• Save
NATO Kodifikacija - Clanak
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

NATO Kodifikacija - Clanak

on

  • 1,765 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,765
Views on SlideShare
1,765
Embed Views
0

Actions

Likes
2
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

NATO Kodifikacija - Clanak NATO Kodifikacija - Clanak Document Transcript

  • Bar 24. do 26.06.2009. godine UVO ENJE NATO KODIFIKACIONOG SISTEMA U VOJSKU CRNE GORE dr Marinko Aleksić dipl.inž. 1 Veljko Mališić dipl.inž.2 REZIME Kooperativna logistika unutar NATO-a bazira se na činjenici da oružane snage komuniciraju jednim standardnim jezikom na polju upravljanja materijalnim resursima. NATO kodifikacioni koncept kreira taj zajednički jezik korišćenjem NATO skladišnog broja – NSN. On se pokazao efikasnim u ostvarivanju interoperabilnosti izme u jedinica NATO i jedinica zemalja koje nisu članice Alijanse, a učestvuju u zajedničkim operacijama pod zastavom Ujedinjenih nacija. U početku je bio namijenjen samo za upotrebu u okviru NATO Alijanse, a danas se uveliko primjenjuje kako za efikasno upravljanje zalihama opreme i sredstava, tako i za njihovu zamjenu i distribuciju u globalnoj ekonomskoj zajednici. Zbog toga se prihvatanje NATO kodifikacionog koncepta smatra važnom mjerom za Vojsku Crne Gore radi efektivne logističke podrške i obezbje enja interoperabilnosti s NATO-om. 1 dr Marinko Aleksić, dipl.inž. Ministarstvo odbrane Crne Gore, Podgorica, e-mail:marinko@t-com.me 2 Veljko Mališić, dipl.inž. Ministarstvo odbrane Crne Gore, Podgorica, e-mail: veljko.malisic@gmail.com 1
  • UVOD Vojne logističke operacije mogu biti klasifikovane u pet osnovnih oblasti: • Razvoj rješenja za podršku • Akvizicija materijala: inicijalana i ponovna nabavka • Upravljanje resursima: skladištenje, distribucija i redistribucija materijala • Održavanje (opravka i remont) • Rashodovanje U savezu kakav je NATO, koncept interoperabilnosti je od primarne važnosti i treba da bude primijenjen u svakoj od ovih oblasti. Kodifikacija, nomenklatura ili katalogizacija postoji prvenstveno za podršku logističarima. U svom dnevnom poslu, logističari postavljaju različita pitanja za stavke koje moraju nabavljati ili isporučivati: Kako da naručim tu stavku - sredstvo snabdijevanja? Koje su joj karakteristike? Koliko košta? Gdje je mogu skladištiti i da li postoje specijalni zahtjevi za skladištenje? Kako se uništava nakon isteka vijeka upotrebe? Ta pitanja se odnose kako na nabavku i skladištenje, tako i na snabdijevanje, upravljanje materijalnim sredstvima, održavanje i transport. Odgovor na ova pitanja se može naći u informacijama koje su u opsegu NATO skladišnog broja NSN (engl.- NATO Stock Number). NATO SKLADIŠNI BROJ - NSN Svaki vlasnik materijala, proizvo ač ili korisnik, zahtijeva sistem za identifikaciju stavki. Na slici je dat primjer za pneumatik – kamionsku gumu. Različiti proizvo ači za pneumatik sa istim karakteristikama koriste različite brojeve, a NATO koristi jedinstveni NATO skladišni broj – NSN. Proizvo ački Korisnički identifikacioni kodifikacioni sistem sistem DUNLOP 11-00-20SPTGM Mornarica KoV GOODYEAR TIRE CO Vazduhoplovstvo 11-00-20SRLER GOODYEAR FRANCE 2610-14-3224604 11-00-20UNISRL CUP SNC Jedinstveni skladišni broj 1100R20GSRT4-16PR NSN Različiti proizvo ački brojevi 2
