Your SlideShare is downloading. ×
0
EUSKAL HERRIKO ERLIEBEA<br />2. BATXILERGOKO GEOGRAFIA<br />IES MUNGIA BHI  -  Irakaslea: Marije AGUILLO<br />
Kokapenaren ezaugarriak<br />41º 54’ – 43º 32’  arteko Ipar Latitudean<br />Bizkaiko Golkora begira<br />Erliebea: E-M nor...
Geomorfologiaren historia<br />Lehen Aroa edo Paleozoikoa(600-225 milioi urte)<br />Orogenia hertziniarra<br />   Ebroren ...
Geomorfologiaren historia - 2<br /> Hirugarren Aroa (66 – 1,8 milioi urte)<br />Orogenia alpetarra (Eozenoan)<br />Erliebe...
Metaketa alubiala<br />Hareharri eta kararri hareatsua<br />Konglomeratuak<br />Arbelak, eskistoak, dolomiak,<br />Igeltsu...
Euskal Erliebearen ezaugarriak<br />Cenozoikoan, orogenia Alpetarrarekin sortuak<br />Euskal Mendiak estrukturalki Pirinio...
ERLIEBE UNITATE HANDIAK<br />Pirinioak<br />Ardatza axiala<br />Barrualdeko mendilerroak<br />Barrualdeko sakonunea<br />K...
PIRINIOAK<br />Itxura latzekoa kuaternarioan jasandako higaduragatik<br />Ibaiena<br />Glaziarrena<br />Mendilerro alpetar...
ARDATZEKO PIRINIOA<br />Erronkariko ekialdetik  Bortzirietako mazizoraino (Cinco Villas)<br />Euskal gaiurrik altuenak, ma...
HIRU ERREGEEN MAHAIA – La Mesa de los Tres Reyes<br />2.444 m:<br />Erliebe monoklinalak oso nabariak dira<br />
PIRINIOEN HEGO ISURIALDEAA) Barrualdeko mendikateak<br />Material sekundarioz osatutako mendilerroa.<br />Ardatzari itsats...
BARRUALDEKO SAKONUNEA<br />Lunbier zintzurratik Iruñeraino (Arakil igarobidetik Gasteizko lautadarekin komunikatzen da) <b...
Irati ibaiak Lumbier zintzurra eratu du<br />
Arakil<br />igarobidea<br />Lumbierreko zintzurra<br />
Galdameseko eta Trianoko mendiak<br />Aiako Harria<br />Bortziriko Mazizoa<br />Iruneko sakonunea,<br />
KANPOALDEKO MENDIKATEAK<br />Leire, Izko,Alaitz, eta Erreniega (El Perdón)<br /> Ebroko sakonunearen gaineko     <br />   ...
Euskal Mendiak<br />Euskal mendiak uren banalerroaren iparraldean<br />a) Kostako mendikate tertziarioa<br />b) Kostako Ip...
Antiklinorioa<br />b<br />Sinklinorioa<br />c<br />d<br />
Euskal mendiak  banalerroaren iparraldean<br />Ezaugarriak<br />Kostaren paraleloak (IM-HE)<br />Bidasoa ibaitik Barbadun ...
Kostako Mendiak<br />Jaizkibel<br />a) Kostako mendikate<br />        tertziarioa<br />Getariatik Hondarribiaraino<br />Ja...
b) Kostako Ipar antiklinorioa<br /><ul><li> Bortzirietako mendikatetik   </li></ul>   Matxitxako lurmuterreraino   <br />(...
Izarraitz (1.026 m)
Arno (602 m)
Sollube (684 m)</li></ul>- Erliebe karstikoa: dolinak                               eta lenarrak<br />Arno-ren lerrokatzea...
c) Bizkaiko sinklinorioa<br />Punta Galeatik Bortzirietako Mazizorantzako norabidea <br />Kostako antiklinorio eta Bizkaik...
Kostako antiklinorioa<br />Sollube,   Arno, Izarraitz,  Ernio<br />Antiklinorio eta Sinklinorioren <br />eskema<br />Bizka...
B<br />Ebaketa topografikoa<br />A<br />
FLYSCH (Zarauz)<br />
Plentziako kosta (Flysch harria)<br />
San Vicente de la Barquera (Kantabria)<br />Kareharria<br />Barrikako kosta<br />(Flysch)<br />
d) Bizkaiko antiklinorioa<br />Bortzirietako mazizotik Ordunteko mendietaraino<br />Aralar (1427 m), Aizkorri (1554 m), An...
