Hiria Hirigintza Prozesua Eta Hiri Egitura

11,811 views
11,951 views

Published on

Published in: Education
1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
11,811
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
8,101
Actions
Shares
0
Downloads
103
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hiria Hirigintza Prozesua Eta Hiri Egitura

  1. 1. <ul><li>Hirigintza prozesua </li></ul><ul><li>Hiriaren morfologia </li></ul><ul><li>Hiriaren egitura </li></ul><ul><li>Espainiako hiriak: hirien hierarkia </li></ul><ul><li>Euskal Herriko hiriak </li></ul>HIRIA
  2. 4. INDUSTRIA AURREKO HIRIGINTZA <ul><li>Ezaugarriak </li></ul><ul><ul><ul><li>Hirigintza urria </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Hiri-populazioa batez besteko %10ª zen. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Hiriko eta landa-inguruko biztanleria aldi </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>berean hazi ziren eta. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hirien batez besteko tamaina 5000-10.000 biztanlekoa zen. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Oso gutxitan zegoen 25.000 edo 100.000 biztanle baino gehiagoko hiririk. </li></ul></ul></ul>
  3. 5. Industria aurreko hirigintza-2 <ul><li>Faktoreak: </li></ul><ul><ul><ul><li>Estrategikoak eta militarrak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Politikoak eta administratiboak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ekonomikoak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Erlijiosoak </li></ul></ul></ul>Bartzelona XVII. mendean)
  4. 6. INDUSTRIA AURREKO HIRIGINTZA <ul><li>Sorrera </li></ul><ul><ul><li>Feniziar eta greziar rekin </li></ul></ul><ul><ul><li>sortzen dira hiriak (K.a.IX. </li></ul></ul><ul><ul><li>eta VIII. m-tik aurrera) </li></ul></ul><ul><ul><li>Iberiar penintsulako kultura indigena </li></ul></ul><ul><ul><li>protohirieen garaian </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Rhode, Emporion, Mainake (Gr.) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gadir, Malaca, Abdera (Fen ) </li></ul></ul></ul><ul><li>Faktoreak: </li></ul><ul><ul><ul><li>Merkataritza </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Meatzaritza eta </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>hango baliabideak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>ustiatzea </li></ul></ul></ul>
  5. 7. Erromanizazio garaian <ul><ul><li>Hiri asko fundatu ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>Jatorri erromatarra hiri askok dute: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bartzelona, Sevilla, Valentzia, Tarragona, Pamplona, …. </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Funtzioak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Politiko-militarra, Administratiboa, Ekonomikoa (eskualdearen ustiapena) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Komunikazioen lotura </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Galtzaden bitartez: Hiri-sarea </li></ul></ul></ul>ITALICA (Sevilla)
  6. 8. CORDOBA Erromatar hiriaren planoa gaurko hiriaren gainean
  7. 9. ERDI AROAN <ul><li>Espazio musulmanak </li></ul><ul><ul><li>(K.o 711) Inbasio momentuan ia Penintsula osoa </li></ul></ul><ul><ul><li>Hiri berriak sortu zituzten (Madrid, Benicasin, ..) </li></ul></ul><ul><ul><li>Zeuden hiriak berpiztu zituzten: Zaragoza,Toledo, Malaga, Granada, Kordoba,..) </li></ul></ul><ul><ul><li>Erdigune estrategikoak bihurtu ziren: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Administratibo </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Erlijioso, </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ekonomiko </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kulturala </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Kristauek birkonkistatu ahala </li></ul></ul><ul><ul><li>musulmanak joan ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>ala auzo jakinetan geratu ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>(mairu-auzoak) </li></ul></ul>
