Tai lieu on tap kinh te chinh tri

1,322 views

Published on

1 Comment
2 Likes
Statistics
Notes
  • Dịch vụ làm luận văn tốt nghiệp, làm báo cáo thực tập tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp, tiểu luận, khóa luận, đề án môn học trung cấp, cao đẳng, tại chức, đại học và cao học (ngành kế toán, ngân hàng, quản trị kinh doanh…) Mọi thông tin về đề tài các bạn vui lòng liên hệ theo địa chỉ SĐT: 0973.764.894 ( Miss. Huyền ) Email: dvluanvan@gmail.com ( Bạn hãy gửi thông tin bài làm, yêu cầu giáo viên qua mail) Chúng tôi nhận làm các chuyên ngành thuộc khối kinh tế, giá cho mỗi bài khoảng từ 100.000 vnđ đến 500.000 vnđ
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
No Downloads
Views
Total views
1,322
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
72
Comments
1
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tai lieu on tap kinh te chinh tri

  1. 1. ÑEÀ CÖÔNG OÂN TAÄP KINH TEÁ CHÍNH TRÒCaâu 1: Ñoái Töôïng Nghieân Cöùu Cuûa Kinh Teá Hoïc Chính TròKhaùi nieäm: Kinh teá hoïc chính trò laø moân khoa hoïc xaõ hoäi nghieân cöùu caùccô sôû kinh teá chung cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi gaén vôùi moãi giai ñoaïn phaùt trieåntrong xaõ hoäi.Ñoái töôïng nghieân cöùu:. Quan heä xaõ hoäi(quan heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi trong tieâu duøng…) ñeå hieåubaûn chaát trong quan heä con ngöôøi, hieåu baûn chaát xaõ hoäi, giai caáp khaùc.. Cô sôû haï taàng, kieán truùc thöôïng taàng; Quy luaät kinh teá, phaïm truø kinh teá.. Quy luaät kinh teá : laø quy luaät phaûn aùnh moái lieân heä taát yeáu, thöøôngxuyeân laëp laïi cuûa caùc ñoái töôïng kinh teá.Phaïm truø kinh teá : laø nhöõng daáu hieäu ñaëc tröng bieåu hieän söï hoaït ñoängcuûa caùc quy luaät kinh teá (mang tính tröøu töôïng, khaùch quan).So saùnh quy luaät kinh teá – quy luaät töï nhieân :+ Gioáng nhau : Ñeàu mang tính khaùch quan khoâng phuï thuoäc vaøo conngöôøi.+ Khaùc nhau :Quy luaät kinh teá mang tính hieän thöïc, gaén lieàn vôùi lòch söû.Noù chæ bieåu hieän thoâng qua hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi; Quy luaät töï nhieânmang tính beàn vöõng vaø töï noù phaùt huy taùc duïng.Heä thoáng quy luaät kinh teá : coù 3 daïng+ Caùc quy luaät kinh teá chung : toàn taïi trong moïi phöông thöùc saûn xuaát. Víduï : quy luaät taêng naêng suaát, quy luaät quan heä saûn xuaát…+ Caùc quy luaät chung, toàn taïi trong moät soá phöông thöùc saûn xuaát( ví duïquy luaät giaù trò).+ Caùc quy luaät kinh teá ñaëc thuø : coù rieâng trong töøng phöông thöùc saûn xuaát.Yeâu caàu nghieân cöùu quy luaät kinh teá :+ Khaùi nieäm quy luaät.+ Noäi dung quy luaät.+ Söï vaän duïng quy luaät.+ Phaïm truø ñaëc tröng cuûa quy luaät.+ Yeâu caàu cuûa quy luaät .+ Taùc duïng cuûa quy luaät.
  2. 2. Caâu 2 : Taùi Saûn Xuaát Xaõ Hoäi Laø Gì ?Taùi saûn xuaát xaõ hoäi vaø caùc loaïi hình :. Taùi saûn xuaát : Laø quaù trình saûn xuaát dieãn ra lieân tuïc vaø laëp laïi theo thôøigian.. Taùi saûn xuaát xaõ hoäi : Laø toång theå cuûa nhöõng taùi saûn xuaát caù bieät trongmoái quan heä höõu cô vôùi nhau.. Taùi saûn xuaát giaûn ñôn : Laø quaù trình taùi saûn xuaát ñöôïc laëp aïi thöôøngxuyeân vôùi quy moâ khoâng ñoåi.. Taùi saûn xuaát môû roäng : Laø quaù trình taùi saûn xuaát coù quy moâ taêng leân, coù2 hình thöùc : + Phaùt trieån theo chieàu roäng + Phaùt trieån theo chieàu saâu.Goïi W : naêng suaát lao ñoäng L0 : hieäu quaû söû duïng voán. S : soá saûn phaåm. V : nhaân coâng lao ñoäng. C : voán ñaàu tö saûn xuaát. Ta coù : W = S S=W.V L0 = S S = L0 . CGioáng nhau :ñeàu laøm taêng soá löôïng saûn phaåm (S) vaø chieám lónh thò tröôøng.Khaùc nhau :Taùi saûn xuaát theo chieàu roäng taêng S chuû yeáu döïa vaøo taêng V vaø taêng C.Taùi saûn xuaát môû roäng theo chieàu saâu chuû yeáu döïa vaøo taêng W laø L0 töùc laøchuù troïng ñeán taêng naêng suaát lao ñoäng vaø hieäu quaû söû duïng ñoàng voán.Taùi saûn xuaát môû roäng theo chieàu roäng taêng saûn phaåm ñaàu ra(S), vaø giataêng daân soá.Taùi saûn xuaát môû roäng theo chieàu saâu ngoaøi vieäc taêng daân soá coøn thöïc hieänña daïng hoùa saûn phaåm.Noäi dung cuûa taùi saûn xuaát xaõ hoäi :goàm coù 4 noäi dung. Taùi saûn xuaát ra cuûa caûi vaät chaát, taùi saûn xuaát ra quan heä saûn xuaát, taùi saûnxuaát söùc lao ñoäng, taùi saûn xuaát moâi tröôøng soáng.
  3. 3. . Taùi saûn xuaát cuûa caûi vaät chaát (quan troïng nhaát) : coù theå buø ñaép cuûa caûivaät chaát con ngöôøi ñaõ söû duïng, ñaùp öùng nhu caàu cuûa xaõ hoäi.. Chæ tieâu ñaùnh giaù keát quaû taùi saûn xuaát cuûa caûi vaät chaát laø toång hôïp saûnphaåm xaõ hoäi. . . Toång hôïp saûn phaåm xaõ hoäiù laø toaøn boä saûn phaåm do laoñoäng trong caùc ngaønh saûn xuaát ra trong moät naêm.Taùi saûn xuaát söùc lao ñoäng nhaèm :. Duy trì löïc löôïng lao ñoäng.. Baûo toàn phaùt trieån noøi gioáng.Chuù yù ñeán : Soá löôïng lao ñoäng + chaát löôïng lao ñoäng( trình ñoä hoïc vaán…)Taùi saûn xuaát quan heä saûn xuaát :Taùi taïo laïi caùc quan heä saûn xuaát(giai caáp, con ngöôøi). Quan heä saûn xuaátphaûi phaùt trieån, hoaøn thieän , quan heä saûn xu61t phuï thuoäc vaøo trình ñoä laoñoäng,vaø quan heä saûn xuaát theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa.Taùi saûn xuaát moâi tröôøng soáng : söï chaïy ñua saûn xuaát, thöû nghieäm khoahoïc laøm moâi tröôøng oâ nhieãm. Vì vaäy phaûi quan taâm ñeán caûi thieän moâitröôøng.Caùc khaâu taùi saûn xuaát xaõ hoäi : saûn xuaát, phaân phoái, trao ñoåi, tieâu duøng.. Saûn xuaát : laø khaâu ñaàu tieân, taïo ra saûn phaåm, thoûa maõn nhu caàu cuûa conngöôøi, xaõ hoäi.Phuï thuoäc vaøo giôùi haïn, quy moâ nguoàn löïc, möùc ñoä khaû thiphuông aùn,taøi naêng,trình ñoä nhaø quaûn lyù.. Phaân phoái, trao ñoåi: laø khaâu trung gian, thuùc ñaåy toác ñoä gaëp gôõ nhaø saûnxuaát vaø tieâu duøng.. Tieâu duøng : laø khaâu cuoái cuøng cuûa taùi saûn xuaát. Laø ñoäng cô thuùc ñaåy saûnxuaát phaùt trieån.Tieâu duøng saûn phaåm, coù 2 loaïi : tieâu duøng caù nhaân vaø tieâu duøng saûn xuaát.
  4. 4. Caâu 3 : Haøng Hoùa Vaø Thuoäc Tính Cuûa Haøng Hoùa? Tính Chaát Hai MaëtCuûa Lao Ñoäng Saûn Xuaát Haøng Hoùa ?Phaân Bieät Lao Ñoäng Xaõ Hoäi –Lao Ñoäng Tö Nhaân , Lao Ñoäng Giaûn Ñôn – Lao Ñoäng Phöùc Taïp ?Haøng hoaù : laø saûn phaåm cuûa lao ñoäng coù khaû naêng thoaû maõn nhu caàu naøoñoù cuûa con ngöôøi trong tieâu duøng ñeå trao ñoåi.Coù 2 thuoäc tính : Giaù trò söûduïng & Giaù trò trao ñoåi.. Giaù trò söû duïng : laø coâng duïng cuûa saûn phaåm coù khaû naêng thoûa maõn nhucaàu cuûa con ngöôøi trong tieâu duøng. Ñaëc ñieåm : + Boäc loä thoâng qua quaù trình thoûa maõn nhu caàu cuûa con ngöôøi. + Moät haøng hoaù coù theå coù nhieàu coâng duïng + Giaù trò söû duïng laø moät phaïm truø vónh vieãn gaén lieàn vôùi cuoäc soáng. Hình thaùi: + Bieåu hieän ôû caùc tö lieäu saûn xuaát ( nhö nguyeân lieäu, maùy moùc) + Bieåu hieän ôû caùc vaät phaåm phuïc vuï tieâu duøng caù nhaân ( nhö löông thöïc, thöïc phaåm).. Giaù trò trao ñoåi : mang tính tröøu töôïng, laø töông quan veà soá löôïng giöõahaøng hoaù naøy vôùi haøng hoaù khaùc trong trao ñoåi. Noù laø moät phaïm truø tröøutöôïng giöõa nhöõng ngöôøi saûn xuaát, chæ thoâng qua trao ñoåi.Ñaëc ñieåm : Giaù trò haøng hoaù laø lao ñoäng tröøu töôïng ñaõ keát tinh trong haønghoaù.Giaù trò do lao ñoäng keát tinh, thöôùc ño laø thôøi gian.Giaù trò ñöôïc coi laø cô sôûtrao ñoåi.Noù laø moät phaïm truø tröøu töôïng giöõa nhöõng ngöôøi saûn xuaát.Chæthoâng qua trao ñoåi môùi coù giaù trò.Baûn chaát cuûa trao ñoåi haøng hoaù : ngöôøi ta chæ ñoåi cho nhau nhöõng vaät coùcoâng duïng khaùc nhau nhöng giaù trò baèng nhau. Qua trao ñoåi giaù trò ñöôïcbieåu hieän baèng tieàn(giaù caû).Tính chaát hai maët cuûa haøng hoaù :Lao ñoäng saûn xuaát haøng hoaù coù tính 2 maët : lao ñoäng cuï theå vaø lao ñoängtröøu töôïng.+ Lao ñoäng cuï theå : laø lao ñoäng cuûa moät ngheà chuyeân moân nhaát ñònh coùñoái töôïng, muïc ñích, phöông phaùp, coâng cuï lao ñoäng rieâng ñaït keát quaûrieâng.
  5. 5. + Lao ñoäng tröøu töôïng : laø lao ñoäng xaõ hoäi cuûa ngöôøi saûn xuaát haøng hoaùkhoâng keå ñeán hình thöùc cuï theå cuûa noù. Noù taïo ra giaù trò cuûa haøng hoaù.Maâu thuaãn vôùi lao ñoäng cuï theå cuûa noù thoâng qua 2 thuoäc tính.So saùnh lao ñoäng giaûn ñôn – lao ñoäng phöùc taïp :. Lao ñoäng giaûn ñôn : ai cuõng tieán haønh ñöôïc, khoâng ñoøi hoûi chuyeân moân.. Lao ñoäng phöùc taïp : laø lao ñoäng qua ñaøo taïo kyõ thuaät, caàn kyõ naêngchuyeân moân.So saùnh lao ñoäng tö nhaân – lao ñoäng xaõ hoäi :Lao ñoäng tö nhaân : laø lao ñoäng cuûa töøng caù nhaân, saûn phaåm cuûa moãi caùnhaân. Laø lao ñoäng mang tính töï phaùt.Lao ñoäng xaõ hoäi : laø lao ñoäng do caù nhaân hôïp thaønh, caàn phaûi coù ñieàukieän saûn phaåm cuûa caù nhaân.
  6. 6. Caâu 4: Trình Baøy Noäi Dung Yeâu Caàu Vaø Taùc Duïng Cuûa Quy Luaät GiaùTrò ?Noäi dung yeâu caàu cuûa quy luaät giaù trò :Quy luaät giaù trò laø quy luaät kinh teá cuûa saûn xuaát haøng hoaù. Noù quyeát ñònhcaùc phöông phaùp vaø caùc nguyeân taéc ño löôøng phaân phoái, kích thìch laoñoäng xaõ hoäi trong caùc ñieàu kieän cuûa saûn xuaát haøng hoaù. Ôû ñaâu coù saûnxuaát haøng hoaù thì ôû ñoù coù quy luaät giaù trò hoaït ñoäng.Theo quy luaät giaù trò vieäc saûn xuaát haøng hoaù vaø trao ñoåi haøng hoaù phaûidöïa treân cô sôû hao phí lao ñoäng xaõ hoäi caàn thieát, trao ñoåi phaûi döïa treân côsôû ngang giaù.Taùc duïng cuûa quy luaät giaù trò :Quy luaät giaù trò toàn taïi vaø hoaït ñoäng ôû caùc phöông thöùc saûn xuaát coù saûnxuaát haøng hoaù vaø coù nhöõng ñaëc ñieåm hoaït ñoäng rieâng bieät tuøy thuoäc vaøoquan heä saûn xuaát thoáng trò. Nhöng nhìn chung, quy luaät giaù trò ñeàu coùnhöõng taùc duïng chuû yeáu :. Ñieàu tieát saûn xuaát vaø löu thoâng haøng hoaù : Treân thöïc teá haøng hoaù bao giôøcuõng vaän ñoäng töø nôi giaù thaáp ñeán nôi giaù cao. Quy luaät giaù trò coù taùcduïng ñieàu tieát söï vaän ñoäng ñoù, phaân phoái caùc nguoàn haøng hoaù moät caùchhôïp lyù hôn giöõa caùc vuøng, giöõa cung vaø caàu ñoái vôùi caùc loaïi haøng hoaùtrong xaõ hoäi.. Thuùc ñaåy caûi tieán kyõ thuaät, taêng naêng suaát lao ñoäng :Trong saûn xuaát haønghoaù ñeå thu nhieàu lôïi nhuaän , ngöôøi saûn xuaát haøng hoaù phaûi thöôøng xuyeânthay ñoåi, caûi tieán chaát löôïng maãu maõ haøng hoaù cho phuø hôïpnhu caàu thòhieáu ngöôøi tieâu duøng, caûi tieán caùc bieän phaùp löu thoâng, baùn haøng ñeå tieátkieäm chi phí löu thoâng vaø tieâu thuï saûn phaåm nhanh hôn.. Phaân hoaù nhöõng ngöôøi saûn xuaát haøng hoaù : Söï taùc ñoäng cuûa quy luaät giaùtrò beân caïnh maët tích cöïc cuøng daãn ñeán söï phaân hoaù nhöõng ngöôøi saûn xuaáthaøng hoaù thaønh ngöôøi giaøu, ngöôøi ngheøo. Döôùi taùc ñoäng cuûa quy luaät giaùtrò vaø caùc quy luaät khaùc taát yeáu daãn ñeán keát quaû : nhöõng ngöôøi coù ñieàukieän saûn xuaát thuaän lôïi, coù trình ñoä cao, … seõ phaùt taøi laøm giaøu. Ngöôïc laïi,nhöõng ngöôøi khoâng coù ñieàu kieän treân hoaëc gaëp ruûi ro tai naïn seõ bò maát heátvoán, phaù saûn. Taùc duïng naøy cuûa quy luaät giaù trò moät maët ñaøo thaûi caùc yeáukeùm, kích thích caùc nhaân toá tích cöïc phaùt trieån .
