Introduction to Open Source อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์ ฝ่ายโอเพนซอร์ส สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (SIPA) [email_address]

SIPA สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ องค์การมหาชน (ไม่หวังผลกำไร) สังกัดกระทรวง ICT ทำหน้าที่ดูแลและส่งเสริมการนำไอทีมาใช้งานในประเทศ http://www.sipa.or.th

สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ

องค์การมหาชน (ไม่หวังผลกำไร)

สังกัดกระทรวง ICT

ทำหน้าที่ดูแลและส่งเสริมการนำไอทีมาใช้งานในประเทศ

http://www.sipa.or.th

รูปแบบของซอฟต์แวร์ Source Code Binary หรือ Executable

Source Code ภาษาที่โปรแกรมเมอร์ใช้เขียนโปรแกรม มนุษย์สามารถอ่านเข้าใจได้ คอมพิวเตอร์อ่านไม่เข้าใจ

ภาษาที่โปรแกรมเมอร์ใช้เขียนโปรแกรม

มนุษย์สามารถอ่านเข้าใจได้

คอมพิวเตอร์อ่านไม่เข้าใจ

Binary ภาษาที่คอมพิวเตอร์ใช้ทำงาน มนุษย์อ่านไม่เข้าใจ คอมพิวเตอร์อ่านเข้าใจได้

ภาษาที่คอมพิวเตอร์ใช้ทำงาน

มนุษย์อ่านไม่เข้าใจ

คอมพิวเตอร์อ่านเข้าใจได้

Source Code to Binary การแปลงจาก Source Code เป็น Binary เรียกว่า “ Compile” ด้วย โปรแกรมประเภท “ Compiler” ไม่สามารถแปลงกลับจาก Binary มาเป็น Source Code ได้

การแปลงจาก Source Code เป็น Binary เรียกว่า “ Compile”

ด้วย โปรแกรมประเภท “ Compiler”

ไม่สามารถแปลงกลับจาก Binary มาเป็น Source Code ได้

Source Code = Secret Source Code จึงเทียบได้กับสูตรอาหาร ถือเป็นความลับทางการค้า ( ที่ต้องรักษาอย่างดี )

Source Code จึงเทียบได้กับสูตรอาหาร

ถือเป็นความลับทางการค้า

( ที่ต้องรักษาอย่างดี )

โปรแกรมส่วนมากในปัจจุบัน ไม่เปิดเผยซอร์สโค้ด มักเรียกว่า Proprietary Software

โปรแกรมส่วนมากในปัจจุบัน ไม่เปิดเผยซอร์สโค้ด

มักเรียกว่า Proprietary Software

ข้อจำกัด ผู้ใช้มีสิทธิ์แค่ใช้โปรแกรมเท่านั้น ไม่มีสิทธิ์แก้ไข การปรับปรุงโปรแกรม ต้องรอบริษัทผู้ผลิตเพียงเจ้าเดียว เกิดการผูกขาดในอุตสาหกรรม

ผู้ใช้มีสิทธิ์แค่ใช้โปรแกรมเท่านั้น ไม่มีสิทธิ์แก้ไข

การปรับปรุงโปรแกรม ต้องรอบริษัทผู้ผลิตเพียงเจ้าเดียว

เกิดการผูกขาดในอุตสาหกรรม

Open Source เจ้าของโปรแกรมบางตัว ยินดีจะเปิดเผย Source Code แนวคิดคือเสรีภาพในการใช้ซอฟต์แวร์

เจ้าของโปรแกรมบางตัว ยินดีจะเปิดเผย Source Code

แนวคิดคือเสรีภาพในการใช้ซอฟต์แวร์

แนวคิด Open Source ผู้ใช้มีเสรีภาพในการ ใช้ แจกจ่าย แก้ไข ขาย โดยต้องคงสิทธิ์นี้ให้กับคนอื่นเช่นเดิม

ผู้ใช้มีเสรีภาพในการ

ใช้

แจกจ่าย

แก้ไข

ขาย

Free Software อีกชื่อหนึ่งของ Open Source คือ Free Software “ Free as Free Speech, not Free Beer”

อีกชื่อหนึ่งของ Open Source คือ Free Software

“ Free as Free Speech, not Free Beer”

ทำไมถึงแจกเป็น Open Source ใจดี สร้างชื่อเสียง เปิดโอกาสให้คนอื่นช่วยพัฒนา แนวโน้มมูลค่าของตัวซอฟต์แวร์กำลังลดลงเรื่อยๆ