URBIAKO LANDA: Sinklinal eskegia<br />
Flysch-aren aldetik higatu da antiklinala hustuz<br />
Arantzazu<br />Erliebe monoklinalaren adibidea<br />
ALDAPA ERLIEBEA (Galdames)Egitura monoklinala<br />
2. Hegoaldeko mendikatea eta arroak<br />a) Arabako Lautada<br />b) Mendebaldeko mendikateak<br />c) Erdialdeko mendikatea...
2 Hegoaldeko mendikatea eta arroak<br />Mediterraneoko isurialdean Araba eta Nafarroaren artean<br />Material ugarienak Go...
A) Arabako Lautada<br />Pirineo aurreko sakonune jarraipena da <br />Arakil ibaiaren korridorearen bidez bat egiten du Iru...
b) Mendebaldeko mendikateak<br />Salvada,  Arkamo, Badaiak,  (Urduña hegoaldean) <br />Mendikateek mendebaldetik ixten  du...
Erdialdeko mendikateak<br />Araba eta Nafarroako lurraldeetan <br />     zehar hedatzen dira<br />Pirinioetako koanpoaldek...
BERIAIN (San Donatoko Mendiserra) Nafarroaren mendebaldean <br />Altsasutik ikusita<br />
Urbasa<br />Mendizerra<br />Goikoaldea<br />Forma ahurra<br />Du. Sinklinal eskegia da eta.<br />
Sierra de Aralar / Aralar Mendizerra azkenean Urbasako profila ikusten da. Bien artean Arakil ibaia doa bi sakonuneak komu...
d) Hegoaldeko mendikateak<br /><ul><li>M-tik-E-ra
  Kantauriko mendilerroa
 Toloño eta
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Euskal herriko erliebe

17,159

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
17,159
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
26
Actions
Shares
0
Downloads
114
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Euskal herriko erliebe"

  1. 1. EUSKAL HERRIKO ERLIEBEA<br />2. BATXILERGOKO GEOGRAFIA<br />IES MUNGIA BHI - Irakaslea: Marije AGUILLO<br />
  2. 2. Kokapenaren ezaugarriak<br />41º 54’ – 43º 32’ arteko Ipar Latitudean<br />Bizkaiko Golkora begira<br />Erliebea: E-M norabidean<br />Ur-muga atlántiko-mediterranearrak <br /> Euskal Herria erdibitzen du bi isurialde oso disimetrikoetan:<br />Ipar isurialdea 50 km baino gutxiago itsoraino<br />Isurialde mediterranearra: ibai luzeagoak<br />Tontorrik gehienak 700 – 1500 arteko m altitudean daude<br />Aizkorri<br />
  3. 3. Geomorfologiaren historia<br />Lehen Aroa edo Paleozoikoa(600-225 milioi urte)<br />Orogenia hertziniarra<br /> Ebroren mendigunea<br /> Higadura prozesua<br />Bigarren Aroa edo Mesozoikoa( 225 – 66 milioi urte)<br />Sedimentazioa Euskal fosan<br />Salvada Mendizerra<br />
  4. 4. Geomorfologiaren historia - 2<br /> Hirugarren Aroa (66 – 1,8 milioi urte)<br />Orogenia alpetarra (Eozenoan)<br />Erliebe unitateak:<br />Pirinioak eta Euskal-Kantabriar mendikatea<br />Erribera, Arabar-errioxa, Nafarroako erdialdea eta Akitaniako arroa urpean <br />Ebroko eta Akitaniako sakonuneak sedimentazioz bete ziren<br />Trebiño-Biasteriko lakuko urak Erriberakora hustu ziren Las Conchas de Haron irekitako zulo batean barrena<br /> Laugarren Aroa (1,7 milioi urte gaurkoraino)<br />Sedimentazio kuaternarioa<br />
  5. 5. Metaketa alubiala<br />Hareharri eta kararri hareatsua<br />Konglomeratuak<br />Arbelak, eskistoak, dolomiak,<br />Igeltsuak, margak<br />Konglomeratuak<br />Flysch, kare-harri, margak<br />Buztinak, limoak<br />Kareharria<br />Hareharriak<br />konglomeratuak<br />Buztinak<br />GEOLOGIA HISTORIKOAREN MAPA<br />
  6. 6.