  7. 7. Caâu 5: Söï Chuyeån Hoùa Thaønh Tö Baûn ?Coâng thöùc chung cuûa tö baûn: T- H – T ‘MÑ tìm coâng thöùc chung, khaùi quaùt söï vaän ñoäng cuûa tö baûnSo saùnh CT löu thoâng haøng hoaù giaûn ñôn vaø CT chung cuûa tö baûn:Gioáng:Ñeàu goàm coù:Haøng&tieàn;Mua&baùn Phaûn aùnh söï vaän ñoäng cuûa neàn kinhteá haøng hoaùKhaùc:Trình töï haønh vi mua baùn: H –T –H (CT löu thoâng haøng hoaù giaûn ñôn)baùn tröôùc, mua sau. T-H-T’ (CT löu thoâng cuûa tö baûn) mua tröôùc , baùnsau.. Muïc ñích: H- T- H giaù trò söû duïng. T-H-T’ giaù trò.. Tính chaát: H-T-H coù giôùi haïn, haønh vi keát thuùc. T-H-T’ khoâng giôùi haïn,lieân tuïc.Vaây: Tö baûn laø tieàn coù baûn naêng töï lôùn leân. Tö baûn laø tieàn ñöôïc söû duïnglaø phöông tieän ñeå boùc loät lao ñoäng cuûa ngöôøi khaùc. Laø GT coù khaû naêngmang laïi GT thaëng dö.T-H-T’ laø coâng thöùc chung cuûa tö baûn.Maâu thuaån cuûa coâng thöùc chung:Döïa vaøo lyù luaän tieàn teä vaø caên cöù vaøo lyù luaän giaù trò:Giaù trò haøng hoaù do con ngöôøi laøm ra. Nhöng nhìn coâng thöùc T-H-T’ , tadeã laàm töôûng tieàn cuõng taïo ra giaù trò khi löu thoâng. Thöïc chaát tieàn khoângtöï lôùn leân. Tieàn khoâng coù theå töï sinh ra tieàn.Coøn löu thoâng khoâng taïo ragiaù trò thaëng dö, chæ coù söï phaân phoái laïi löôïng giaù trò Coâng thöùc chungmaâu thuaån ôû choå: Löu thoâng khoâng taïo ra giaù trò , nhöng giaù trò chæ ñöôïctaïo ra töø löu thoâng.Löu thoâng laø ñieàu kieän, moâi tröôøng taïo ra giaù trò, coønnguoàn goùc cuûa giaù trò laø töø lao ñoäng cuûa coâng nhaân.Haøng hoaù söùc lao ñoäng:-Ñieàu kieän söùc lao ñoäng trôû thaønh haøng hoaù :Ngöôøi lao ñoäng töï do veà thaân theå , ñöôïc quyeàn baùn söùc lao ñoäng.Ngöôøi lao ñoäng töï do veà thaân theå nhöng khoâng coù tö lieäu saûn xuaát . Söùclao ñoäng cuõng coù hai thuoäc tính nhö haøng hoaù , vaø coøn theâm nhöõng ñaëctính rieân.
  8. 8. -Giaù trò haøng hoaù söùc lao ñoäng: laø coâng duïng cuûa noù ñeå thoaû maõn nhu caàucuûa ngöôøi mua .Noù bao goàm:Giaù trò tö lieäu ñeå nuoâi soáng coâng nhaân vaø giañình coâng nhaân.Chöùa ñöïng chi phí ñaøo taïo , trang bò ngheà nghieäp.Nhaän xeùt:Giaù trò haøng hoaù söùc lao ñoäng chòu söï chi phoái cuûa 2 khuynh höôùng:Khuynh höôùng laøm taêng (do nhu caàu)Khuynh höôùng laøm giaûm (do daân soá taêng daãn ñeán giaù trò haøng hoaù giaûm)Khaùc vôùi haøng hoaù thoâng thöôøng : giaù trò haøng hoaù söùc lao ñoäng mangtính thinh thaàn, tính lòch söû. Haøng thoâng thöôøng coù söï tieâu duøng neân coângduïng giaûm ñeán 0.Chuùng gioáng nhau ôû choå : ñeàu thoaû maõn nhu caàu cuûa ngöôøi tieâu duøng.Ngöôøi coâng nhaân lao ñoäng saûn xuaát, thoânh qua ñoù taïo ra giaù trò thaëng dö.Keát luaän:Tieàn chuyeån hoaù thaønh tö baûn khi söùc lao ñoäng bieåu hieän qua haøng hoaùhay tieàn, vaän ñoäng theo coâng thöùc chung: T-H-T’
  9. 9. Caâu 6: Saûn Xuaát Giaù Trò Thaëng Dö – Quy Luaät Kinh Teá Cô Baûn CuûaChuû Nghóa Tö Baûn ?Quaù trình saûn xuaát giaù trò thaëng dö :Cô sôû kinh teá cuûa cheá ñoä TBCN laø cheá ñoä tö höõu veà tö lieäu saûn xuaát neânquaù trình lao ñoäng döôùi chuû nghóa TB coù ñaëc ñieåm :Xem xeùt trong khuoân khoå töøng doanh nghieäp:. Phaûn aùnh moái quan heä quaûn lyù giöõa nhaø TB vôùi lao ñoäng laøm thueâ, ñieàukieän toå chöùc kinh doanh thuoäc veà nhaø tö baûn, coâng nhaân laø ngöôøi phuïc vuï.. Phaûn aùnh caùc quan heä phaân phoái, phaân chia lao ñoäng, toaøn boä saûn phaåmlaøm ra thuoäc veà chi phoái cuûa nhaø tö baûn, coâng nhaân chæ ñöôïc nhaän tieànlöông.Xem xeùt trong toaøn boä neàn saûn xuaát Tö baûn :. Saûn xuaát TBCN laø quaù trình taïo ra giaù trò söû duïng, coâng duïng cho xaõ hoäitieâu duøng.. Saûn xuaát ra giaù trò vaø giaù trò thaëng dö, muïc ñích vaø ñoäng cô cuûa saûn xuaáttö baûn laø saûn xuaát ngaøy caøng nhieàu tieàn.Ñònh nghóa giaù trò thaëng dö :. Giaù trò thaëng dö laø phaàn giaù trò doâi ra ngoaøi giaù trò söùc lao ñoäng do coângnhaân taïo ratrong quaù trình saûn xuaát bò nhaø tö baûn chieám duïng. Kí hieäu : mNhaän xeùt :Qua nhieân cöùu cho thaáy giaù trò thaëng dö laø moät phaïm truø kinh teá, chæ roõngheà lao ñoäng cuûa coâng nhaân chia laøm 2 phaàn :+ Phaàn thôøi gian caàn thieát taïo ra söùc lao ñoäng cho coâng nhaân.+ Phaàn thôøi gian thaëng dö taïo ra söï thaëng dö cho nhaø tö baûn.. Giaù trò thaëng dö laø phaïm truø kinh teá phaûn aùnh quan heä boùc loät giöõa Töbaûn ñoái vôùi lao ñoäng laøm thueâ.. Giaù trò thaëng dö phaûn aùnh baûn chaát cuûa neàn saûn xuaát TBCN.. Giaù trò thaëng dö laø ñieàu kieän ñeå tích luõy tö baûn vaø ñeå taùi saûn xuaát môûroäng, thuùc ñaåy xaõ hoäi phaùt trieån.Baûn chaát cuûa Tö baûn, tö baûn baát bieán vaø tö baûn khaû bieán :Baûn chaát cuûa tö baûn :. Tö baûn laø quan heä saûn xuaát xaõ hoäi töùc tö baûn laø khaùi nieäm duøng ñeå chæquan heä xaõ hoäi cuûa 2 giai caáp ñoái khaùng : giai caáp tö saûn vaø giai caáp voâsaûn.. Tö baûn laø khaùi nieäm ñeå chæ phöông thöùc saûn xuaát trong lòch söû.
  10. 10. Söï phaân chia tö baûn thaønh tö baûn khaû bieán vaø tö baûn baát bieán:. Caên cöù cuûa vieäc phaân chia : döïa vaøo tính chaát lyù luaän 2 maët cuûa laoñoäng saûn xuaát haøng hoaù cuûa Maùc chia ra 2 loaïi Tö baûn baát bieán vaø Tö baûnkhaû bieán.Tö baûn toàn taïi 2 boä phaän :+ boä phaän 1 : Tö lieäu saûn xuaát goàm maùy moùc, nguyeân lieäu, vaät lieäu, naênglöôïng, ñoäng löïc, nhaø xöôûng, kho. Noù coù ñaëc ñieåm laø ñieàu kieän cuûa saûnxuaát. Trong quaù trình tham gia saûn xuaát giaù trò cuûa noù ñöôïc baûo toàn vaøchuyeån dòch vaøo saûn phaåm môùi. Ñoù laø tö baûn baát bieán, kí hieäu laø C.+ boä phaän 2 : laø söùc lao ñoäng cuûa coâng nhaân, coù ñaëc ñieåm laø tham gia vaøosaûn xuaát, luoân bieán ñoåi vaø taêng leân veà löôïng neân goïi laø tö baûn khaû bieán,kí hieäu V.. Muïc ñích vaø yù nghóa cuûa söï phaân chia :Giuùp ta hieåu roõvai troø vaø vò trí cuûa töøng boä phaän TB.Tö lieäu saûn xuaát laøñieàu kieän cuûa saûn xuaát.Giuùp ta phaân tích vaø hieåu roõ keát caáu cuûa giaù trò haøng hoaù. Haøng hoaù goàm3 boä phaän baèng toång C + V + mTrong ñoù: C laø giaù trò TLSX ñaõ hao phí trong saûn xuaát. V laø giaù trò söùc lao ñoäng cuûa coâng nhaân. m laø giaù trò thaëng dö( thu nhaäp cuûa nhaø tö baûn)Vieäc phaân chia Tb nhö treân giuùp ta hieåu roõ baûn chaát cuûa TB ñoàng thôøigoùp phaàn vaøo giaûi quyeát maâu thuaãn coâng thöùc chung cuûa tö baûn.Thoâng qua nghieân cöùu giuùp ta hieåu roõ baûn chaát vaø nguoàn goác cuûa giaù tròthaëng dö chính laø töø lao ñoäng laøm thueâ cuûa coâng nhaân.Ngaøy lao ñoäng, tyû suaát vaø khoái löôïng cuûa giaù trò thaëng dö :Ngaøy lao ñoäng laø moät khaùi nieäm chæ ñoä daøi thôøi gian laøm vieäc moãi ngaøycuûa ngöôøi lao ñoäng.Ñaëc ñieåm : + Thôøi gian caàn thieát taïo ra giaù trò söùc lao ñoäng hay tieàn löông cuûa coângnhaân vaø phaàn thôøi gian thaëng dö taïo ra giaù trò thaëng dö cho nhaø tö baûn.+ Ngaøy lao ñoäng coù ñaëc ñieåm lôùn hôn so vôùi thôøi gian caàn thieát ñieàu naøyñaûm baûoTö baûn coù lôïi vaø thueâ coâng nhaân. Ngaøy lao ñoäng phaûi ngaén hôn24 giôø. Toùm laïi ngaøy lao ñoäng naèm trong khoaûng lôùn hôn thôøi gian caànthieát nhöng phaûi ngaén hôn 24 giôø.
  11. 11. + Ngaøy lao ñoäng laø moät phaïm truø phaûn aùnh töông quan thôøi gian laøm vieäccho mình vaø nhaø tö baûn cuûa coâng nhaân. Thoâng thöôøng ngöôøi thueâ coângnhaân muoán keùo daøi ngaøy lao ñoäng vì muïc ñích laøm cho tyû suaát giaù tròthaëng dö taêng leân.Tyû suaát giaù trò thaëng dö laø tyû soá tính theo % giöõa giaù trò thaëng dö vaø giaù tròsöùc lao ñoäng cuûa coâng nhaân.Coâng thöùc : m’ = m . 100%Trong ñoù : m’ laø tyû suaát giaù trò thaëng dö. m laø giaù trò thaëng dö V laø giaù trò söùc lao ñoäng.Nhaän xeùt :+ Tyû soá naøy noùi leân raèng nhaø TB boû ra 1 löôïng tieàn laø bao nhieâu thueâcoâng nhaân thì seõ thu ñöôïc 1 giaù trò thaëng dö baèng baáy nhieâu ( m = V).+ Tyû suaát giaù trò thaëng dö laø moät phaïm truø kinh teá phaûn aùnh trình ñoä saûnxuaát giaù trò thaëng dö cuûa nhaø TB. Tyû suaát caøng cao thì trình ñoä saûn xuaátcao, tyû suaát thaáp thì trình ñoä saûn xuaát thaáp.Khoái löôïng giaù trò thaëng dö : laø tích soá giöõa tyû suaát giaù trò thaëng dö vôùitoång giaù trò söùc lao ñoäng ñöôïc duïng.M = m’ . ?VTrong ñoù : M laø khoái löôïng GTTD m’laø tyû suaát GTTD V laø toång giaù trò söùc lao ñoäng.Nhaän xeùt : Khoái löôïng giaù trò thaëng dö laø moät phaïm truø kinh teá phaûn aùnh töông quanthu nhaäp cuûa 2 giai caáp Tö saûn vaø Voâ saûn ( phaûn aùnh quy moâ boùc loätGTTD cuûa giai caáp tö saûn ñoái vôùi giai caáp coâng nhaân laøm thueâ).Hai phöông phaùp saûn xuaát giaù trò thaëng dö :. Saûn xuaát giaù trò thaëng dö tuyeät ñoái : laø GTTD thu ñöôïc nhôø keùo daøingaøy lao ñoäng. Trong khi thôøi gian lao ñoäng caàn thieát khoâng thay ñoåi.Nhaän xeùt : nhôø keùo daøi thôøi gian lao ñoäng, maø thôøi gian lao ñoäng thaëng dötaêng leân töông öùng. Tyû suaát GTTD seõ taêng leân. Bieän phaùp cô baûn ñeå thöïchieän phöông phaùp naøy laø : taêng cöôøng ñoä lao ñoäng vaø keùo daøi thôøi gianlao ñoäng. Nhöng phöông phaùp naøy luoân bò giôùi haïn vì ngaøy lao ñoäng luoâncoù giôùi haïn vaø bò coâng nhaân phaûn ñoái.
