschap definieert Covey als 1: Wees proactief de doorsnede van kennis, vaardigheid en streven. De zeven eigenschappen zijn op elkaar afgestemd volgens Zelfbewustzijn is het vermogen om na te denken over je de wetten van de natuurlijke ontwikkeling: van afhanke- eigen innerlijke processen. We bestaan niet louter uit lijkheid (jij) via onafhankelijkheid (ik) naar wederzijdse gevoelens, we zijn niet alleen maar stemmingen, we zijn 1
    • meer dan gedachten. Het feit dat we over deze verschijn- te brengen. Proactieve mensen richten zich vooral op hunselen kunnen nadenken, betekent dat we er niet mee sa- cirkel van invloed. Proactieve mensen vergroten hun cirkelmenvallen. Zelfbewustzijn stelt ons in staat om afstand te van invloed, terwijl reactieve mensen deze verkleinen. Co-nemen en te onderzoeken hoe we niet alleen naar onze vey maakt een onderscheid tussen problemen waar weomgeving kijken, maar ook naar onszelf. Het is ons zelf- een directe invloed op hebben, indirecte invloed op heb-paradigma. Het bepaalt niet alleen ons gedrag, maar ook ben en geen invloed op hebben. Vervolgens citeert hij hethoe wij andere mensen zien. schietgebed van de vereniging van Anonieme Alcoholis-Het gangbare sociale paradigma leert ons hoezeer wij ten: ’Heer, geef mij de moed te veranderen wat ik kan enmensen geconditioneerd zijn: genetisch, psychologisch moet veranderen, het inzicht te accepteren wat ik niet kanen door onze omgeving. Het conditioneringparadigma is veranderen en de wijsheid om het verschil te zien’.te herleiden tot de theorie van stimulus – respons. En hierwijst Covey ons op de mogelijkheid om aan onze condi- In de visie van Covey is jezelf tot iets verplichten een ma-tionering te ontsnappen: tussen stimulus en respons ligt nier om meer verantwoordelijkheid te nemen. Wanneer jede menselijke vrijheid om te kiezen. Met andere woorden, jezelf tot iets verplicht, al is het maar iets kleins, leg je dewij kunnen handelen op basis van ons zelfbewustzijn, on- basis voor innerlijke zuiverheid. Tot slot doet hij een appèlafhankelijk van allerlei invloeden van buitenaf. Proactief zijn om te oefenen met proactiviteit en het concept van dewil volgens Covey zeggen dat je verantwoordelijk (= het cirkels te gebruiken om je energie te richten op de zakenvermogen om je eigen antwoord te kiezen) bent voor je waarop je invloed kunt uitoefenen.eigen leven. Proactieve mensen laten zich leiden door hunwaarden, reactieve mensen door hun gevoelens. Of ietswat je overkomt kwetsend is, is afhankelijk van je eigen 2: Begin met het einde voorreactie. De ontwikkeling van de andere effectieve eigen- ogenschappen berust op je eigen proactieve kracht. Proactivi-teit en positief denken is niet hetzelfde: proactief denken Covey roept ons op, via het beeld van onze eigen uitvaart,miskent de feiten niet. Via taal is duidelijk waar te nemen stil te staan bij onze belangrijkste waarden. Als je weetof mensen een reactieve of proactieve houding aanne- wat je wilt dat mensen over je zeggen op je begrafenis,men. Tot slot, proactieve mensen beschouwen liefhebben ken je daarmee je eigen omschrijving van succes. ‘Beginals een handeling. met het einde voor ogen’ is gebaseerd op het principe dat alles tweemaal geschapen wordt: eerst wordt iets gecon-Om de mate van je eigen proactiviteit op het spoor te ko- cipieerd, vervolgens wordt het gematerialiseerd. Vertaaldmen beveelt Covey aan om zowel je cirkel van betrokken- naar het bedrijfsleven: hoe beter je het einddoel al aan hetheid (zaken waar je meeste tijd en energie in steekt) als je begin voor je ziet, des te groter is de kans dat je eencirkel van invloed (zaken waar je invloed op hebt) in kaart succesvolle onderneming opzet. Daarmee is de tweede Derk Sauer. Een voorbeeld van proac- tiviteit. Begin jaren negentig startte hij een uitgeverij in Mos- kou en bracht titels als Cosmopolitan en Playboy naar Rusland. En startte de Moscow Times. Een schot in de roos. Sauer blijft ondertussen trouw aan eigen visie en start begin 2000 de zender ‘Het Gesprek’ en koopt zich 2010 in in de NRC. Sauer: proactief en visionair, ook als dat niet altijd samengaat met het grote succes. 2
