Visie jongerenwerk zoetermeer 2010

1,712 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,712
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
8
Actions
Shares
0
Downloads
19
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Visie jongerenwerk zoetermeer 2010

  1. 1. Jongerenwerk nieuwe stijlStimuleren, steunen en grenzen stellen Visie Jongerenwerk Zoetermeer
  2. 2. InhoudsopgaveBeeldsamenvatting 2Inleiding 31 Doelstellingen, doelgroep en werksoorten 51.1 Doelstellingen 51.2 Doelgroep 51.3 Werksoorten 62 Kernwaarden 73 Kerntaken 83.1 Stimuleren en steunen 83.2 Contact leggen en onderhouden 93.3 Bijdragen aan de methodiek Groepen pellen 103.4 Signaleren en agenderen 103.5 Van consument naar producent 103.6 Praktische dienstverlening en voorlichting 113.7 Participeren in netwerken en samenwerken met partners 114 Gemeente als opdrachtgever én partner 145 Hoe nu verder 15Bijlage 1: De doelgroep van het jongerenwerk 16Leeftijd 16Willers, niet-willers en twijfelaars 16Bijlage 2: De huidige inrichting van het jongerenwerk 18 Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 1
  3. 3. Beeldsamenvatting Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 2
  4. 4. Inleiding“Als ze maar gelukkig zijn”. Opvoeders in Nederland - of dat nu ouders, verzorgers,onderwijzers, sportcoaches of jongerenwerkers zijn - willen dat ‘hun’ kinderenopgroeien tot volwassenen die zich nuttig maken en die zich nuttig voelen in demaatschappij. Een jongere moet de kans krijgen om zijn omgeving te verkennen, teexperimenten met nieuw gedrag en fouten te maken.Het jongerenwerk in Nederland gaf jongeren de ruimte. Open inlopen zondergerichte activiteiten, alcohol- en druggebruik… het kon allemaal. Maar dejeugdproblematiek werd er niet minder om. De politiek had het gehad met de ‘softe’aanpak van het jongerenwerk. Er werd flink bezuinigd. De jeugd moest ondercontrole gehouden worden en een strakke regulering paste daar bij.Echter, op de lange termijn bleek ook de repressieve aanpak niet voldoende om dejeugdproblematiek op te lossen. Overal in Nederland groeit nu het besef dat jongerengestraft moeten worden wanneer zij de grenzen overschrijden, maar dat er óókprofessionals nodig zijn die contact maken met jongeren, die jongeren aansprekenop hun kwaliteiten en talenten en die jongeren motiveren om wat van hun leven temaken. Het jongerenwerk maakt een comeback.Geen ruimte zonder grenzenGemeente Zoetermeer, Stichting MOOI! Zoetermeer en de samenwerkingspartnershebben ruim een jaar geleden het jongerenwerk in Zoetermeer geëvalueerd.Hieruit kwam naar voren dat het jongerenwerk:♦ Flexibel moet inspringen op de vragen en behoeften van de gemeente en van de ketenpartners;♦ De operationele werkers stevig moet aansturen;♦ Mee moet gaan met de tijd. Jeugdhonken die geïsoleerd worden van de samenleving zijn niet van deze tijd, dit moeten we niet willen;♦ Werkt vanuit haar professie, ze moet haar kennis en expertise delen, intern én extern;♦ De verbinding moet aangaan met andere personen en organisaties;♦ Daadkrachtig moet optreden wanneer jongeren grenzen overschrijden;♦ Mee moet werken aan het uitwisselen van informatie.Grenzen stellen is noodzakelijk. Voor de veiligheid van een jongere, maar ook omjongeren te leren ‘invoegen’ in de maatschappij. Jongeren moeten de basisregelsvan de sociale omgang leren, normen en waarden aanleren en leren rekening tehouden met de gevoelens en wensen van anderen. Grenzen stellen doen we niet omde ruimte van jongeren te beperken, maar om de rechten, veiligheid en vrijheid vaniedereen te waarborgen. Er is daarom geen ruimte zonder grenzen.Waarom een visie?Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over watjongerenwerk precies inhoudt. Hierover is geen eenduidig beeld tussen gemeente,welzijnswerk en ketenpartners. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 3