  8. 10. Espazio kristaua Erdi Aroan <ul><li>Hasieran iparraldeko mendi-inguruan </li></ul><ul><ul><li>X. mendetik birkonkistaren eraginez lurraldea jendez bete behar zen. </li></ul></ul><ul><ul><li>Funtzioa: Populatzea eta Militarra hasieran </li></ul></ul><ul><ul><li>Hirigintza prozesua sustatu zen (hiri-gutunak populazioa erakartzeko) </li></ul></ul><ul><ul><li>Merkataritza berpiztu zen (XII eta XIII. m-tik) </li></ul></ul><ul><ul><li>Santiago-ko bideak hirigintza areagotu zuen </li></ul></ul>Hiri gutuna (Ciudad Real)
  9. 11. Aro Modernoan <ul><li>Hirigintza momentu politiko, ekonomiko eta demografikoaren arabera joan zen. </li></ul><ul><li>XVI. mendea </li></ul><ul><ul><li>Hiriak etengabe hazi ziren = populazioa </li></ul></ul><ul><ul><li>Amerikarekin merkataritza </li></ul></ul><ul><ul><li>Oparotasun ekonomikoa </li></ul></ul><ul><li>XVII. mendea </li></ul><ul><ul><li>Gainbehera ekonomikoa nahiz politikoa: </li></ul></ul><ul><ul><li>Europan lurralde ugari galdu ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>Nekazaritza krisiak </li></ul></ul><ul><ul><li>Amerikako merkataritza krisia </li></ul></ul><ul><ul><li>Krisi demografikoa </li></ul></ul><ul><li>XVIII. mendea </li></ul><ul><ul><li>Borboien dinastiarekin hirigintza prozesua suspertu egin zen </li></ul></ul><ul><ul><li>Erregeen boterea sendotu </li></ul></ul><ul><ul><li>Ekonomia eta demografia sendotu zen </li></ul></ul><ul><ul><li>Populatze politika eta herri berriak sortu (Sierra Morenaren birpopulatzea) </li></ul></ul>
  10. 12. INDUSTRIA ALDIKO HIRIGINTZA - I <ul><li>Espainiako hirigintza prozesuaren ezaugarriak (XIX. m erditik 1975era arte) </li></ul><ul><li>Hirigintza oso azkar abiatu zen. Tasak hazkunde handia izan zuen : </li></ul><ul><ul><li>XIX. mendearen erdia arte hirigintza tasa %24,6 </li></ul></ul><ul><ul><li>1936: hirigintza tasa ia bikoiztu egin zen (%40) </li></ul></ul><ul><ul><li>1960-70 bitartean hazkundea %56tik %66ra pasatu zen </li></ul></ul><ul><ul><li>1990ean hiri populazioa %76,05 da </li></ul></ul>
  11. 13. XIX. Mendearen amaieran
  12. 14. XX. Mendearen erdian
  13. 15. XX. Mendearen amaieran
  14. 16. Marra beltzaz hiriburuaren hazkundea . Gorriz, probintziaren hazkundea. Tarte horizontal bakoitzak zentsoaldia adierazten du . Espainiako hiri-populazioaren hazkundea XX. mendearen lehenengo erdian
  15. 17. Hirigintzaren Faktoreak <ul><li>Administratiboa </li></ul><ul><ul><ul><li>1833an probintzien banaketa berria (hiriburura jendea) </li></ul></ul></ul><ul><li>Ekonomikoak </li></ul><ul><ul><ul><li>Suspertze ekonomikoa </li></ul></ul></ul><ul><li>Gizartekoak </li></ul><ul><ul><ul><li>Hiriak nekazariak erakartzen zituen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Etxeko zerbitzuan langile asko </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Komentu asko </li></ul></ul></ul>
  16. 18. INDUSTRIA ALDIKO HIRIGINTZA - II <ul><li>Lau aldi bereizten dira: </li></ul><ul><ul><li>XIX. mendearen erdialdera arte </li></ul></ul><ul><ul><li>1850tik 1936ra arte </li></ul></ul><ul><ul><li>3. Gerra Zibila eta Gerraostea (1936-1959) </li></ul></ul><ul><ul><li>4. Garapenkeriaren etapa </li></ul></ul>
