Your SlideShare is downloading. ×
0
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
артериска хипертензија
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

артериска хипертензија

3,611

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
3,611
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. OhridskI Univerzitet „Sv Kliment“- BitolaVISOKA MEDICINSKA [KOLA - BITOLA<br /> <br />ARTERISKA HIPERTENZIJA<br />DIPLOMSKA RABOTA -<br />Kandidat:<br />Aleksandra Koneska<br />Op{tamedicinskasestra<br />
  • 2. VOVED<br />Hipertenzijata ~esto ozna~ena kako HTA vo lekarskite izve{tai e latinski termin koj ozna~uva ,,poka~en krven pritisok“. Normalnite vrednostи na krvniot pritisok se 120-130 /80-85 mmHg , {to e i celta na sekoja terapija za poka~en KP. Site ostanati vrednosti nad ovie ozna~uvaat poka~en krven pritisok. Duri i kaj lica so t.n. visoko normalni vrednosti na KP od 130-140/85-90 mmHg, ima pogolema za~estenost na kardiovaskularni zaboluvawa (KVZ), sporedbeno so lica so normalni vrednosti na KP. Kaj lica so dijabetis, prele`an srcev ili mozo~en udar, bubrezna bolest se prepora~uvaat vrednosti na KP pod 130/80. Poka~eniot krven pritisok e vo direktna pri~insko-posledi~na vrska so aterosklerozata, srceviot udar i osobeno mozo~niot udar, perifernata arteriska bolest, bubre`nata slabost. <br />
  • 3. HIPERTENZIJA - VISOK KRVEN PRITISOK ILI TIVOK UBIEC<br />Arteriskata hipertenzija ili poka~en krven pritisok e patolo{ka sostojba koja se karakterizira so sistolen krven pritisok nad 140 mmHg (18.7 kPa ) i dijastolen nad 90 mmHg (11.9 kPa ). Naj~esto se poka~eni i edniot i drugiot. Mo`e da bide poka~en samo sistolniot samo dijastolniot ili sistolniot poka~en, a dijastolniot namalen .<br />
  • 4. Pri^ini za nastanuvawe<br />Nastanuvaweto ima golema uloga vo nastanuvawe na ovaa bolest. Golem broj na zaboleni imaat gen za pojava na hipertenzija. Genot e ozna~en kako CZF kaj lu|eto so genot DZF razni faktori doveduvaat do poka~uvawe na krvniot pritisok. Toa se na primer zgolemeno vnesuvawe na sol, (preku 3g. dnevno), prekumerno vnesuvawe na kafe, alkohol, nikotin, debelinata i fizi~kata neaktivnost.<br />
  • 5. Etiologija<br />Spored etiolo{kite faktori hipertezijata se deli na primarna, sekundarna i idiopatska.<br />Primarna (esencijalna) e zastapena so 85-95od slu~aevite<br />- Eden i /ili pove}e faktori na nivo na arterioli ili mazni muskulni kletki<br />- Genetski determinirana<br />- Faktori na sredina<br />Sekundarna<br />- Bubre`na<br />- Endokrinolo{ka<br />- Kardiovaskularna<br />- Nevrogena<br />- Specifi~na za bremenosta<br />- Predizvikana od medikamenti i dr. supstancii<br />
  • 6. Patogenetski mehanizmi na esencijalna HTA<br />Abnormalen transport na Na<br />- Stimulacija na simpati~en nerven sistem<br />- Renin-angiotenzin-aldosteron sistem<br />- Endotelna disfunkcija (otsustvo na vazodilatorni medijatori, insulin, rezistencija)<br />- Mozaik teorija<br />Site ovie patogenetski mehanizmi se pod vlijanie na zgolemena periferna vaskularna rezistencija<br />
  • 7. Sekundarna HTA - kardiovaskularna<br />Koatrakcija na aorta<br />
  • 8. Klasifikacija<br />Arterialna hipertenzija ili poka~en krven pritisok e patolo{ka sostojba koja se karakterizira so sistolen krven pritisok nad 140 mmHg i dijastolen nad 90 mm Hg.<br />Stadium 1<br />- Kade sistolniot e od 140-159, a dijastolniot od 90-99 mmHg<br />Stadium 2<br />- Kade sistolniot e od 160-179 ,a dijastolniot od 100-109 mmHg<br />Stadium 3<br />- Kade sistolniot e pogolem ili ednakov na 180, a dijastolniot pogolem ili ednakov na 110<br />Izolirana<br />- Kade sistolniot e pogolem od 140, a dijastolniot e pomal od 90 sistolna HTA<br />
  • 9. Efekti na arteriska hipertenzija<br />Endotelna disfunkcija<br />- Zabrzana ateroskleroza<br />- Oslabnat arteriski yid<br />Koronarna arteriska bolest<br />- Mozo~en udar<br />- Disekcija na aorta<br />- Periferna arteriska bolest<br />- Kongnitivna disfunkcija<br />- Retinopatija<br />- Bubre`na bolest<br />
  • 10. Hipertenzija i rizik za KVS<br />Silna, nezavisna, direktna i etiolo{ka povrzanost na arteriska hipertenzija so rizik za razvoj na kardiovaskularni zabolubawa:<br />- Framingham Heart Study<br />- Nurses Health Study<br />- Multiple Risk Factor intervention Trial ( MRFIT)<br />- Seven Countries Study<br />- Brisighella Heart Study<br />
