Lehen sektorea

16,422 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
16,422
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
12,862
Actions
Shares
0
Downloads
75
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Lehen sektorea

  1. 1. IES MUNGIA BHIGEOGRAFIABATXILERGOA 2. mailaMarije AGUILLO
  2. 2. 1. NEKAZARITZA-ESPAZIOKO FAKTOREAK 1.1 Inguru Naturala  Erliebea  Klima 1.2 Nekazaritza egitura  Populazioa  Lurraren jabetza  Teknologia 1.3 Populatzea: habitata 1.4 Nekazaritza politika EB.ean sartu arte EBko politika
  3. 3. BEHATU:-Lursailentamainak- Koloreak-Populaketaketa berealdeak
  4. 4. 1.1 Inguru naturalaErliebea: – Altuera hadia (lurzoruaren %70 altitudeko 200- 700 m. bitartean). – 50 milioi ha-tik bakarrik 6 milioi ha-k % 5etik beherako aldapa dute. Klima: – Lehortasuna – Muturretako tenperaturak Lurzoruak – Badaezpadako kalitatekoak
  5. 5. 1.2 Nekazaritza egitura  Nekazaritza tradizionalean – Eskulan ugari – Jabetza handiak eta txikiak nahasturik – Produkzio extentsiboa – Teknologia urria – Etekin txikiak – Produkzioa barneko merkaturako – Merkatu babestua arantzelen bidez
  6. 6. Nekazaritza lanak Espainian1940-1960 bitartean
  7. 7. 1.2 Nekazaritza egitura Gaur egungo Nekazaritza egitura – Aldaketa handiak 1960ko hamarkadatik. Gaurko ezaugarriak: – Biztanle gutxi eta zaharrak – Nekazaritza-ustiapenak handiagotzeko eta areagotzeko joera – Aurrerakuntza teknologikoa gehitzeko joera – Etekinak haunditu dira. – Produkzioa espezalizaziorako joera – Merkatu globalizatu eta liberalizatuan
  8. 8. Nekazaritza Egitura Populazioa  Egitura Lurraren jabetza  Edukitza erak  Ustiapen sistemak Teknika
  9. 9. 1.2.1 Nekazaritza egitura Aldaketa demografikoak – 1900ean biztanleria aktiboa nekazaritzan %63,3 – 2008.ean %4,0 – Desberdintasun handiak lurraldeka  Madrilen,EAEn %1  Andaluzia, Extremaduran, Galizian %+8 – Arrazoiak: ASOCIACÍON  Nekazarien exodoa (1960-1975 bitartean) AGRARIA DE  Mekanizazioa JOVENES AGRICULTORES – Ondorioak:  Jendez hustea  Biztaleria zahartzea (%50+ 40-64 urte bitartean – Populazio gaztetzea:politikak, inmigrazioa
  10. 10. Nekazaritza ustiapenak Nekazaritza espazioa ustiapenetan eta lursailetan antolatzen da Ustiapena: ekoizle batek ustiatutako lursail guztiak Lursaila, jabego baten muga zehatz batzuekin lur zatia. Nekazaritza lurraren antolaketaren zati txikiena.
