OhridskI Univerzitet „Sv Kliment“- BitolaVISOKA MEDICINSKA [KOLA - BITOLA<br /> <br />ARTERISKA HIPERTENZIJA<br />DIPLOMSK...
VOVED<br />Hipertenzijata ~esto ozna~ena kako HTA  vo lekarskite izve{tai e latinski termin koj ozna~uva ,,poka~en krven p...
HIPERTENZIJA -  VISOK KRVEN PRITISOK  ILI TIVOK UBIEC<br />Arteriskata hipertenzija ili poka~en  krven  pritisok  e patolo...
Pri^ini  za  nastanuvawe<br />Nastanuvaweto ima  golema  uloga  vo  nastanuvawe  na ovaa  bolest. Golem  broj  na  zabolen...
Etiologija<br />Spored etiolo{kite faktori hipertezijata se deli na primarna, sekundarna i idiopatska.<br />Primarna (esen...
Patogenetski mehanizmi na esencijalna HTA<br />Abnormalen transport na Na<br />-	Stimulacija na simpati~en nerven sistem<b...
Sekundarna HTA -  kardiovaskularna<br />Koatrakcija na aorta<br />
Klasifikacija<br />Arterialna hipertenzija ili poka~en krven pritisok e patolo{ka sostojba koja se karakterizira so sistol...
Efekti na arteriska hipertenzija<br />Endotelna disfunkcija<br />-	Zabrzana ateroskleroza<br />-	Oslabnat  arteriski yid<b...
Hipertenzija i rizik za KVS<br />Silna, nezavisna, direktna i etiolo{ka povrzanost  na arteriska hipertenzija  so  rizik  ...
Hipertenzija i rizik za KVS<br />Pu{ewe<br />-	Diabetus melitus<br />-	Dislipidemija<br />-	Otsustvo na fizi~ka aktivnost<...
Dijagnoza<br />Utvrduvawe na nivoto na KP<br />-	Identifikacija na sekundarnite pri~ini  na hipertenzija<br />Evaluacija n...
Merewe  na krvniot  pritisok<br />Koristete gi Korotkoff  - oviot gubitok na zvuci  koi gi identifikuvaat  sistolniot  i d...
Laboratoriski ispituvawa - rutinski<br />Plazma glikemija na gladno<br />-	Lipiden profil vo serum, vkupen holesterol, tri...
Terapija<br />Celta e :<br />-	da se namali KP<br />-	da se kontroliraat drugite rizik faktori<br />-	da se namali brojot ...
Dash- dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)<br />Zelen~uk<br />-	Ovo{je<br />-	Nisko mle~ni proizvodi<br />-	Nam...
Dash - dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)<br />Pu{ewe<br /> <br />Direktno go zgolemuva KP<br />Pri poka~en K...
Zaklu^ok<br />Pretstavuva bolest na sovremeniot ~ovek i vo porast e brojot na zabolenite. Hipertenzijata e va`en faktor  n...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

артериска хипертензија

4,082 views
3,837 views

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
4,082
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