  17. 19. INDUSTRIA ALDIKO HIRIGINTZA - III XIX. mendearen erdialdera arte <ul><li>Hirietako populazio pilaketa txikia </li></ul><ul><li>Hirigintza tasa %24,6 </li></ul><ul><li>Zergatia: Industrializazioa- </li></ul><ul><li>ren ahultasuna </li></ul><ul><li>Hazkundeak probintzie- </li></ul><ul><li>tako hiribiruak bakarrik </li></ul><ul><li>ikutu zituen </li></ul>Ciudad Rodrigo
  18. 20. INDUSTRIA ALDIKO HIRIGINTZA - IV 1850tik 1936ra arte <ul><li>Hirien hazkundea nabarmena izan zen </li></ul><ul><li>Hirigintza tasa bikoiztu egin zen ( Gerraren besperan %40) </li></ul><ul><li>Industriak eragiten zituen hazkunderik handienak </li></ul><ul><li>Landatik hirietara jende ugari </li></ul>joan zen
  19. 21. INDUSTRIA ALDIKO HIRIGINTZA - V Gerra Zibila eta Gerraostea (1936-1959) <ul><li>Hazkundea geldiarazi zen </li></ul><ul><li>Hiriak hondatuta zeuden </li></ul><ul><li>Francok ez zuen hirigintza </li></ul><ul><li>suspertu hiri-populazioaren </li></ul><ul><li>artean babes gutxi zuelako. </li></ul><ul><li>Francok nekazaritza-politika bultzatu zuen. </li></ul><ul><ul><ul><li>Nekazaritza-populazioa landan geratzeko </li></ul></ul></ul><ul><li>Politika autarkikoaz oinarri-industria guneak hazi ziren : </li></ul><ul><ul><ul><li>Kantauri itsasoaren kosta, Bartzelona </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>eta Madril triangelua </li></ul></ul></ul>
  20. 22. INDUSTRIA ALDIKO HIRIGINTZA - VI Garapenaren etapa <ul><li>Ekonomiak eta hiriek hazkunderik handiena izan zuten </li></ul><ul><li>Arrazoia: Industriaren zabalkundea </li></ul><ul><li>Landa-exodoa </li></ul><ul><li>Hazkunde natural oso handia ( baby boom) </li></ul><ul><li>Hiriko biztanleria %30 hazi zen ekialdeko triangeluan </li></ul><ul><li>Hiri handien metropoli-inguruetan zerbitzu sektor modernoak kokatu ziren. </li></ul><ul><li>Turismoak Mediterraneoan </li></ul><ul><li>hirigintza bultzatu zuen </li></ul><ul><li>Bi mesetetako hiriburu </li></ul><ul><li>batzuk , ez industrializatuak, </li></ul><ul><li>hazi ziren ere . </li></ul>
  21. 24. INDUSTRIA OSTEKO HIRIGINTZA <ul><li>1975eko krisia dela eta hirigintzan eragina izan zuten aldaketa batzuk abian jarri ziren 1981etik aurrera </li></ul><ul><ul><li>Hirien hazkunde-erritmoa jaitsi egin da </li></ul></ul><ul><ul><li>2) Hirigintzako faktoreak aldatu egin dira </li></ul></ul><ul><ul><li>3) Hiri handienen hazkunde prozesua geldi egin da </li></ul></ul>
  22. 25. Hirigintza Prozesua Hiri populazioa landakoa baino handiagoa da lehenengo aldiz (1950) eta hazten 1991-tik udalerri handienek etengabe galtzen dute populazioa ertainen alde
  23. 26. Gaur egungo hirigintzaren joera <ul><li>Hirien hazkundearen erritmoa jaisten </li></ul><ul><li>da </li></ul><ul><li>Bi momentutan : </li></ul><ul><ul><li>Hirigintza-tasa </li></ul></ul><ul><ul><li>egonkortzen da. </li></ul></ul><ul><ul><li>2. Etapan: Hiriko biztanleek behera egin dute: </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Espainiako hiri gehienak lehenengo etapan daude. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>BH eta migrazioak murriztu direlako </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Desurbanizazioak metropoli handienak edo industria-hiriak astindu ditu </li></ul></ul></ul></ul>