  5. 5. Om meer duidelijkheid te creëren over het vak en om de inhoudelijke ontwikkelingvan het jongerenwerk te kunnen meten en monitoren zetten gemeente Zoetermeeren Stichting MOOI! Zoetermeer een kwaliteitstraject voor het jongerenwerk op.Inhoud van de visieDeze visie start in hoofdstuk 1 met de doelstellingen en doelgroep van hetjongerenwerk. In hoofdstuk 2 worden de kernwaarden van het jongerenwerkbeschreven. Hoofdstuk 3 is het meest omvangrijke hoofdstuk, in dit hoofdstukworden de zeven kerntaken van het jongerenwerk uitgewerkt. In het laatstehoofdstuk wordt de rol van de gemeente als opdrachtgever en partner toegelicht.In Bijlage 1 wordt een omschrijving gegeven van de doelgroep van het jongerenwerk.Bijlage 2 bestaat uit een omschrijving van de verschillende werksoorten binnen hetZoetermeerse jongerenwerk.Met deze visie op het jongerenwerk weten gemeente, jongerenwerkers,ketenpartners, jongeren, hun ouders en buurtbewoners wat ze van het jongerenwerkkunnen verwachten. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 4
  6. 6. 1 Doelstellingen, doelgroep en werksoortenHet jongerenwerk is lange termijn werk. Het organiseren van activiteiten of hettoeleiden naar voorzieningen zijn geen doelstellingen. Het zijn middelen om op delangere termijn je doelstellingen te behalen. In dit hoofdstuk worden dedoelstellingen, de doelgroep en de verschillende werksoorten van het jongerenwerkbeschreven.1.1 DoelstellingenDe twee doelstellingen voor het jongerenwerk in Zoetermeer zijn:1. Jongeren ondersteunen bij het opgroeien tot volwaardige volwassenen die zich nuttig voelen en nuttig maken in de maatschappij.2. Het stimuleren van de rust en veiligheid in de wijk en het vergroten van een binding van jongeren met de wijk.Volwaardig volwassen zijn betekent:♦ Talenten en mogelijkheden gebruiken en ontwikkelen;♦ Kansen op deelname aan de maatschappij krijgen en gebruiken;♦ Je verbonden voelen met de wijk waarin je woont;♦ Met anderen in de samenleving om kunnen gaan (religieus of niet religieus; man of vrouw; zwart, wit of geel; homo of hetero; politiek links of politiek rechts)♦ Eigen verantwoordelijkheden dragen;♦ Weten dat er grenzen zijn aan je eigen wensen;♦ Algemeen geaccepteerde waarden en normen in de samenleving kennen en je ernaar gedragen.Jongerenwerkers ondersteunen jongeren hierin door, samen met ketenpartners, dekansen van jongeren te vergroten, ze te wijzen op de kansen die er wél zijn en doorze te stimuleren om de kansen die ze krijgen te pakken. Jongerenwerkers leverendaarnaast een bijdrage aan de ‘sociale opvoeding’ van jongeren. Het gaat om (hetleren van) solidariteit, gelijkwaardigheid, tolerantie, vrijheid, verantwoordelijkheid enrespect voor verschil. Daarnaast is het jongerenwerk voor jongeren ook een leuke,nuttige en gezellige (vrije)tijdsbesteding.1.2 DoelgroepHet jongerenwerk is toegankelijk voor alle jongeren tussen de 12 en 20 jaar. Echter,niet alle jongeren komen in contact met het jongerenwerk. Met de meeste jongerenin Zoetermeer gaat het goed. Ze gaan naar school, werken, zijn lid van een club ofvereniging. Zij weten ook zonder het jongerenwerk de weg naar volwassenheid welte vinden. Het jongerenwerk richt zich vooral op jongens en meisjes die niet zelf demogelijkheden of vaardigheden hebben om invulling te geven aan hun vrije tijd. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 5
  7. 7. Het jongerenwerk is voor deze jongeren een laagdrempelige, educatieve(vrije)tijdsbesteding. Het is een plek waar jongeren worden uitgedaagd om huntalenten te ontdekken en te ontwikkelen door het organiseren van eigen activiteitenen waar de binding met de wijk centraal staat1.1.3 WerksoortenOm vorm en inhoud te geven aan de doelstellingen van het jongerenwerk, is hetjongerenwerk opgedeeld in een aantal werksoorten. Het accommodatiegebondenjongerenwerk ondersteunt jongeren bij het ontdekken van talenten en kwaliteiten ineen jongerenvoorziening. Het outreachend jongerenwerk maakt contact metjongeren op straat. Het Mobiel Jongeren Team (MJT) vormt een plusvariant op hetoutreachend jongerenwerk. Het is een gespecialiseerd team van jongerenwerkersdat zich richt op het verminderen en voorkomen van overlast. Ambulantjongerencoaches begeleiden jongeren die vragen en problemen hebben opverschillende leefgebieden. In bijlage twee treft u een meer uitgebreide beschrijvingaan van de verschillende werksoorten.1 In Bijlage 1 wordt de doelgroep van het jongerenwerk verder uitgesplitst in ‘willers’, ‘twijfelaars’ en ‘niet willers’. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 6