  • Ako stavka - sredstvo snabdijevanja - rezervni dio ima iste karakteristike u smislu oblika, prilagodljivost i funkcije (engl.- form, fit and function), nije bitno ko ga koristi i nije bitno na kom je sistemu ili opremi, njemu se dodjeljuje jedan NATO skladišni broj NSN. Tako se on koristi u svim zemljama za upravljanje zalihama tog dijela - stavke - sredstva. < OBLIK, PRILAGODLJIVOST i FUNKCIJA > znače: • OBLIK - Oblik, veličina, dimenzije i drugi fizički mjerljivi parametri koji jedinstveno karakterišu proizvod. Za softver, forma označava softverski jezik i medij. • PRILAGODLJIVOST, PODESNOST - Sposobnost proizvoda da spoji ili me usobno povezuje integralne dijelove drugog proizvoda. • FUNKCIJA - Djelovanje za koje je proizvod namijenjen. NATO kodifikacija je zapravo jedinstven sistem identifikacije, klasifikacije i označavanja brojnih materijalnih sredstava. Temelji se na Saveznom kataloškom sistemu SAD, a u NATO je uveden na osnovu STANAG sporazuma: STANAG 3150 - jedinstveni sistem klasifikacije sredstava i STANAG 3151 - jedinstveni sistem identifikacije sredstava. Prilikom kodifikacije primjenjuju se dva osnovna pravila: 1. Svaka stavka-sredstvo snabdijevanja ima jedan jedinstveni broj (JEDNA STAVKA – JEDAN BROJ) 2. Nacionalni kodifikacioni biro nacije koja proizvodi stavku kodifikuje stavku, bez obzira ko koristi tu stavku-sredstvo. To se primjenjuje i u slučaju da nacija proizvo ač ne koristi to sredstvo. NATO skladišni broj NSN (engl.- NATO Stock Number) se sastoji od 13 cifara, a podijeljen je u tri dijela: prvi dio – četiri cifre, drugi dio – dvije cifre i treći dio- sedam cifara. Prva dva broja odre uju GRUPU sredstava iz koje se nalazi sredstvo snabdijevanja. Treći i četvrti broj odre uju KLASU sredstva. Zajedno sa prva dva broja odre uje o kojem se sredstvu radi, namjeni sredstva i služi za identifikaciju sredstava po grupama i klasama. Peti i šesti broj označavaju OZNAKU ZEMLJE proizvo ača sredstva koja pušta proizvod u upotrebu. Pored članica NATO-a, odre eni su i brojevi zemalja koje se bave proizvodnjom i prometom naoružanja i vojne opreme za potrebe NATO-a. Ostatak je broj bez posebnog značenja. NATO Kodifikacioni sistem se upravlja od strane NATO okvirne grupe Nacionalnih Direktora na Savezničkom Kodifikacionom Komitetu 135 (AC/135). AC/135 publikuje dokumentaciju za podršku NATO kodifikacionog sistema. Jedna od veoma važnih je NMCRL - NATO Glavni katalog logističkih referenci. To je dvomjesečna DVD publikacija i ažurna web-aplikacija (NMCRL plus+) koja obuhvata NATO skladišne brojeve svih zemalja NATO i onih van NATO koje ga koriste. Sadrži identifikacione podateke stavki koje se proizvode, listu nacija koje ih koriste, proizvo ače i izvore snabdijevanja. NMCRL je osnovni alat za: kodifikatora da odredi da li je stavka već identifikovana od starane druge 3
  • zemlje; logističara da odredi izvore snabdijevanja za datu stavku i drugim korisničkim nacijama za omogućavanje ukrštenog servisa. PREDNOSTI NATO KODIFIKACIONOG SISTEMA NATO kodifkacioni sistem - NCS ne propisuje samo pravila i procedure za kodifikaciju materijala; on ima potpuno razvijen sistem za razmjenu informacija izme u zemalja učesnica i organizacija i omogućava vidljivost svih kodifikovanih stavki, korisnika i proizvo ača. Može se reći da je NATO kodifkacioni sistem skup pravila i procedura koje omogućavaju da 28 NATO zemalja i 26 ne- NATO zemalja razmjenjuju logističke informacije za oko 17 miliona stavki snabdijevanja. NCS je integralni dio procesa snabdijevanja u svijetu. On daje tačne informacije participirajućim zemljama o karakteristikama miliona artikala-stavki. Pojednostavljuje rješenje problema nabave i upravljanja podacima