  11. 11. 1.2.2Nekazaritza egitura Jabetza handia edo latifundioa: – 100 ha baino gehiago duena. – Lurraren % +50, – 2005.ean ustiapenen %4,6 – Jabeen %0,8-k du – Non:  Andaluzian, Extremaduran, Gaztela-Mantxa eta Aragoian – Zergatiak:  Errekonkista  Desamortizazioak – Ezaugarriak (Espainian):  Jabearen absentismoa  Laborantza estensiboa  Etekin urriak  Urtaroko langabezia  Analfabetismoa eta jornalari ugari
  12. 12. Ustiategien tamaina Azken urteotan handitu egin du. 2005.ean b.b. 31,0 ha Europarekin konparatuz. (datuak aintzinak izan arren alderatzeko balio dute)
  13. 13. 1.2.2 Nekazaritza egitura Jabetza txikia edo minifundioa – 10 ha baino gutxiago – Lurren %10,4 – Jabeen %52,3 – Ustiapenen %67,8 – Non:  Penintsulareniparraldean eta Vanlentzian da nagusi – Minifundio tradizionalak denbora partzialean landuta – Ustiapen modernoak plastikopean
  14. 14. EL EJIDO: ustiapen txikiek nahizhandiek metodo modernoak erabiltzendituzte esportazioarako fruta etabarazkiak produzitzeko
  15. 15. 1.2.2 Nekazaritza egitura Edukitza-sistema – Zuzena  %73,9, batez ere jabetza txikia – Zeharkakoa  Errentan: %22,85  Partzuergoan: %1,3
  16. 16. 1.2.3 Nekazaritza egitura  Teknikan eta nekazaritza-sisteman egindako eraldaketak – 1960tik aurrera – Mekanizazioa – Ongarri kimikoak, pestizidak, … – Abeltzantzako arrazen hautaketa genetikoa – Etekinak gero eta handiagoak - Ureztaketa sistemak – Espezializazioa – Produkzioa gero eta intentsiboagoa
  17. 17. Prezisiozko nekazaritza: teledetekzioasensoreen bidez nahiz sateliteen bidez
  18. 18. Nekazaritzapopulaketa  Bildua (Lehorreko eremuetan)  Sakabanatua (Mendian)  Interkalar (Eremu hezeetan edota ureztapen intentsiboen eremuetan)
  19. 19. 1.4.1 Nekazaritza Politika - I XIX. mendearen erdialdetik PAC politika ezarri arteko nekazaritza politikak 1- Lurraren jabetza-sistema aldatzen ahalegindu zen  Desamortizazioak  Errepublikako nekazaritza-neurriak (1931-36). Helburuak: – Lur-arlo handiak desjabetzeko eta nekazariak ezartzeko. – Lurraren banaketa, – Lursailen tamaina desegokia zuzentzea – Frankismoko kolonizazio-politika eta ureztaketen zabalkundea (INC) – Jabego handiei buruzko lelgegintza (1979)
  20. 20. 1.4 Nekazaritza Politika - II Lursailen konzentrazioa (1952an hasita)  Helburua GEHIEGIZKO partzelazio zatiketarekin amaitzea  Lursailen pilaketa  Mekanizazioarako oinarriak jartzea  1985etik aurrera – Autonomi-erkidegoen esku utzi zen Lursailen konzentrazioa – Laborantzarako unitate minomoa finkatu zen – Ondorioak:  Lursail gutxiago eta handiagoak  Komunikabide sare berria
  21. 21. Paso del Canalde Castilla porVilla Murriel(Palencia), vista de la inmensafragmentaciónparcelaria
  22. 22. http://www.euskonews.com/0459zbk/gaia45902es.html
  23. 23. 1.4 Nekazaritza Politika -III Lur-arlo handiei buruzko legegintza – Frankismoan hasita – Trantsizioan, 1979an legea aldatu zen  Gutxienez 2 urte ustiatu gabe zeuden inguruak ukitu zituen  Jabeek hobekuntza-plana aurkeztu behar zuten edo lurra kendu eta errentan emanda Merkataritzarako protekzionismoa
  24. 24. Ley 34/1979, de 16 de noviembre, sobre fincas manifiestamente mejorables.Artículo Primero.La calificación de una finca rústica como manifiestamente mejorable, conforme a lo dispuesto en la presente Ley, implicará el reconocimiento del incumplimiento de la función social de la propiedad.Artículo Segundo.1. La calificación a que se refiere el artículo anterior podrá producirse en alguno de los siguientes supuestos: • Fincas que lleven sin explotarse dos años, como mínimo, siendo susceptibles de explotación agraria. • Fincas en las que de modo manifiesto no se aprovechen correctamente los medios o recursos disponibles como consecuencia de obras construidas o auxiliadas por el Estado u otros entes públicosArtículo Quinto.2. En el plazo de dos meses, prorrogables por otros dos, las personas requeridas deberán presentar el plan a que se refiere el apartado anterior,…Artículo Séptimo.1. La expropiación consistirá en la privación singular del derecho de uso y disfrute mediante el arrendamiento forzoso al Instituto Nacional de Reforma y Desarrollo Agrario (IRYDA) a la finca afectada, ….