  8. 8. 2 KernwaardenKernwaarden zijn richtlijnen die aangeven waar het jongerenwerk in Zoetermeer voorstaat. De kernwaarden vormen het uitgangspunt van waaruit de visie is geformuleerden dienen als leidraad bij alle activiteiten.Het jongerenwerk in Zoetermeer is:BetrouwbaarHet jongerenwerk is open en eerlijk naar jongeren en ketenpartners.DaadkrachtigHet jongerenwerk handelt snel en goed en met veel energie en ondernemingslust.DeskundigHet jongerenwerk heeft veel kennis over de leefwereld van jongeren en deelt dezekennis met anderen.(Pro)ActiefHet jongerenwerk signaleert kansen en handelt daarnaar. Problemen ofbelemmeringen lost het jongerenwerk zo snel mogelijk op.Beschikbaar, zichtbaar en samenwerkingsgerichtHet jongerenwerk is flexibel inzetbaar en makkelijk bereikbaar voor jongeren, hunouders, buurtbewoners en ketenpartners. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 7
  9. 9. 3 KerntakenHet jongerenwerk in Zoetermeer heeft een pedagogische opdracht. Depedagogische opdracht van talenten ontwikkelen én grenzen stellen is in dithoofdstuk uitgewerkt in zeven kerntaken:♦ Stimuleren en steunen;♦ Contact leggen en onderhouden♦ Bijdragen aan de methodiek groepen pellen♦ Signaleren en agenderen♦ Van consument naar producent♦ Praktische dienstverlening en voorlichting♦ Participeren in netwerken en samenwerken met partners3.1 Stimuleren en steunenJongerenwerkers zijn pedagogen die jongeren ondersteunen in het proces naarvolwassenheid. Het jongerenwerk spreekt jongeren aan op hun eigen vaardigheden,talenten, creativiteit en kwaliteiten en ontwikkelt programma’s met, door en voorjongeren. Jongerenwerkers activeren jongeren, ze confronteren jongeren, ze dagenjongeren uit en ze schudden jongeren wakker.De gemeente verwacht van een jongerenwerker dat hij of zij een goed voorbeeld is,dat hij of zij kansen biedt en grenzen stelt. Jongerenwerkers treden daadkrachtig opwanneer jongeren over de grens gaan.Ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding van hun kind. Jongeren bestedenechter een groot deel van hun tijd buitenshuis, bijvoorbeeld aan school maar ook aanhobby, club of het jongerenwerk. Het jongerenwerk neemt de opvoedende taak vanouders niet óver, maar levert hieraan samen met andere partijen een belangrijkebijdrage. Het is daarom noodzakelijk dat ouders en de andere partners op de hoogtezijn van wat er gebeurt in het jongerenwerk.Vanuit de pedagogische taak:♦ Is het jongerenwerk overtuigd van de talenten van jongeren, ook als die niet direct zichtbaar zijn. Jongerenwerkers zijn bereid samen met de jongere naar deze talenten te zoeken;♦ Steunt de jongerenwerker de jongeren waar nodig;♦ Is het jongerenwerk betrokken bij jongeren, ook als jongeren negatief gedrag vertonen. Jongerenwerkers spreken de jongere aan op zijn gedrag en verbinden indien nodig consequenties aan het gedrag. Jongerenwerkers proberen een jongere inzicht te geven in de gemaakte fouten en waar nodig de jongere zelf de fouten te laten herstellen;♦ Biedt het jongerenwerk is veilige omgeving voor jongens en meisjes;♦ Geeft het jongerenwerk jongeren het gevoel hebben dat ze er toe doen. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 8
  10. 10. 3.2 Contact leggen en onderhoudenJongerenwerkers kennen de jongeren, hun ambities, twijfels, hun vrijetijdsbesteding,thuissituatie, school en/of werksituatie.Kennen en gekend wordenJongerenwerkers hebben contact met alle groepen en individuen. Ze zijn zowelgericht op het opbouwen van een relatie als op het op korte termijn in actie kunnenkomen. Het jongerenwerk in Zoetermeer is toegankelijk voor verschillende groepenjongeren. Jongeren zoeken vaak plekken waar zij ‘gelijkgestemden’ ontmoeten. Hetvormen van groepen is heel normaal.Verschillende groepen jongerenGroepen hoeven niet altijd samen te gaan. Jongeren hebben vooral de behoefte omactiviteiten te ondernemen met de eigen groep. Hier houdt het jongerenwerkrekening mee. Het jongerenwerk besteedt expliciet aandacht aan het bereiken vande verschillende groepen jongeren in Zoetermeer. Extra aandacht is nodig voor hetbereiken van groepen meiden en het bereiken van een diversiteit aan cultureleachtergronden2.Jongens én meidenMeiden verdienen meer aandacht