  12. 12. . Saûn xuaát giaù trò thaëng dö töông ñoái : duøng ñeå chæ GTTD thu ñöôïc nhôøruùt ngaén thôøi gian lao ñoäng caàn thieát, trong khi ñoä daøi ngaøy lao ñoängkhoâng ñoåi.Nhaän xeùt : Nhôø ruùt ngaén thôøi gian lao ñoäng caàn thieát maø giaù trò thaëng dötaêng leân, bieän phaùp thöïc hieän phöông phaùp naøy laø taêng naêng suaát laoñoäng. Phöông phaùp naøy khoâng bò giôùi haïn, luoân ñaùp öùng nhu caàu, thamvoïng cuûa nhaø TB, thöïc hieän phöông phaùp naøy khoâng bò phaïm luaät keùo daøithôøi gian lao ñoäng. Phöông phaùp naøy ñöôïc thöïc hieän chuû yeáu ôû caùc nöôùcphaùt trieån, trình ñoä daân trí cao, coù tieàm naêng veà khoa hoïc kyõ thuaät.Giaù trò thaëng dö sieâu ngaïch :. Khaùi nieäm : GTTD sieâu ngaïch laø GTTD thu ñöôïc troäi vöôït hôn so vôùiGTTD bình thöôøng, noù laø soá cheânh leäch giöõa thôøi gian lao ñoäng xaõ hoäicaàn thieát ( hay chi phí saûn xuaát trung bình ) vôùi thôøi gian lao ñoäng caù bieät( chi phí caù bieät ).msn = CPSXXH – CPCBToùm laïi : söï hình thaønh GTTD sieâu ngaïch laø do chi phí saûn xuaát caù bieät.GTTD sieâu ngaïch coù baûn chaát laø hình thaùi bieán töôùng cuûa GTTD töôngñoái.Vai troø vaø ñaëc ñieåm cuûa GTTD sieâu ngaïch :GTTD sieâu ngaïch laø ñoäng löïc, laø söùc huùt ñoái vôùi caùc doanh nghieäp.GTTD sieâu ngaïch coù ñaëc ñieåm laø luoân di chuyeån, bieán ñoåi trong xaõ hoäi, dichuyeån theo höôùng töø doanh nghieäp naøy sang doanh nghieäp khaùc ( caùcdoanh nhieäp coù chi phí caù bieät < chi phí xaõ hoäi ).Quy luaät kinh teá cô baûn cuûa CNTB :Khaùi nieäm : Quy luaät kinh teá cô baûn laø quy luaät kinh teá phaûn aùnh baûn chaát,ñoäng cô vaø nhöõng phöông tieän ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích cuûa neàn kinh teá gaénvôùi moãi cheá ñoä nhaát ñònh. Thöôøng thì cheá ñoä xaõ hoäi bò chi phoái bôûi moätquy luaät kinh teá cô baûn.Noäi dung vaø yeâu caàu cuûa quy luaät : saûn xuaát ngaøy caøng nhieàu GTTD choxaõ hoäi Tö baûn, baát luaän vieäc saûn xuaát ra caùi gì vaø baèng phöông phaùp naøo.Trong xaõ hoäi tö baûn quaù trình kinh doanh trong thò tröôøng GTTD bieåuhieän thoâng qua lôïi nhuaän. Lôïi nhuaän laø keát quaû cuûa vieäc saûn xuaát kinhdoanh ñöôïc tính baèng hieäu soá daân soá vôùi chi phí.Kí hieäu : P = DS – CP = ñaàu ra – ñaàu vaøo.
  13. 13. Muïc tieâu cuûa lôïi nhuaän : muïc tieâu soá moät cuûa doanh nghieäp doanh nhaânlaø toái ña hoaù lôïi nhuaän.Söï ra ñôøi cuûa phöông thöùc saûn xuaát Tö baûn chuû nghóa :Tö baûn chuû nghóa laø moät trong 5 phöông thöùc saûn xuaát, ñaây laø phöôngthöùc saûn xuaát thöù tö. Xuaát hieän döïa vaøo 2 ñieàu kieän :+ Trong xaõ hoäi xuaát hieän moät lôùp ngöôøi maø hoï tích luõy ñöôïc trong tay moätlöôïng taøi chính coù ñuû khaû naêng môû nhaø maùy, coâng xöôûng, ñaây laø giai caápchuû xöôûng.+ Trong xaõ hoäi coù ñoâng ñaûo ngöôøi lao ñoäng khoâng coù tö lieäu saûn xuaát ñaâylaø giai caáp voâ saûn laøm thueâ.Chuû nghóa tö baûn xuaát hieän ñaây laø giai ñoaïn hôïp taùc giaûn ñôn.Chuû nghóa tö baûn ra ñôøi döïa vaøo quaù trình tích luõy nguyeân thuûy tö baûn,quaù trình naøy ñöôïc thöïc hieän baèng coâng cuï baïo löïc.
  14. 14. Caâu 7: Tích Luõy Tö Baûn ? Quy Luaät Tích Luõy Tö Baûn ?Thöïc chaát vaø ñoäng cô cuûa tích luyõ tö baûn :. Ñieàu kieän ñeå tích luyõ : Thu nhaäp > so vôùi möùc tieâu thuï caàn thieát. Ñoäng cô tích luyõ: Mô roäng qui moâ saûn xuaát , toái ña hoaù lôïi nhuaän.Thöïc chaát laø quaù trình tö baûn hoaù giaù trò thaëng dö, taùi saûn xuaát môû roäng.. Phaïm vi: töøng doanh nghieäp (caù bieät ) , ôû neàn khinh teá(roäng)Ñeå tích luyõ: khoâng ñöôïc tieâu duøng lôïi nhuaän lôïi nhuaän thu ñöôïc, phaûidaønh moät phaàn ñeå laøm voán môû roäng cô sôû saûn xuaát.Nhaân toá aûnh höôûng ñeán tích luyõ tö baûn:Phuï thuoäc vaøo 3 nhoùm: +Khoái löôïng giaù trò thaëng dö thu ñöôïc (M) maø (M) laïi phuï thuoäc: +Tæ suaát giaù trò thaëng dö. +Naêng suaát lao ñoäng.Qui moâ cuûa tö baûn öùng tröôùc.. Tæ leä phaân chia giaù trò thaëng dö.. Söï cheânh leäch giöõa tö baûn söû duïng vaø tö baûn tieâu duøng.. Qui luaät tích luyõ tö baûn:Tích tuï vaø taäp trung tö baûn.a/ Tích tuï: laø quaù trình taêng qui moâ cuûa tö baûn caù bieät baèng caùch gom goùp, tích luyõ giaø trò thaëng dö ñeå thöïc hieän taùi saûn xuaát môû roäng. Noù phuï thuoäcvaøo khoái löôïng giaù trò thaëng dö vaø töøng doanh nghieäp. Noù phaûn aùnh moáiquan heä giöõa tö baûn vaø lao ñoäng.Tích tuï luoân phuï thuoäc vaøo lôïi nhuaän. Ñaëc ñieåm: Dieãn ra nhanh trong thôøi kyø caïch tranh töï do. Keát quaû: Tích tuï hình thaønh neân ñaïi coâng ty, môû roäng qui moâ saûnxuaát.b/ Taäp trung tö baûn: laø quaù trình laøm taêng qui moâ cuûa tö baûn caù bieät.Tieán haønh döïa vaøo 2 bieän phaùp:Hôïp löïc veø voán & Cöôõng böùc, thoân thính kinh teá.Taäp trung tö baûn phaûn aùnh moái quan heä giöõa caùc coå ñoâng lôùn trong hoäiñoàng quaûn trò.. Phaïm vi: toaøn xaõ hoäi, khoâng giôùi haïn. Coù theå dieãn ra treân töøng ngaønh,töøng lónh vöïc .
  15. 15. . Ñaëc ñieåm: Laø bieåu hieän cuûa taäp trung hoaù saûn xuaát laø ñieàu kieän ñeå xaõhoäi hoaù neàn kinh teá.Keát quaû: laøm taêng voán taäp trung .Nhaän xeùt: Tích tuïvaø taäp trung ñaùp öùng moät phaàn nhu caàu cuûa nhaø saûn xuaát lôùn.Caáu taïo höõu cô tö baûn: goàm coù hai maët: maët vaät chaát vaø giaù trò.Caáu taïo tö baûn veà vaät chaát vaø kyõ thuaät: Goàm TLSX vaø söùc lao ñoäng . Tæleä giöõa soá löôïng tö lieäu saûn xuaát vaø soá lao ñoäng söû duïng laø caáu taïo kyõthuaät.Caáu taïo tö baûn veà maët giaù trò : goàm giaù trò söùc lao ñoäng . Tæ leä giöõa 2 boäphaän naøy goïi laø caáu taïo giaù trò tö baûn .Hai maët vaät chaát vaø kyõ thuaät luoâncoù quan heä vôùi nhau , dieãn taû moái quan heä ñoù Mac duøng khaùi nieäm : Caáutaïo höõu cô .Caáu taïo höõu cô tö baûn : laø caáu taïo giaù trò do caáu taïo kinh teá quyeát ñònh vaøphaûn aùnh nhöõng bieán ñoåi cuûa kinh teá ñoù. Caáu taïo höõu cô tö baûn = C/VC: giaù trò tö lieäu saûn xuaát V: giaù trò söùc lao ñoäng.
  16. 16. Caâu 8: Lôïi Nhuaän Bình Quaân Vaø Giaù Caû Saûn Xuaát ? Söï Hình ThaønhGiaù Trò Thò Tröôøng ? Caïnh Tranh Ngaønh ?Söï Chuyeån Hoùa Giaù TròHaøng Hoùa Thaønh Giaù TròChi phí saûn xuaát ,lôïi nhuaän vaø tæ suaát lôïi nhuaän :a/ Chi phí saûn xuaát: Kí hieäu (K)Giaù trò haøng hoaù = c + v + mK=c+vGiaù trò haøng hoaù = K = mMuïc ñích: nghieân cöùu ñeå vaïch traàn baûn chaát cuûa tö baûn . Khi xuaát hieän K,giaù trò thaëng dö chuyeån hoaù mang hình thöùc tö baûn môùi laø lôïi nhuaän (P).Töø ñoù GTHH = K + Pb/ Lôïi nhuaän : töùc laø giaù trò thaêng dö ñöôïc so saùnh vôùi toaøn boä tö baûn öùngtröôùc. Laø keát quaû cuûa ñaàu tö kinh doanh.-Lôïi nhuaän = P = Doanh soá – Chi phíDoanh soá = G * Q (G :giaù caû Q : saûn löôïng)Ñaët ñieåm: Lôïi nhuaän phuï thuoäc tæ suaát lôïi nhuaän P = P’ * KTæ suaát lôïi nhuaän laø tæ soá tính theo % giöõa lôïi nhuaän (giaù trò thaêng dö) vôùitö baûn öùng tröôùc.P’ = m/K * 100% = P / KCaïnh tranh ngaønh vaø söï hình thaønh giaù trò thò tröôøng:Coù hai hình thöùc caïnh tranh: + Trong noäi boä ngaønh + Giöõa caùcngaønha/ Caïch tranh noäi boä ngaønh: laø caïch tranh giöõa caùc doanh nghieäp trongcuøng moät ngaønh saûn xuaát cuøng moät loaïi saûn phaåm. Vd: Giöõa caùc xínghieäp may trong ngaønh may.Muïc ñích: chieám laáy ñieàu kieän thuaän lôïi trong kinh doanh ( coâng ngheä,qui moâ, nhaâ löïc)Ñoäng cô: lôïi nhuaän sieâu ngaïch.Bieän phaùp caïnh tranh: nhieàu caùch. Cô baûn nhaát laø caûi tieán kyõ thuaät, ñoåimôùi quaûn lyù – naâng cao naêng suaát – giaûm giaù saûn phaåm.Keát quaû: Hình thaønh giaù trò thò tröôøng cuûa haøng hoaù. Giaù trò thò tröôøng dongöôøi cung öùng qui ñònh.b/ Caïch tranh ngaønh: laø caïch tranh giöõa caùc ngaønh saûn xuaát vôùi nhautrong neàn kinh teá.Bieän phaùp töï do di chuyeå tö baûn , voán töø ngaønh naøy sang ngaønh khaùc.
  17. 17. Quaù trình naøy dieãn ra töï phaùt do lôïi nhuaän taùc ñoäng.Quaù trình naûy laøm cho cô caáu kinh teá ñieàu chænh laïi thöôøng xuyeân.Keát quaû daãn ñeán hình thaønh lôïi nhuaän bình quaân.Söï chuyeån hoaù giaù trò haøng hoaù thaønh giaù trò saûn xuaát:Nguyeân nhaân: do caïch tranh giöõa caùc ngaønh daãn ñeán söï chuyeån hoaù cuûaqui luaät giaù trò thaêng dö thaønh qui luaät lôïi nhuaän bình quaân. GTHHchuyeån thaønh giaù caû saûn xuaát. Giaù caø saûn xuaát = chi phí + lôïi nhuaän bình quaân = K + P Lôïi nhuaän bình quaân: laø lôïi nhuaän baèng nhau cho nhöõng nhaø tö baûnñöôïc ñaàu tö vaøo caùc ngaønh saûn xuaát khaùc nhau. Coâng thöùc: P= P’ * K
  18. 18. Caâu 9: Tö Baûn Cho Vay ,Lôïi Töùc ? Coâng Ty Coå Phaàn ? Thò TröôøngChöùng Khoaùn ?Tö baûn cho vay, lôïi töùc (Z), tyû suaát lôïi töùc (Z’) :Tö baûn cho vay : laø tö baûn tieàn teä maø ngöôøi chuû cuûa noù cho nhaø tö baûnkhaùc vay ñeå kinh doanh, sau moät thôøi gian thu veà keøm theo moät soá tieànlôøi ( lôïi töùc ).Lôïi töùc : laø moät phaàn cuûa lôïi nhuaän bình quaân maø ngöôøi vay phaûi traû chongöôøi cho vay veà quyeàn sôû höõu tieàn teä. Lôïi töùc laø moät phaàn cuûa giaù tròthaëng dö. Kí hieäu: Z Lôïi töùc phuï thuoäc vaøo tyû suaát lôïi töùc : Z = Z’ . K Tyû suaát lôïi töùc laø tyû soá tính theo phaàn traêm giöõa lôïi töùc vaø soá tieàn chovayZ’ = Z/K * 100%Trong thò tröôøng Z’ luoân dao ñoäng phuï thuoäc vaøo nhieàu yeáu toá+ Quan heä cung - caàu soá tieàn cho vay+ Chæ soá laïm phaùt cuûa neàn kinh teá+ Tình hình saûn xuaát vaø löu thoâng haøng hoaù+ Laõi suaát naèm trong khoaûng vaän ñoäng 0 < Z’ < P’Tín duïng tö baûn chuû nghóa :Quan heä tín duïng laø quan heä vay möôïn, kinh doanh tieàn teä. Coù 2 hìnhthöùc :Tín duïng thöông nghieäp : laø quan heägiöõa caùc nhaø tö baûn vôùi nhau.Tín duïng ngaân haøng : Laø quan heä giöõa ngaân haøng vaø caùc nhaø tö baûnNgaân haøng laø moät loaïi doanh nghieäp chuyeân kinh doanh tieàn teä vaø laømmoâi giôùi giöõa ngöôøi ñi vay vaø ngöôøi cho vay. Heä thoáng ngaân haøng coù 2loaïi : moät caáp vaø hai caáp.+ Moät caáp :chæ coù ngaân haøng trung öông.+ Hai caáp : goàm ngaân haøng trung öông vaø ngaân haøng thöông maïi.Ngaân haøng laø trung taâm tieàn maët, laø thuû quyõ cuûa xaõ hoäi, laø trung taâmthanh toaùn.Hoaït ñoäng cuûa ngaân haøng : coù 2 nghieäp vuïNhaän göûi (Z tg) : huy ñoäng voán , thu huùt voán. Ñeå thöïc hieän chöùc naêng naøyphaûi thöïc hieän chính saùch laõi suaát tieàn göûi cho ngöôøi göûi.