  7. 7. Euskal Erliebearen ezaugarriak<br />Cenozoikoan, orogenia Alpetarrarekin sortuak<br />Euskal Mendiak estrukturalki Pirinioen jarraipena dira.<br />Bere harri nagusiak:<br /> Flysch uren banalerrotik iparralderantz nagusitzen da, <br /> Kareharria lurralde osoan. <br /> Material paleozoikoak Pirinioen ardatzan eta EAE-ren ekialdean (Aiako Harria) <br />Ez dira garaiak oso altuak (Pirinioak izan ezik) eta bere altitudeak ekialdetik mendebalderantz joaten dira jaisten.<br />Erliebe forma nagusiak :<br />monoklinalak dira (ikusgarria da forma hau Jaizkibel eta Salvada m-an)<br />sinklinal eskegiak eta <br />erliebe karstikoa (Gorbeia, Aizkorri, Urbasa,...)<br />
  8. 8. ERLIEBE UNITATE HANDIAK<br />Pirinioak<br />Ardatza axiala<br />Barrualdeko mendilerroak<br />Barrualdeko sakonunea<br />Kanpoaldeko mendilerroak<br />Euskal Mendiak<br />Kostako antiklinorioa<br />Bizkaiko sinklinorioa<br />Bizkaiko antiklinorioa<br />Uren banalerrotik hegoaldeko erliebea<br />Gasteizko lautada <br />Erdialdeko mendikateak<br />Mendebaldeko eta Hegoaldeko mendilerroak<br />Ebroko Sakonunea (Bardeak)<br />
  9. 9. PIRINIOAK<br />Itxura latzekoa kuaternarioan jasandako higaduragatik<br />Ibaiena<br />Glaziarrena<br />Mendilerro alpetar tipikoa<br />Monte Perdido<br />
  10. 10. ARDATZEKO PIRINIOA<br />Erronkariko ekialdetik Bortzirietako mazizoraino (Cinco Villas)<br />Euskal gaiurrik altuenak, material kretazikoak eta azelaratze magmatikoak<br />Oroz-Betelu mazizoa (Auñamendi , 2.504 m; Hiru Errege Mahaia, 2.444 m: Orhy, 2021 m))<br />Aldudeko Mazizoa (Quinto Real)<br />Bortziriko Mazizoa (Cinco Villas)<br />Aiako Harria (Mendebaldeena, 800 m))<br />Batolito granitikoa<br />Mendi ez oso garaia baina malda handikoa<br />Ibaien jarduera, Bidasoa,oso bizia da eta <br /> haitzarte sakonak sorrarazi ditu: Botziriko mazizoan material paleozolikoak eta magmatikoak <br /> (Eskistoak, harbelak, kuartzitak, granitoak) agertzen dira.<br />Aiako Harria<br />
  11. 11.
  12. 12. HIRU ERREGEEN MAHAIA – La Mesa de los Tres Reyes<br />2.444 m:<br />Erliebe monoklinalak oso nabariak dira<br />
  13. 13. PIRINIOEN HEGO ISURIALDEAA) Barrualdeko mendikateak<br />Material sekundarioz osatutako mendilerroa.<br />Ardatzari itsatsita<br />Kareharriak eta hareharriak , margak eta flysch material nagusiak<br />Horma bertikalak eta gain malkarrak<br />
  14. 14.
  15. 15. BARRUALDEKO SAKONUNEA<br />Lunbier zintzurratik Iruñeraino (Arakil igarobidetik Gasteizko lautadarekin komunikatzen da) <br />Flysch-en eta tuparrien <br /> sektoreak bereiz daitezke<br />Erliebea: lerrokatzez eta sakonunez paraleloak (E-M)<br />Sare hidrografikoak perpendikularki ebakitzen ditu arroilak eratuz<br />Lumbierreko zintzurra<br />
  16. 16. Irati ibaiak Lumbier zintzurra eratu du<br />
  17. 17. Arakil<br />igarobidea<br />Lumbierreko zintzurra<br />
  18. 18. Galdameseko eta Trianoko mendiak<br />Aiako Harria<br />Bortziriko Mazizoa<br />Iruneko sakonunea,<br />