ใจดี

สร้างชื่อเสียง

เปิดโอกาสให้คนอื่นช่วยพัฒนา

แนวโน้มมูลค่าของตัวซอฟต์แวร์กำลังลดลงเรื่อยๆ

ต่อยอด แทนที่โปรแกรมเมอร์ 10 คน เขียนโปรแกรมระดับธรรมดา 10 โปรแกรม รวมตัวกันสร้างโปรแกรมคุณภาพ 1 โปรแกรม ได้ประโยชน์กว่า

แทนที่โปรแกรมเมอร์ 10 คน เขียนโปรแกรมระดับธรรมดา 10 โปรแกรม

รวมตัวกันสร้างโปรแกรมคุณภาพ 1 โปรแกรม ได้ประโยชน์กว่า

Open Source ไม่ได้แปลว่า “ฟรี” สามารถทำเงินกับ Open Source ได้ เปลี่ยนจากการขายผลิตภัณฑ์ (product) มาเป็นขายบริการ (service) ตัวอย่าง: Google, Red Hat, Ice Solution

สามารถทำเงินกับ Open Source ได้

เปลี่ยนจากการขายผลิตภัณฑ์ (product) มาเป็นขายบริการ (service)

ตัวอย่าง: Google, Red Hat, Ice Solution

ข้อดีของ Open Source ไม่ต้องกังวลปัญหาละเมิดลิขสิทธิ์ในการใช้งาน ไม่ต้องรอเจ้าของโปรแกรมแก้ไขปัญหา ลดค่าใช้จ่าย ส่งเสริมการเรียนรู้

ไม่ต้องกังวลปัญหาละเมิดลิขสิทธิ์ในการใช้งาน

ไม่ต้องรอเจ้าของโปรแกรมแก้ไขปัญหา

ลดค่าใช้จ่าย

ส่งเสริมการเรียนรู้

ลดการละเมิดลิขสิทธิ์ ผู้ใช้มีสิทธิ์ ใช้งาน แจกจ่าย แก้ไข ขาย ได้อย่างอิสระ โดยไม่ต้องขออนุญาต

ผู้ใช้มีสิทธิ์

ใช้งาน

แจกจ่าย

แก้ไข

ขาย

ได้อย่างอิสระ โดยไม่ต้องขออนุญาต

แก้ไขปัญหาได้เอง มีสิทธิ์ปรับปรุงโปรแกรมได้เอง หรือ มีสิทธิ์จ้างผู้อื่นปรับปรุงโปรแกรมให้ได้ ทำให้เกิดการแข่งขันระหว่างผู้พัฒนาซอฟต์แวร์

มีสิทธิ์ปรับปรุงโปรแกรมได้เอง

หรือ

มีสิทธิ์จ้างผู้อื่นปรับปรุงโปรแกรมให้ได้

Case Study ระบบภาษาไทย ถึงแม้จ้าง Proprietary แก้ปัญหาภาษาไทยให้ ก็ไม่มีคนมีความรู้ภาษาไทยพอที่จะแก้ คนไทยสามารถเข้าไปแก้ปัญหาได้เองถ้าเป็น Open Source

ระบบภาษาไทย

ถึงแม้จ้าง Proprietary แก้ปัญหาภาษาไทยให้ ก็ไม่มีคนมีความรู้ภาษาไทยพอที่จะแก้

คนไทยสามารถเข้าไปแก้ปัญหาได้เองถ้าเป็น Open Source

ลดค่าใช้จ่าย ผู้ใช้ ไม่ต้องเสียค่าใช้งานผลิตภัณฑ์ จ่ายเฉพาะค่าอบรม, ค่าสนับสนุน, etc. Proprietary Open Source Products Service Service

ผู้ใช้

ไม่ต้องเสียค่าใช้งานผลิตภัณฑ์

จ่ายเฉพาะค่าอบรม, ค่าสนับสนุน, etc.