  19. 19. Cho vay ( Z cv) : phaân boå voán cho caùc doanh nghieäp, caùc hoä vay ñeå kinhdoanh. Taát caû moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc vay voán nhöng phaûi thoaû ñieàu kieän :+ Coù döï aùn khaû thi+ Coù theá chaáp taøi saûn+ Nhaän ñöôïc söï baûo laõnh cuûa ngöôøi thöù ba.Ngaân haøng quy ñònh laõi suaát cho vay, ñoàng thôøi cam keát traû laõi ñuùng kyø.Lôïi nhuaän ngaânhaøng : Toång lôïi töùc cho vay tröø ñi toång lôïi töùc tieàn göûiLôïi nhuaän ngaân haøng = ? Z cv - ? Z tgCoâng ty coå phaàn, thò tröôøng chöùng khoaùn :Coâng ty coå phaàn :Laø 1 hình doanh nghieäp maø voán do nhöõng ngöôøi tham gia ( coå ñoâng) ñoùnggoùp.Ñaëc ñieåm : + Laø moät toå chöùc kinh doanh nhieàu chuû theå+ Laø moät loaïi hình cuûa coâng ty traùch nhieäm höõu haïn+ Quan heä trong coâng ty phuï thuoäc vaøo tyû leä goùp voán.Coå ñoâng : Ngöôøi sôû höõu coå phieáu trong coâng ty. Coù 2 loaïi+ Coå ñoâng saùng laäp : ngöôøi laäp coâng ty, phaùt haønh coå phieáu.+ Coå ñoâng thöôøng : goùp voán.Quyeàn lôïi : ñöôïc chia laõi, ñöôïc tham gia döï ñaïi hoäi coå ñoâng.Coå phieáu : laø moät loaïi chöùng khoaùn, laø vaên töï ghi nhaän söï goùp voán cuûa coåñoâng. Coù nhieàu loaïi coå phieáu : coù teân, khoâng teân, loaïi ñöôïc sang nhöôïng,loaïi khoâng ñöôïc sang nhöôïng. Coå phieáu ñöôïc giao dòch teân thò tröôøngchöùng khoaùn.Thò tröôøng chöùng khoaùn :laø nôi mua baùn caùc loaïi chöùng khoaùn.Chia laøm 2 loaïi : thò tröôøng sô caáp vaø thò tröôøng thöù caáp.+ Thò tröôøng sô caáp : mua ban coå phieáu thöôøng+ Thò tröôøng thöù caáp : laø nôi trao ñoåi maø giaù coå phieáu khoâng nhaát thieát ghitreân ñoù. Thöôøng phuï thuoäc vaøo 2 yeáu toá :Lôïi nhuaän coå phieáu mang laïiTyû suaát lôïi töùc, tieàn göûi ngaân haøngGcoå phieáu = Pcoå phieáu / Z’
  20. 20. Caâu 10: Neâu Caùc Hình Thöùc Ñòa Toâ ?Coù 2 hình thöùc ñòa toâ : ñòa toâ cheânh leäch vaø ñòa toâ tuyeät ñoái.Ñòa toâ cheânh leäch :. Ñòa toâ cheânh leäch laø giaù trò thaëng dö sieâu ngaïch thu ñöôïc treân nhöõngmaûnh ruoäng coù ñieàu kieän saûn xuaát thuaän lôïi.Ñòa toâ cheânh leäch : laø soá cheânh leäch giöõa giaù caû saûn xuaát chung ñöôïc quyñònh bôûi chi phí saûn xuaát treân ruoâng ñaát xaáu nhaát vôùi giaù caû caù bieät treâncaùc ruoäng ñaát trung bình vaø xaáu.Phaân loaïi ñòa toâ : goàm coù Ñòa toâ cheânh leäch1 vaø Ñòa toâ cheânh leäch 2 Ñòa toâ cheânh leäch 1 : phuï thuoäc vaøo vò trí ñòa lyù thuaän lôïi, vaøo töïnhieân Ñòa toâ cheânh leäch 2 : phuï thuoäc vaøo quaù trình thaâm canhSo saùnh ñieàu kieän thuaän lôïi giöõa coâng nghieäp vaø noâng nghieäp :Coâng nghieäp Noâng nghieäpCoâng cuï lao ñoäng hieän ñaïi- Quaûn lyù tieán tieán, nguoàn nhaân löïc lôùn, deã thay ñoåi. - Phuï thuoäc vaøoñoä phì nhieâu ñaát ñai, vò trí ñòa lyù thuaän lôïi.Ñòa toâ tuyeät ñoái :Ñòa toâ tuyeät ñoái : laø khoaûn lôïi nhuaän sieâu ngaïch ngoaøi lôïi nhuaän bìnhquaân do caáu taïo höõu cô cuûa tö baûn trong noâng nghieäp thaáp hôn trong coângnghieäp maø nhaø tö baûn thueâ ruoäng ñaát noäp cho ñòa chuû. Trong thöïc teá ñòatoâ tuyeät ñoái laø toaøn boä soá cheânh leäch giöõa giaù trò vaø giaù caû saûn xuaát.Caâu 11: Taêng Tröôûng Kinh Teá Vaø Hieäu Quaû Kinh Teá ?Taêng tröôûng kinh teá :Taêng tröôûng kinh teá laø moät khaùi nieäm duøng ñeå chæ söï gia taêng cuûa cuûa caûivaät chaát maø xaõ hoäi taïo ra haøng naêm. Nhòp ñieäu taêng tröôûng kinh teá thöôøngbieåu thò ôû toác ñoä taêng tröôûng toång saûn phaåm xaõ hoäi vaø thu nhaäp quoác daân.Ñeå ñaùnh giaù toác ñoä taêng tröôûng kinh teá ngöôøi ta duøng caùc chæ tieâu sau :+ Chæ tieâu cuûa Caùc Maùc : 2 chæ tieâuToång saûn phaåm xaõ hoäi : laø toång soá cuûa caûi vaät chaát maø xaõ hoäi taïo ra haøngnaêm. Theo Mac nghieân cöùu treân 2 maët : hieän vaät vaø giaù trò. Hieän vaät : thöïc theå hieän vaät, caáu truùc, goàm 2 boä phaän : toaøn boä tö lieäusaûn xuaát maø xaõ hoäi taïo ra haøng naêm, toaøn boä tö lieäu tieâu duøng taïo ra haøngnaêm.
  21. 21. . Giaù trò : toång saûn phaåm xaõ hoäi goàm 3 boä phaän , kí hieäu :Giaù trò = C + V + mTrong ñoù : C laø giaù trò tö lieäu saûn xuaát vaø hao phí trong saûn xuaát. V laø toång giaù trò söùc lao ñoäng ( toång quyõ tieàn löông ) m laø giaù trò thaëng dö.Thu nhaäp quoác daân : laø toång saûn phaåm xaõ hoäi sau khi ñaõ tröø ñi phaàn buøñaép tö lieäu saûn xuaát ñaõ hao phí trong saûn xuaát. Ñöôïc xem xeùt bôûi 2 maët :hieän vaät vaø giaù trò .Hieän vaät: goàm toaøn boä caùc tö lieäu tieâu duøng vaø phaàn tö lieäu saûn xuaát ñeåtaùi saûn xuaát môû roäng.Giaù trò : thu nhaäp quoác daân = V + m+ Theo chæ tieâu cuûa Lieân hieäp quoác : Hieäu soá thu nhaäp cuûa ngaønh tröø chiphí ngaønh ñoù.Chæ tieâu quan troïng nhaát laø GDP : toång giaù trò gia taêng cuûa caùc ngaønh saûnxuaát trong nöôùc tính theo töøng naêm.Chæ tieâu GNP : GNP = GDP – Giaù trò töông öùng bò chuyeån ra nöôùc ngoaøi+ phaàn giaù trò töø beân ngoaøi ñöa vaøo trong nöôùc .Coâng thöùc taêng tröôûng :Toác ñoä taêng tröôûng GDP = GDPX - GDPG* 100%Trong ñoù : X chæ naêm xem xeùt ;G chæ naêm goác(naêm xuaát phaùt )Phaùt trieån kinh teá :Khaùi nieäm : phaùt trieån kinh teá laø moät phaïm truø duøng ñeå chæ söï taêng tröôûngkeát hôïp vôùi söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån cô caáu inh teá xaõ hoäi theo höôùng tieánboä.Tieâu chuaån ñaùnh giaù moät quoác gia phaùt trieån :+ Nöôùc phaùt trieån laø nöôùc coù cô caáu kinh teá hieän ñaïi ( cô caáu ngaønh saûnxuaát goàm quan heä 3 ngaønh coâng nghieäp, noâng nghieäp vaø dòch vuï).+ Kyõ thuaät saûn xuaát tieân tieán.+ Cô caáu daân cö vaø lao ñoäng tieán boä.+ Chæ soá HDI : chæ soá phaùt trieån con ngöôøi(thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøicao, tuoåi thoï bình quaân, trình ñoä daân trí, an ninh cuûa moâi tröôøng soáng ).
  22. 22. Caâu 12 : Nhöõng Ñaëc Ñieåm Kinh Teá Cô Baûn Cuûa Chuû Nghóa Tö BaûnÑoäc Quyeàn ?Taäp trung saûn xuaát vaø caùc toå chöùc ñoäc quyeàn :Neàn saûn xuaát tö baûn ñöôïc taäp trung cao ñoä theo töøng ngaønh, töøng lónh vöïc,theo quy moâ saûn xuaát vaø keát quaû laø hình thaønh nhöõng toå chöùc ñoäc quyeàn.Toå chöùc ñoäc quyeàn : laø lieân minh kinh teá lôùn, naém trong tay phaàn lôùn côsôû saûn xuaát, chi phoái nhöõng hoaït ñoäng cuûa xaõ hoäi.Coù 5 hình thöùc ñoäc quyeàn :+ Kartell : laø loaïi lieân minh ñoäc quyeàn veà giaù caû, thò tröôøng, caùc thaønhvieân trong toå chöùc naøy vaãn ñoäc laäp trong saûn xuaát löu thoâng.+ Xanh-ñi-ca : laø loaïi toå chöùc maø caùc thaønh vieân ñoäc laäp trong saûn xuaát,ban quaûn trò ñaûm nhieäm vieäc löu thoâng.+ Tô-rôt :laø toå chöùc ñoäc quyeàn ñieàu haønh taäp trung. Caùc hoaït ñoäng saûnxuaát, tieâu thuï saûn phaåm do ban quaûn trò ñaûm nhieäm ( ñoäc quyeàn ).+ Cong-xooc-xi-om : laø toå chöùc ñoäc quyeàn quoác teá . Bieåu thò ôû 2 loaïi hìnhcoâng ty : coâng ty xuyeân quoác gia vaø coâng ty ña quoác gia.+ Conggo-merat : laø toå chöùc luõng ñoaïn khoång loà. Quy moâ vöôït ra ngoaøibieân giôùi quoác gia.Tö baûn taøi chính vaø boïn ñaàu soû taøi chính :Tö baûn taøi chính : laø söï thaâm nhaäp hay dung hôïp giöõa tö baûn ñoäc quyeàntrong coâng nghieäp vaø trong ngaân haøng .Tö baûn taøi chính : giöõ quyeàn thoáng trò xaõ hoäi döïa vaøo quyeàn löïc kinh teá,thoâng qua cheá ñoä tham döï ( coå phaàn ).Xuaát khaåu tö baûn :Laø caùch thöùc maø tö baûn ñoäc quyeàn mang tö baûn töø trong nöôùc ra nöôùcngoaøi ñeå tieâu thuï, chi phoái nöôùc khaùc.Coù 2 hình thöùc : + Xuaát khaåu tö baûn+ Xuaát khaåu tö baûn hoaït ñoäng ( tieàn, ñaàu tö nöôùc ngoaøi ).Caùc xu höôùng ñaàu tö :+Tröôùc chieán tranh : ñaàu tö vaøo caùc moû, ñoàn ñieàn ñeå taïo nguoàn nguyeânlieäu.+ Ngaøy nay : taäp trung vaøo coâng nghieäp nheï, coâng nghieäp cheá bieán, hoaïtñoäng dòch vuï.
  23. 23. Caâu 13: Trình Baøy Tính Taát Yeáu Khaùch Quan Cuûa Söï Toàn Taïi NhieàuThaønh Phaàn Kinh Te Átrong Thôøi Kyø Quaù Ñoä Leân Cnxh Ôû Nöôùc Ta ?Khaùi nieäm veà thaønh phaàn kinh teá :Thaønh phaàn kinh teá : laø moät phaïm truø kinh teá gaén vôùi phaïm truø chieám höõulaø khu vöïc kinh teá, kieåu quan heä kinh teá döïa treân cô sôû hình thöùc sôû höõunaøy hay hình thöùc sôû höõu khaùc.Tính taát yeáu khaùch quan cuûa söï toàn taïi nhieàu thaønh phaàn kinh teátrong thôøi kyø quaù ñoä leân CNXH :Trong thôøi kyø quaù ñoä leân CNXH cheá ñoä sôû höõu veà tö lieäu saûn xuaát baogoàm nhieàu hình thöùc khaùc nhau. Töông öùng vôùi moãi hình thöùc laø moätthaønh phaàn kinh teá thích öùng vôùi tính chaát vaø trình ñoä phaùt trieån cuûa löïclöôïng saûn xuaát vaø söï chi phoái cuûa caùc quy luaät kinh teá nhaát ñònh.. Ñaëc ñieåm :Laø neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn, ôû moãi nöôùc moãi thôøi kyø khaùc nhau soálöôïng thaønh phaàn kinh teá coù theå nhieàu, ít khoâng gioáng nhau.Cô caáu kinh teá nhieàu thaønh phaàn trong thôøi kyø quaù ñoä leân CNXH laø toångtheå caùc thaønh phaàn kinh teá cuøng toàn taïi trong moät neàn kinh teá vöøa ñoäc laäpvöøa phuï thuoäc vöøa hôïp taùc vöøa caïnh tranh.Ôû nöôùc ta cô caáu kinh teá nhieàu thaønh phaàn toàn taïi moät caùch khaùch quan vì: Böôùc vaøo thôøi kyø quaù ñoä leân CNXH do coøn nhieàu hình thöùc sôû höõu khaùcnhau do ñoù löïc löôïng saûn xuaát, phaân coâng lao ñoäng xaõ hoäi, naêng suaát laoñoäng, trình ñoä phaùt trieån kinh teá khoâng ñeàu giöõa caùc xí nghieäp, giöõa caùcngaønh, giöõa caùc vuøng,… Trong ñieàu kieän ñoù xaõ hoäi cuõ ñeå laïi khoâng ít caùcthaønh phaàn kinh teá, khoâng theå caûi bieán nhanh choùng ñöôïc. Maët khaùc trongthôøi kyø quaù ñoä vaø xaây döïng quan heä saûn xuaát môùi, xuaát hieän theâm moät soáthaønh phaàn kinh teá môùi. Caùc thaønh phaàn kinh teá cuõ vaø môùi toàn taïi khaùchquan.. Lôïi ích cuûa söï toàn taïi neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn :Söï toàn taïi neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn khoâng chæ laø taát yeáu khaùch quanmaø coøn ñem laïi nhieàu lôïi ích to lôùn :Thuùc ñaåy taêng naêng suaát lao ñoäng, taêng tröôûng kinh teá, taïo ñieàu kieännaâng cao hieäu quaû kinh teá – xaõ hoäi trong moãi thaønh phaàn kinh teá vaø trongtoaøn boä neàn kinh teá quoác daân.Goùp phaàn khoâi phuïc cô sôû kinh teá vaø phaùt trieån kinh teá haøng hoaù
  24. 24. Cho pheùp khai thaùc vaø söû duïng coù hieäu quaû söùc maïnh toång hôïp cuûa caùcthaønh phaàn kinh teá trong nöôùc taïo ñieàu kieän khai thaùc söùc maïnh veà voán,khoa hoïc vaø coâng ngheä môùi treân toaøn theá giôùi.Taïo ñieàu kieän thöïc hieän vaø môû roäng caùc hình thöùc kinh teá quaù ñoä, trongñoù coù hình thöùc kinh teá tö baûn nhaø nöôùc, nhö nhöõng caàu noái ñeå ñöa neànkinh teá töø saûn xuaát nhoû leân saûn xuaát XHCN boû qua giai ñoaïn phaùt trieånTBCN.