  19. 19. KANPOALDEKO MENDIKATEAK<br />Leire, Izko,Alaitz, eta Erreniega (El Perdón)<br /> Ebroko sakonunearen gaineko <br /> zamaldura edo lerradura- mantoak<br />Leire eta Alaitz mendi zakarrak<br />Izko eta Erreniega profil biribulduagoak<br />Erreniega Mendizerra<br />
  20. 20. Euskal Mendiak<br />Euskal mendiak uren banalerroaren iparraldean<br />a) Kostako mendikate tertziarioa<br />b) Kostako Ipar antiklinorioa<br />c) Bizkaiko sinklinorioa<br />d) Bizkaiko antiklinorioa<br />Hegoaldeko mendikate eta arroak, uren banalerroaren hegoaldean<br />Arabako lautada<br />Mendebaldeko mendikateak<br />Erdialdeko mendikateak<br />Hegoaldeko mendikateak<br />Ebroko sakonunea<br />
  21. 21. Antiklinorioa<br />b<br />Sinklinorioa<br />c<br />d<br />
  22. 22. Euskal mendiak banalerroaren iparraldean<br />Ezaugarriak<br />Kostaren paraleloak (IM-HE)<br />Bidasoa ibaitik Barbadun <br /> ibaiaraino<br />Flysch, kareharria eta hareharria <br /> harri nagusiak<br />Aralarr-ean glaziarismo <br /> aztarna batzuk<br />Erliebe monoklinalak eta sinklinal eskegiak forma nagusiak<br />Modelatu karstikoa (Gorbea eta Aralar bi adibide)<br />Itsasotik barrukalderantz lau unitate bereizten dira<br />Sierra de Elguea (Aizkorriren hegoaldean)<br />
  23. 23. Kostako Mendiak<br />Jaizkibel<br />a) Kostako mendikate<br /> tertziarioa<br />Getariatik Hondarribiaraino<br />Jaizkibel-Mendizorrotz (410 m) -Ulia lerrokadura<br />Erliebe monoklinala<br />Hareharria <br /> nagusia hareharria<br />
  24. 24. b) Kostako Ipar antiklinorioa<br /><ul><li> Bortzirietako mendikatetik </li></ul> Matxitxako lurmuterreraino <br />(Bermeo-Tolosa norabidea):<br />Ekialdetik Mendebalderantz<br /><ul><li>Ernio (1.072 m)
  25. 25. Izarraitz (1.026 m)
  26. 26. Arno (602 m)
  27. 27. Sollube (684 m)</li></ul>- Erliebe karstikoa: dolinak eta lenarrak<br />Arno-ren lerrokatzea<br />
  28. 28. c) Bizkaiko sinklinorioa<br />Punta Galeatik Bortzirietako Mazizorantzako norabidea <br />Kostako antiklinorio eta Bizkaiko sinklinorioen arteko eskualde uhiunduna<br />Unbe (301 m), Bizkargi (563 m), Oiz (1.026 m), Urko (700 m), Elosua (700 m), Murumendi (864 m)<br />Litologia nagusia: flysch (kare-harriak, margak) eta basalto azaleratzea (Fruiz)<br />Erliebe forma biribilduak<br />Ibai-haran estu eta sartuak, Butroi eta Ibaizabal kasuak izan ezik<br />
  29. 29. Kostako antiklinorioa<br />Sollube, Arno, Izarraitz, Ernio<br />Antiklinorio eta Sinklinorioren <br />eskema<br />Bizkaiko Sinklinorioa<br /> Bizkaiko Antiklinorioa<br />
  30. 30. B<br />Ebaketa topografikoa<br />A<br />
  31. 31. FLYSCH (Zarauz)<br />
  32. 32. Plentziako kosta (Flysch harria)<br />
  33. 33. San Vicente de la Barquera (Kantabria)<br />Kareharria<br />Barrikako kosta<br />(Flysch)<br />
  34. 34. d) Bizkaiko antiklinorioa<br />Bortzirietako mazizotik Ordunteko mendietaraino<br />Aralar (1427 m), Aizkorri (1554 m), Anboto, Gorbeia (1.475 m) Ganekogorta (998 m) eta Ordunteko m. eratzen dute (E-M)<br />Litologia mesozoikoa: <br />kareharriak<br />Erliebe karstikoak<br />Erliebe monoklinalak <br />Aldapa morfología nagusi<br />Larrunarri/Txindoki desde el collado de Otola.<br />
  35. 35. URBIAKO LANDA: Sinklinal eskegia<br />
  36. 36.