in het jongerenwerk. In de praktijk is hetjongerenwerk nog steeds vooral jongenswerk. Jongens zijn veel dominanteraanwezig in de buitenruimte en krijgen daardoor snel meer aandacht. Terwijl meidenook recht hebben op aansprekende activiteiten, recht op ontwikkeling en recht optools voor het leven. Werken met meiden betekent dat een jongerenwerker eenveilige omgeving biedt. Het betekent óók dat een mannelijke jongerenwerker eenvoorbeeldfunctie heeft in hoe zijn houding is met betrekking tot de meiden.Toeleiding naar een jongerenvoorzieningEen jongerenwerker kent de jongeren op straat en coacht ze individueel of ingroepsverband. De jongerenwerker maakt jongeren bekend met de activiteiten ineen jongerenvoorziening en leidt ze daar naartoe. Soms werkt dat goed, jongerenkunnen inpandig hun kwaliteiten en talenten inzetten voor concrete activiteiten.Toeleiding naar een jongerencentrum is echter niet altijd de beste oplossing voor(een groep) jongeren. Sommige (groepen) jongeren willen zich niet houden aan deregels die gelden in een voorziening (niet blowen, niet drinken, actief bezig zijn).Jongeren die ondanks de inspanningen van jongerenwerkers niet te motiveren zijntot positieve activiteiten, horen niet thuis in een jongerenvoorziening. De outreachendjongerenwerker houdt contact met deze jongeren, prikkelt hen, spreekt ze aan oppositief en negatief gedrag. Het kan zijn dat de jongere na verloop van tijd toch naareen jongerencentrum komt om actief bezig te zijn.Zo niet, dan blijft er contact met de jongeren op straat. De outreachendjongerenwerker organiseert soms ook activiteiten in de buitenruimte.2 In Zoetermeer vormen Antillianen, Surinamers, Marokkanen, Irakezen, Afghanen en Iraniër de grootste minderheidsgroepen. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 9
  11. 11. 3.3 Bijdragen aan de methodiek Groepen pellenHet jongerenwerk levert een bijdrage aan de Zoetermeerse methodiek Groepenpellen.Informatie verzamelen, vastleggen en delenHet jongerenwerk verzamelt informatie over jongeren en groepen door de verhalendie de jongeren vertellen (contactinformatie). Daarnaast gaat hij of zij actief uit opinformatie en stelt vragen als de informatie niet vanzelf komt. Informatie overgroepen wordt vastgelegd in het registratiesysteem (VIZ-Groepen) en gedeeld metde partners binnen de Wijkaanpak jongerengroepen. Informatie over individuelejongeren wordt mondeling gedeeld. De jongerenwerker is daar vanaf het begin openen eerlijk over tegen jongeren. Op die manier bouwt de jongerenwerker eenbetrouwbare relatie op met jongeren. Een betrouwbare relatie is iets anders dan eenvertrouwensrelatie, een vertrouwensrelatie suggereert dat wat een jongere in‘vertrouwen’ aan de jongerenwerker vertelt, niet met anderen wordt gedeeld. Dejongerenwerker is vanuit zijn zorg voor de jongere en zijn/haar omgevinggenoodzaakt om belangrijke informatie te delen met anderen.Informatie-uitwisseling komt niet van één kant. Jongerenwerkers krijgen ookinformatie van partners om een jongere zo goed mogelijk te ondersteunen in zijn ofhaar ontwikkeling. Een jongerenwerker is een professional. Ketenpartners kunnen bijhem of haar terecht voor sparring en advies. Jongerenwerkers dragen deze houdingook uit.DoorverwijzenDe jongerenwerker verwijst jongeren die hulp nodig hebben door naar de ambulantjongerencoach3. Daarbij verwachten zij terugkoppeling. Als terugkoppeling uitblijft,nemen de jongerenwerkers zelf contact op. Als jongeren niet geholpen willenworden, wordt binnen het jongerengroepenoverleg in samenwerking met dejongerencoach aanvullende informatie verzameld en wordt de jongere aangemeldvoor het risicojongerenoverleg.3.4 Signaleren en agenderenHet jongerenwerk is op de hoogte van onderwerpen waar jongeren mee bezig zijn,waar ze vragen over hebben of waar ze hulp bij willen. Daarnaast signaleert hetjongerenwerk trends onder jongeren en op straat. Jongerenwerkers weten met wieze hun signalen moeten delen en waar ze die moeten agenderen.3.5 Van consument naar producentJongeren moeten leren dat niet alles wat ze willen mogelijk is of vandaag terealiseren valt. Het jongerenwerk wil jongeren leren dat er grenzen zijn aan hunwensen. Jongerenwerkers vragen jongeren: “Wat doe je zélf?”. Jongeren leren het3 In bijlage 2 is een omschrijving van de ambulant jongerencoach opgenomen. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 10