  25. 25. Caâu 14: Neâu Caùc Thaønh Phaàn Kinh Teá Vaø Phaân Tích Vai Troø CuûaMoãi Thaønh Phaàn Kinh Teá Trong Neàn Kinh Teá Quaù Ñoä Ôû Nöôùc TaHieän Nay ?Thôøi kyø quaù ñoä leân CNXH ôû Vieät Nam toàn taïi caùc thaønh phaàn kinh teá:Thaønh phaàn kinh teá quoác doanh ( kinh teá nhaø nöôùc, bao goàm caùc doanhnghieäp coâng nghieäp, noâng, thöông nghieäp, vaän taûi).Thaønh phaàn kinh teá taäp theå bao goàm caùc hôïp taùc xaõ, caùc toå hôïp saûn xuaát.Thaønh phaàn kinh teá saûn xuaát haøng hoaù nhoû cuûa noâng daân, thôï thuû coâng vaøbuoân baùn nhoû, dòch vuï caù theå ôû thaønh thò.Thaønh phaàn kinh teá tö baûn tö nhaân cuûa caùc nhaø tö baûn vöøa vaø nhoû hoaïtñoäng chuû yeáu trong lónh vöïc saûn xuaát.Thaønh phaàn kinh teá tö baûn nhaø nöôùc döôùi nhieàu hình thöùc phong phuù.Vai troø cuûa caùc thaønh phaàn kinh teá :Thaønh phaàn kinh teá quoác doanh giöõ vai troø chuû ñaïo :Thaønh phaàn kinh teá quoác doanh coù ñaëc ñieåm laø döïa treân cheá ñoä coâng höõuveà tö lieäu saûn xuaát – sôû höõu nhaø nöôùc. Thaønh phaàn kinh teá quoác doanhñöôïc toå chöùc döôùi hình thöùc doanh nghieäp coâng, noâng, thöông nghieäpngaân haøng nhaø nöôùc… Kinh teá quoác doanh laø bieåu hieän cuûa quan heä saûnxuaát môùi, tieán boä hôn tröôùc so vôùi caùc quan heä saûn xuaát tröôùc. Kinh teáquoác doanh naém giöõ nhöõng boä phaän kinh teá chuû yeáu, then choát, coù khaûnaêng taùc ñoäng ñeán caùc thaønh phaàn kinh teá khaùc, thuùc ñaåy caùc thaønh phaànkinh teá khaùc phaùt trieån theo höôùng XHCN. Thaønh phaàn kinh teá naøy ñöôïcNhaø nöôùc baûo hoä veà moïi maët.Thaønh phaàn kinh teá taäp theå :Thaønh phaàn naøy döïa treân hình thöùc sôû höõu taäp theå tö lieäu saûn xuaát( tröøruoäng ñaát trong noâng nghieäp thuoäc sôû höõu cuûa toaøn daân). Noù ñöôïc toå chöùcdöôùi nhieàu hình thöùc nhö hôïp taùc xaõ, toå saûn xuaát. Thaønh phaàn kinh teá naøykhoâng ngöøng cuûng coá vaø phaùt trieån, boå sung cho kinh teá quoác doanh vaøcuõng kinh teá quoác doanh laøm neàn taûng cuûa neàn kinh teá quoác doanh.Thaønh phaàn kinh teá saûn xuaát haøng hoaù nhoû coøn goïi laø kinh teá caù theå:Thaønh phaàn kinh teá naøy döïa treân hình thöùc sôû höõu caù theå veà tö lieäu saûnxuaát vaø lao ñoäng cuûa baûn thaân hoï, toàn taïi ôû phaïm vi töông ñoái lôùn phaùttrieån ôû caû thaønh thò vaø noâng thoân. Noù coù theå toàn taïi ñoäc laäp hoaëc coù theå
  26. 26. tham gia vaøo caùc loaïi hình hôïp taùc xaõ, hoaëc lieân keát vôùi caùc doanh nghieäplôùn döôùi nhieàu hình thöùc.Caàn phaân bieät kinh teá caù theå vôùi kinh teá gia ñình. Kinh teá gia ñình döïatreân sôû höõu caù nhaân ñaëc bieät vaø thôøi gian lao ñoäng ngoaøi thôøi gian maøcoâng nhaân vieân chöùc vaø xaõ vieân laøm vieäc ôû nhieäm sôû, ôû caùc xí nghòeâp.Kinh teá gia ñình khoâng phaûi laø moät thaønh phaàn kinh teá ñoäc laäp nhöngñöôïc phaùt trieån maïnh.Thaønh phaàn kinh teá tö baûn tö nhaân :Bao goàm caùc doanh nghieäp döïa treân hình thöùc sôû höõu tö nhaân TBCN veà tölieäu saûn xuaát vaø söû duïng lao ñoäng laøm thueâ cuûa ngöôøi khaùc. Tö baûn tönhaân ñöôïc phaùt trieån khoâng haïn cheá veà quy moâ vaø ñòa baøn hoaït ñoäng.Kinh teá tö baûn tö nhaân coøn toàn taïi trong thôøi kyø quaù ñoä laø taát yeáu nhaèmkhai thaùc heát tieàm naêng cuûa ñaát nöôùc, thu huùt voán ñaàu tö kyõ thuaät hieän ñaïicuûa nöôùc ngoaøi.Thaønh phaàn kinh teá tö baûn nhaø nöôùc :Thaønh phaàn naøy bao goàm nhöõng doanh nghieäp tö baûn khoâng coøn ñoäc laäpkinh doanh maø ñaõ lieân keát vôùi Nhaø nöôùc, chòu söï kieåm soaùt tröïc tieáp vaøchi phoái cuøa Nhaø nöôùc vôùi nhöõng hình thöùc vaø möùc ñoä khaùc nhau.Trong ñieàu kieän caùch maïng khoa hoïc coâng ngheä dieãn ra treân phaïm vi theágiôùi vieäc söû duïng hình thöùc kinh teá tö baûn Nhaø nöôùc laø taát yeáu khaùchquan.Kinh teá tö baûn Nhaø nöôùc laø hình thöùc kinh teá quaù ñoä thích hôïp nhaèm taïonhanh nguoàn voán, tranh thuû tieáp nhaän khoa hoïc – kyõ thuaät – coâng ngheähieän ñaïi cuûa theá giôùi, taïo nhanh cô sôû vaät chaát kyõ thuaät cuûa CNXH.
  27. 27. Caâu 15: Nguyeân Nhaân Ra Ñôøi , Baûn Chaát , Nhöõng Bieåu Hieän Chuû YeáuCuûa Chuû Nghóa Tö Baûn Tö Baûn Ñoäc Quyeàn Nhaø Nöôùc ?Nguyeân nhaân hình thaønh vaø phaùt trieån Chuû nghóa tö baûn ñoäc quyeàn :Nguyeân nhaân hình thaønh vaø phaùt trieån :Chuû nghóa tö baûn (CNTB) coù maàm moáng töø chieán tranh theá giôùi thöù I vaøphaùt trieån trong chieán tranh theá giôùi II ñaõ trôû thaønh hình thöùc thoáng trò ôûcaùc nöôùc phöông Taây (nhö Anh , Myõ).CNTB ñoäc quyeàn nhaø nöôùc xuaát phaùt töø caùc nguyeân nhaân :Söï buøng noå Caùch maïng coâng ngheä laøm xuaát hieän nhieàu ngaønh saûn xuaátmôùi, vöôït quaù khaû naêng kieåm soaùt cuûa caùc toå chöùc ñoäc quyeàn neân caànphaûi coù söï kieåm soaùt cuûa nhaø nöôùc, töø ñoù CNTB ñoäc quyeàn nhaø nöôùc xuaáthieän.Do quaù trình xaõ hoäi hoaù dieãn ra nhanh neân xuaát hieän nhu caàu baûo veä lôïiích cuûa nhaø nöôùc vaø daân toäc .Söï xuaát hieän gia taêng moät caùch gay gaét caùc maâu thuaãn noäi taïi cuûa CNTB,heä thoáng thuoäc ñòa saûn phaåm cuûa chuû nghóa thöïc daân cuõ ñaõ bò tan raõ, suïpñoå, caùi saân sau cuûa CNTB bò thu heïp. Tröôùc tình hình ñoù vai troø cuûa nhaønöôùc ñaëc bieät quan troïng ñeå ñieàu chænh, choáng ñôõ, cöùu nguy cho CNTB.Phaûi xoa dòu cuoäc ñaáu tranh cuûa giai caáp coâng nhaân, do söï lôùn maïnh cuûaheä thoáng xaõ hoäi chuû nghóa, luùc baáy giôø phong traøo ñoäc laäp daân toäc ñangleân cao vaø söï suïp ñoå cuûa CN thöïc daân cuõ neân tröôùc tình hình ñoù xuaát hieännhu caàu baûo veä lôïi ích cuûa giai caáp tö saûn.Baûn chaát kinh teá cuûa CNTB ñoäc quyeàn nhaø nöôùc :Chuû nghóa tö baûn ñoäc quyeàn nhaø nöôùc laø söï keát hôïp giöõa söùc maïnh cuûa töbaûn ñoäc quyeàn vôùi söùc maïnh cuûa nhaø nöôùc thaønh moät boä maùy duy nhaát.Ñoù laø söï can thieäp cuûa nhaø nöôùc tö saûn vaøo quaù trình kinh teá. Nhaø nöôùckhoâng chæ thöïc hieän chöùc naêng chính trò maø ñaõ coù cô sôû kinh teá ñeå canthieäp vaøo quaù trình taùi saûn xuaát xaõ hoäi.Baûn chaát kinh teá cuûa CNTB ñoäc quyeàn Nhaø nöôùc laø söï thoáng nhaát, caáukeát giöõa caùc toå chöùc tö baûn ñoäc quyeàn tö nhaân vôùi Nhaø nöôùc cuûa giai caáptö saûn laø söï phuï thuoäc cuûa Nhaø nöôùc tö saûn vaøo caùc toå chöùc ñoäc quyeàn vaøboïn ñaàu soû taøi chính.Bieåu hieän cuûa CNTB ñoäc quyeàn Nhaø nöôùc :
  28. 28. CNTB ñoäc quyeàn Nhaø nöôùc coù nhöõng bieåu hieän chuû yeáu nhö : söï keát hôïpveà con ngöôøi giöõa toå chöùc ñoäc quyeàn vaø Nhaø nöôùc; söï hình thaønh vaø phaùttrieån sôû höõu Nhaø nöôùc; cung caáp haøng hoaù vaø dòch vuï cho ñoäc quyeàn tönhaân theo giaù thaáp; phaân phoái laïi thu nhaäp caùc xí nghieäp Nhaø nöôùc coù lôïicho tö baûn ñoäc quyeàn döôùi hình thöùc trôï caáp vaø caùc lôïi ích khaùc...
  29. 29. Caâu 16 : Taïi Sao Phaûi Thöïc Hieän Coâng Nghieäp Hoùa Hieän Ñaïi Hoùa VaøCoâng Nghieäp Hoaù Hieän Ñaïi Hoùa Nhaèm Muïc Ñích Gì ?Tính taát yeáu khaùch quan cuûa coâng nghieäp hoaù hieän ñaïi hoaù :Moãi phöông thöùc saûn xuaát xaõ hoäi nhaát ñònh coù moät cô sôû vaät chaát - kyõthuaät töông öùng.Cô sôû vaät chaát - kyõ thuaät cuûa moät xaõ hoäi laø toaøn boä heä thoáng caùc yeáu toávaät chaát cuûa löïc löôïng saûn xuaát xaõ hoäi phuø hôïp vôùi trình ñoä kyõ thuaät töôngöùng maø löïc löôïng lao ñoäng xaõ hoäi söû duïng, taùc ñoäng vaøo ñeå saûn xuaát racuûa caûi vaät chaát ñaùp öùng nhu caàu xaõ hoäi.Söï bieán ñoåi cuûa cô sôû vaät chaát – kyõ thuaät cuûa moät xaõ hoäi laø :Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån cuûa löïc löôïng saûn xuaát; söï phaùt trieån cuûa khoahoïc kyõ thuaät; tính chaát vaø trình ñoä cuûa caùc quan heä xaõ hoäi, ñaëc bieät laøquan heä saûn xuaát thoáng trò. Khi noùi ñeán cô sôû vaät chaát - kyõ thuaät cuûa moätphöông thöùc saûn xuaát naøo ñoù laø noùi ñeán cô sôû vaät chaát – kyõ thuaät ñoù ñaïtñeán möùc moät trình ñoä nhaát ñònh laøm ñaëc tröng cho phöông thöùc saûn xuaátñoù.Cô sôû vaät chaát – kyõ thuaät cuûa chuû nghóa tö baûn, ñaëc tröng cuûa noù laø neànñaïi coâng nghieäp cô khí hoaù vaø chæ ñeán khi xaây döïng xong cô sôû ñoù,phöông thöùc saûn xuaát tö baûn môùi trôû thaønh phöông thöùc saûn xuaát thoáng trò.Chuû nghóa xaõ hoäi ñoøi hoûi moät cô sôû vaät chaát – kyõ thuaät cao hôn treân caûhai maët : trình ñoä kyõ thuaät vaø cô caáu saûn xuaát, gaén vôùi thaønh töïu cuûa caùchmaïng khoa hoïc – kyõ thuaät hieän ñaïi.Do vaäy, cô sôû vaät chaát kyõ thuaät cuûa chuû nghóa xaõ hoäi seõ laø neàn coângnghieäp lôùn hieän ñaïi, coù cô caáu kinh teá hôïp lyù, coù trình ñoä xaõ hoäi hoaù caodöïa treân trình ñoä khoa hoïc coâng ngheä hieän ñaïi ñöôïc hình thaønh moät caùchcoù keá hoaïch vaø thoáng trò trong toaøn boä neàn kinh teá quoác daân. Trong quaùtrình quaù ñoä leân chuû nghóa xaõ hoäi, xaây döïng cô sôû vaät chaát – kyõ thuaät chochuû nghóa xaõ hoäi laø moät taát yeáu khaùch quan vaø ñöôïc thoâng qua coângnghieäp hoaù hieän ñaïi hoaù. Vì cô sôû vaät chaát – kyõ thuaät laø ñieàu kieän troïngyeáu nhaát, quyeát ñònh nhaát coù lieân quan ñeán söï phaùt trieån veà chaát ñoái vôùilöïc löôïng saûn xuaát, vaø naêng suaát lao ñoäng.Taùc duïng cuûa coâng nghieäp hoaù hieän ñaïi hoaù:Noù taïo ñieàu kieän ñeå bieán ñoåi veà chaát löôïng saûn xuaát, taêng naêng suaát laoñoäng, taêng söùc cheá ngöï cuûa con ngöôøi ñoái vôùi töï nhieân, taêng tröôûng vaø
  30. 30. phaùt trieån kinh teá. Do ñoù goùp phaàn oån ñònh vaø naâng cao ñôøi soáng nhaândaân.Taïo ñieàu kieän vaät chaát cho vieäc cuûng coá vai troø kinh teá cuûa nhaø nöôùc,naâng cao naêng löïc tích luõy, nhôø ñoù laøm taêng söï phaùt trieån töï do vaø toaøndieän trong moïi hoaït ñoäng kinh teá cuûa con ngöôøi.Taïo ñieàu kieän vaät chaát cho vieäc taêng cöôøng cuûng coá an ninh vaø quoácphoøng.Taïo ñieàu kieän vaät chaát cho vieäc xaây döïng neàn kinh teá daân toäc töï chuû, ñuûsöùc thöïc hieän söï phaân coâng vaø hôïp taùc quoác teá.