  • 11. Hipertenzija i rizik za KVS<br />Pu{ewe<br />- Diabetus melitus<br />- Dislipidemija<br />- Otsustvo na fizi~ka aktivnost<br />- Debelina (obem na struk , tt , BMI)<br />- Stres<br />- Semejna predispozicija (m.<55g.,`.>65g.)<br />- Vozrast (m.>45g.,`. >55g.)<br />Simptomi i znaci na arteriska hipertenzija:<br />- Asimptomatska se do momentot na pojava na o{tetuvawe na celnite organi<br />Po~etni simptomi n akomplicirana:<br />- Vrtoglavica<br />- Glavobolka<br />- Crvenilo<br />- Zamor<br />- Nervoza<br />- Epistaksa<br />
  • 12. Dijagnoza<br />Utvrduvawe na nivoto na KP<br />- Identifikacija na sekundarnite pri~ini na hipertenzija<br />Evaluacija na vkupniot KV rizik so:<br />- Barawe na drugite rizik faktori,<br />- O{tetuvawe na celnite organi, i<br />- Postoewe na pridru`ni zaboluvawa ili pridru`ni klini~ki sostojbi<br />Dijagnosti~ki proceduri<br />Povtoruva~ko merewe na krvniot pritisok<br />- Anamneza<br />- Fizikalen pregled<br />Laboratoriski ispituvawa:<br />- Rutinski<br />- Indicirani kako rezultat na naodite od prethodnite ispituvawa ili kako rezultat na klini~kiot tek kaj pacientot<br />
  • 13. Merewe na krvniot pritisok<br />Koristete gi Korotkoff - oviot gubitok na zvuci koi gi identifikuvaat sistolniot i dijastolniot KP<br />- Merete go KP na dvete race pri prviot kontakt so cel da se identifikuvaat mo`nite razliki kako rezultat na postoewe na PAB<br />Vo ovoj slu~aj se zema povisokata vrednost kako referentna.<br />- Merete ja srcevata frekvencija so palpacija na pulsot (najmalku do 30 s) po vtoroto merewe na pritisokot vo sede~ka pozicija.<br />
  • 14. Laboratoriski ispituvawa - rutinski<br />Plazma glikemija na gladno<br />- Lipiden profil vo serum, vkupen holesterol, trigliceridi na gladno<br />- K vo serum<br />- Mokra~na kiselina vo serum<br />- Kreatinin vo serum<br />- Kreatinin klirens ili brzina na GF<br />- Hemoglobin i hematokrit<br />- Analiza na mo~ka (mikroalbuminurija so lipstik)<br />- Elektrokardiogram<br /> <br />Laboratoriski ispituvawa - prepora~ani<br />- Ehokardiogram<br />- UZ na karotidi<br />- Kvantitativna proteinourija ( ako dipstik - testot e pozitiven )<br />- Glu`dno-lakoten KP indeks<br />- Fundoskopija<br />- Glukoza tolerans test (akoglikemijata na gladno e > 5.6 mmol /L)<br />- Doma{no i 24~ ambulatorno KP monitorirawe<br /> <br />Laboratoriski ispituvawa - specijalisti~ki<br /> <br />Natamo{no barawe na mozo~ni bubre`ni, srcevi i vaskularni o{tetuvawa. Zadol`itelni se pri komplicirana HTA. Barawe na sekundarna HTA koga za toa ima pri~ini spored anamnezata, fizikalniot pregled, ili rutinskite testovi.<br />- Merewe na aldosteron, renin, kortikosteroidi, kateholamini vo plazma i/ili urina<br />- Uz na bubrezi i nadbubreg<br />- KTM<br />- Magnetna rezonanca<br />
  • 15. Terapija<br />Celta e :<br />- da se namali KP<br />- da se kontroliraat drugite rizik faktori<br />- da se namali brojot i dozite na antihipertenzivnite lekovi<br />- namaluvawe na telesna masa<br />- namaluvawe na upotreba na sol<br />- vnes na zdrava hrana Dash dieta<br />- ograni~en vnes na kafe<br />- zgolemena fizi~ka aktivnost<br />- namalen emocionalen stres<br />- prekin na pu{ewe<br />
  • 16. Dash- dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)<br />Zelen~uk<br />- Ovo{je<br />- Nisko mle~ni proizvodi<br />- Namalen vnes na zasiteni masni kiselini i holesterol<br />- Ograni~en vnes na sol < 3.8 g dnevno<br />Kafe<br /> <br />- Mo`e akutno da go zgolemi KP<br />Alkohol<br /> <br />- Zgolemen rizik pri ekcesiven vnes na bilo koj alkoholen pijalok<br />- Nema efekt kaj onie koi {to vnesuvaat prepora~ani koli~estva na alkohol, duri i namaluvawe od prose~no 2-4 mm Hg<br />
  • 17. Dash - dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)<br />Pu{ewe<br /> <br />Direktno go zgolemuva KP<br />Pri poka~en KP zgolemen rizik od KAB<br /> <br />Fizi~ka aktivnost - aerobna aktivnost<br />-Namaluvawe na KPs za 2,6 mmHg, odnosno KPd za 1,8 mmHg - kaj normotenzivni<br />-Namaluvawe na KPs za 7,4mm Hg, odnosno KPd za5,8 mmHg kaj hipertenzivni<br /> <br />Sovremen medikamentozen tretman<br />- Tiazidni diuretici<br />- AKE - inhibitori<br />- Kalcium antagonisti<br />- Angiotenzin receptor blokatori<br />- Beta blokatori<br />
  • 18. Zaklu^ok<br />Pretstavuva bolest na sovremeniot ~ovek i vo porast e brojot na zabolenite. Hipertenzijata e va`en faktor na rizik za nastanuvawe na mnogu kardiovaskularni bolesti i promena na krvnite sadovi na mozokot. Va`no e da se otkrie navreme i da se lekuva.<br />

×