  12. 12. meest van het proces. Door zélf te doen leren jongeren wat er komt kijken bij hetorganiseren van een activiteit. Jongeren moeten leren wat het is om eensollicitatiebrief te schrijven of om de voorziening zelf op te knappen. Zo ervarenjongeren dat ze dingen kunnen, dat ze er toe doen. Jongerenwerkers stimulerenjongeren en dagen ze uit om activiteiten te bedenken, te organiseren, uit te voerenen te evalueren.3.6 Praktische dienstverlening en voorlichtingAlle jongerenwerkers leveren praktische dienstverlening en voorlichting op basalevragen van jongeren. Het gaat bijvoorbeeld om voorlichting en advies op het gebiedvan onderwijs, werk, gezondheid en/of vrije tijdbesteding. Het jongerenwerkbegeleidt en stimuleert jongeren in het contact met gemeentelijke en andereinstellingen en is daarvoor op de hoogte van de sociale kaart van Zoetermeer.3.7 Participeren in netwerken en samenwerken met partnersHet leven van jongeren beperkt zich niet tot het jongerenwerk. Er zijn tal van partijenbetrokken bij het ontwikkelen en opgroeien van jongeren: ouders, school,buurtbewoners, de sportvereniging, culturele verenigingen, werkgevers, vrienden.Het jongerenwerk is betrokken bij het leven van een jongere. Het jongerenwerk isgeen afgesloten ‘cocon’ waar jongerenwerkers praten over ‘mijn’ jongeren. Hetjongerenwerk kan het niet alleen en is aangewezen op samenwerking encoalitievorming met anderen.Coalities binnen de wijkaanpak jongerengroepenHet jongerenwerk is, naast wijkmanagement en politie, één van de drie pijlers onderde wijkaanpak jongerengroepen. Het jongerenwerk legt contact met groepen enindividuele jongeren. Via observatie, gesprekken met jongeren en analyse draagt hetjongerenwerk bij aan het uitwerken en uitvoeren van een plan van aanpak per groepen/of locatie. Het jongerenwerk heeft een adviesrol richting de andere partners diebetrokken zijn bij de wijkaanpak. Op basis van de analyse worden vanuit dewijkaanpak groepsgerichte en/of individugerichte interventies ingezet. Waar nodigorganiseert het jongerenwerk passend aanbod voor en vooral mét de jongere(n).Coalities met oudersOuders zijn en blijven de eerst verantwoordelijken voor de opvoeding. Het is daaromin het belang van een jongere dat het jongerenwerk contact heeft met ouders.Jongerenwerkers betrekken ouders bij de positieve gebeurtenissen en talenten vanhun kind. Daarmee stimuleren zij het burgerschap en de opvoedkwaliteiten van deouders én is het voor de jongeren geen probleem dat hun ouders betrokken wordenbij het jongerenwerk.Jongerenwerkers zorgen er verder voor dat ouders weten hoe ze hen kunnenbereiken. Ouders weten dat het jongerenwerk een veilige plek is waar jongerengestimuleerd worden om hun talenten te ontdekken en te ontplooien. Tegelijkertijdweten ouders (en jongeren) ook dat de jongerenwerkers ingrijpen en contactopnemen wanneer het fout gaat. Het jongerenwerk verwacht niet dat alle ouders Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 11
  13. 13. deelnemen aan activiteiten. Jongerenwerkers zorgen er wél voor dat ouders wetenhoe ze hen kunnen bereiken als ze daar behoefte aan hebben.Coalities met de buurtJongerenwerkers leveren een bijdrage aan het bevorderen van de leefbaarheid enveiligheid in de wijk. Daarnaast vergroten jongerenwerkers de binding van jongerenmet de wijk waarin ze opgroeien. Jongeren wonen in de wijk, ze maken er deel vanuit. Naast bewoners is er contact met- en wordt er samengewerkt met partijen zoalswoningbouwcorporaties en winkeliers(verenigingen). Het jongerenwerk laat de buurtzien wie ze is en wat ze doet, óók als er nog geen meldingen van overlast doorjongeren zijn. Als er wel sprake is van overlast zoekt de jongerenwerker in deaanpak van overlast samen met partners naar een situatie waarin de jongeren en deomgeving zélf op een voor beide partijen acceptabele wijze verder kunnen. Dejongerenwerker organiseert samen met de partners in de wijk, jongeren enbuurtbewoners creatieve ontmoetingen tussen jong en oud en laat daarmee aanbuurtbewoners zien dat jongeren ook goede