o nabavi obezbje ujući brz odgovor sa jednog i stalno ažurnog izvora. NCS nudi mnogo značajnih prednosti kako NATO-zemljama, tako i onima van NATO, a tako e i učesnicima iz privatnog sektora koji su van odbrambene zajednice. Operativne prednosti • Povećane mogućnosti za standardizaciju, stavljajući u jedan sistem za snabdijevanje različite varijante, tipove i veličine stavki, omogućavajući dijelovima brojnih oružnih sistema da budu u vezi sa drugima, što povećava interoperabilnost. • Tačna kodifikacija stavki snabdijevanja, nacionalnih i onih iz NATO, omogućavajući racionalizaciju upravljanja zalihama. Rezervni dijelovi i ostali resursi koji se koriste za aktivnosti upravljanja održavanjem mogu biti korišteni za različitu opremu i sisteme. Distribucija esencijalnih rezervnih dijelova za vrijeme raspore ivanja snaga u operacijama i misijama se jednostavnije izvodi. • Tačan opis svake stavke omogućava korisniku brzo pronalaženje opreme koja zadovoljava zahtjeve za zamjenu bez kašnjenja. • Korišćenje zajedničkog jezika razumljivog za svakoga pojednostavljuje tehnički dijalog izme u korisnika. • Korišćenje kompjuterske tehnologije dopušta upis, obradu i proslije ivanje identifikacionih podataka o stavkama, kao i ostalih podataka koji su vezani za podršku, u jednostavno dostupnim bazama podataka. • Opis stavki koje su već u sistemu omogućava konstruktorima i inženjerima preciznu pretragu i izbor komponenti ili opreme u skladu s njihovim tehničkim ili funkcionalnim karakteristikama efikasnije nego s bilo kojim komercijalnim katalogom. Ekonomske prednosti • NCS baza podataka omogućava vidljivost stavki koje su već stokirane u snabdjevačkom sistemu i omogućava prevenciju ponovnog unošenja istih stavki. To podržava standardizaciju upravljanja stavkama i eliminiše nepotrebne troškove za identifikaciju i pohranjivanje. (Približno 50 % komponenti koje se koriste u konstrukciji novih sistema su već kodifikovane) • Efektivno korišćenje sredstava omogućava, u slučaju potrebe, izmjenjivost podrške u nabavi izme u organizacija i zemalja. 4
  • • Smanjenje zaliha, skladišnih kapaciteta, držanja evidencije, te personala eliminacijom dupliciranja ili multipliciranja istih stavki (iste stavke zavedene pod različitim imenom). (Kodifikacija smanjuje rast zaliha rezervnih dijelova za 50 procenata ili više. Na primjer, na kraju drugog svjetskog rata, SAD se imale oko 15 miliona stavki snabdijevanja kodifikovanih od starne različitih vidova vojski ili službi. Nakon primjene naučno zasnovanog kodifikacionog sistema, taj broje se redukovao na oko 5 miliona.) • Smanjeno vrijeme zastoja olakšavanjem ukrštene i umrežene podrške izme u servisa i zemalja. • Smanjenje troškova nabavke konsolidovanjem kupovine, omogućavajući rje u kupovinu u većim količinama Kao dobar primjer prednosti NATO kodifikacionog sistema navodi se primjer logističkih operacija za vrijeme mirovne operacije u Bosni. Kada je NATO tek stigao i postao dio mirovnih operacija, logističke operacije su bile pod supervizijom Ujedinjenih Nacija. Konstatovano je da su operacije bile veoma skupe i neefikasne, jer je nedostajao zajednički tehnički jezik i zajednički način za identifikaciju rezervnih dijelova. To je dovelo do toga da se dopremalo mnogo nepotrebnih i beskorisnih rezervnih dijelova, a sve pod veoma opasnim uslovima transporta. Kada se prešlo na korišćenje NATO kodifikacionog sistema za identifikaciju stavki, počeli su se realizovati ogromni logistički benefiti i problemi su svedeni na najmanju