ผลสำำรวจควำมเข้ำใจเร่ ืองสิทธิเสรีภำพ
ในกำรใช้งำนอินเทอร์เน็ต
กานต์ ยืนยง
Siam Intelligence Unit
Access : 28 April 2009

Contents
Background
●
Poll result
●
Analysis & Conclusion
●

Background

Poll results

Overview
เริ่มสำำรวจ ~ กลำงเดือนมกรำคม ถึงปลำยเดือน
●
เมษำยน 2552
จำำนวนผ้้ตอบแบบสอบถำม 974 คน
●
เว็บไซต์ทร่วมทำำกิจกรรม : ประชำไท, SIU, บล็อก
ี่
●
ต่ำงๆ, เมลลิ่งลิสต์, ทวิตเตอร์

Demographic

กำรเข้ำถึง

ควำมจำำเป็ นกำรใช้งำนอินเทอร์เน็ต

กำรใช้อินเทอร์เน็ตในงำนด้ำนกำรเมือง

ควำมเข้ำใจ / ควำมสำำคัญ เร่ องสิทธิเสรีภำพ
ื

สถำนกำรณ์สิทธิเสรีภำพในรัฐไทยปั จจุบัน

กำรใส่ใจในสิทธิส่วนบุคคลออนไลน์

ควำมเห็นสิทธิเสรีภำพในอินเทอร์เน็ตไทยปั จจุบัน (1)

ผลกระทบทังด้ำนบวกและลบของพรบ.คอมพิวเตอร์
้

ควำมพอใจต่อกฎหมำยและกำรปฏิบัติของเจ้ำหน้ำที่

ควำมเห็นต่อกำรปิ ดกันเว็บไซต์
้

Analysis & Conclusion

ปั ญหำที่เกิดข้ ึน
มีทมำจำกกำรรัฐประหำร เป้ ำหมำยเพ่ ือควบคุมกำรหมินฯ และควำมผิดทำงคอมพิวเตอร์
ี่ ่
●
จำกแบบสอบถำม ผลกำรสำำรวจระบุว่ำ พรบ.คอมพิวเตอร์มผลกระทบด้ำนลบมำกกว่ำด้ำน
ี
●
บวก, ไม่พอใจตัวกฎหมำย และกำรปฏิบัตของเจ้ำหน้ำที่
ิ
กระทรวงไอซีทจะเป็ น ผ้้ Hack & Crack เสียเอง!
ี
●
กำรแยกปั ญหำด้ำน content ออกจำกตัวกฎหมำย
●
ผลักดันกฎหมำย พระรำชบัญญัตคมครองข้อม้ลส่วนบุคคล ข้ นมำถ่วงดุล
ิ ุ้ ึ
●
ภำระในกำรสำำเนำข้อม้ลจรำจร ตกเป็ นของฝั ่ งเอกชน
●
ควำมเป็ นไปได้ในเชิงปฏิบัตของกำรปิ ดกันเว็บไซต์
ิ ้
●