kanten hebben. Tegelijkertijd is dejongerenwerker richting jongeren héél duidelijk, open en eerlijk wanneer hun gedragniet door de beugel kan. Het jongerenwerk levert vanuit haar pedagogische taak inde wijk een belangrijke bijdrage aan het dichten van de kloof tussen jong en oud,maar dat kunnen de verschillende ketenpartners alleen met z’n állen doen.Coalities met het onderwijsJongeren die het jongerenwerk bezoeken zitten meestal ook op school. Hetjongerenwerk en het onderwijs hebben per definitie met elkaar te maken omdat zemet dezelfde jongeren werken. In Zoetermeer is er een brede school aanbod voorhet basisonderwijs. Vanaf het voortgezet onderwijs is er geen directsamenwerkingsverband tussen het domein school en het domein vrije tijd vanjongeren. Het jongerenwerk heeft samen met het onderwijs een belangrijke taak inhet organiseren van deze schakel tussen de domeinen school en vrije tijd onderandere door:♦ Scholieren kennis te laten maken met het jongerenwerk;♦ Samenwerking en afstemming te zoeken in het kader van de zorgstructuur;♦ Samen te werken rond sociale veiligheid op en rond schoolpleinen en in de wijk;♦ Samen te werken op het gebied van (maatschappelijke) stages;♦ Zowel op overleg- als uitvoeringsniveau betrokken te zijn bij het opzetten van een pilot rond brede schoolactiviteiten in het Voortgezet onderwijs. Deze initiatieven worden vanuit de Lokale Educatieve Agenda tot 2012 opgezet.Coalities met Meerpunt (Centrum voor Jeugd en Gezin)Het jongerenwerk vormt onderdeel van de netwerkstructuur van het CJG en draagtmet het aanbod bij aan het onderdeel opgroeiondersteuning. Het is de taak van hetjongerenwerk om zich binnen het netwerk aan voorzieningen duidelijk te profilerenen te positioneren.Jongeren die opgroeiondersteuning nodig hebben worden, waar nodig,doorverwezen naar het jongerenwerk. Het jongerenwerk levert tevens bijdragen aangezinsplannen in het kader van coördinatie van zorg.Coalities met organisaties op het gebied van vrije tijd Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 12
  14. 14. Jongerenwerkers zijn deskundig in het ondersteunen van jongeren bij activiteiten. Zijbeschikken echter niet bij alle onderdelen over de nodige kennis of vaardigheden. Indat kader werkt het jongerenwerk samen met organisaties op het gebied van kunst,cultuur, sport en beweging.Coalities in het kader van praktische dienstverlening en voorlichtingCoalitiepartners op het terrein van jongereninformatie en bijvoorbeeld gezondheidleveren een belangrijke bijdrage aan de taak van praktische dienstverlening- envoorlichting. Het kan gaan om preventie- en voorlichting door de GGD ofverslavingszorg maar ook om samenwerking met bijvoorbeeld het JongerenInformatie Punt (JIP).Coalities met allochtone zelforganisatiesIn Zoetermeer zijn allochtone zelforganisaties actief die activiteiten voor jongerenorganiseren. Het jongerenwerk vormt een coalitie met deze allochtonezelforganisaties. De allochtone zelforganisatie bereikt de jongeren en wijst door naarde activiteiten van het jongerenwerk. De jongerenwerker kent de activiteiten van deallochtone zelforganisaties en zorgt ervoor dat hij/zij bekend is bij de deelnemers aandie activiteiten. Daarnaast organiseren het jongerenwerk en allochtonezelforganisaties gezamenlijk activiteiten. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 13
  15. 15. 4 Gemeente als opdrachtgever én partnerDe gemeente heeft de regie over het jeugdbeleid. Deze regierol impliceert dat degemeente niet zelf uitvoerder is van het beleid, maar daar andereuitvoeringsorganisaties voor inschakelt. Vanuit de regierol vervult de gemeente eendubbelrol naar het jongerenwerk; aan de ene kant die van opdrachtgever en aan deandere kant die van partner.De gemeente is in de eerste plaats opdrachtgever. Vanuit bestuurlijke overwegingengeeft de gemeente opdracht aan instellingen, die ze subsidie verleent. In die rol zorgtde gemeente ervoor dat er resultaatgerichte afspraken worden gemaakt met hetjongerenwerk en zij ziet erop toe dat deze worden nageleefd (monitoren). Degemeente zorgt voor de randvoorwaarden, zoals huisvesting en financiën.De rol van partner zorgt ervoor dat er niet alleen achteraf wordt afgerekend, maar datde