артериска хипертензија
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

артериска хипертензија

on

  • 3,696 views

 

Statistics

Views

Total Views
3,696
Views on SlideShare
3,696
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
3
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

артериска хипертензија артериска хипертензија Presentation Transcript

  • OhridskI Univerzitet „Sv Kliment“- BitolaVISOKA MEDICINSKA [KOLA - BITOLA
     
    ARTERISKA HIPERTENZIJA
    DIPLOMSKA RABOTA -
    Kandidat:
    Aleksandra Koneska
    Op{tamedicinskasestra
  • VOVED
    Hipertenzijata ~esto ozna~ena kako HTA vo lekarskite izve{tai e latinski termin koj ozna~uva ,,poka~en krven pritisok“. Normalnite vrednostи na krvniot pritisok se 120-130 /80-85 mmHg , {to e i celta na sekoja terapija za poka~en KP. Site ostanati vrednosti nad ovie ozna~uvaat poka~en krven pritisok. Duri i kaj lica so t.n. visoko normalni vrednosti na KP od 130-140/85-90 mmHg, ima pogolema za~estenost na kardiovaskularni zaboluvawa (KVZ), sporedbeno so lica so normalni vrednosti na KP. Kaj lica so dijabetis, prele`an srcev ili mozo~en udar, bubrezna bolest se prepora~uvaat vrednosti na KP pod 130/80. Poka~eniot krven pritisok e vo direktna pri~insko-posledi~na vrska so aterosklerozata, srceviot udar i osobeno mozo~niot udar, perifernata arteriska bolest, bubre`nata slabost.
  • HIPERTENZIJA - VISOK KRVEN PRITISOK ILI TIVOK UBIEC
    Arteriskata hipertenzija ili poka~en krven pritisok e patolo{ka sostojba koja se karakterizira so sistolen krven pritisok nad 140 mmHg (18.7 kPa ) i dijastolen nad 90 mmHg (11.9 kPa ). Naj~esto se poka~eni i edniot i drugiot. Mo`e da bide poka~en samo sistolniot samo dijastolniot ili sistolniot poka~en, a dijastolniot namalen .
  • Pri^ini za nastanuvawe
    Nastanuvaweto ima golema uloga vo nastanuvawe na ovaa bolest. Golem broj na zaboleni imaat gen za pojava na hipertenzija. Genot e ozna~en kako CZF kaj lu|eto so genot DZF razni faktori doveduvaat do poka~uvawe na krvniot pritisok. Toa se na primer zgolemeno vnesuvawe na sol, (preku 3g. dnevno), prekumerno vnesuvawe na kafe, alkohol, nikotin, debelinata i fizi~kata neaktivnost.
  • Etiologija
    Spored etiolo{kite faktori hipertezijata se deli na primarna, sekundarna i idiopatska.
    Primarna (esencijalna) e zastapena so 85-95od slu~aevite
    - Eden i /ili pove}e faktori na nivo na arterioli ili mazni muskulni kletki
    - Genetski determinirana
    - Faktori na sredina
    Sekundarna
    - Bubre`na
    - Endokrinolo{ka
    - Kardiovaskularna
    - Nevrogena
    - Specifi~na za bremenosta
    - Predizvikana od medikamenti i dr. supstancii
  • Patogenetski mehanizmi na esencijalna HTA
    Abnormalen transport na Na
    - Stimulacija na simpati~en nerven sistem
    - Renin-angiotenzin-aldosteron sistem
    - Endotelna disfunkcija (otsustvo na vazodilatorni medijatori, insulin, rezistencija)
    - Mozaik teorija
    Site ovie patogenetski mehanizmi se pod vlijanie na zgolemena periferna vaskularna rezistencija
  • Sekundarna HTA - kardiovaskularna
    Koatrakcija na aorta
  • Klasifikacija
    Arterialna hipertenzija ili poka~en krven pritisok e patolo{ka sostojba koja se karakterizira so sistolen krven pritisok nad 140 mmHg i dijastolen nad 90 mm Hg.
    Stadium 1
    - Kade sistolniot e od 140-159, a dijastolniot od 90-99 mmHg
    Stadium 2
    - Kade sistolniot e od 160-179 ,a dijastolniot od 100-109 mmHg
    Stadium 3
    - Kade sistolniot e pogolem ili ednakov na 180, a dijastolniot pogolem ili ednakov na 110
    Izolirana
    - Kade sistolniot e pogolem od 140, a dijastolniot e pomal od 90 sistolna HTA
  • Efekti na arteriska hipertenzija
    Endotelna disfunkcija
    - Zabrzana ateroskleroza
    - Oslabnat arteriski yid
    Koronarna arteriska bolest
    - Mozo~en udar
    - Disekcija na aorta
    - Periferna arteriska bolest
    - Kongnitivna disfunkcija
    - Retinopatija
    - Bubre`na bolest
  • Hipertenzija i rizik za KVS
    Silna, nezavisna, direktna i etiolo{ka povrzanost na arteriska hipertenzija so rizik za razvoj na kardiovaskularni zabolubawa:
    - Framingham Heart Study
    - Nurses Health Study
    - Multiple Risk Factor intervention Trial ( MRFIT)
    - Seven Countries Study
    - Brisighella Heart Study
  • Hipertenzija i rizik za KVS
    Pu{ewe
    - Diabetus melitus
    - Dislipidemija
    - Otsustvo na fizi~ka aktivnost
    - Debelina (obem na struk , tt , BMI)
    - Stres
    - Semejna predispozicija (m.<55g.,`.>65g.)
    - Vozrast (m.>45g.,`. >55g.)
    Simptomi i znaci na arteriska hipertenzija:
    - Asimptomatska se do momentot na pojava na o{tetuvawe na celnite organi
    Po~etni simptomi n akomplicirana:
    - Vrtoglavica
    - Glavobolka
    - Crvenilo
    - Zamor
    - Nervoza
    - Epistaksa
  • Dijagnoza
    Utvrduvawe na nivoto na KP
    - Identifikacija na sekundarnite pri~ini na hipertenzija
    Evaluacija na vkupniot KV rizik so:
    - Barawe na drugite rizik faktori,
    - O{tetuvawe na celnite organi, i
    - Postoewe na pridru`ni zaboluvawa ili pridru`ni klini~ki sostojbi
    Dijagnosti~ki proceduri
    Povtoruva~ko merewe na krvniot pritisok
    - Anamneza
    - Fizikalen pregled
    Laboratoriski ispituvawa:
    - Rutinski
    - Indicirani kako rezultat na naodite od prethodnite ispituvawa ili kako rezultat na klini~kiot tek kaj pacientot
  • Merewe na krvniot pritisok
    Koristete gi Korotkoff - oviot gubitok na zvuci koi gi identifikuvaat sistolniot i dijastolniot KP
    - Merete go KP na dvete race pri prviot kontakt so cel da se identifikuvaat mo`nite razliki kako rezultat na postoewe na PAB
    Vo ovoj slu~aj se zema povisokata vrednost kako referentna.
    - Merete ja srcevata frekvencija so palpacija na pulsot (najmalku do 30 s) po vtoroto merewe na pritisokot vo sede~ka pozicija.
  • Laboratoriski ispituvawa - rutinski
    Plazma glikemija na gladno
    - Lipiden profil vo serum, vkupen holesterol, trigliceridi na gladno
    - K vo serum
    - Mokra~na kiselina vo serum
    - Kreatinin vo serum
    - Kreatinin klirens ili brzina na GF
    - Hemoglobin i hematokrit
    - Analiza na mo~ka (mikroalbuminurija so lipstik)
    - Elektrokardiogram
     