ลดค่าใช้จ่าย ผู้ขาย ราคารวมของโซลูชันลดลง ขายง่ายขึ้น ส่วนต่างกำไรเท่าเดิม Proprietary Open Source OS Products Products

ผู้ขาย

ราคารวมของโซลูชันลดลง ขายง่ายขึ้น

ส่วนต่างกำไรเท่าเดิม

ส่งเสริมการเรียนรู้ โปรแกรมเมอร์ในประเทศ สามารถเรียนรู้เทคนิคการเขียนโปรแกรมได้จาก Source Code อาจมอง Source Code เป็นเหมือน Paper งานวิจัย

โปรแกรมเมอร์ในประเทศ สามารถเรียนรู้เทคนิคการเขียนโปรแกรมได้จาก Source Code

อาจมอง Source Code เป็นเหมือน Paper งานวิจัย

ข้อจำกัดของ Open Source โปรแกรมหลายชนิดยังมีคุณภาพไม่เท่า Proprietary ต้องเรียนรู้การใช้งานโปรแกรมใหม่ เอกสารและผู้เชี่ยวชาญยังมีน้อย

โปรแกรมหลายชนิดยังมีคุณภาพไม่เท่า Proprietary

ต้องเรียนรู้การใช้งานโปรแกรมใหม่

เอกสารและผู้เชี่ยวชาญยังมีน้อย

สถานการณ์ Open Source ในปัจจุบัน มีโปรแกรม Open Source มากกว่า 100,000 โปรแกรม (เฉพาะที่ลงทะเบียนในเว็บไซต์ SourceForge) มีนักพัฒนามากกว่า 1.3 ล้านคน (เฉพาะที่ลงทะเบียน) มีบริษัทขนาดใหญ่มากมายที่ใช้ Open Source

มีโปรแกรม Open Source มากกว่า 100,000 โปรแกรม (เฉพาะที่ลงทะเบียนในเว็บไซต์ SourceForge)

มีนักพัฒนามากกว่า 1.3 ล้านคน (เฉพาะที่ลงทะเบียน)

มีบริษัทขนาดใหญ่มากมายที่ใช้ Open Source

บริษัทที่ใช้ Open Source

แม้แต่...

Open Source ไม่ใช่ศัตรูกับ Microsoft สามารถใช้ทั้ง Open Source และ Proprietary ร่วมกันได้ในเวลาเดียวกัน

สามารถใช้ทั้ง Open Source และ Proprietary ร่วมกันได้ในเวลาเดียวกัน

Open Source ไม่ใช่ Freeware แยกใช้ขาดระหว่าง Shareware Freeware Free Software (Open Source)

แยกใช้ขาดระหว่าง

Shareware

Freeware

Free Software (Open Source)

ความแตกต่าง Shareware/Demo รุ่นปกติฟรี รุ่นเต็มเสียเงิน แก้ไขไม่ได้ ไม่มี source Freeware รุ่นเต็มฟรี แก้ไขไม่ได้ ไม่มี source Free Software/Open Source รุ่นเต็มฟรี แก้ไขได้ มี source ให้ด้วย

Shareware/Demo รุ่นปกติฟรี รุ่นเต็มเสียเงิน แก้ไขไม่ได้ ไม่มี source

Freeware รุ่นเต็มฟรี แก้ไขไม่ได้ ไม่มี source

Free Software/Open Source รุ่นเต็มฟรี แก้ไขได้ มี source ให้ด้วย

Open Source ในท้องตลาด Linux ระบบปฏิบัติการ (เทียบได้กับ Windows) Firefox เว็บเบราวเซอร์ (เทียบได้กับ Internet Explorer) OpenOffice ชุดสำนักงาน (เทียบได้กับ Microsoft Office)

Linux ระบบปฏิบัติการ (เทียบได้กับ Windows)

Firefox เว็บเบราวเซอร์ (เทียบได้กับ Internet Explorer)

OpenOffice ชุดสำนักงาน (เทียบได้กับ Microsoft Office)

Open Source ในท้องตลาด (2) Apache เว็บเซิร์ฟเวอร์ (เทียบได้กับ Microsoft IIS) MySQL ฐานข้อมูล (เทียบได้กับ Oracle หรือ IBM DB2) Compiere ERP ( เทียบได้กับ SAP)

Apache เว็บเซิร์ฟเวอร์ (เทียบได้กับ Microsoft IIS)

MySQL ฐานข้อมูล (เทียบได้กับ Oracle หรือ IBM DB2)

Compiere ERP ( เทียบได้กับ SAP)

ในบางครั้ง Open Source ก็เป็นเจ้าตลาด เว็บเซิร์ฟเวอร์ Apache มีส่วนแบ่งเกือบ 70%

เว็บเซิร์ฟเวอร์ Apache มีส่วนแบ่งเกือบ 70%

$100 Laptop จะใช้ซอฟต์แวร์ Open Source ทั้งหมด

เริ่มต้นกับ Open Source ส่วนมาก Open Source ใช้กันมากในตลาดเซิร์ฟเวอร์ ส่วนของ Desktop สามารถใช้ได้ดีขึ้นเรื่อยๆ