  24. 27. 2- Hirigintzako faktoreak aldatu egin dira <ul><li>Industriak garrantzia galdu du hirigintza faktore gisa </li></ul><ul><ul><li>Krisia dela eta desindustrializazioa </li></ul></ul><ul><ul><li>Industriak espazioan barreiatzea joera duelako. </li></ul></ul><ul><li>- Salbuespenak: </li></ul><ul><ul><li>Metropoli handienek teknologia ugari duten sektore berriak erakartzen dituzte </li></ul></ul><ul><ul><li>Industria-tradizioa duten eskualdeetan </li></ul></ul><ul><li>Zerbitzuek hirigintza-prozesuan garrantzia dute </li></ul><ul><li>- Metropoli handienetan : </li></ul><ul><ul><li>Puntako jarduerak </li></ul></ul><ul><ul><li>Enpresen erabakitze- eta kudeaketa-guneak biltzen </li></ul></ul><ul><ul><li>Sektor horiek, oso mekanizatuta, eskulan gutxi behar dute </li></ul></ul>AGBAR dorrea Bartzelona
  25. 28. 3- Hiri handienen hazkunde prozesua geldi egin da <ul><li>Hiri ertainen, txikien eta landa espazioen mesedetan </li></ul><ul><ul><li>Faktoreak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hiriak jendez asetuta </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Jarduera ekonomikoen desentralizazio joera </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hirigintza barreiatu eta laisotu </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hiri inguru zabalagoetara hedatu da </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hala eta guztiz ere, hiri nagusiek bere garrantzia mantentzen dute: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Funtziorik aipagarrienak han kokatzen direlako </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Inguruko espazioko jarduerak kontrolatzen dituelako. </li></ul></ul></ul></ul>
  26. 29. HIRIAREN MORFOLOGIA - I <ul><li>Zer da? Hiriak duen kanpoko itxura, planoaren trama, da. </li></ul><ul><li>Hiriaren kokapena , egoera eta hauen -konbinazioen, planoa ren, eraikuntza eta lurzoruaren erabile ren eraginez sortzen da hiriaren morfologia </li></ul>
  27. 30. Kokapena Posizioa <ul><li>Espazio zehatza </li></ul><ul><li>Inguru fisikoa eta bere ezaugarriak </li></ul><ul><ul><li>Topografia </li></ul></ul><ul><li>Sorreraren arabera: </li></ul><ul><ul><ul><li>-Defentsa gunea </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>-Merkataritza </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>-Komunikabideak </li></ul></ul></ul>Inguru geografiko zabal batean duen kokapen erlatiboa: - Funtzioei lotuta : - Ibilbideen Kontrola - Komunikabideen gurutzea - Kokagune estretegiko militarra, komertziala ,…
  28. 31. Planoa, Eraikuntza eta Lurzoruaren erabilerak <ul><li>Plano mota : </li></ul><ul><ul><ul><li>Irregularra </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Erradiozentrikoa </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ortogonala </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Konplexua </li></ul></ul></ul><ul><li>Hiri-bilbea eta eraikitze lanak </li></ul><ul><ul><ul><li>Bilbea : eraikinen antolamendua </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Irekia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Itxia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Eraikin kolektiboak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Indibidualak </li></ul></ul></ul>
  29. 33. Lurzoruaren erabilerak <ul><li>Egoitzetarako </li></ul><ul><li>Merkataritzarako </li></ul><ul><li>Negozioetarako (BDC) </li></ul><ul><li>Industriarako </li></ul><ul><li>Ekipamenduetarako </li></ul><ul><li>Aisialdirako </li></ul>
  30. 35. <ul><li>ZABALGUNEA </li></ul><ul><li>HIRI-BILBE IREKIA </li></ul><ul><li>PLANO </li></ul><ul><li>ERREGULARRA </li></ul><ul><li>ALDE ZAHARRA </li></ul><ul><li>- HIRI-BILBE ITXIA </li></ul><ul><li>PLANO </li></ul><ul><li>IRREGULARRA </li></ul>
  31. 36. Harresiek hirien hazkundea itotzen zuten. Bartzelonan harresiak estrategikoak konsideratzen ziren. 1854.ean Espartero eta O´Donell gobernuak harresiak botatzea baimendu zuen. Zabalgunerako proiektuen lehiaketa. 1860.Ean hasi ziren zabalgunearen lanak.