  31. 31. Caâu 17: Noäi Dung Chuû Yeáu Cuûa Coâng Nghieäp Hoùa Hieän Ñaïi Hoùa XaõHoäi Chuû Nghóa , Vaän Duïng Vaøo Ñieàu Kieän Nöôùc Ta Hieän Nay ?Noäi dung cuûa coâng nghieäp hoaù hieän ñaïi hoaù coù 2 vaán ñeà chính :. Trang bò kyõ thuaät – coâng ngheä theo höôùng hieän ñaïi vaø xaây döng moät côcaáu kinh teá hôïp lyù.. Trang bò kyõ thuaät vaø coâng ngheä theo höôùng hieän ñaïi trong caùc ngaønh cuûaneàn kinh teá quoác daân :Noäi dung naøy ñöôïc thöïc hieän theo 2 caùch :Tieán haønh caùch maïng khoa hoïc – kyõ thuaät, xaây döïng cô sôû vaät chaát – kyõthuaät ñeå töï trang bò. Cuoäc caùch maïng kyõ thuaät ñaàu tieân xuaát hieän ôû Anhvôùi noäi dung chuû yeáu laø cô khí hoaù, ñeán giöõa theá kyû XX xuaát hieän cuoäccaùch maïng khoa hoïc – coâng ngheä hieän ñaïi.Trong thaäp nieân gaàn ñaây conngöôøi ñang chöùng kieán nhöõng thay ñoåi raát to lôùn treân nhieàu lónh vöïc cuûañôøi soáng kinh teá, chính trò vaø xaõ hoäi. Veà maët töï ñoäng hoaù : maùy töï ñoäng quaù trình, maùy coâng cuï ñieàukhieån baèng soá... Veà naêng löôïng : ngoaøi daïng naêng löôïng truyeàn thoáng ( nhieät ñieän,thuûy ñieän ), ngaøy nay chuyeån sang laáy daïng naêng löôïng nguyeân töû laø chuûyeáu. Veà vaät lieäu môùi Veà coâng ngheä sinh hoïc : coâng ngheä vi sinh, kyõ thuaät cuzin, kyõ thuaätgen vaø nuoâi caáy teá baøo ñöôïc öùng duïng ngaøy caøng nhieàu vaøo coâng nghieäp,noâng nghieäp, y teá, hoaù chaát ... Veà ñieän töû vaø tin hoïc : laø moät lónh vöïc roäng lôùn vaø haáp daãn nhaát laølónh vöïc maùy tính.Töø noäi dung caùch maïng khoa hoïc – kyõ thuaät, coù nhieàu yù kieán cho raèngcuoäc caùch maïng naøy coù 2 ñaëc tröng chuû yeáu :+ Khoa hoïc ñaõ trôû thaønh löïc löôïng saûn xuaát tröïc tieáp.+ Thôøi gian cho moät phaùt minh môùi cuûa khoa hoïc ra ñôøi thay theá cho phaùtminh cuõ coù xu höôùng ruùt ngaén laïi vaø phaïm vi öùng duïng cuûa moät thaønh töïukhoa hoïc vaøo saûn xuaát vaø ñôøi soáng ngaøy caøng môû roäng.ÔÛ nöôùc ta, moät nöôùc boû qua cheá ñoä TBCN ñi leân CNXH, coâng nghieäp hoaùhieän ñaïi hoaù ñöôïc tieán haønh trong ñieàu kieän theá giôùi ñaõ traûi qua 2 cuoäccaùch maïng khoa hoïc – kyõ thuaät dieãn ra trong xu höôùng toaøn caàu hoaù, khuvöïc hoaù. Trong khi ñoù cuoäc caùch maïng khoa hoïc kyõ thuaät cuûa nöôùc ta
  32. 32. phaûi goàm caû cô khí hoaù vaø hieän ñaïi hoaù, coi noù laø then choát, laø ñoäng löïccho söï taêng tröôûng vaø phaùt trieån beàn vöõng.Vieäc trang bò kyõ thuaät vaø coâng ngheä hieän ñaïi coøn thöïc hieän thoâng quanhaän chuyeån giao coâng ngheä môùi töø caùc nöôùc tieân tieán.Nhaän chuyeån giao coâng ngheä môùi laø caùch ñi sôùm ñöa nhanh nöôùc ta leânhieän ñaïi gaén vôùi ruùt ngaén con ñöôøng phaùt trieån hieän ñaïi. Vieäc nhaänchuyeån giao coâng ngheä môùi laø söï chuyeån ñoåi quyeàn sôû höõu vaø quyeàn söûduïng haøng hoaù kyõ thuaät coâng ngheä töø caùc nöôùc kyõ thuaät tieân tieán sang caùcnöôùc coù neàn kinh teá keùm hoaëc ñang phaùt trieån. Neáu nhö haøng hoaù thoângthöôøng thì söï vaän ñoäng cuûa noù ñi töø nôi coù giaù thaáp ñeán nôi coù giaù cao,coøn traùi ngöôïc laïi haøng hoaù kyõ thuaät coâng ngheä thì ñi töø nôi coù trình ñoäcao ñeán nôi coù trình ñoä thaáp. Ñeå thöïc hieän vieäc nhaän chuyeån giao caàn coitroïng caùc ñieàu kieän veà voán vaø ñoäi nguõ laøm coâng taùc nhaän chuyeån giao...Xaây döïng cô caáu kinh teá hôïp lyù vaø phaân coâng laïi lao ñoäng xaõ hoäi :Cô caáu kinh teá laø toång theå caùc moái quan heä kinh teá giöõa caùc ngaønh, caùcvuøng, caùc lónh vöïc, caùc ñôn vò vaø caùc thaønh phaàn kinh teá trong neàn kinh teáquoác daân.Ngaøy nay trong kinh teá thò tröôøng, phuø hôïp laø cô caáu kinh teá môû cô caáuinh teá höôùng ngoaïi. Theá giôùi ñang phaùt trieån vaø ña daïng. Vì vaäy xaây döïngvaø chuyeån dòch cô caáu kinh teá phaûi hôïp lyù vaø ña daïng.Chuyeån dòch vaø xaây döïng cô caáu kinh teá phaûi coù ñöôïc tính hôïp lyù:Phaûn aùnh ñöôïc vaø ñuùng caùc quy luaät khaùch quan, nhaát laø quy luaät kinh teá.Phuø hôïp vôùi xu höôùng cuûa tieán boä khoa hoïc kyõ thuaät vaø coâng ngheä hieänñaïi.cho pheùp khai thaùc toái ña moïi tieàm naêng vaø lôïi theá cuûa ñaát nöôùc.Thöïc hieän söï phaân coâng hôïp taùc quoác teá theo xu höôùng quoác teá hoaù.Noäi dung chính cuûa coâng nghieäp hoaù hieän ñaïi hoaù ñöôïc vaän duïng ôû nöôùcta :Thöïc hieän coâng nghieäp hoaù hieän ñaïi hoaù ôû noâng nghieäp vaø noâng thoân.Trong ñoù coi troïng vieäc phaùt trieån veà noâng, laâm, ngö nghieäp. Thöïc hieänthuûy lôïi hoaù, ñieän khí hoaù ...Phaùt trieån coâng nghieäp : Öu tieân caùc ngaønh cheá bieán löông thöïc – thöïcphaåm, saûn xuaát haøng tieâu duøng , haøng xuaát khaåu ... Phaùt trieån coù choïn loïcmoät soá ngaønh coâng ngheä thoâng tin, moät soá ngaønh coâng nghieäp naëng.
  33. 33. Xaây döïng keát caáu haï taàng theo höôùng : khaéc phuïc tình traïng xuoáng caápcuûa heä thoáng giao thoâng vaän taûi hieän coù, naâng caáp vaø môû roäng theâm moätsoá tuyeán giao thoâng troïng yeáu ...Phaùt trieån nhanh du lòch, caùc dòch vuï haøng khoâng, haøng haûi, böu chínhvieãn thoâng, thöông maïi, vaän taûi, taøi chính ...Phaùt trieån hôïp lyù caùc vuøng kinh teá laõnh thoå theo höôùng trieät ñeå khai thaùccaùc lôïi theá vaø tieàm naêng cuûa töøng vuøng, lieân keát hoã trôï nhau laøm cho taátcaû caùc vuøng ñeàu phaùt trieån.Môû roäng vaø naâng cao hieäu quaû kinh teá ñoái ngoaïi.
  34. 34. Caâu 18: Phaân Tích Nhöõng Ñieàu Kieän Ñeå Thöïc Hieän Coâng Nghieäp HoùaHieän Ñaïi Hoùa ?Taïo nguoàn voán :Cô caáu tích luõy voán bao goàm trong vaø ngoaøi nöôùc.Nguoàn voán töø noäi boä neàn kinh teá :Nguoàn voán trong nöôùc bao goàm : caùc nguoàn ngaân saùch nhaø nöôùc, tieátkieäm cuûa daân cö ...Nguoàn voán ngaân saùch nhaø nöôùc laø soá cheânh leäch giöõa soá toång thu so vôùitoång soá chi tieâu thöôøng xuyeân cuûa ngaân saùch nhaø nöôùc. Do ñoù noù phuïthuïoâc vaøo caùc yeáu toá sau :+ Taêng hay giaûm toång soá thu naân saùch, maø chuû yeáu thoâng qua heä thoángthueá.+ Vieäc baùn hay cho thueâ moät soá taøi saûn thuoäc sôû höõu toaøn daân.+ Taêng hay giaûm caùc khoaûn chi tieâu thöôøng xuyeân cuûa ngaân saùch.Nguoàn voán cuûa daân cö : laâu nay nguoàn voán naøy chöa ñöôïc ñaùnh giaù ñuùngmöùc, chöa coù phöông thöùc huy ñoäng hôïp lyù ñeå taäp trung. Noù bao goàm :+ Tieát kieäm cuûa daân cö töø thu nhaäp trong nöôùc.+ Tieát kieäm cuûa caùc ñôn vò saûn xuaát kinh doanh.+ Tieát kieäm cuûa caùc chuyeân gia, nhöõng ngöôøi ñi lao ñoäng, hoïc taäp vaøcoâng taùc ôû nöôùc ngoaøi coù thu nhaäp ñem veà.+ Tieát kieäm cuûa boä phaän daân cö coù thu nhaäp do thaân nhaân töø nöôùc ngoaøigöûi veà ...Nguoàn voán töø ngoaøi nöôùc :Ñaây laø nguoàn voán raát ña daïng nhö vieän trôï, vay nôï vaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi...Vay nôï nöôùc ngoaøi cuûa chính phuû vaø caùc doanh nghieäp thoâng qua caùc toåchöùc tieàn teä, ngaân haøng theá giôùi.Ñaàu tö tröïc tieáp cuûa caùc toå chöùc vaø coâng ty nöôùc ngoaøi goàm ñaàu tö 100%,ñaàu tö töøng phaàn vaø lieân doanh...Nguoàn voán nöôùc ta ngaøy caøng taêng töø khi thöïc hieän chính saùch môû cöûa.Kinh teá thò tröôøng ñoøi hoûi phaûi coù thò tröôøng ñaàu tö , phaûi coù söï thoûa thuaäncuûa caùc beân, laáy ích lôïi kinh teá laøm chuaån, baøn baïc thoaû thuaän treânnguyeân taéc töï nguyeän ñoâi beân cuøng coù lôïi. Ñeå coù ñöôïc nhieàu voán thìchuùng ta phaûi taïo döïng ñöôïc söï oån ñònh treân 3 maët sau ñaây:+ OÅn ñònh phaùp lyù ( luaät leä)
  35. 35. + OÅn ñònh chính trò xaõ hoäi.+ OÅn ñònh kinh teá.Nhöng vaán ñeà quan troïng vaãn laø vieäc söû duïng voán coù hieäu quaû.Xaây döïng ñoäi nguõ caùn boä vaø coâng nhaân :Söï nghieäp coâng nghieäp hoaù laø söï nghieäp cuûa toaøn daân, trong ñoù ñoäi nguõcaùn boä laø cöïc kyø quan troïng. Yeáu toá con ngöôøi laø heát söùc quan troïng. Vìvaäy Ñaûng vaø nhaø nöôùc ta xaùc ñònh giaùo duïc vaø ñaøo taïo laø quoác saùch.Ñaàu tö vaøo con ngöôøi laø ñaàu tö chieàu saâu, trong söï nghieäp coâng nghieäphoaù con ngöôøi luoân ñoùng vai troø laø nhaân toá trung taâm haøng ñaàu.Höôùng xaây döïng ñoäi nguõ caùn boä laø :Veà cô caáu phaûi ñoàng boä, bao goàm caùn boä khoa hoïc, caùn boä quaûn lyù, caùnboä kinh doanh vaø coâng nhaân kyõ thuaät laønh ngheà...Veà quy moâ vaø toác ñoä : phaûi ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu moãi böôùc tieán trieån cuûaquaù trình coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù vaø phaùt trieån cuûa neàn kinh teá.Veà trình ñoä : phaûi hieän ñaïi, gioûi veà chuyeân moân vaø vöõng veà chính trò.Ñi ñoâi vôùi vieäc xaây döïng ñoäi nguõ caàn chuù troïng tôùi vieäc söû duïng, chaêm lo,boài döôõng cho hoï veà moïi maët.Ñieàu tra cô baûn naém vöõng taøi nguyeân vaø tình hình kinh teá xaõ hoäi cuûa ñaátnöôùc.Nghieân cöùu vaø öùng duïng khoa hoïc kyõ thuaät. Phaûi ñaåy maïnh khoa hoïc öùngduïng phuø hôïp vôùi ñaëc ñieåm, ñieàu kieän con ngöôøi vaø ñaát nöôùc Vieät Nam.Phaûi xoaù boû phöông thöùc quaûn lyù haønh chính bao caáp, môû roäng quyeàn chuûñoäng cuûa cô sôû nghieân cöùu vaø trieån khai. Môû roäng hôïp taùc quoác teá, gaénkhoa hoïc coâng ngheä vôùi saûn xuaát vaø caùc muïc tieâu kinh teá.Môû roäng quan heä kinh teá ñoái ngoaïi : Phaûi coù chính saùch ngoaïi giao höõu hieäu ñeå tranh thuû ñöôïc nhieàu voán vaøkhoa hoïc coâng ngheä tieân tieán cuûa theá giôùi.Toùm laïi : Ñeå phaùt huy ñöôïc nhöõng ñieàu kieän tieàn ñeà caàn thieát trong quaùtrình coâng nghieäp hoaù hieän ñaïi hoaù ñaát nöôùc, phaûi thöïc hieän ñoåi môùi côcheá quaûn lyù, tích cöïc chuyeån maïnh sang cô cheá haïch toaùn kinh doanh theoquan heä thò tröôõng.