артериска хипертензија

  1. 1. OhridskI Univerzitet „Sv Kliment“- BitolaVISOKA MEDICINSKA [KOLA - BITOLA<br /> <br />ARTERISKA HIPERTENZIJA<br />DIPLOMSKA RABOTA -<br />Kandidat:<br />Aleksandra Koneska<br />Op{tamedicinskasestra<br />
  2. 2. VOVED<br />Hipertenzijata ~esto ozna~ena kako HTA vo lekarskite izve{tai e latinski termin koj ozna~uva ,,poka~en krven pritisok“. Normalnite vrednostи na krvniot pritisok se 120-130 /80-85 mmHg , {to e i celta na sekoja terapija za poka~en KP. Site ostanati vrednosti nad ovie ozna~uvaat poka~en krven pritisok. Duri i kaj lica so t.n. visoko normalni vrednosti na KP od 130-140/85-90 mmHg, ima pogolema za~estenost na kardiovaskularni zaboluvawa (KVZ), sporedbeno so lica so normalni vrednosti na KP. Kaj lica so dijabetis, prele`an srcev ili mozo~en udar, bubrezna bolest se prepora~uvaat vrednosti na KP pod 130/80. Poka~eniot krven pritisok e vo direktna pri~insko-posledi~na vrska so aterosklerozata, srceviot udar i osobeno mozo~niot udar, perifernata arteriska bolest, bubre`nata slabost. <br />
  3. 3. HIPERTENZIJA - VISOK KRVEN PRITISOK ILI TIVOK UBIEC<br />Arteriskata hipertenzija ili poka~en krven pritisok e patolo{ka sostojba koja se karakterizira so sistolen krven pritisok nad 140 mmHg (18.7 kPa ) i dijastolen nad 90 mmHg (11.9 kPa ). Naj~esto se poka~eni i edniot i drugiot. Mo`e da bide poka~en samo sistolniot samo dijastolniot ili sistolniot poka~en, a dijastolniot namalen .<br />
  4. 4. Pri^ini za nastanuvawe<br />Nastanuvaweto ima golema uloga vo nastanuvawe na ovaa bolest. Golem broj na zaboleni imaat gen za pojava na hipertenzija. Genot e ozna~en kako CZF kaj lu|eto so genot DZF razni faktori doveduvaat do poka~uvawe na krvniot pritisok. Toa se na primer zgolemeno vnesuvawe na sol, (preku 3g. dnevno), prekumerno vnesuvawe na kafe, alkohol, nikotin, debelinata i fizi~kata neaktivnost.<br />
  5. 5. Etiologija<br />Spored etiolo{kite faktori hipertezijata se deli na primarna, sekundarna i idiopatska.<br />Primarna (esencijalna) e zastapena so 85-95od slu~aevite<br />- Eden i /ili pove}e faktori na nivo na arterioli ili mazni muskulni kletki<br />- Genetski determinirana<br />- Faktori na sredina<br />Sekundarna<br />- Bubre`na<br />- Endokrinolo{ka<br />- Kardiovaskularna<br />- Nevrogena<br />- Specifi~na za bremenosta<br />- Predizvikana od medikamenti i dr. supstancii<br />
  6. 6. Patogenetski mehanizmi na esencijalna HTA<br />Abnormalen transport na Na<br />- Stimulacija na simpati~en nerven sistem<br />- Renin-angiotenzin-aldosteron sistem<br />- Endotelna disfunkcija (otsustvo na vazodilatorni medijatori, insulin, rezistencija)<br />- Mozaik teorija<br />Site ovie patogenetski mehanizmi se pod vlijanie na zgolemena periferna vaskularna rezistencija<br />
  7. 7. Sekundarna HTA - kardiovaskularna<br />Koatrakcija na aorta<br />
  8. 8. Klasifikacija<br />Arterialna hipertenzija ili poka~en krven pritisok e patolo{ka sostojba koja se karakterizira so sistolen krven pritisok nad 140 mmHg i dijastolen nad 90 mm Hg.<br />Stadium 1<br />- Kade sistolniot e od 140-159, a dijastolniot od 90-99 mmHg<br />Stadium 2<br />- Kade sistolniot e od 160-179 ,a dijastolniot od 100-109 mmHg<br />Stadium 3<br />- Kade sistolniot e pogolem ili ednakov na 180, a dijastolniot pogolem ili ednakov na 110<br />Izolirana<br />- Kade sistolniot e pogolem od 140, a dijastolniot e pomal od 90 sistolna HTA<br />
  9. 9. Efekti na arteriska hipertenzija<br />Endotelna disfunkcija<br />- Zabrzana ateroskleroza<br />- Oslabnat arteriski yid<br />Koronarna arteriska bolest<br />- Mozo~en udar<br />- Disekcija na aorta<br />- Periferna arteriska bolest<br />- Kongnitivna disfunkcija<br />- Retinopatija<br />- Bubre`na bolest<br />
  10. 10. Hipertenzija i rizik za KVS<br />Silna, nezavisna, direktna i etiolo{ka povrzanost na arteriska hipertenzija so rizik za razvoj na kardiovaskularni zabolubawa:<br />- Framingham Heart Study<br />- Nurses Health Study<br />- Multiple Risk Factor intervention Trial ( MRFIT)<br />- Seven Countries Study<br />- Brisighella Heart Study<br />