gemeente ook tijdens het uitvoeringsproces meedenkt en meestuurt. Jaarlijksgemaakte resultaatafspraken kunnen in overleg worden aangepast en bijgesteld. Degemeente denkt mee en bepaalt wat er gebeurt, maar het is aan de instelling om tebepalen hoe ze het uitvoert. Zowel de gemeente als de instelling neemt hierbij eenproactieve houding aan.Gemeente als opdrachtgever Gemeente als partnerResultaatgerichte afspraken maken Samen kijken naar geschikte aanpakToezien dat afspraken worden nageleefd Input over trends en veranderingenRandvoorwaarden leveren MeedenkenFinanciën Gezamenlijke koerswijzigingen bepalen Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 14
  16. 16. 5 Hoe nu verderDeze visie vormt de eerste stap in een kwaliteitstraject voor het jongerenwerk.Aansluitend hierop vindt een aantal acties plaats door zowel gemeente als StichtingMOOI! Zoetermeer. Belangrijkste onderdelen hiervan zijn:♦ Voor de gemeente vormt de visie de basis voor een Meerjarenplan jongerenwerk;♦ Voor Stichting MOOI! volgt op de visie een intensief traject binnen de organisatie: o Een assessmenttraject voor alle jongerenwerkers, met aansluitend een traject voor deskundigheidsbevordering; o Het implementeren van de visie binnen de organisatie van Stichting MOOI!; o Het maken van een vertaalslag van de visie naar (aansturing in) de dagelijkse praktijk; o Het uitdragen van de nieuwe werkwijze van het jongerenwerk; o Het, waar nodig, bijstellen van afspraken en aangaan van nieuwe coalities. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 15
  17. 17. Bijlage 1: De doelgroep van het jongerenwerkHet jongerenwerk is toegankelijk voor alle jongeren tussen de 12 en 20 jaar. Hetjongerenwerk richt zich op diverse groepen jongeren. Jongens en meisjes vandiverse opleidingsniveaus, autochtonen en allochtonen. Het jongerenwerk richt zichóók op ‘onzichtbare’ groepen, groepen jongens en meisjes waar minder contact meeis, die niet uit zichzelf een jongerenvoorziening binnen komen.Omdat verschillende doelgroepen verschillende wensen en behoeften hebben enzich in een andere fase van hun ontwikkeling bevinden, maakt het jongerenwerkonderscheid in de programmering.Het jongerenwerk maakt onderscheid in:♦ Leeftijd♦ Willers, niet-willers en twijfelaars♦ Jongens en meidenLeeftijdHet jongerenwerk in accommodaties is toegankelijk voor jongeren tussen de 12 ende 20 jaar. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen tieners (12 – 15 jaar) enjongeren (16- 20 jaar).Het jongerenwerk programmeert géén activiteiten voor jongeren ouder dan 20 jaar.Sommige jongeren zien het jongerenwerk als een tweede thuis en worden vrijwilligerin het centrum. Zij vervullen als rolmodel voor jongere jongeren een actieve enpositieve rol in het jongerenwerk. Daar waar nodig verwijst de jongerenwerkeroudere jongeren door naar andere organisaties.Het outreachend jongerenwerk maakt op straat contact met jongeren alle jongerenen jongvolwassenen binnen de groepen. jong volwassenen die ouder zijn dan 20 jaaren verwijst ze zo veel mogelijk door naar andere instanties en organisaties.Willers, niet-willers en twijfelaarsIn het jongerenwerk in Zoetermeer wordt onderscheid gemaakt in drie typenjongeren:♦ De willers♦ De twijfelaars♦ De niet-willers Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 16
  18. 18. WillersDe meeste jongeren komen naar een jongerenvoorziening om positief bezig te zijn:ze zijn er omdat ze het zelf willen (de ‘willers’). Als het jongerenwerk zich richt opjongeren die wél ideeën hebben, die plannen willen maken, die activiteiten willenorganiseren.TwijfelaarsDe groep twijfelaars kan twee kanten op: ze gaan mee in de ‘energiestand’ van dewillers of ze laten zich beïnvloeden door de niet-willers. Het jongerenwerk probeertdeze groep twijfelende jongeren in de energiestand te krijgen, zodat het willersworden. Het jongerenwerk gaat hiervoor actief op zoek naar jongeren (‘willers’) dievanuit een positieve houding een functie als rolmodel of ambassadeur kunnenvervullen. Als twijfelaars niet meegaan met de willers en zich te veel latenbeïnvloeden door niet-willers worden ze onbereikbaar voor het groepswerk binnenhet jongerenwerk. Individueel is het via de ambulant jongerencoaches soms mogelijkdeze jongeren toe te leiden naar school, werk of hulpverlening.Niet-willersTot slot is er ook een aantal ‘niet-willers’ voor wie het overschrijden van grenzen eengeliefd tijdverdrijf is. Het gaat om een minderheid, die met hun dominante gedragsnel de cultuur en onveiligheid voor de bezoekers bepalen. Voor deze jongeren ishet jongerenwerk, zeker binnen de grenzen van de accommodatie, geen geschiktinstrument. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 17