  32. 37. HIRIAREN EGITURA Bartzelona XVII. mendean IES MUNGIA BHI - BATXILERGOKO 2. KURTSOA ESPAINIAKO GEOGRAFIA IRAKASLEA: Marije Aguillo
  33. 38. HIRIAREN EGITURA 1- INDUSTRIA AURREKO HIRIA: ALDE ZAHARRA 1.1 Industria aurreko aldiaren herentzia 1.2 Industria-aldiko aldaketak 1.3 Gaur egungo aldaketak 2 – INDUSTRIA ALDIKO HIRIA: HIRIKO ZABALGUNEA 2.1 Burgesen zabalgunea 2.2 Hiri-inguruko langileen auzoak eta industriaguneak 2.3 Auzoak lorategiekin 3- GAUR EGUNGO PERIFERIA ETA HIRIAN ORAINTSU IZANDAKO ERALDAKETAK 3.1 Periferiako egoitzen auzoak 3.1.1 Auzo marjinalak eta txabolak 3.1.2 Sustapen ofizialeko etxebizitzen auzoak 3.1.3 Sustapen pribatuko etxebizitza-poligonoak 3.1.4 Etxadi itxiaren zabalera 3.1.5 Familia bakarreko etxebizitzen inguruak 3.2 Industriaren eta ekipamenduen inguruak periferian Gidoia
  34. 39. INDUSTRIA AURREKO HIRIA: ALDE ZAHARRA <ul><li>1.1 Industria Aurreko Aldiaren Herentzia </li></ul><ul><li>1.2 Industria-aldiko aldaketak </li></ul><ul><li>1.3 Gaur egungo aldaketak </li></ul>Hiru momentutan
  35. 40. ALDE ZAHARRA <ul><li>1.1 Industria Aurreko Aldiaren Herentzia </li></ul><ul><li>a) Ezaugarri erkide </li></ul><ul><ul><ul><li>Harresiak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Planoa irregularra </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Erradiozentrikoa </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Lineala </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Koadrikula itxurakoa </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bilbea itxia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lurzoruaren erabilerak askotarikoak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gizarte-maila ezberdinak elkarrekin bizi ziren </li></ul></ul></ul><ul><li>b) Hiri erromatarra </li></ul><ul><ul><ul><li>Plano erregularra </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Adibideak: Zaragoza, Leon, Mérida eta Tarragona </li></ul></ul></ul><ul><li>c) Euskal Herriko hiriak </li></ul><ul><ul><ul><li>Plano erregularra (XI-XIV. m. bitartean sortu ziren </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>populaketa berrietan) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>- Donostia, Usurbil, Elgeta, Urretxu,... </li></ul></ul></ul>
  36. 41. <ul><li>c) Erdi Aroan </li></ul><ul><ul><li>Hiri musulmana </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Erdigunea (medina) harresiz inguratua </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Trazatua irregularra </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Erdigune horretatik kanpo: errebalak harresiz ere inguratua </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Hiri kristaua </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Harresiz inguratua </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Trazatua irregularra: erradiozentrikoa, lineala edo dama-jokoaren modukoa </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>d) Errenazimenduan </li></ul><ul><ul><li>Plano erregularreko auzo berriak </li></ul></ul><ul><ul><li>Eraikin berriak alde jendetsuenetan eraikiak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Plaza </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Udaletxea, Merkatuak, Jauregiak, Komentuak </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Fatxada uniformeko eraikinak </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Kale berriak ,” kale nagusiak” , eraiki ziren. </li></ul></ul></ul></ul>ALDE ZAHARRA-2
  37. 42. ALDE ZAHARRA-3 e) Barrokoan eta Ilustrazioan - Hiria edertu eta arrazional moduan trazatu zen - Perspektiban trazatutako kale zabal eta zuzenak - Plaza handiak, lorategiak eta arboladiak - Eraikin monumentalak - Hornikuntza- eta higiene- azpiegiturak hobetu ziren.
  38. 43. ALDE ZAHARRA- 4: Industria-aldiko aldaketak <ul><li>a) Planoan </li></ul><ul><ul><li>XIX. mendearen lehen erdian </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Desamortizazioa dela eta: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Kaleak eta plazak zabaldu ziren alde baloratsuenetan </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Trazadura zuzenak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>XIX. mendearen bigarren erdian eta XX. mendearen lehen herenean </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Bide handiak eraiki ziren eraikin dotorez inguratuta </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Alde zaharraren bilbea apurtu zen hainbeste kasutan </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Zabalgune burgesarekin eta trenbide geltokiarekin lotzen dira. </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Eraikin berriek funtzio tertziarioa izango dute. </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Berrikuntzen helburua: Lurzoruaren balioa handitzea . </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>1960ko berrikuntza-politiken xedeak </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Lurzoruaren errentagarritasuna bilatzen zen </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Alde zaharreko planoaren zati batzuk suntsitu ziren </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Trazatuaren aldaketa. </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  39. 