    • eigenschap kenmerkend voor leiderschap. Het gaat om ken, 5) integriteit betonen en 6) je oprecht verontschuldi-richting geven door middel van visie. Leiderschap heeft gen voor een ‘opname’.immers te maken met de goede dingen doen, terwijl eenmanager de dingen goed probeert te doen. Leiderschapis moeilijk omdat we vaak gevangen zitten in een 4: denken in termen van win-management-paradigma. winCovey pleit ervoor, gebruikmakend van je zelfbewustzijn,je voorstellingsvermogen en je geweten, je eigen persoon- Zodra je overstapt van onafhankelijkheid naar wederzijdselijk statuut te schrijven dat in overeenstemming is met je afhankelijkheid, pak je je leidersrol. Je komt in een positiehoogste waarden. Het persoonlijk statuut is bedoeld om dat je andere mensen kunt beïnvloeden. Zonder zijn bronaan te geven wat je wilt zijn en wat je wilt doen en het (Thomas Kilman) te noemen, bespreekt Covey despreekt zich uit over waarden en principes die daarbij ho- verschillende posities die door partijen ingenomen kunnenren. Bij het schrijven van dit persoonlijk statuut is het goed worden wanneer zij hun belangen met elkaar confronteren.om je bewust te zijn van je centrum, waarin onze basispa- De win-win positie houdt in dat een akkoord of een oplos-radigma’s opgesloten liggen. Voorbeelden van centra zijn: sing voordelig is voor beide partijen. Op de belangrijkstede huwelijkspartner, het gezin, geld, werk, bezit, genot, gebieden van het leven geldt het principe van wederzijdsevriendschap, kerk en tenslotte ik. Vaak is ons centrum een afhankelijkheid. Ook de andere posities worden doorcombinatie van centra. Het nadeel van deze benadering Covey besproken win-lose (doordrukken), lose-win (toe-is, volgens Covey, dat ons leven beïnvloed wordt door een geven), lose-lose (ontwijken)en geen akkoord. Win-win ishele reeks factoren. Door echter onveranderlijke, tijdloze geen oppervlakkige techniek. Het is een paradigma voorprincipes als centrum te kiezen scheppen we een basis- menselijke interactie. Het vereist persoonlijke integriteit,paradigma voor een effectief bestaan. Wanneer je para- volwassenheid en een mentaliteit van overvloed. Hetdigma bestaat uit de juiste principes kun je als een princi- gedijt alleen in een relatie waarin het vertrouwen groot is.pieel mens handelen. Het krijgt zijn beslag in akkoorden waarin op een effectieve manier wordt duidelijk gemaakt wat men van elkaar3: belangrijke zaken eerst verwacht. Het krijgt pas echt een kans als de gehanteerde systemen erop worden afgestemd.Leiderschap is vaststellen wat belangrijk is. Managementis dat wat belangrijk is, ook als eerste in praktijk brengen. 5: probeer eerst te begrijpen,Management is discipline, uitvoering. Je discipline komtvoort uit je vrije wil. Die geeft je de kracht om iets te doen, dan begrepen te wordenook als je daar absoluut geen zin in hebt. Covey verwijstnaar het zogenaamde Eisenhowerdiagram (zonder bron- Het gaat hier om ‘het geheim van effectieve communica-vermelding). In dit tijdmanagementdiagram worden activi- tie’ en communicatie is de belangrijkste vaardigheid in jeteiten geordend naar belang en urgentie (iets is belangrijk leven. Covey benadrukt het belang van goed luisteren enals het bijdraagt aan resultaat, terwijl urgentie inhoudt dat erkennen. Doorgaans luisteren we autobiografisch en zijniets onmiddellijke aandacht vereist). Volgens Covey we geneigd te reageren door te oordelen, door te onder-houden effectieve mensen zich uitsluitend bezig met bezig zoeken vanuit ons eigen referentiekader, door te adviserenmet belangrijke zaken. Het kwadrant II ‘belangrijk en niet- op grond van onze eigen ervaringen en door te interprete-urgent’ is de kern van effectief persoonlijk management. ren op basis van onze eigen motieven. Tegenover hetVolgens Covey zijn de meeste mensen hiervan onvol- autobiografisch luisteren staat empathisch luisteren. Em-doende doordrongen. Gebrek aan goede internalisering pathisch luisteren is de hoogste vorm van luisteren envan prioriteiten staat een strakke discipline in de weg. heeft als intentie om de ander te begrijpen. EmpathischOrganiseren op basis van kwadrant II draait om vier luisteren houdt in dat je je verplaatst in het referentiekadersleutelactiviteiten: rollen definiëren, doelen kiezen, van de ander.schematiseren en ernaar leven. Vervolgens moet je omecht iets tot stand te brengen, leren delegeren. De basisvoor de prioriteiten hoort, aldus Covey, te liggen bij je cen-trum van principes en je persoonlijk statuut.Tot zover de eigenschappen die er toe bijdragen dat je jeafhankelijkheid omzet in onafhankelijkheid, door Coveyaangeduid als overwinningen op jezelf. Als inleiding op devolgende eigenschappen stelt Covey dat je zelfrespectontleent aan de macht over jezelf (= onafhankelijkheid).Een ander begrip dat hij introduceert is dat van deemotionele bankrekening. Een emotionele bankrekeninggeeft uitdrukking aan de mate van vertrouwen die webinnen een relatie opbouwen. Covey onderkent zesbelangrijke ‘stortingen’ op de rekening, die het ontstaan Carl Rogersvan emotionele reserve ten goede komen en krediet De therapeut die het belang van echt luisteren op de kaart zette in de wereldmogelijk maken: 1) de ander begrijpen, 2) op de details van de psychologie. Eerst luisteren en begrijpen en dan pas proberen de ander te helpen. Dit wist Rogers zowel te vertalen naar een-op-een therapie als naarletten, 3) je woord houden, 4) verwachtingen verduidelij- gesprekstherapie zoals deze foto laat zien. 3