mjeru. POSTOJEĆI SISTEM NOMENKLATURE SREDSTAVA U VOJSCI CRNE GORE Postojeći sistem nomenklature u Vojsci Crne Gore je naslije en iz bivše JNA. Pod pojmom nomenklature sredstava JNA podrazumijevao se utvr eni sistem razvrstavanja i raspoznavanja sredstava JNA, odre ivanje nomenklaturnog naziva i nomenklaturnog broja tim sredstvima i publikovanje ovih naziva i brojeva. Cilj je bio da se na jedinstven način izvrši razvrstavanje i raspoznavanje sredstava, obezbijedi jedinstven način sporazumijevanja organa JNA i omogući automatizovana obrada podataka o sredstvima. Svakom sredstvu koje je bilo obuhvaćeno nomenklaturom odre ivao se nomeklaturni naziv i nomenklaturni broj JNA. To je 12-tocifarski broj, kojise sastoji od dva dijela: broj razvrstavanja i broj raspoznavanja. Nomenklaturni broj se piše u grupama od po 4 cifre: npr. 3520-1023-0016. Broj razvrstavanja označava grupu i podgrupu u koju je odre eno sredstvo razvrstano. Sva sredstva su bila razvrstana u 99 grupa. Sva sredstva obuhvaćena grupama razvrstavala su se u uže grupacije – podgrupe. U svakoj grupi je predvi eno po 100 podgrupa, počev od 00 do 99. Kako se u sistemu pozadinskog obezbje enja postupa sa konkretnim sredstvima, moralo se izvršiti i raspoznavanje. Jedno raspoznavanje sredstva moglo je da se odnosi isključivo na jedno sredstvo obuhvaćeno nomenklaturom sredsatva JNA i obratno, jedno sredstvo obuhvaćeno nomenklaturom moglo je da ima samo jedno raspoznavanje (identifikaciju). Zadnjih osam cifara u nomenklaturnom broju predstavljaju broj raspoznavanja. Ovaj broj počinje sa 0000-0000 i teče redom do 9999-9999. Broj raspoznavanja je potpuno nezavisan od broja razvrstavanja. Osnov za raspoznavanje čine stalni parametri raspoznavanja srestva: nomenklaturni naziv sredstva (jedna riječ – imenica), oznaka sredstva (marka, tip, model, fabrički broj, broj crteža, oznaka standarda...), oznaka proizvo ača (poseban četverocifreni broj počev od 0001 do 9999), fotografija, crtež ili skica. Za izradu, upotrebu, dopune i izmjene nomenklature izra ivala se dokumentacija nomenklature. Imenici su bili namijenjeni svim organima, jedinicama i ustanovama tehničke službe radi jednoobraznog raspoznavanja i jdinstvenog nazivanja i označavanja sastavnih dijelova nekog tehničkog sredstva. Imenik se sastojao od registara: registar nomenklaturnih naziva, registar nomenklaturnih brojeva, registar oznaka 5
  • sredstava, registar proizvo ača i registar slika. Svi ti registri su se odnosili na navedeno tehničko sredstvo i služili su za pronalaženje stavke-dijela za koju se zna jedan od slijedećih elemenata: nomenklaturni naziv, nomenklaturni brojeva, oznaku sredstva ili funkcionalnu pripadnost traženog dijela i mjesto ugradnje. O postojećem sistemu mogu se izvesti slijedeći zaključci: • Sistem je u potpunosti funkcionisao u državi koja više ne postoji • Sada se koriste samo postojeći nomenklaturni brojevi i Imenici • Ne postoji obučen organ koji može po tom sistemu da vrši kodifikaciju - dodjeljuje nove nomenklaturne brojeve • Ne postoji programski paket koji je namijenjen za kodifikaciju po tom sistemu • Publikacije su izra ivane u obliku štampanih knjiga, pa ne postoje na elektronskim medijima • Sistem je funkcionisao samo u nacionalnom okviru – nije kompatibilan sa NATO NCS. • Grupe i podgrupe nomenklature sredstava JNA su samo djelimično ekvivalentne grupama i klasama NATO NCS. • Stanje na skladištima postoji u elektronskom obliku • Sistem je bio naučno zasnovan i dobra je osnova za konverziju u novi