44. ALDE ZAHARRA- 5: Industria-aldiko aldaketak <ul><li>b) Bilbea: </li></ul><ul><ul><li>Dentsifikazio prozesua </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Desamortizazioa dela eta eraikin erlijioso asko erabilera berriekin: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Erakundeen egoitzak, ospitalak, koartelak, liburutegiak, museoak,.. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Historizismoaren eta material berrien eragina eraikinetan </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>1960ko hamarkadan eraikin berri eta altuagoak egin ziren </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Lurzoruaren erabilera </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tertziarizazio prozesua </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>(1960ko hamarkadan </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>guztiz indartuta) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Ondorioak: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lurzoruaren prezioa gareztitzea </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Pilaketa-arazoak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Eraikinak hondatzea </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>(joeraren aldaketa) </li></ul></ul></ul>Brigadas de Navarra enparantza (Museo Etnografikoa)
  40. 45. ALDE ZAHARRA- 6: Industria-aldiko aldaketak <ul><li>Gizarte klaseei erreparatuz gero </li></ul><ul><li>- Gizarte-zatiketaren prozesua </li></ul><ul><li>bizkortu zen </li></ul><ul><li>- XIX. mendearen amaieratik </li></ul><ul><li>industria-burgesiak alde </li></ul><ul><li>zaharretako espazio baloratuenak </li></ul><ul><li>eskuratu zituen </li></ul><ul><li>- Gero, zabalgune berrietara joan zen </li></ul><ul><li>- Alde zaharren degradazioa </li></ul><ul><li>eta utzikeria </li></ul>Bartzelonako alde industriala (XIX. mendekoa)
  41. 46. ALDE ZAHARRA- 7 : Industria osteko aldia (1975etik aurrera) <ul><li>Zaharberritze integratutako politikak </li></ul><ul><li>Abiatu ziren. </li></ul><ul><ul><ul><li>Planoan </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Kaleak oinezkoentzat mugatu dira. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Eraikuntzan </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Eraikin historikoak zaharberritu dira. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Diru laguntzak eman dira </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lurzoruaren erabileran </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Etxebizitza erabilera berreskuratu da eta beste jarduerekin lotzen da. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Turismoa, Kultura,…. Hiri-sustapenerako politiken zutabeetako bat dira. </li></ul></ul></ul></ul>
  42. 47. INDUSTRIA ALDIKO HIRIA: ZABALGUNE BURGESA <ul><li>Hirien hazkundeari erantzuna izan zen. </li></ul><ul><li>Kasu batzutan harresiak bota ziren eta beren lekuan bulebarrak eraiki ziren . </li></ul><ul><li>Espazio berri horietan burgesen ideiak islatu ziren: </li></ul><ul><ul><ul><li>Ordena ( plano erregularra ) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Higienea ( zoladurak, estolderiak, espazio berdeak, uraren hornikuntza,..) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Etekin handiak lortzea (etxebizitazk, dendak eta garraioak eraikitzea ) </li></ul></ul></ul><ul><li>Hiriaren gizarte segregazioa suposatu zuen </li></ul>
  43. 48. 2.1 Burgesen zabalgunea -2 <ul><li>Plano erregularra </li></ul><ul><ul><li>Espazio arrazionalak eta funtzionalak </li></ul></ul><ul><ul><li>Dentsitate txikikoa. </li></ul></ul><ul><ul><li>Eraikinean artean: jauregiak, lorategidun etxeak, edo estilo historizista zuten eraikinak zeuden. </li></ul></ul><ul><ul><li>Erabilera: burgesen etxebizitzak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Zabalgune goiztiarrenak: Bartzelona n, Ildefonso Cerda ; Madrilen . Carlos María de Castro, Bilbon , Alzola,Atxukarro eta Hoffmeyer </li></ul></ul>Indautxuko eskolak
  44. 49. Zabalgunea: Espazio arrazionala eta funtzionala Hiri zaharren pilaketa- eta higiene faltaren aurrean espazio zabalak eta ondo antolatuta sortuku ditu burgesiak.