  25. 25. 1.4 Nekazaritza Politika - IV Europako nekazaritza politika (PAC) Ondorioak: – Merkatuko antolakunde bateratuak ditu bere produktu nagusientzat  Prezio maximo eta minimoak ezartzen ditu – EBrekiko trukeak askatu egin ziren  Europaren lehentasunaren printzipioa  Kanpoko tarifa komuna  371 milioi biztanle merkatuan sartu zen – Produktibitatea handitu eta hobetu behar  Kalitatezko produktuen merkatua  Lehiakortasun handiagoari aurre egin behar  Produkzio sistema modernizatu behar – Azpiegiturak – Hornikuntza – Nekazarien formakuntza – Europako egitura-fondoen laguntzak (FEOGA/FSE)
  26. 26. MERKATUEN AMANKOMUNEKO ANTOLAKUNTZA (OMC) MAA (OMC) Europako PAC-aren zutabe nagusia da. Merkatuen erregularizazioaren lehenengo baliabidea MAA da zeren eta estatu guztien produkzioa eta nekazaritza produktuen komertzializazioa erregulatzen dituelako. Bruselas, 6 de diciembre de 2006 Sanz Alonso reclama que la futura OCM del Vino destine más fondos a promoción para ganar mercados El Comité de las Regiones ha aprobado hoy su dictamen sobre la reforma de la OCM del Vino, en el que se hace hincapié en aumentar las cuantías destinadas a las medidas de promoción del vino europeo como fórmula para ganar mercados y a las medidas que mejoren la calidad y supongan una ventaja cualitativa de los vinos europeos frente a los de terceros países.
  27. 27. 1.4 Nekazaritza Politika - VEuropako nekazaritza-jardueren arazo komunen ondorioak: Mundu merkatuan dauden prezioekin konpetitzeko – Prezioak gutxitu behar izan dira – Errendimenduak handitu – Kuotak jarri soberakinak ez egoteko Ingurumenaren kaltea – Nekazaritza ekologikoa sustatu Despopulatzea eta nekazaritza inguru suntziketa ekiditzeko diru laguntzak  Azpiegiturak eta ustiapenak hobetzeko  Dibertsifikazioa sortzeko (jarduera berriak) Eskualdekako nekazaritzako emaitzak – Istilutsuak produkzio lehiakorra ez dituzten eskualdeetan – Onak Mediterraneoko eta Andaluziako kosltalderako baratzeko esportazioarako produktuentzat
  28. 28. Europa Batasunaren landa eremuarekiko politikaren eragina A) Nekazal eremuan besteHelburuak jarduera batzuk sustatzea. B) Zerbitzuak eta ekipamenduak hobetzea. C) Populazioa landan finkatzea.
  29. 29. 2. NEKAZARITZA ESPAZIOAREN ERABILERAK - I Lurren banaketa espazioan – % 34,784 laborantza-lurrak  Lugorria %7,2 – Gaztela Mantxa eta Extremadura: %14 eta 19 bitartean – %13,81 belardi naturalak eta bazkalekuak – % 34,41 baso-lurrak – %16,99 bestelako lurzoruak
  30. 30. 2. NEKAZARITZA ESPAZIOAREN ERABILERAK - II - Nekazaritzak pisua galdu du abeltzaintzaren mesederako - Landa espazioan erabilera berriaK: - aisia, - turismoa, - etxebizitzak, - zerbitzuak
  31. 31. 2.1 NEKAZARITZA JARDUERA 2.1.1Nekazaritza-egiturako aldaketak a. Espezializazioa b. Teknika modernoak c. Nekazaritza intentsiboa - Ureztaketaren hedapena - Ureztaketaren ondorioak - Lugorria gutxitzea 2.1.2 Nekazaritza-ekoizpena - Zerealak - Lekadunak - Mahatsa - Olibondoa - Frutak eta baratzeko produktuak - - Industriarako uztak - Baska-uztak40. Diapositiba
  32. 32. 2.1 .1 NEKAZARITZA –EGITURAKO ALDAKETAK1- Espezializazioa2- Laborantza teknika modernoak: - Mekanizazioa - Pestizidak - Ongarriak - Hazi hautatuak eta transgenikoak - Lur-estaltzea, harez, - Lurzoru artifizialak. - Berotegiak, - Laborantza hidroponikoa. - Ikerkuntza. - Prezisiozko nekazaritza
  33. 33. 2.1.1 NEKAZARITZA –EGITURAKO ALDAKETAK - II3. Nekazaritza Intentsiboa - Ureztaketa gehiago, lugorri gutxiago - Ureztaketa intentsiboa: 2 edo 3 uzta urtean - Mediterraneoan gehien, ibai ertzetan - Baldintza fisiko egokiak dituelako - Esportaziorako laboreak -Ureztaketa estentsiboa: - Uzta bakarra baina handiagoa - Barrualdea - Ibai handien ura aprobetxatzen da.