  36. 36. Caâu 19: Phaân Tích Tính Taát Yeáu Khaùch Quan Cuûa Vieäc Phaùt TrieånKinh Teá Haøng Hoùa Theo Ñònh Höôùng Xaõ Chuû Nghóa ?Quaù trình töø saûn xuaát nhoû ñi leân saûn xuaát lôùn ôû nöôùc ta laø quaù trìnhchuyeån hoaù neàn kinh teá mang naëng tính chaát töï caáp, töï tuùc thaønh neàn kinhteá haøng hoaù.Kinh teá haøng hoaù khoâng phaûi laø moät hình thaùi kinh teá xaõ hoäi rieâng bieättrong lòch söû , maø kinh teá haøng hoaù laø phöông thöùc phaùt trieån kinh teáchung cuûa loaøi ngöôøi cuûa nhieàu phöông thöùc saûn xuaát laø moät böôùc tieáncuûa lòch söû. Ngaøy nay nhaân loaïi chöa bieát ñeán phöông thöùc kinh teá naøotieán boä hôn kinh teá haøng hoaù. Baát cöù moät quoác gia naøo muoán phaùt trieånkinh teá xaõ hoäi ñeàu phaûi phaùt trieån kinh teá haøng hoaù.Kinh teá haøng hoaù coù nhöõng öu theá sau :Xeùt theo naác thang tieán hoaù cuûa lòch söû phaùt trieån caùc phöông thöùc saûnxuaát kinh teá haøng hoaù laø moät hình thöùc phaùt trieån cuûa löïc löôïng saûn xuaáthôn haún saûn xuaát töï caáp, töï caáp. Ñaëc tröng cô baûn cuûa saûn xuaát haøng hoaùlaø saûn xuaát ñeå trao ñoåi thoâng qua mua baùn, saûn xuaát cho ngöôøi khaùc choxaõ hoäi.Lao ñoäng saûn xuaát haøng hoaù mang tính xaõ hoäi cao : Phaân coâng lao ñoängxaõ hoäi phaùt trieån thoâng qua moái quan heä bình ñaúng giöõa ngöôøi mua vaøngöôøi baùn.Öu theá cuûa kinh teá haøng hoaù coøn theå hieän ôû choã ñaåy maïnh söï phaân coânglao ñoäng xaõ hoäi treân cô sôû phaùt huy theá maïnh cuûa töøng ngöôøi, töøng ñôn vòkinh teá, töøng ñòa phöông, töøng quoác gia trong quan heä phaân coâng lao ñoängquoác teá.Kinh teá haøng hoaù vaø caùc quy luaät vaän ñoäng cuûa noù laøm cho naêng suaát ,chaát löôïng vaø hieäu quaû kinh doanh coù yù nghóa soáng coøn ñoái vôùi moïi ngöôøisaûn xuaát kinh doanh.Kinh teá haøng hoaù thuùc ñaåy quan heä hôïp taùc, lieân keát vaø caïnh tranh giöõacaùc ñôn vò kinh teá trong khuoân khoå phaùp luaät buoäc ngöôøi saûn xuaát phaûituaân theo söï löïa choïn cuûa ngöôøi tieâu duøng thay cho söï ñieàu chænh baèngmeänh leänh haønh chính.ÔÛ nöôùc ta caàn xaùc ñònh neàn kinh teá theo ñònh höôùng XHCN laø neàn kinh teáhaøng hoaù, ñieàu ñoù do chính baûn thaân söï vaän ñoäng cuûa neàn kinh teá nöôùc taquy ñònh.
  37. 37. + Muoán phaù vôõ tính chaát töï caáp, töï tuùc cuûa neàn kinh teá, taát yeáu phaûi phaùttrieån saûn xuaát haøng hoaù ñeå phaùt huy nhöõng öu theá cuûa neàn kinh teá .+ Caùc ñieàu kieän chung cho söï toàn taïi vaø phaùt tieån cuûa neàn kinh teá haønghoaù ñaõ taùc ñoäng maïnh meõ ñeán neàn kinh teá nöôùc ta ñoù laø phaân coâng laoñoäng xaõ hoäi ngaøy caøng phaùt trieån, môû roäng trong neàn kinh teá.+ Phaùt trieån kinh teá haøng hoaù laø con ñöôøng daân chuû ñôøi soáng kinh teá, phaûigiaûi phoùng tieàm naêng phaùt trieån saûn xuaát, naâng cao hieäu quaû kinh teá.
  38. 38. Caâu 20 : Phaân Tích Nhöõng Ñaëc Ñieåm Cuûa Neàn Kinh Teá Haøng HoùaTheo Ñònh Höôùng Xaõ Chuû Nghóa ?Xu höôùng vaän ñoäng vaø phaùt trieån kinh teá haøng hoaù ôû nöôùc ta gaén lieàn vôùicaùc ñaëc ñieåm sau :Neàn kinh teá nöôùc ta ñang trong quaù trình chuyeån bieán töø neàn kinh teá haønghoaù keùm phaùt trieån, mang naëng tính töï caáp töï tuùc sang thaønh neàn kinh teáhaøng hoaù phaùt trieån töø thaáp ñeán cao.Do neàn kinh teá nöôùc ta coù cô caáu haï taàng vaät chaát vaø haï taàng xaõ hoäi thaápkeùm.Trình ñoä cô sôû vaät chaát vaø coâng ngheä trong caùc doanh nghieäp laïc haäu,khoâng coù khaû naêng caïnh tranh.Haàu nhö khoâng coù ñoäi nguõ nhaø doanh nghieäp coù taàm côõ.Thu nhaäp cuûa ngöôøi laøm coâng aên löông vaø noâng daân thaáp keùm, söùc muahaøng hoaù cuûa xaõ hoäi vaø daân cö thaáp neân nhu caàu taêng chaäm, dung löôïngthò tröôøng trong nöôùc coøn haïn cheá.Caùc bieåu hieän treân moät maët phaûn aùnh trình ñoä thaáp keùm veà dung löôïngcung caàu haøng hoaù vaø khaû naêng caïnh tranh cuûa haøng hoaù treân thò tröôøng.Maët khaùc noù cuõng taïo ra aùp löïc buoäc chuùng ta phaûi vöôït qua thöïc traïng ñoùvaø ñöa neàn kinh teá phaùt trieån caû veà soá löôïng laãn chaát löôïng.Neàn kinh teá haøng hoùa döïa treân cô sôû neàn kinh teá toàn taïi nhieàu thaønh phaàn:Tieáp caän ñaëc ñieåm naøy cuûa kinh teá haøng hoaù theo caùc khía caïnh sau :Neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn vôùi nhieàu hình thöùc sôû höõu khaùc nhau veà tölieäu saûn xuaát laø cô sôû kinh teá gaén lieàn vôùi söï toàn taïi vaø phaùt trieån kinh teáhaøng hoaù.Thöïc traïng kinh teá haøng hoaù ôû nöôùc ta keùm phaùt trieån laø do nhieàu nhaântoá, nhöng nhaân toá gaây haäu quaû naëng neà nhaát laø söï nhaän thöùc khoâng ñuùngdaãn ñeán noân noùng xoaù boû nhanh caùc thaønh phaàn kinh teá.Neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn laø nguoàn löïc toång hôïp veà nhieàu maët, coùkhaû aêng ñöa neàn kinh teá vöôït khoûi tình traïng thaáp keùm.Neàn kinh teá haøng hoaù chòu taùc ñoäng cuûa söï thay ñoåi cô caáu ngaønh theohöôùng neàn kinh teá dòch vuï phaùt trieån nhanh choùng.Ñaëc ñieåm naøy gaén lieàn vôùi hai khía caïnh sau :
  39. 39. + Noù ñaûm baûo cho moïi ngöôøi, moïi doanh nghieäp duø ôû thaønh phaàn kinh teánaøo cuõng ñeàu ñöôïc töï do kinh doanh theo phaùp luaät, ñöôïc phaùp luaät baûohoä quyeàn sôû höõu vaø quyeàn thu nhaäp hôïp phaùp.+ Caùc chuû theå kinh teá ñeàu ñöôïc hoaït ñoäng theo cô cheá töï chuû, hôïp taùc,caïnh tranh vôùi nhau vaø ñeàu bình ñaúng tröôùc phaùp luaät.Neàn kinh teá haøng hoaù phaùt trieån theo cô caáu kinh teá “môû” giöõa nöôùc tavôùi caùc nöôùc treân theá giôùi :Söï ra ñôøi neàn kinh teá haøng hoaù tö baûn chuû nghóa ñaõ laøm cho thò tröôøngdaân toäc hoaït ñoäng trong söï gaén boù vôùi thò tröôøng theá giôùi.Neàn kinh teá haøng hoaù vôùi cô caáu “môû” ra ñôøi baét nguoàn töø quy luaät phaânboá vaø phaùt trieån khoâng ñeàu veà taøi nguyeân thieân nhieân, söùc lao ñoäng vaøtheá maïnh giöõa caùc nöôùc.Neàn kinh teá haøng hoaù theo cô caáu “môû”, thích öùng vôùi chieán löôïc thòtröôøng “höôùng ngoaïi”.Phaùt trieån kinh teá haøng hoaù theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa vôùi vai troøchuû ñaïo cuûa kinh teá nhaø nöôùc vaø söï quaûn lyù kinh teá vó moâ cuûa nhaø nöôùc :Vai troø ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa cuûa kinh teá nhaø nöôùc :Trong cô caáu kinh teá nhieàu thaønh phaàn, kinh teá nhaø nöôùc vôùi baûn chaát voáncoù cuûa noù, laïi naém giöõ caùc ngaønh, lónh vöïc then choát vaø troïng yeáu neân trôûthaønh nhaân toá kinh teá baûo ñaûm cho kinh teá haøng hoaù cuûa caùc thaønh phaànkinh teá khaùc phaùt trieån theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa.Tính hieän thöïc cuûa vai troø ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa cuûa kinh teá nhaønöôùc chæ ñöôïc khaúng ñònh khi noù phaùt huy ñöôïc söùc maïnh toång hôïp cuûacaùc thaønh phaàn kinh teá khaùc.Vai troø quaûn lyù cuûa nhaø nöôùc, nhaân toá ñaûm baûo cho ñònh höôùng xaõ hoäichuû nghóa cuûa kinh teá haøng hoaù :Söï phaùt trieån kinh teá haøng hoaù beân caïnh maët tích cöïc, ñem laïi söï phaùttrieån löïc löôïng saûn xuaát, taêng tröôûng kinh teá cao cuûa noù, maët khaùc noùkhoâng traùnh khoûi nhöõng khuyeát taät nhaát ñònh veà maët xaõ hoäi nhö : phaù saûn,khuûng hoaûng, taøn phaù moâi tröôøng ... Nhöõng khuyeát taät naøy caàn phaûi coù söïquaûn lyù kinh teá vó moâ cuûa nhaø nöôùc.Neàn kinh teá haøng hoaù giöõa caùc nöôùc , ngoaøi söï khaùc nhau veà trình ñoä phaùttrieån vaø söï phaân phoái lôïi ích kinh teá giöõa caùc taàng lôùp daân cö do kinh teáñem laïi nhaèm muïc ñích gì? coù lôïi cho ai? Coøn coù söï khaùc nhau khoâng
  40. 40. keùm phaàn quan troïng laø ôû trình ñoä quaûn lyù theo cô cheá thò tröôøng cuûa nhaønöôùc.Nöôùc ta do chòu aûnh höôûng laâu ngaøy cuaû cô cheá keá hoaïch hoaù taäp trungquan lieâu , bao caáp... Neân vai troø quaûn lyù cuûa nhaø nöôùc ta laø nhaân toá ñaûmbaûo cho ñònh höôùng XHCN cuûa kinh teá haøng hoaù.Moät neàn kinh teá haønghoaù keùm phaùt trieån, mang naëng tính chaát töï cung töï caáp, chuyeån sang moätneàn kinh teá haøng hoaù phaùt trieån töø thaáp ñeán cao ñoøi hoûi nhaø nöôùc phaûi söûduïng coù hieäu quaû caùc coâng cuï phaùp luaät, taøi chính, tieàn teä, tín duïng ... Maëtkhaùc phaûi taïo ra moâi tröôøng vaø ñieàu kieän cho saûn xuaát kinh doanh treân côsôû khai thaùc tieàm naêng cuûa caùc thaønh phaàn kinh teá, thöïc hieän caùc chínhsaùch xaõ hoäi ñaûm baûo cho söï thoáng nhaát giöõa kinh teá vaø xaõ hoäi.
  41. 41. Caâu 21: Ñieàu Kieän Vaø Phöông Höôùng Ñeå Phaùt Trieån Kinh Teá HaøngHoùa Ôû Nöôùc Ta ?Ñieàu kieän ñeå phaùt trieån kinh teá haøng hoaù :Ñeå chuyeån sang neàn kinh teá haøng hoaù, ñaát nöôùc ta caàn phaûi coù caùc ñieàukieän chuû yeáu sau :Nhaø nöôùc caàn phaûi sôùm taïo söï oån ñònh veà chính trò. kinh teá xaõ hoäi. Coù oånñònh chính trò môùi coù söï oån ñònh vaø phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi.Xaây döïng haï taàng vaät chaát vaø haï taàng xaõ hoäi ñeå khuyeán khích phaùt trieånsaûn xuaát kinh doanh.Xaây döïng heä thoáng phaùp luaät nghieâm minh ñuû söùc duy trì cô caáu kinh teá,thích öùng vôùi neàn kinh teá toàn taïi nhieàu thaønh phaàn kinh teá.Taïo ra ñöôïc nhöõng taâm lyù, taäp quaùn coù tính xaõ hoäi phuø hôïp vaø coù lôïi chosöï phaùt trieån kinh teá haøng hoaù.Ñaøo taïo caùc nhaø quaûn lyù vaø nhaø kinh doanh gioûi thích nghi vôùi cô cheá thòtröôøng.Phöông höôùng vaø bieän phaùp maáu choát ñeå phaùt trieån kinh teá haøng hoaùôû nöôùc ta :+ Thöïc hieän nhaát quaùn chính saùch kinh teá nhieàu thaønh phaàn theo ñònhhöôùng xaõ hoäi chuû nghóa.+ Saép xeáp laïi caùc khu vöïc kinh teá quoác doanh theo höôùng : naém ngaønh,khaâu, maët haøng then choát, chuyeån haún sang haïch toaùn kinh doanh, töï chuûveà moïi maët: ñuû söùc ñöùng vöõng trong caïnh tranh, kinh doanh coù hieäu quaû.+ Söû duïng roäng raõi caùc hình thöùc kinh teá Tö naûn nhaø nöôùc, nhaèm lôïi duïngsöùc maïnh söùc maïnh hoãn hôïp giöõa tö baûn trong nöôùc, ngoaøi nöôùc vaø cuûanhaø nöôùc veà maët voán, coâng ngheä vaø taøi naêng quaûn lyù ñeå phaùt trieån kinh teáhaøng hoaù ôû nöôùc ta.+ Ñaåy maïnh phaân coâng lao ñoäng vaø hôïp taùc lao ñoäng theo höôùng : chuyeânmoân hoaù vôùi ña daïng hoaù saûn xuaát kinh doanh.+ Ñaåy maïnh söï nghieäp nghieân cöùu khoa hoïc vaø öùng duïng caùc thaønh töïukhoa hoïc vaø coâng ngheä, nhaèm muïc ñích taïo ñieàu kieän ñaåy nhanh kinh teáhaøng hoaù ôû nöôùc ta phaùt trieån theo chieàu roäng laãn chieàu saâu.+ Xaây döïng vaø phaùt trieån thò tröôøng höôùng ngoaïi treân cô sôû döïa vaøo thòtröôøng trong nöôùc, taïo nhöõng maët haøng muõi nhoïn vaø laø theá maïnh cuûa tañeå coù khaû naêng caïnh tranh treân thò tröôøng quoác teá.
  42. 42. + Thöïc hieän chính saùch ñoái ngoaïi coù lôïi cho söï phaùt trieån kinh teá haønghoaù baèng caùch môû roäng quan heä theo höôùng ña daïng hoaù veà hình thöùc, ñadaïng hoaù veà nguoàn. Treân cô sôû nguyeân taéc hai beân cuøng coù lôïi, khoângcan thieäp vaøo noäi boä cuûa nhau, khoâng phaân bieät cheá ñoä chính trò xaõ hoäi.Vieäc xaây döïng vaø phaùt trieån kinh teá haøng hoaù ôû nöôùc ta laø quaù trình vöøacoù tính caáp baùch tröôùc maét, vöøa cô baûn laâu daøi, quaù trình naøy coù nhöõngkhoù khaên vaø thuaän lôïi nhaát ñònh. Song chuùng ta caàn phaûi cöông quyeát ñoåimôùi theo höôùng coù lôïi cho söï phaùt trieån kinh teá haøng hoaù.