    • Bij empathisch luisteren gebruik je niet alleen je oren,maar ook je ogen en vooral je hart. Empathisch luisteren 7: Hou de zaag scherpis als zodanig een belangrijke storting op de gezamenlijke Bij deze eigenschap draait het om het onderhoud van jeemotionele bankrekening. Gehoord worden heeft zoals lichamelijke, spirituele, geestelijke en sociaal-emotionelebekend therapeutische waarde. Na fysiek overleven is vaardigheden. De zaag scherp houden en daar de tijdimmers psychologisch overleven – begrepen worden en voor uittrekken is een activiteit die thuishoort in kwadranterkenning krijgen – de belangrijkste menselijke behoefte. II en vraagt dus om een proactieve houding.Empatisch luisteren heeft ook bepaalde risico’s. Je stelt jenamelijk open voor beïnvloeding door de ander. Je bentkwetsbaar. De paradox is dat om invloed uit te kunnenoefenen, je zelf beïnvloedbaar moet zijn.6: Werk synergetischHet geheel is meer dan de som van de delen. De onder-linge verschillen – in psychologische zin – op waarde we-ten te schatten is de essentie van synergie. In een sfeervan vertrouwen kan creativiteit onverwachte oplossingenmogelijk maken.Effectieve mensen zijn bescheiden genoeg om de beper-kingen van hun eigen waarnemingen (en daarmee oplos-singen) te erkennen. Het inzicht dat er meer mogelijk iswanneer alle creatieve registers open gaan, komt dan inbeeld. Karel van Wijngaarden Allround Management Consultant. Gespecialiseerd in en gepassioneerd over cultuur. Met toenemende verbazing – verbijstering is een beter woord – heb ik Covey gelezen. Ik kende het gedachtegoed al vanuit samenvattingen, uitdelers, filmpjes op YouTube etc. en vond dat het in mijn online boekenkast niet kon ontbreken. Dus besloot ik het boek te gaan lezen. Laat ik positief beginnen. Niet alles is plak-en-knip-werk. Sommige ideeën zijn op een oorspronkelijke manier geformuleerd, bijvoorbeeld de ruimte die wij als mens krijgen tussen stimulus en respons om onze vrijheid te pakken en niet – automatisch – te doen waartoe de stimulus ons doet neigen. Ook de cirkels van betrokkenheid en invloed vind ik beel- dend en dus krachtig. Principe 2 krijgt het voordeel van de twijfel: begin met het einde voor ogen met als doel je echte waarden voor ogen te krijgen. Daarna is niet om door te komen. Inhoudelijk wordt alleen nog oude wijn in nieuwe zakken gedaan zonder bronvermelding, bijv. het Eisenhowerdiagram bij eigenschap 3, de conflicttheorie van Thomas Kilman in eigenschap 4, etc. De stijl varieert van quasi-wetenschappelijk (o.a. de paradigmabenadering) tot ronduit kinderachtig en banaal (eindeloze herhalin- gen van experimenten met kiepfiguren en beeldspraak over kip met gouden eieren). Het taalgebruik is zalvend en toont Covey’s religieuze achtergrond. De voorbeelden uit zijn privéleven zijn onthutsend. De scène waarin hij beschrijft hoe hij zijn zevenjarige zoontje laat inzien wat een groen en schoon grasveld is, is te erg voor woorden. En zo zijn er meer. Het effect van deze pri- vévoorbeelden is dat je de man nauwelijks serieus kan nemen. Zijn de zeven eigenschappen dan waardeloos? Nee, dat zijn ze niet, niet wanneer je ze met gezond verstand toepast. Wanneer je ze echter toepast op de wijze waarop Covey deze in zijn boek beschrijft, dan wordt je a) geen effectieve leider b) geen prettig mens en c) niet gelukkig. De mentale gevangenis die je zo voor jezelf creëert, maakt je namelijk tot een robot. De vraag blijft: hoe kan het dat er van dit boek zoveel exemplaren verkocht zijn. En hoe kan het dat we hier in Nederland voor warm lopen? Ik heb een hypothese: ik denk dat maar heel weinig mensen het boek in zijn geheel gelezen hebben. Raad ik overigens ook af. Cut the crap, lees deze samenvatting en daarmee basta! 0 0 3 1 6 5 3 5 3 1 2 8 4 | w w w . c l t r . n l | i n f o @ c l t r . n lC L T R | C u l t u r e i n C o n t r o 4l