  45. 50. HIRI BURGESA. ZABALGUNEA ETA EKIPAMENDUAK <ul><li>Kale zabalak </li></ul><ul><li>Zerbtitzuak </li></ul><ul><li>Langileentzako auzoak </li></ul>
  46. 51. 2.1 Burgesen zabalgunea-3 <ul><li>b) Denborarekin bilbearen </li></ul><ul><li>dentsifikazioa </li></ul><ul><ul><li>Etxadi itxiak eta altuera handiko eraikinak, batez ere 1960tik aurrera. </li></ul></ul><ul><ul><li>Zabalguneek kokapen zentrala hartu zuten. </li></ul></ul><ul><ul><li>Garraioek hiriaren alde guztiak lotzen dituzte . </li></ul></ul><ul><ul><li>Lurzoruaren erabilera : </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Funtzio tertziarioa garrantzia hartuz joan zen: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>d endak, bankuak, bulegoak, </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>enpresen egoitzak,… </li></ul></ul></ul>
  47. 52. Fotografía de la estación del Paseo Imperial a finales del siglo XIX
  48. 53. 2.2 Hiri-inguruko langileen auzoak eta industria-guneak <ul><li>XIX. mendean: </li></ul><ul><ul><li>Hiriaren alde zaharraren gune onenetan eta </li></ul></ul><ul><ul><li>zabalgune modernoetan: burgesia </li></ul></ul><ul><ul><li>Hiriaren periferian. </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Garraioak: trenbidea, tranbia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zerbitzuak: merkatua, hilterria,.. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lantegiak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Langileen auzo marjinalak </li></ul></ul></ul><ul><li>a) Sortzerakoan </li></ul><ul><ul><li>Langileen auzoek askotariko planoa zuten </li></ul></ul><ul><ul><li>Periferiako landa-lurzoruan eta kontrolik gabe sortzen ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>Bilbea itxia eta dentsitate handikoa </li></ul></ul><ul><ul><li>Kalitate urriko eta tamaina txikiko eraikuntzak </li></ul></ul><ul><ul><li>Etxeak eta lantegiak elkarrekin sortu ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>Zerbitzuak eta ekipamenduak urriak </li></ul></ul><ul><ul><li>Gune osasungaitz eta kaltegarriak ziren </li></ul></ul>
  49. 54. 2.2 Hiri-inguruko langileen auzoak eta industria-guneak <ul><li>b) Gaur egun </li></ul><ul><ul><li>Industria instalazioek ez dute trenbidearen menpekotasunik </li></ul></ul><ul><ul><li>Errepideak hartu du garrantzia </li></ul></ul><ul><ul><li>Industria-lurzoruak balio handia lortu du: </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Industria batzuk krisian sartu dira </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Beste Industria batzuk hirietatik urrundu dira </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Orube horietan zerbitzu instalakuntzak sortu dira </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Poligono industrial berriak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Salmenta azalera handiak,.. </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Langileen auzoak hiriaren barruan geratu dira </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Hoberen komunikatuta daudenak berritu dira: populazioa ordeztu da </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Urrunen daudenak espazio marjinalak izaten jarraitzen dute </li></ul></ul></ul></ul>Casas baratas construídas por Altos Hornos de Vizcaya (1916)
  50. 55. 2.3 Auzoak lorategiekin <ul><li>XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen lehen herenean </li></ul><ul><li>Ideia higienistek eta naturalistek eraginagatik </li></ul><ul><ul><ul><li>Ebezener Howard : lorategi-hiriak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Langileentzako eta klase ertainentzako eginda </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Etxebizitza osasungaitza desegiteko asmoz </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hiri lineala (Arturo Soria) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gizarte-zatiketa apurtu nahian </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Familia bakarreko etxebizitzak kale 40 metroko zabalerako ertzeetan </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Oinarrizko zerbitzuak </li></ul></ul><ul><ul><li>izango zituen: tranbia, </li></ul></ul><ul><ul><li>trenbidea, lorategia, </li></ul></ul><ul><ul><li>ura, elektrizitatea, </li></ul></ul><ul><ul><li>estolderia </li></ul></ul><ul><ul><li>Madrileko periferia </li></ul></ul><ul><ul><li>osoa inguratu nahi </li></ul></ul><ul><ul><li>izan zuen </li></ul></ul>
  51. 56. Gaur egun: hiri lineala Madril handitan txertatuta Arturo Soria kalea 1960.ean
  52. 57. LORATEGI-HIRIA Zurbaranbarri (Bilbo) Ebenezer Howard Garden Cities of To-morrow (1902)
  53. 58. Etxe merkeak Torre Urizar (1921) Ricardo Bastida