  34. 34. 2.1.1 NEKAZARITZA –EGITURAKO ALDAKETAK - III Ureztapenen banaketa: Oso irregularra Iparralde hezean urria Barrualdean gehiago – ibaien ertzeetan beren ura aprobetxatzen Eskualde mediterranearrean – Baldintza egokiak:  Klima  Erliebearen babesa,  Lurzoru egokiak  Komunikabide egokiak esportaziorako
  35. 35. Azalera ureztatua 1997 1. Andaluzia 2. Gaztela- Leon 3. Aragoi 4. Valentzia 5. Gaztela- Mantxa
  36. 36. NEKAZARITZA LURZORU ERABILGARRIAK Nekazaritza lurzoru erabilgarrien banaketa
  37. 37. 1. Andaluzia2. Gaztela- Leon3. Aragoi4. Gaztela- Mantxa5. Valentzia
  38. 38. EL EJIDOEl Ejido basamortu lurra izatetik gaur egun 100 biztanle bakoitzekobanku-bulego gehien dituen Espainiako populazioa da.
  39. 39. 2.1.1 NEKAZARITZA –EGITURAKO ALDAKETAK - IV Ureztaketaren ondorioak  ONAK – Produkzioa handiagotzea – Esportazioak eta errentak ugaritzea – Bizi maila hobetzea:  Zerbitzuen eskaria  Eskulan beharra eta emigrazio joera apurtzen da  Inmigrazioa bultzatzen da  Sortzen dira lan postuak – Ureztaketaren zainketak – Nekazaritza-produktuen eraldaketan (industria) – Zerbitzuetan – Ikasketetan  Lanarako prestakuntza hobea: unibertsitateko ikasketak ugaritzen dira.Gidoia: 21. diapostiba
  40. 40. 2.1.1 NEKAZARITZA –EGITURAKO ALDAKETAK - V Ureztaketaren ondorioak - II ARAZOAK: – Ur gehiegi kontsumitzea (erruz egindako ureztaketak, ….) – Turismoa eta beste sektorekin lehian sartzea uragatik – Ingurunea kaltetzea Ureztaketen Plan Nazionala (“Horizonte 2008”)  Ureztapen sareak hobetzea (ur galtzeak %50 dira)  Proiektua 228.000 Ha ureztapenean jartzea: - Elikadura, sistema anitza eta lehiakorra sustatzeko - Nekazarien bizi maila hobetzeko - Landa populaketa finkatzeko - Populazioaren zahartzea ekiditzeko.