  37. 37. Flysch-aren aldetik higatu da antiklinala hustuz<br />
  38. 38. Arantzazu<br />Erliebe monoklinalaren adibidea<br />
  39. 39. ALDAPA ERLIEBEA (Galdames)Egitura monoklinala<br />
  40. 40. 2. Hegoaldeko mendikatea eta arroak<br />a) Arabako Lautada<br />b) Mendebaldeko mendikateak<br />c) Erdialdeko mendikateak<br />d) Hegoaldeko mendikateak<br />e) Ebroko sakonunea<br />
  41. 41. 2 Hegoaldeko mendikatea eta arroak<br />Mediterraneoko isurialdean Araba eta Nafarroaren artean<br />Material ugarienak Goi-Kretazikokoak eta Tertziarioak<br />Sinklinal zintzilikatuak eta erliebe monoklinalak egitura-formak<br />Sare hidrografikoak Ebron du oin-maila,<br />Ibai-terrazak eta haran irekiagoak<br />
  42. 42. A) Arabako Lautada<br />Pirineo aurreko sakonune jarraipena da <br />Arakil ibaiaren korridorearen bidez bat egiten du Iruña eta Lunbierrekin<br />Sinklinorio forma erliebe hondoratuta <br />Batez besteko 500-600 m-ko altitudea<br />
  43. 43. b) Mendebaldeko mendikateak<br />Salvada, Arkamo, Badaiak, (Urduña hegoaldean) <br />Mendikateek mendebaldetik ixten dute Arabako lautada<br />Kareharri eta margak dira material nagusiak<br />Malda-erliebeak eta<br />kluse izeneko <br /> formazioak <br /> (Baia ibaiak eginikoa <br /> adibidez)<br />Salvada Mendizerra<br />
  44. 44.
  45. 45. Erdialdeko mendikateak<br />Araba eta Nafarroako lurraldeetan <br /> zehar hedatzen dira<br />Pirinioetako koanpoaldeko mendikateen jarraipena<br />Andia, Urbasa, eta Gasteizko mendiak(E-M)<br />Andia eta Urbasa sinklinan zintzilikatuarenegitura Lizarragoko failak erdibanatuta<br />Gasteizko mendiek Lautada eta Trebiñoko sakonunea bereizten dituzte<br />Trebiñoko arroa, Gasteizko mendiek eta Toloño mendikateen artean, sinklinak esekia.<br />
  46. 46. BERIAIN (San Donatoko Mendiserra) Nafarroaren mendebaldean <br />Altsasutik ikusita<br />
  47. 47. Urbasa<br />Mendizerra<br />Goikoaldea<br />Forma ahurra<br />Du. Sinklinal eskegia da eta.<br />
  48. 48. Sierra de Aralar / Aralar Mendizerra azkenean Urbasako profila ikusten da. Bien artean Arakil ibaia doa bi sakonuneak komunikatzen (Iruñakoa eta Gasteizkoa)<br />
  49. 49. d) Hegoaldeko mendikateak<br /><ul><li>M-tik-E-ra
  50. 50. Kantauriko mendilerroa
  51. 51. Toloño eta
  52. 52. Kodes mendizerrak
  53. 53. Trebiñoko arroa eta </li></ul> Errioxa bereizten ditu.<br /><ul><li> Aldapa erliebeak</li></ul>Kantauriko m.<br />Errioxa<br />Kantauriko m.<br />Toloño m.<br />
  54. 54. Ebroren sakonunea<br />Iparraldean Kantauriar, Andia, Urbasa eta Izko mendizerrek<br />Hegoaldean Ebro Ibaiak mugatzen dute sakonunea<br />Aro Tertziarioko kubeta sedimentarioa<br />Hasieran, Sakonune endorreikoa, itsas-sedimentazioa, gero kontinentala<br />Tertziarioaren amaieran penintsula goratu eta Mediterraneoa hondoratzean, Ebro ibaia itsasora iritsi zen<br />Gaur egungo erliebea eratu zen: glazis- eta terraza mailarekin<br />
  55. 55. Erdialdeko Nafarroakosakonunea<br />Aintzira endorreiko tertziarioaren ertzean egon zen<br />Hareharriak, kareharriak eta konglomeratuak<br />Kuaternarioko higadurak: <br />Aldapa eta gandor<br /> -erliebea sortu ditu<br />Material bigunagoen<br /> azaleratzea: marga,<br /> buztin, igeltsua<br />
  56. 56. Bardea Zuria<br />Litologiarren ezaugarria: higadurari erresistentzia maila desberdina geruzen txandaketa<br />Materialak: igeltsuak, igeltsu-margak, buztin gorriak, hareharriak eta kareharria material garrantzitsuena.<br />Erliebea: muino lekukoak, paramoak eta karkabak<br />Bardea Beltza<br />Kararrizko plataforma, behe-geruzak babesten dituena da.<br />Bardeak<br />
  57. 57. Bardea zuria<br />Bardea beltza<br />
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×