กำรขำดกำรเช่ อมโยงกับประชำชน
ื
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2549 คณะรัฐมนตรี โดยนายสิทธิชัย โภไคยอุดม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศ และการส่ ือสาร (ไอซี
●
ที) ได้นำาเสนอร่าง พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ว่าด้วยการกระทำาความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.... ต่อที่ประชุมสภานิ ติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.)
ซ่ึงในที่ประชุมได้มีการอภิปรายอย่างกว้างขวางซ่ึงสมาชิกสนชส่วนใหญ่จะ เห็นด้วย แต่แสดงความกังวลเร่ ืองความรัดกุมของถ้อยคำา ด้านนาย
สมเกียรติ อ่อนวิมลสงสัยวัตถุประสงค์เบืองหลัง เพราะมีการควบคุมการแสดงความคิดเห็นและจำากัดสิทธิของประชาชน ในขณะทีนายสมชาย
้ ่
แสวงการ ได้แสดงความกังวลในเร่ ืองความพร้อมของเจ้าหน้ าที่
รมว.ไอซีทีได้อธิบายถึงสาเหตุที่เร่งการพิจารณาพรบ.ฉบับนี เน่ ืองจาก พบว่ามีขอร้องเรียนจากสาธารณวันหน่ึงๆเป็ นร้อยๆครัง เร่ ืองเว็บไซต์
้ ้ ้
●
ลามกอนาจาร ศิลปะและวัฒนธรรม ทำาให้มีความร้อนใจว่า ในด้านสังคมจะต้องมีมาตรการไปช่วยทำาให้ดขน ประกอบกับทางด้านธุรกิจมีการ
ี ึ้
ร้องเรียนมากขึนเร่ ือยๆ ว่า การล้วงข้อมูลความลับในคอมพิวเตอร์ต่างๆ เกิดมากขึนเร่ ือย ๆ แต่ไม่มีกฎหมายไปควบคุม หรือเอาผิดได้เลย และ
้ ้
มีขอความลงในเว็บไซต์ทหมิ่นพระบรมเดชานุภาพทีรนแรงมากๆ
้ ี่ ุ่
ผ้ใดนำำเข้ำส่ระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชำชนทัวไปอำจเข้ำถึงได้ซ่ึงข้อม้ล คอมพิวเตอร์ที่ปรำกฏเป็ นภำพของผ้อ่ืนและภำพนัน เป็ นภำพที่เกิด
้ ้ ่ ้ ้
มาตรา ๑๕
●
จำกกำรสร้ำงข้ น ตัดต่อ เติม หรือดัดแปลงด้วยวิธีกำรทำงอิเล็กทรอนิกส์หรือวิธีกำรอ่ ืนใด ทังนี้ โดยประกำรทีน่ำจะทำำให้ผอ่ืนนันเสียช่ ือเสียง ถ้กด้หมิ่น ถ้ก
ึ ้ ่ ้ ้
เกลียดชัง หรือได้รับควำมอับอำย ต้องระวำงโทษ....
นายคำานูน สิทธิสมาน เห็นว่ำ หำกมีกำรบัญญัติควำมผิดเช่นมำตรำ ๑๕ นัน หนังสือพิมพ์ผจดกำร ในส่วนผ้จัดกวน ซ่ ึงมักตัดต่อภำพล้อเลียนนักกำรเมืองก็
้ ้ั ้
●
จะผิดไปด้วย ทังๆ อำจกล่ำวได้ว่ำกำรล้อเลียนในลักษณะนัน เป็ นวิวัฒนำกำรใหม่ของกำรล้อกำรเมืองแบบใหม่ แม้กำรกระทำำดังกล่ำวจะไม่ใช่ภำพโป๊ ดำรำ
้ ้
ก็ตำม

ปั ญหำจำกกรณีพรบ.คอมพิวเตอร์
สุวิชา ท่าค้อ : มีควำมผิดตำมรัฐธรรมน้ญแห่งรำชอำณำจักรไทย พ.ศ. 2550 มำตรำ 8, 9
●
ประมวลกฎหมำยอำญำ มำตรำ 33(1), 83,91 และ 112 และพระรำชบัญญัติกำรกระทำำควำม
ผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มำตรำ 14(2) และ 16(1) เน่ ืองจำกเป็ นควำมผิดหลำยบท
ให้ลงโทษตำมมำตรำที่มีโทษส้งสุด และควำมที่จำำเลยกระทำำควำมผิด 2 กระทง ให้ตัดสินให้
ลงโทษ กระทงละ 10 ปี รวม 20 ปี แต่จำำเลยให้กำรรับสำรภำพ จึงลดโทษให้กระทงละ 5 ปี
คงเหลือโทษจำำคุก 10 ปี ไม่รอลงอำญำ และให้ริบของกลำง

ปั ญหำจำกกรณีพรบ.คอมพิวเตอร์
อภิสิทธ์ิ เวชชาชีวะ ให้สัมภำษณ์กับ
●
หนังสือพิมพ์ Financial Times : เหตุกำรณ์
ล่ำสุดก็คือกรณีเว็บไซต์ประชำไท ซ่ ึงมีกำร
จัดกำรผิดพลำดอย่ำงชัดเจน และมันก็เป็ น
เร่ ืองขัดแย้งกับนโยบำยของผม มีกำรกระ
ทำำบำงอย่ำงที่ไม่ควรจะเป็ นเกิดข้ ึนในคดีนี้