  41. 41. 2.1.1 NEKAZARITZA –EGITURAKO ALDAKETAK VI 4. Lugorria gutxitzea  (Espainian % 7,2 da )  Banaketa oso desberdina: – Oso ugaria mendebaldeko mesetan (lurzoru pobreagoak)  Asko murriztu da: – Lugorri erdia (hazien bidezko lugorria) praktikatzen – Ongarriak erabiltzen – Ureztaketa hedatzen  Oztopoak: PAC-aren eskakizunakGidoia: 29. diapostiba
  42. 42. Nekazaritzako produkzioa  Azken produkzioaren %60,6 da (2007) – Zerealak: lurzoru landuen %37.  Gizakientzakoak (garia, arroza) pisua galtzen ari da  Animalien bazkarako: garagarra, artoa,oloa,zekalea gora  PAC berriak: prezioak eta laguntzak gutxitu – Lekadunak Abelazkuntza eta Nekazaritzaren arteko proportzioaGidoia: lehenengoaren alde hazi da
  43. 43. ETANOLproduzitzekolandareak.Posibilitateberriaklandarako
  44. 44. Nekazaritzako produkzioa II Lekadunak – Espazioa zerealekin konpartitzen du  Txandaka, atsedeneko edo lugorri erdiko laborantza  Produkzio asko murriztu zen – Mekanizazio zaila – Etekin eskasak – EBk zerealeei baino dirulaguntza gehiago ematen dienez asko Garbantzuen laborea hedatzen ari daGidoia: 21. diapostiba
  45. 45. Nekazaritzako produkzioa III Mahatsa: – Gaztela-Mantxa ekoizle nagusia – Etekin txikiak – Ebak ardo-soberakin handiak ditu – Mahastiari buruzko filosofia berria. – Kalitateak handitu laguntzak jasotzeko – Kalitate gutxiko inguruak bertan behera utzi
  46. 46. Nekazaritzako produkzioa IV Olibondoa – Azalera landua eta arbolak gora egin zuten EBk emandako laguntzari esker. – Produkzioaren %90 olioa egiteko – Teknikei esker (ongarria,pesitizdak,..) produkzioak hobetu du – Espainia munduko produkzioaren %40 – Olioaren prezioa handia da mekanizazio urria delako – PAC-k kuotakezarri ditu  Produkzio errealaren %20 azpitik – Laguntzak murriztu egin dira.Gidoia: 21. diapostiba
  47. 47.  Frutak eta baratzeko produktuak Nekazaritzako – Ureztaketaren inguruetan produkzioa - V ekoizten dira – Barazkiak, airean edo berotegietan (Almeria, Mediterraneoko kostaldean eta hiriko hurbil dauden guneetan) – Fruta-arbolak: Mediterraneoko kostaldeko sail ureztatuetan, Valentzian, Andaluzian, Kataluinean, Nafarroan eta Errioxan – Barazkien eta frutaren produkzioak gora egin du – Esportaziorako – Barneko kontsumorako (bizimaila hobetu duelako)
  48. 48. Nekazaritzako produkzioa - VI Industriarako uztak – Ekiloreak: gora egin du EBk beherarako kuota – Azukre-erremolatxa: produkzioak gora; EBk beherarako kuota – Kotoia: kuotak ditu – Tabakoa: kuotak eta diru laguntza gutxitu – Penintsula hegoaldeko erdian (Gaztela-Mantxa, Andaluzia, Extremadura Industriari lotuta – Industriek kontrolatzen dute produkzioa, eta nekazariekin aurretik hitzartzen dituzte prezioak
  49. 49. 2.2 ABELTZAINTZA - I Abeltzaitza tradizionalaren ezaugarriak – Zenbait espezie aldi berean egotea – Arraza autoktonoen garapena – Ustiapen txikiak – Teknika atzeratuak – Sistema estentsiboak  Larre naturaletan  Trashumantzia – Errendimendu urriak
  50. 50. 2.2 ABELTZAINTZA - II Abeltzaintzaren egiturako aldaketak – Espezializazioa: esnea, okela – Atzerriko arrazak – Mekanizazioa – Abeltzaintza intentsiboaren hedapena
  51. 51. 2.2 ABELTZAINTZA - III Ezaugarriak – Ganadua ukuiluratua edo mistoa da – Lehiakortasun gutxiko sektorea da oraindik  Abereentzako elikagai gutxi – Prezipitazio urriak, zelai eskasak  Pentsu konposatuen menpekotasun handia – Murrizteko: bazka laboreak sail ureztatuetan sustatzen dira eta olio-produktuak, handik azpiproduktu bat abereentzako opilak  Ustiapentamaina desegokia  EBan soberakinak daude, – kuotak ezairri dira – PAC berrian handitu dira baina prezioak jaitsi
  52. 52. 2.2 ABELTZAINTZA - IV Aberen produkzioa – Azken produkzioaren %42,2 (2000) – Asturias,Kantabrian, Galizian, EAEn eta Katalunian %60 baino gehiago

×