  54. 59. GAUR EGUNGO PERIFERIA ETA HIRIAN ORAINTSU IZANDAKO ERALDAKETAK <ul><li>Gerra Zibilaren ostean eraikitze-jarduerak gutxi izan ziren </li></ul><ul><ul><ul><li>Material faltagatik </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Nekazaritza sustapenagatik </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>1950etik aurrera hirien hazkundea handia izan zen: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Demografiagatik </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Industria eta zerbitzuen garapenagatik </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Gaur egungo joera hiria desentralizatzea da </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hiri eta landaren arteko mugak bereizgaitzak (barruti suburbanoak) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Jarduera ekonomikoak nahiz biztanleenak periferietara eramaten ari dira </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hiri aglomerazio berriak funtzio ezberdinekin sortzen ari dira </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gaur egungo periferiaren zatiketa funtzionala eta soziala: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Bizilekuen auzoak </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Industria inguruak </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Ekipamendu inguruak </li></ul></ul></ul></ul>
  55. 60. Periferiako egoitzen auzoak <ul><li>Auzo marjinalak </li></ul><ul><li>Legez kanpoko lurzoruan eraikitzen da: hirigintza-antolaketarik gabe </li></ul><ul><ul><ul><li>Norberak egindako etxebizitzak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Oinarrizko zerbitzurik gabe (ura, elektrizitatea, saneamendua) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Txabolak </li></ul></ul></ul><ul><li>1950ko hamarkadan izan zuten gorakadarik handiena </li></ul><ul><li>Azken urteetan: Gizarte-laguntzako etxebizitza auzoak eraikitzen ari dira txabolak suntsitzeko </li></ul>
  56. 61. Sustapen ofizialeko etxebizitzen auzoak <ul><li>1940 eta 1960 bitartean garatu ziren gehien. </li></ul><ul><li>Lalguntza ofizialekin sortutako auzoak ziren: prezio mugatua </li></ul><ul><li>Etxebizitza gabezia murrizteko </li></ul><ul><li>Eraikuntza irekia izan zen </li></ul><ul><ul><ul><li>Bloke isolatu eraiki ziren </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bloke monotonoak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kalitate gutxikoak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zerbitzu eta ekipamendu falta </li></ul></ul></ul><ul><li>Gaur egun zaharberritze planak abian jarri dira </li></ul>
  57. 62. 1950 eta 1970 bitarteko urbanizazioa
  58. 64. Sustapen pribatuko etxebizitza-poligonoak <ul><li>1960tik aurrera sortu ziren </li></ul><ul><ul><li>Lurzoruaren espekulazio handia eta kontrol gutxi </li></ul></ul><ul><ul><li>Bilbe irekia edo dorreen bidez antolatuta </li></ul></ul><ul><ul><li>Altuera eta dentsitate gehiegikoak </li></ul></ul><ul><ul><li>Kaleen trazatua ordenik gabekoa </li></ul></ul><ul><ul><li>Eraikin geometrikoa: </li></ul></ul><ul><ul><li>hiri-paisaia monotonoa </li></ul></ul><ul><ul><li>Poligono horiek </li></ul></ul><ul><ul><li>bizilekuak ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>Dendak eta hornidurak </li></ul></ul><ul><ul><li>leku zehatz batzuetan </li></ul></ul><ul><ul><li>pilatu ziren </li></ul></ul>
  59. 65. Gaur egungo periferia <ul><li>Etxadi itxia </li></ul><ul><ul><li>1980 eta 1990 bitartean </li></ul></ul><ul><ul><li>Altueran eraikitako etxadiak berreskuratu </li></ul></ul><ul><ul><li>ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>Dentsitateak gero eta handiagoak ziren </li></ul></ul><ul><ul><li>Erabilera kolektiboko gunea zuten: </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Lorategiak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Haurren jolasak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Igeritokia </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Klase ertainetarako </li></ul></ul><ul><li>Familia bakarreko eta ekipamenduen inguruak periferian </li></ul><ul><ul><li>1980tik aurrera hedatu ziren periferian </li></ul></ul><ul><ul><li>Ideologia ekologista edo berdea zuten erdiko </li></ul></ul><ul><ul><li>klaseentzako </li></ul></ul><ul><ul><li>Automobilaren erabilera masiboa </li></ul></ul><ul><ul><li>Bilbe irekiko eraikin indibidualak </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Bakakrtuak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Elkarri-atxikiak </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  60. 66. Industriaren ekipamenduen inguruak periferian <ul><li>Periferiako hiriko sarbide nagusien ondoan industria eta ekipamenduak kokatzen dira </li></ul><ul><ul><li>Lurzorua merkea eta hiriaren hurbiltasuna </li></ul></ul><ul><ul><li>a) 1950 eta 1960ko hamarkadetan </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Industria inguruak eta industria-poligonoak kontrolik gabekoak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gaur egun industria-espazio berriak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Enpresa-parkeak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Parke teknologikoak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Kalitate handiko ingurumenak </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><li>b) Ekipamenduen inguruak </li></ul><ul><ul><ul><li>Merkataritza </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Aisia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Eskolak, Hospitalak,…. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Administrazio-zentruak, e.a. </li></ul></ul></ul>

×