ปั ญหำจำกกรณีพรบ.คอมพิวเตอร์
เว็บไซต์กรุงเทพธุรกิจรำยงำนว่ำ แหล่งข่ำวจำกกระทรวงไอซีที ให้สัมภำษณ์ถึงกำรจัดกำรกับ
●
เว็บไซต์ที่เข้ำข่ำยมีควำมผิดร้ำยแรงว่ำ กำรแก้ไขปั ญหำในเชิงกฎหมำยสำมำรถดำำเนินกำรได้เฉพำะ
กรณีในประเทศ แต่กรณีต่ำงประเทศ กระทรวงไอซีทีกำำลังเตรียมกำรโครงการแฮค แอนด์ แครก
คือถ้ำพบเว็บไซต์ที่มีควำมผิดร้ำยแรง โดยเฉพำะกำรหมิ่นเบ้ องส้ง ซ่ งเป็ นเร่ ืองที่กระทบกระเทือน
ื ึ
จิตใจคนไทยทังประเทศ อำจใช้วิธกำรแฮคและลบข้อม้ลในเว็บไซต์แห่งนัน เพรำะหำกรอกระบวน
้ ี ้
กำรทำงกฎหมำย อำจไม่ทันต่อเหตุกำรณ์ “กำรกระทำำลักษณะนีอำจเข้ำข่ำยผิดกฎหมำยอย่บ้ำง แต่
้ ้
บำงครังก็ต้องยอมแลก ถ้ำเป็ นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้จริงๆ” แหล่งข่ำวระบุ
้
มำตรำ ๙ ผ้้ใดทำำให้เสียหำย ทำำลำย แก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มเติมไม่ว่ำทังหมดหรือบำงส่วน
้
●
ซ่ ึงข้อม้ลคอมพิวเตอร์ของผ้้อ่ืน โดยมิชอบ ต้องระวำงโทษจำำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกินหน่ ง
ึ
แสนบำทหรือทังจำำทังปรับ
้ ้

คดีที่ยังอย่้ในกระบวนกำรทำงกฎหมำย
ในฐำนะผ้้กระทำำควำมผิด
●
ฟิน
●
ครอบครัวมาเฟีย
●
ผู้ต้องสงสัยว่าเป็น “บัฟฟาโล่บอย”
●
พระยาพิชัย
●
ท่อนจัน
●
ในฐำนะผ้้ให้บริกำร
●
ประชาไท
●
212 cafe
●

มำตรำ 163 กำรมีส่วนร่วมโดยตรงของประชำชน

ตัวอย่ำงข้อเสนอกำรแก้ไขกฎหมำย
เน้นกำรกระทำำควำมผิดต่อข้อม้ลในคอมพิวเตอร์ หรือระบบคอมพิวเตอร์
●
มำกกว่ำกำรใช้คอมพิวเตอร์ไปกระทำำควำมผิด (misuse) – มีกฎหมำยอ่ ืน
รองรับอย่้แล้ว
กำรแยกปั ญหำด้ำน content ออกจำกตัวกฎหมำย
●
ผลักดันกฎหมำย พระรำชบัญญัตคุ้มครองข้อม้ลส่วนบุคคล ข้ นมำถ่วงดุล
ิ ึ
●
ภำระในกำรสำำเนำข้อม้ลจรำจร ตกเป็ นของฝั ่ งเอกชน
●
ควำมเป็ นไปได้ในเชิงปฏิบัตของกำรปิ ดกันเว็บไซต์
ิ ้
●

ตัวอย่ำงกำรผลักดันกฎหมำยจำกภำคประชำชน
กฎหมำยหลักประกันสุขภำพ (รัฐบำลผลักดันเป็ น นโยบำย
●
30 บำทรักษำทุกโรค)
พรบ. กำรจัดทำำหนังสือสัญญำระหว่ำงประเทศ (คณะทำำงำน
●
เสนอกฎหมำยกำรจัดทำำสนธิสญญำระหว่ำงประเทศ)
ั
พรบ. องค์กรอิสระผ้บริโภค (ผลักดันโดยม้ลนิธิเพ่ ือผ้บริโภค -
้ ้
●
กำำลังเข้ำสภำ)

ขันตอนกำรดำำเนินกำรเสนอแก้กฎหมำย
้

END