  43. 43. Caâu 22: Phaân Tích Lôïi Ích Kinh Teá, Heä Thoáng Lôïi Ích Kinh Teá ?Baûn chaát vaø tính ña daïng cuûa heä thoáng lôïi ích kinh teá :Lôïi ích kinh teá laø phaïm truø kinh teá khaùch quan , laø hình thöùc bieåu hieäncuûa quan heä saûn xuaát, noù phaûn aùnh trong yù thöùc con ngöôøi thaønh ñoäng côthuùc ñaåy hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh nhaèm thoûa maõn moät caùch toát nhaátnhu caàu vaät chaát cuûa chuû theå tham gia vaøo quaù trình saûn xuaát kinh doanh.Trong thôøi kyø quaù ñoä, lôïi ích kinh teá laø moät heä thoáng lôïi ích phöùc taïp ñadaïng bao goàm nhieàu phaân heä lôïi ích kinh teá khaùc nhau coù lieân quan vôùinhau caáu thaønh.Töø goùc ñoä 4 khaâu cuûa quaù trình saûn xuaát, coù heä thoáng lôïi ích giöõa caùckhaâu : saûn xuaát – phaân phoái – löu thoâng – tieâu duøng.Heä thoáng lôïi ích giöõa xaõ hoäi, taäp theå vaø ngöôøi lao ñoäng.Ba lôïi ích naøy coùmoái quan heä bieän chöùng vôùi nhau, trong ñoù lôïi ích cuûa ngöôøi lao ñoäng laøñoäng löïc tröïc tieáp.Vai troø cuûa lôïi ích kinh teá :Lôïi ích kinh teá giöõ vai troø “ñoäng löïc kinh teá” thuùc ñaåy con ngöôøi vaø caùcchuû theå kinh teá vì lôïi ích kinh teá maø quan taâm ñeán eát quaû saûn xuaát.Vai troø cuûa ñoäng löïc lôïi ích kinh teá theå hieän qua boán maéc xích trung giangiöõa baûn chaát cuûa caùc quan heä kinh teá vaø lôïi ích kinh teá :+ Caùc quy luaät kinh teá vôùi tö caùch laø baûn chaát cuûa quan heä saûn xuaát.+ Nhu caàu kinh teá laïi bò quyeát ñònh bôûi phöông thöùc saûn xuaát maø tröïc tieáplaø quan heä saûn xuaát.+ Lôïi ích kinh teá baét nguoàn tröïc tieáp töø nhu caàu kinh teá.+ Hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi ñöôïc kích thích bôûi lôïi ích kinh teá.Trong caùc heä thoáng lôïi ích kinh teá, nhaát laø lôïi ích kinh teá giöõa caùc thaønhphaàn kinh teá, coù söï maâu thuaãn chöù khoâng phaûi chæ hoaøn toaøn thoáng nhaát,do vaäy lôïi ích kinh teá chæ trôû thaønh ñoäng löïc kinh teá khi caùc lôïi ích ñöôïckeát hôïp moät caùch haøi hoaø, hay ñöôïc nhaát trí. Nöôùc ta vôùi neàn kinh teánhieàu thaønh phaàn vaø vôùi cô caáu kinh teá môû cöûa, neân trong chính saùch ñoáinoäi vaø ñoái ngoaïi phaûi raát coi troïng vieäc keát hôïp haøi hoaø caùc lôïi ích giöõacaùc thaønh phaàn kinh teá, giöõa lôïi ích daân toäc vaø lôïi ích quoác teá vôùi nhau.
  44. 44. Caâu 23: Nhöõng Öu Ñieåm Vaø Nhöôïc Ñieåm Cuûa Neàn Kinh Teá ThòTröôøng1.khaùi nieäm veà kinh teá thò tröôøngLaø moâ hình toå chöùc hoaït ñoäng kinh teá maø ôû ñoù cung caàu vaø giaù caû laø löïclöôïng chuû yeáu ñieàu tieát taát caû quan heä kinh teá. Hay noùi khaùc laø loaïi hìnhtoå chöùc hoaït ñoäng kinh teá maø ôû ñoù taát caû caùc hoaït ñoäng kinh teá ñeàu phaûiñöôïc giaûi quyeát thoâng qua thò tröôøng (tieâu duøng, löu thoâng)2.öu ñieåmKhuyeán kích löïc löôïng saûn xuaát phaùt trieån nhanh choùngQui luaät giaù trò taùc ñoängQui luaät caïnh tranh taùc ñoängNeàn kinh teá thò tröôøng luoân khuyeán khích chuyeân moân hoùa lao ñoäng( do kinh teá thò tröôøng giuùp khuyeán khích baét buoäc ñoøi hoûi ngöôøi lao ñoängthöôøng xuyeân quan taâm naâng cao naêng löïc lao ñoäng cuûa chính mình ñoàngthôøi reøn luyeän ngöôøi lao ñoäng coù yù thöùc lao ñoäng caù nhaân)Khuyeán khích söï saùng taïo vaø ñeà cao vai troø caù nhaân trong neàn kinh teá thòtröôøngCho pheùp thoûa maõn 1 caùch toái öu trong neàn kinh teá thò tröôøngThoûa maõn nhu caàu coù khaû naêng thanh toaùnCaùc yeáu toá ñaàu vaøo vaø ñaàu ra ñeàu coù giaù caû neân ñöôïc löïa choïn tieâu duøngtrong saûn xuaátCaùc nhaân toá saûn xuaát ñöôïc mua baùn san nhöôïng thöøa keá moät caùch töï doneân coù cô hoäi di chuyeån ñeán tay ngöôøi söû duïng moät caùch coù hieäu quaûTaïo ra moâi tröôøng thuaän lôïi ñeå thoûa maõn nhu caàu coâng chuùng 1 caùch raátcô ñoäng3.nhöôïc ñieåm. Söï phaân hoùa giaøu ngheøo. Qui luaät giaù trò. Qui luaät caïnh tranh. Tình traïng giöõ bí maät do taùc ñoäng cuûa qui luaät caïnh tranh. Khuyeán khích caïnh tranh khoâng laønh maïnh (do chaïy theo lôïi nhuaän neâncoù nhieàu kieåu caùch caïnh tranh laøm baêng hoaïi caùc quan heä nhaân vaên toátñeïp). Neàn kinh teá thò tröôøng taïo ra 1 söï laõng phí. Khuûng hoaûng kinh teá ñònh kyø
  45. 45. . Khai thaùc taøi nguyeân coù choïn loïc. Tình traïng oâ nhieãm moâi tröôøng do khoâng ñöôïc xöû lyù taïi töøng doanhnghieäp(do chaïy theo lôïi nhuaän neân khu vöïc kinh teá tö nhaân ít quan taâm ñaàu tövaøo lónh vöïc saûn xuaát haøng hoùa coâng coäng vì lónh vöïc naøy coù nhieàu ruûi rocao, do ñoù ít nhieàu gaây aûnh höôûng ñeán söï phaùt trieån kinh teá). Kinh teá thò tröôøng ñi lieàn vôùi thaát nghieäpPhaân tích:Haøng hoùa vaø dòch vuï saûn xuaát chæ ñöôïc xaõ hoäi coâng nhaän khi thoâng quanthò tröôøng. Thò tröôøng laø nôi coâng nhaän giaù trò xaõ hoäi cuûa haøng hoùa, töùc laønôi thöøa nhaän giaù trò vaø giaù trò söû duïng cuûa haøng hoùaMaët khaùc khi saûn phaåm tieâu thuïñöôïc, nghóa laø coâng duïng cuûa noù ñöôïc xaõhoäi thöøa nhaän vaø chi phí saûn xuaát ra haøng hoùa cuõng ñöôïc thöøa nhaän, cuøngluùc ñoù giaù trò haøng hoùa ñöôïc thöïc hieän. Ngöôïc laõi, neáu haøng hoùa khoângbaùn ñöôïc coù theå laø do keùm chaát löôïng, qui caùch, maãu maõ khoâng hôïp lyù,cung lôùn hôn caàu hay chi phí saûn xuaát ra noù lôùn hôn möùc trung bình cuûaxaõ hoäi-töø ñoù xaõ hoäi khoâng thöøa nhaänTöø ñoù ñoøi hoûi ngöôøi saûn xuaát phaûi quan taâm ñeán nhu caàu, thò hieáu cuûangöôøi tieâu duøng, caûi tieán chaát löôïng hình thöùc saûn phaåm nhaèm daønh öutheá trong caïnh tranh vaø toàn taïi trong kinh teá thò tröôøngCaâu 24: Chaát Vaø Löôïng Cuûa Giaù Trò Haøng Hoùa1.khaùi nieäm haøng hoùa:Laø vaät phaåm coù theå thoûa maõn nhu caàu naøo ñoù cuûa con ngöôøi ñi vaøo tieâuduøng thoâng qua trao ñoåi buoân baùn2.chaát vaø löôïng:Haøng hoùa coù 2 thuoäc tính: giaù trò söû duïng vaø giaù trò (giaù trò trao ñoåi). Giaù trò söû duïng : laø coâng duïng cuûa phaåm vaät coù theå thoûa maõn nhu caàucuûa con ngöôøiNhu caàu trong lónh vöïc saûn xuaátNhu caàu tinh thaànSaûn phaåm tinh thaàn
  46. 46. Giaù trò söû duïng mang tính xaõ hoäi cao: taïo ra noù ñeå thoûa maõn nhu caàungöôøi khaùc vaø chính nhu caàu cuûa xaõ hoäi laø caên cöù ñeå ngöôøi saûn xuaát xaùcñònh giaù trò söû duïng cuûa saûn phaåm. Giaù trò: laø hao phí lao ñoäng cuûa ngöôøi saûn xuaát keát tinh trong haøng hoùaGiaù trò trao ñoåi laø tæ leä trao ñoåi laãn nhau trong giaù trò söû duïng khaùc nhauGiaù trò trao ñoåi naøy coù khuynh höôùng oån ñònhVí duï: 2 con cöøu = 1 boä cung teân. Cöøu vaø cung teân khaùc nhau veà giaù trò söûduïng, hình thaùi vaät chaát, soá löôïng saûn phaåm ñem trao ñoåi. Cöøu vaø cungteân coù ñieåm gioáng nhau: laø hao phí lao ñoäng ñeå saûn xuaát 2 con cöøu = haophí lao ñoäng khi cheá taïo ra boä cung teân. Ñaây chính laø ñieåm chung trongquan heä trao ñoåi maø caùc nhaø kinh teá goïi laø giaù trò cuûa haøng hoùaNhö vaäy, giaù trò laø cô sôû cuûa giaù trò trao ñoåi coøn giaù trò trao ñoåi laø hìnhthöùc bieåu hieän cuûa giaù tròGiaù trò haøng hoùa: laø lao ñoäng xaõ hoäi hao phí cuûa ngöôøi saûn xuaát haøng hoùakeát tinh trong saûn phaåmHao phí lao ñoäng caù bieät laø hao phí lao ñoäng cuûa töøng ngöôøi saûn xuaát hayhao phí lao ñoäng cuûa ñôn vò saûn xuaát cuï theå taïo ra giaù trò caù bieätHao phí lao ñoäng xaõ hoäi caàn thieát laø hao phí lao ñoäng ôû möùc ñoä trung bìnhcuûa xaõ hoäi taïo ra giaù trò thò tröôøngGiaù trò cuûa haøng hoùa ñöôïc xeùt veà chaát, noù ñöôïc quyeát ñònh bôûi lao ñoäng.Coøn lao ñoäng thì ñöôïc ño baèng thôøi gian lao ñoäng, thôøi gian lao ñoäng haophí caøng nhieàu thì giaù trò haøng hoùa caøng lôùn nhöng treân thöïc teá laïi khaùc:phaûi chaêng hao phí caøng nhieàu thì giaù trò caøng lôùn? Ñeå giaûi thích löôïnggiaù trò ñöôïc quyeát ñònh bôûi caùi gì? Muoán nhö vaäy phaûi phaân bieät thôøi gianlao ñoäng caù bieät vaø thôøi gian lao ñoäng xaõ hoäi caàn thieátTreân thò tröôøng khoâng theå döïa vaøo giaù trò caù bieät cuûa haøng hoùa ñeå trao ñoåimaø phaûi döïa vaøo giaù trò xaõ hoäi cuûa haøng hoùa. Nhö vaäy khoâng phaûi thôøigian lao ñoäng caù bieät maø laø thôøi gian lao ñoäng xaõ hoäi caàn thieát quyeát ñònhlöôïng giaù trò cuûa haøng hoùaLöôïng giaù trò:Neáu chaát cuûa giaù trò laø lao ñoäng hao phí thì löôïng cuûa giaù trò laø soá löôïnglao ñoäng hoa phí nhöng ôû ñaây phaûi hieåu löôïng giaù trò ñöôïc xaùc ñònh baèngsoá löôïng lao ñoäng hao phí ôû möùc ñoä trung bình cuûa xaõ hoäiTrong kinh teá hoïc, ngöôøi ta goïi soá löôïng lao ñoäng hao phí ôû möùc ñoä trungbình cuûa xaõ hoäi laø thôøi gian lao ñoäng xaõ hoäi caàn thieát vôùi noäi dung ñoù laø
  47. 47. thôøi gian caàn thieát trung bình ñeå saûn xuaát ra moät ñôn vò haøng hoùa naøo ñoùtrong ñieàu kieän bình thöôøng cuûa xaõ hoäiTrong thöïc teá, khi ñaët quan heä cung caàu thì thôøi gian lao ñoäng caàn thieátñöôïc xaùc ñònh vôùi hao phí lao ñoäng caù bieät cuûa ñaïi boä phaän haøng hoùa treânthò tröôøngToùm laïi, löôïng giaù trò cuûa haøng hoùa 1 maët ñöôïc hieåu laø hao phí lao ñoäng ôûmöùc ñoä trung bình cuûa xaõ hoäi. Nhöng maët khaùc khi gaén vaøo quan heä cungcaàu thì noù ñöôïc xaùc ñònh bôøi hao phí lao ñoäng caù bieät cuûa ngöôøi naøo ñoù,cuûa ñaïi boä phaän haøng hoùa treân thò tröôøng. Noùi caùch khaùc ñoù laø giaù trò xaõhoäi cuûa haøng hoùaNhaân toá aûnh höôûng ñeán löôïng giaù trò:Naêng suaát lao ñoäng xaõ hoäi: laø hieäu quaû coù ích cuûa lao ñoäng cuï theå. Ñöôïcño baèng coâng thöùc: saûn löôïng sp ? 1 ñôn vò t/gianT/gian lao ñoäng ? 1 ñôn vò sphaåmNaêng suaát lao ñoäng ñöôïc ño baèng soá löôïng saûn phaåm taïo ra trogn moät ñônvò thôøi gian hay löôïng thôøi gian hao phí ñeå laøm ra moät ñôn vò saûn phaåm.Naêng suaát lao ñoäng coù theå taêng tuøy thuoäc vaøo caùc nhaân toá: trình ñoä phaùttrieån kyõ thuaät, trình ñoä hoaøn thieän coâng ngheä saûn xuaát, caùc phöông phaùptoå chöùc saûn xuaát vaø lao ñoäng, trình ñoä tay ngheà cuûa ngöôøi saûn xuaát, cuõngnhö caùc ñieàu kieän töï nhieân khaùcBôûi vaäy, löôïng giaù trò cuûa haøng hoùa tyû leä nghòch vôùi söùc saûn xuaát cuûangöôøi lao ñoäng nghóa laø naêng suaát lao ñoäng caøng cao thì giaù trò cuûa moätñôn vò haøng hoùa caøng giaûmCaàn phaân bieät naêng suaát lao ñoäng vôùi cöôøng ñoä lao ñoäng (möùc lao ñoängcaêng thaúng cuûa lao ñoäng). Giöõa naêng suaát lao ñoäng vôùi cöôøng ñoä lao ñoängcoù söï gioáng nhau laø khi thay ñoåi naêng suaát lao ñoäng hay cöôøng ñoä laoñoäng thì khoái löôïng saûn phaåm laøm ra trong moät ñôn vò thôøi gian seõ taênghay giaûm töông öùng. Nhöng khi taêng cöôøng ñoä lao ñoäng thì löôïng laoñoäng hao phí trong moät ñôn vò thôøi gian seõ taêng leân. Bôûi vaäy taêng cöôøngñoä lao ñoäng seõ daãn ñeán giaù trò haøng hoùa khoâng ñoåi

×