  11. 11. Hipertenzija i rizik za KVS<br />Pu{ewe<br />- Diabetus melitus<br />- Dislipidemija<br />- Otsustvo na fizi~ka aktivnost<br />- Debelina (obem na struk , tt , BMI)<br />- Stres<br />- Semejna predispozicija (m.<55g.,`.>65g.)<br />- Vozrast (m.>45g.,`. >55g.)<br />Simptomi i znaci na arteriska hipertenzija:<br />- Asimptomatska se do momentot na pojava na o{tetuvawe na celnite organi<br />Po~etni simptomi n akomplicirana:<br />- Vrtoglavica<br />- Glavobolka<br />- Crvenilo<br />- Zamor<br />- Nervoza<br />- Epistaksa<br />
  12. 12. Dijagnoza<br />Utvrduvawe na nivoto na KP<br />- Identifikacija na sekundarnite pri~ini na hipertenzija<br />Evaluacija na vkupniot KV rizik so:<br />- Barawe na drugite rizik faktori,<br />- O{tetuvawe na celnite organi, i<br />- Postoewe na pridru`ni zaboluvawa ili pridru`ni klini~ki sostojbi<br />Dijagnosti~ki proceduri<br />Povtoruva~ko merewe na krvniot pritisok<br />- Anamneza<br />- Fizikalen pregled<br />Laboratoriski ispituvawa:<br />- Rutinski<br />- Indicirani kako rezultat na naodite od prethodnite ispituvawa ili kako rezultat na klini~kiot tek kaj pacientot<br />
  13. 13. Merewe na krvniot pritisok<br />Koristete gi Korotkoff - oviot gubitok na zvuci koi gi identifikuvaat sistolniot i dijastolniot KP<br />- Merete go KP na dvete race pri prviot kontakt so cel da se identifikuvaat mo`nite razliki kako rezultat na postoewe na PAB<br />Vo ovoj slu~aj se zema povisokata vrednost kako referentna.<br />- Merete ja srcevata frekvencija so palpacija na pulsot (najmalku do 30 s) po vtoroto merewe na pritisokot vo sede~ka pozicija.<br />
  14. 14. Laboratoriski ispituvawa - rutinski<br />Plazma glikemija na gladno<br />- Lipiden profil vo serum, vkupen holesterol, trigliceridi na gladno<br />- K vo serum<br />- Mokra~na kiselina vo serum<br />- Kreatinin vo serum<br />- Kreatinin klirens ili brzina na GF<br />- Hemoglobin i hematokrit<br />- Analiza na mo~ka (mikroalbuminurija so lipstik)<br />- Elektrokardiogram<br /> <br />Laboratoriski ispituvawa - prepora~ani<br />- Ehokardiogram<br />- UZ na karotidi<br />- Kvantitativna proteinourija ( ako dipstik - testot e pozitiven )<br />- Glu`dno-lakoten KP indeks<br />- Fundoskopija<br />- Glukoza tolerans test (akoglikemijata na gladno e > 5.6 mmol /L)<br />- Doma{no i 24~ ambulatorno KP monitorirawe<br /> <br />Laboratoriski ispituvawa - specijalisti~ki<br /> <br />Natamo{no barawe na mozo~ni bubre`ni, srcevi i vaskularni o{tetuvawa. Zadol`itelni se pri komplicirana HTA. Barawe na sekundarna HTA koga za toa ima pri~ini spored anamnezata, fizikalniot pregled, ili rutinskite testovi.<br />- Merewe na aldosteron, renin, kortikosteroidi, kateholamini vo plazma i/ili urina<br />- Uz na bubrezi i nadbubreg<br />- KTM<br />- Magnetna rezonanca<br />
  15. 15. Terapija<br />Celta e :<br />- da se namali KP<br />- da se kontroliraat drugite rizik faktori<br />- da se namali brojot i dozite na antihipertenzivnite lekovi<br />- namaluvawe na telesna masa<br />- namaluvawe na upotreba na sol<br />- vnes na zdrava hrana Dash dieta<br />- ograni~en vnes na kafe<br />- zgolemena fizi~ka aktivnost<br />- namalen emocionalen stres<br />- prekin na pu{ewe<br />
  16. 16. Dash- dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)<br />Zelen~uk<br />- Ovo{je<br />- Nisko mle~ni proizvodi<br />- Namalen vnes na zasiteni masni kiselini i holesterol<br />- Ograni~en vnes na sol < 3.8 g dnevno<br />Kafe<br /> <br />- Mo`e akutno da go zgolemi KP<br />Alkohol<br /> <br />- Zgolemen rizik pri ekcesiven vnes na bilo koj alkoholen pijalok<br />- Nema efekt kaj onie koi {to vnesuvaat prepora~ani koli~estva na alkohol, duri i namaluvawe od prose~no 2-4 mm Hg<br />
  17. 17. Dash - dieta (Dietary Approaches to Stop Hyrertension)<br />Pu{ewe<br /> <br />Direktno go zgolemuva KP<br />Pri poka~en KP zgolemen rizik od KAB<br /> <br />Fizi~ka aktivnost - aerobna aktivnost<br />-Namaluvawe na KPs za 2,6 mmHg, odnosno KPd za 1,8 mmHg - kaj normotenzivni<br />-Namaluvawe na KPs za 7,4mm Hg, odnosno KPd za5,8 mmHg kaj hipertenzivni<br /> <br />Sovremen medikamentozen tretman<br />- Tiazidni diuretici<br />- AKE - inhibitori<br />- Kalcium antagonisti<br />- Angiotenzin receptor blokatori<br />- Beta blokatori<br />
  18. 18. Zaklu^ok<br />Pretstavuva bolest na sovremeniot ~ovek i vo porast e brojot na zabolenite. Hipertenzijata e va`en faktor na rizik za nastanuvawe na mnogu kardiovaskularni bolesti i promena na krvnite sadovi na mozokot. Va`no e da se otkrie navreme i da se lekuva.<br />

×