sistem. Sagledavajući navedeno, dolazi se do zaljučka da transformacija postojećeg sistema nomenklature u NATO sistem kodifikacije neće biti jednostavan posao. Konstituisan je nacionalni biro i pokrenut proces pristupanja koji podrazumijeva u prvoj fazi NATO - sponzorstvo. Veoma važna stavka je korišćenje softvera koji se mora nabaviti iz neke NATO zemlje sa uspješanim sistemom kodifikacije, zbog njegove složenosti i velike cijene u slučaju samostalne izrade. Uporedo s tim traje proces kompleksne obuke i izrade sopstvenih uputstva za kodifikaciju uskla enih sa navedenim sporazumima – standardima. Sve su to potrebni uslovi za punopravno članstvo u NATO Kodifikacionom sistemu - NCS. ZAKLJUČAK Imperativni zahtjev kontinuiteta u održavanju oružanih snaga na visokom stepenu borbene gotovosti nalaže neprekidnost i sigurnost u snabdijevanju odre enim količinama vojne opreme, rezervnih dijelova itd., što ne rijetko premašuje vrijednost samih borbenih sredstava. Jedan od težišnih zadataka NCS - sistema za kodifikaciju je sprečavanje dupliranja i pružanje informacija korisnicima o mjestu uskladištenih sredstava. Sistem omogućava brže, lakše i ekonomičnije poslovanje u sistemu snabdijevanja. NCS je integralni dio procesa snabdijevanja u svijetu. On daje tačne informacije participirajućim zemljama o karakteristikama miliona sredstava - stavki snabdijevanja. Pojednostavljuje rješenje problema nabave i upravljanja podacima o nabavi obezbje ujući brz odgovor sa jednog i stalno ažurnog izvora. NCS nudi mnogo značajnih prednosti kako NATO-zemljama, tako i onima van NATO, a tako e i učesnicima iz privatnog sektora koji su van odbrambene zajednice. LITERATURA: 1. "Guide to the NATO Codification System AC 135", NATO Group of National Directors on Codification (AC/135), 2000. 2. P. Wiersma: "NATO Codification System becomes e-Commerce baseline", ppt – presentation, 2004. 3. "N-CORE NATO Codification System Repository", http://www.esg.de/en/ 4. "ACodP-1", july 2008 (revised version), NAMSA, Codification Services Branch, Capellen. 6
  • 5. Aleksić M: "Informacija: NATO kodifikacioni sistem NCS kao sredstvo za dostizanje interoperabilnosti Vojske Crne Gore", Ministarstvo odbrane Crne Gore, Sektor za materijalne reurse, Odsijek za standardizaciju i kodifikaciju, Podgorica, 2009. 6. S. Arnett: "Cataloging in NATO Today and the Vision for Tomorrow", ppt – presentation, Defense Logistics Information Service, Battle Creek, 2005. 7. P. Piotrkowski: "NATO Codification System", NATO Logistics Staff Assistance Visit Montenegro 20 - 22 January 2009, ppt – presentation, 2009. 8. "NATO Codification System", NAMSA, Codification Services Branch, Capellen 9. S. Arsić, S. Šujak-Marković: "NATO standardizacija i kodifikacija", http://www.yugoimport.com/ 10. "Uputstvo o identifikaciji i kodifikaciji sredstava na upotrebi u Ministarstvu odbrane bih i Oružanim snagama BiH", Ministarstvo odbrane BiH, Sarajevo, 2007. 11. "NATO Logistics Handbook", International Staff, Defence Policy and Planning Division, Logistics, NATO HQ, Brussels,2007. 12. Assets Codification Department, http://www.okm.army.cz 13. Die Gruppe Katalogisierung, http://www.logabw.de/portal/a/logamtbw/abteil/katalo 14. U.S. National Codification Bureau,http://www.dlis.dla.mil/NATO http://www.nato.int/codification. 15. "AAP-6 (V), NATO glossary of terms and definitions", North Atlantic Treaty Organization, Military Agency For Standardization (MAS), 2000. 16. "Pravilnik o nomenklaturi sredstava JNA", SSNO, Beograd, 1982. 7