  19. 19. Bijlage 2: De huidige inrichting van het jongerenwerkJongeren verschillen van elkaar. Ze hebben uiteenlopende behoeften enverwachtingen van het jongerenwerk. In Zoetermeer wordt onderscheid gemaakt inverschillende typen jongerenwerk. Zoetermeer kent accommodatiegebonden enoutreachend jongerenwerk, ambulant jongerencoaches en het Mobiel JongerenTeam. In deze bijlage worden de verschillende varianten beschreven.Accommodatiegebonden jongerenwerkBij accommodatiegebonden jongerenwerk komen jongeren vaak vanaf de straat naarde voorziening. De accommodatiegebonden jongerenwerker ondersteunt jongerenbij het ontdekken en ontwikkelen van kwaliteiten en talenten door gerichte activiteitente ontplooien met jongeren. Wanneer jongeren een hulpvraag hebben, verwijst deinpandig jongerenwerker jongeren door naar de ambulant jongerencoach. Eenaccommodatiegebonden jongerenwerker leert jongeren niet alleen in deaccommodatie kennen, maar is óók in staat om op straat contact te maken metjongeren.Outreachend jongerenwerkDe outreachend jongerenwerker leert jongeren kennen op straat. Vanuit het contactmet jongeren krijgt de outreachend jongerenwerker zicht op de leefsituatie vanjongeren en biedt hij of zij jongeren in groepsverband en individueel ondersteuning.Het gaat daarbij zowel om het activeren van jongeren als om het ondersteunen bijproblemen die de ontwikkeling naar volwassenheid in de weg staan.Mobiel Jongeren Team (MJT)Specifiek voor de vermindering en aanpak van overlast door jongeren heeftZoetermeer een Mobiel Jongerenteam (MJT). Het is gespecialiseerd in hetverminderen en voorkomen van overlast door jongeren. MJT-ers maken contact metjongeren, creëren een betrouwbare relatie (open & eerlijk), spreken jongeren aan opongewenst gedrag, geven informatie over zaken als werk, school en hulpverleningen verwijzen desgewenst door naar andere instanties. De medewerkers bewegenzich op en rond plekken waar de overlast ervaren wordt. MJT-ers zijn snel terplaatse, de lijnen met samenwerkingspartners zijn kort, ze durven grenzen te stellenaan het gedrag van jongeren en ze werken eensgezind als team samen. Het MJTweet jongeren te bereiken en ze toe te leiden naar een jongerencentrum of anderevoorziening. MJT-ers werken niet alleen met jongeren aan de aanpak van overlast,maar gaan ook langs de deur bij de ‘klagers’. Medewerkers van het MJT slaan eenbrug tussen voorzieningen, netwerken, organisaties en de buurtbewoners. Jongeren,die bij het MJT in beeld komen, worden methodisch in kaart gebracht engeregistreerd.Ambulant jongerencoachesAmbulant jongerencoaches ondersteunen jongeren tussen de 12 en 23 jaar dievragen en problemen hebben op verschillende leefgebieden. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 18
  20. 20. Het gaat om jongeren die dreigen vast te lopen in hun ontwikkelingsproces vanpuber naar jongvolwassene. Doel is om te voorkomen dat zwaardere problematiekontstaat, waarvoor geïndiceerde zorg nodig is.De ambulant jongerencoach werkt met dezelfde kerntaken als deaccommodatiegebonden of outreachend jongerenwerker4. Met dit verschil dat deambulant jongerencoach één-op-één met een jongere en zijn of haar ouders werkt.4 Voor een beschrijving van de kerntaken zie hoofdstuk 3. Jongerenwerk nieuwe stijl: Stimuleren, steunen en grenzen stellen. 19
  21. 21. Jongerenwerk nieuwe stijlStimuleren, steunen en grenzen stellen Deze visie is geschreven in opdracht van gemeente Zoetermeer, in samenwerking met Stichting MOOI! Zoetermeer en de ketenpartners van het jongerenwerk: leerplicht/RMC, de politie, bureau Halt, woningcorporaties Vestia, Vidomes en De Goede Woning en Bureau Jeugdzorg. Tekstwerk en ondersteuning visieontwikkeling: Mara Frank en Han Paulides van RadarAdvies.

×