    Laboratoriski ispituvawa - prepora~ani
    - Ehokardiogram
    - UZ na karotidi
    - Kvantitativna proteinourija ( ako dipstik - testot e pozitiven )
    - Glu`dno-lakoten KP indeks
    - Fundoskopija
    - Glukoza tolerans test (akoglikemijata na gladno e > 5.6 mmol /L)
    - Doma{no i 24~ ambulatorno KP monitorirawe
     
    Laboratoriski ispituvawa - specijalisti~ki
     
    Natamo{no barawe na mozo~ni bubre`ni, srcevi i vaskularni o{tetuvawa. Zadol`itelni se pri komplicirana HTA. Barawe na sekundarna HTA koga za toa ima pri~ini spored anamnezata, fizikalniot pregled, ili rutinskite testovi.
    - Merewe na aldosteron, renin, kortikosteroidi, kateholamini vo plazma i/ili urina
    - Uz na bubrezi i nadbubreg
    - KTM
    - Magnetna rezonanca
  • Terapija
    Celta e :
    - da se namali KP
    - da se kontroliraat drugite rizik faktori
    - da se namali brojot i dozite na antihipertenzivnite lekovi
    - namaluvawe na telesna masa
    - namaluvawe na upotreba na sol
    - vnes na zdrava hrana Dash dieta
    - ograni~en vnes na kafe
    - zgolemena fizi~ka aktivnost
    - namalen emocionalen stres
    - prekin na pu{ewe
  • Dash- dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)
    Zelen~uk
    - Ovo{je
    - Nisko mle~ni proizvodi
    - Namalen vnes na zasiteni masni kiselini i holesterol
    - Ograni~en vnes na sol < 3.8 g dnevno
    Kafe
     
    - Mo`e akutno da go zgolemi KP
    Alkohol
     
    - Zgolemen rizik pri ekcesiven vnes na bilo koj alkoholen pijalok
    - Nema efekt kaj onie koi {to vnesuvaat prepora~ani koli~estva na alkohol, duri i namaluvawe od prose~no 2-4 mm Hg
  • Dash - dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)
    Pu{ewe
     
    Direktno go zgolemuva KP
    Pri poka~en KP zgolemen rizik od KAB
     
    Fizi~ka aktivnost - aerobna aktivnost
    -Namaluvawe na KPs za 2,6 mmHg, odnosno KPd za 1,8 mmHg - kaj normotenzivni
    -Namaluvawe na KPs za 7,4mm Hg, odnosno KPd za5,8 mmHg kaj hipertenzivni
     
    Sovremen medikamentozen tretman
    - Tiazidni diuretici
    - AKE - inhibitori
    - Kalcium antagonisti
    - Angiotenzin receptor blokatori
    - Beta blokatori
  • Zaklu^ok
    Pretstavuva bolest na sovremeniot ~ovek i vo porast e brojot na zabolenite. Hipertenzijata e va`en faktor na rizik za nastanuvawe na mnogu kardiovaskularni bolesti i promena na krvnite sadovi na mozokot. Va`no e da se otkrie navreme i da se lekuva.