ส่วนมาก Open Source ใช้กันมากในตลาดเซิร์ฟเวอร์

ส่วนของ Desktop สามารถใช้ได้ดีขึ้นเรื่อยๆ

คำแนะนำ ใช้ Windows เป็นระบบปฏิบัติการ ต้องถูกลิขสิทธิ์ ใช้ Applications แบบ Open Source เท่าที่เป็นไปได้ ซื้อ Proprietary เท่าที่จำเป็นต้องใช้

ใช้ Windows เป็นระบบปฏิบัติการ

ต้องถูกลิขสิทธิ์

ใช้ Applications แบบ Open Source เท่าที่เป็นไปได้

ซื้อ Proprietary เท่าที่จำเป็นต้องใช้

Firefox เว็บเบราว์เซอร์ เร็วกว่า ปลอดภัยกว่า มีความสามารถมากกว่า

เว็บเบราว์เซอร์

เร็วกว่า

ปลอดภัยกว่า

มีความสามารถมากกว่า

Demo

OpenOffice.org ชุดสำนักงาน อ่านเขียนไฟล์ Microsoft Office ได้ ใช้งานภาษาไทยได้สมบูรณ์ ตัวเดียวกับ ปลาดาว / ออฟฟิศทะเล

ชุดสำนักงาน

อ่านเขียนไฟล์ Microsoft Office ได้

ใช้งานภาษาไทยได้สมบูรณ์

ตัวเดียวกับ ปลาดาว / ออฟฟิศทะเล

Demo

Mambo Content Management System ระบบช่วยจัดการเว็บไซต์ ไม่ต้องเขียนโค้ดเอง อัพเดตพร้อมกันได้

Content Management System

ระบบช่วยจัดการเว็บไซต์

ไม่ต้องเขียนโค้ดเอง

อัพเดตพร้อมกันได้

SIPA ได้รวมโปรแกรม Open Source ที่น่าใช้เป็นซีดี แจกไปแล้วกว่า 30,000 แผ่น

SIPA ได้รวมโปรแกรม Open Source ที่น่าใช้เป็นซีดี

แจกไปแล้วกว่า 30,000 แผ่น

ตัวอย่างค่าใช้จ่าย Old Hardware 30,000 Windows XP Pro 7,900 Office 2003 Standard 15,900 Total 53,800 With Open Source Hardware 30,000 Windows XP Pro 7,900 OpenOffice.org FREE Total 37,900 ค่าใช้จ่ายด้านไอทีของพนักงานออฟฟิศทั่วไป

Old

Hardware 30,000

Windows XP Pro 7,900

Office 2003 Standard 15,900

Total 53,800

With Open Source

Hardware 30,000

Windows XP Pro 7,900

OpenOffice.org FREE

Total 37,900

เริ่มจากระดับบริหาร ค่อยเป็นค่อยไป เตรียมทีมสนับสนุนการใช้งาน support training มีแคมเปญส่งเสริมการใช้ ลงโทษ / ให้รางวัล นำ Open Source ไปใช้ในองค์กร

เริ่มจากระดับบริหาร

ค่อยเป็นค่อยไป

เตรียมทีมสนับสนุนการใช้งาน

support

training

มีแคมเปญส่งเสริมการใช้

ลงโทษ / ให้รางวัล

Executive Summary ใช้ Open Source มีประโยชน์ ลดค่าใช้จ่าย ลดการพึ่งพิงผู้ผลิตบางราย ช่วยเหลือประเทศในระยะยาว

ใช้ Open Source มีประโยชน์

ลดค่าใช้จ่าย

ลดการพึ่งพิงผู้ผลิตบางราย

ช่วยเหลือประเทศในระยะยาว

Executive Summary (2) Open Source ใช้ร่วมกับซอฟต์แวร์แบบเดิมได้อย่างไม่มีปัญหา เริ่มนำ Application แบบ Open Source มาใช้ โดยยังใช้ Windows เลือกซื้อโซลูชันที่มี Open Source เป็นส่วนประกอบ

Open Source ใช้ร่วมกับซอฟต์แวร์แบบเดิมได้อย่างไม่มีปัญหา

เริ่มนำ Application แบบ Open Source มาใช้ โดยยังใช้ Windows

เลือกซื้อโซลูชันที่มี Open Source เป็นส่วนประกอบ

มีปัญหา หน่วยงานรัฐบาลที่ส่งเสริมให้ใช้ Open Source SIPA NECTEC

หน่วยงานรัฐบาลที่ส่งเสริมให้ใช้ Open Source

SIPA

NECTEC

Q&A