Fiilimsiler
<ul><li>Fiillerin, özel ekler yardımıyla cümlede isim, sıfat ya da zarf görevi kazanarak hareket anlamını –kısmen- yitirmi...
<ul><li>FİİLİMSİLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ </li></ul>
<ul><li>I-)   Fiilimsiler özel ekler yardımıyla kurulur. </li></ul><ul><li>Bu ekler  </li></ul><ul><li>İsimfiil  (-ma, -ış...
<ul><li>Dolayısıyla  fiillere gelen herhangi bir ek, fiilimsi kurmaz. </li></ul><ul><li>Kay- ak </li></ul><ul><li>Kes- kin...
<ul><li>II-)   Fiilimsiler fiillerden  türer.   </li></ul><ul><li>Dolayısıyla isim soylu sözcükler fiilimsi yapılamaz. </l...
<ul><li>III-)   Fiilimsi ekleri yapım ekidir. </li></ul><ul><li>Dolayısıyla fiilimsiler yapıca  türemiş  sözcüktür. </li><...
<ul><li>IV-)  Fiilimsiler, yüklem olmadıkları müddetçe, yancümle kurar. </li></ul><ul><li>Dolayısıyla bir cümlede kaç fiil...
<ul><li>YAN CÜMLE NEDİR? </li></ul><ul><li>Yan cümle , kendi başına da yargı değeri taşıyabilecek söz ya da söz gruplarını...
<ul><li>V-)  Fiilimsilerin yüklem olduğu cümleler isim cümlesidir. </li></ul><ul><li>Onunla konuşmam. </li></ul><ul><li>(f...
<ul><li>Fiilimsiler üç çeşittir: </li></ul>İsimfiil (masdar) Sıfatfiil  (ortaç) Zarffiil (Bağfiil/ Ulaç)
<ul><li>1-) İSİMFİİLLER: </li></ul><ul><li>Fiillere gelen özel ekler yardımıyla isim olmuş sözcüklerdir. </li></ul><ul><li...
<ul><li>Bir bak ış  bile yeterken anlat ma ya her şeyi, </li></ul><ul><li>Kalbinizi dolduran duygular kalbinizde kaldı. </...
<ul><li>Gün biter gülüşün kalır bende.  </li></ul><ul><li>Seninle akşamları yürüyüşe çıkardık.  </li></ul><ul><li>Adamın y...
<ul><li>Bu ekleri alan tüm sözcükler isimfiil değildir. </li></ul><ul><li>Konuş ma  sanatını öğrenmeden konuş ma . </li></...
<ul><li>Bak ış ların bana biraz cesaret versin. </li></ul><ul><li>Saatlerce bak ış tık. </li></ul><ul><li>Bu işe gir iş i ...
<ul><li>Başlangıçta fiilimsi olduğu halde bazı sözcükler hareket anlamını tamamen yitirip varlıklara kalıp isimler oluştur...
<ul><li>2-) Sıfatfiiller(ortaç): </li></ul><ul><li>Fiillere gelen özel ekler yardımıyla sıfat (veya adlaşmış sıfat) olan s...
<ul><li>-an  :  gül en  gençler </li></ul><ul><li>-ası  :  kırıl ası  eller </li></ul><ul><li>-mez  :  görün mez  kaza </l...
<ul><li>Zonguldak’tan kalkan otobüs hesapsız virajlar aşarak hemen dağlara tırmanmaya başlıyor. </li></ul><ul><li>Ocağın s...
<ul><li>Her seven sevilenin boy aynasıdır.  </li></ul><ul><li>O öpülesi eller beni büyüttü.  </li></ul><ul><li>Aşılmaz eng...
<ul><li>Bu ekleri alan tüm sözcükler sıfatfiil değildir. </li></ul><ul><li>Özellikle kip ekleriyle sıfatfiil eklerini karı...
<ul><li>Eki alan sözcük  sıfat /adlaşmış sıfatsa  sıfatfiil ;  yüklem se  kip  ekidir. </li></ul><ul><li>Anlat acak larını...
<ul><li>Sıfatfiillerden  -ecek  ve  –dik ’e cümle içerisinde şekil değiştirdiği için dikkat etmek gerekir. </li></ul><ul><...
<ul><li>&quot;Sıfat fiiller de isimler gibi çekim eki alabilir.“  aşağıdakilerin hangisinde bu kuralın bir örneği vardır? ...
<ul><li>Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfatfiil isimleşmiştir? </li></ul><ul><li>Sakınılan göze çöp batar. </li></ul><ul...
<ul><li>Zarffiiller(Bağfiil/Ulaç) </li></ul><ul><li>Fiillere eklenen özel ekler yardımıyla zarf olan sözcüklerdir. </li></...
<ul><li>Böyle yap arak  beni çok üzüyorsun.  </li></ul><ul><li>Bir süre konuş maksızın  öylece bekledik.  </li></ul><ul><l...
<ul><li>Örneklerden de anlaşılacağı gibi zarffiiller özellikle iki kümede toplanabilir: </li></ul><ul><li>Zaman zarfı yapa...
<ul><li>-madan  eki bazen zaman, bazen de durum zarfı yapar. </li></ul><ul><li>Hiçbir şey söylemeden çekip gitti. </li></u...
<ul><li>Yaptığı konuşmadan bir şey anlamadık. </li></ul><ul><li>O görüşmeden sonra ilişkimizi bitirdik. </li></ul><ul><li>...
<ul><li>-ıp   ulacı herhangi bir soruya cevap vermez; fakat her zaman zarffiildir. </li></ul><ul><li>Olanları unutup yenid...
<ul><li>TEŞŞEKÜRLER </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Fiilimsiler 1

3,660 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,660
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
40
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Fiilimsiler 1

  1. 1. Fiilimsiler
  2. 2. <ul><li>Fiillerin, özel ekler yardımıyla cümlede isim, sıfat ya da zarf görevi kazanarak hareket anlamını –kısmen- yitirmiş şekilleridir. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>FİİLİMSİLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ </li></ul>
  4. 4. <ul><li>I-) Fiilimsiler özel ekler yardımıyla kurulur. </li></ul><ul><li>Bu ekler </li></ul><ul><li>İsimfiil (-ma, -ış, -mak) </li></ul><ul><li>Sıfatfiil (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) </li></ul><ul><li>Zarffiil (-ken, -ip, -erek, -madan, -ınca, -eli, …) </li></ul><ul><li>ekleridir. </li></ul>
  5. 5. <ul><li>Dolayısıyla fiillere gelen herhangi bir ek, fiilimsi kurmaz. </li></ul><ul><li>Kay- ak </li></ul><ul><li>Kes- kin </li></ul><ul><li>Yaz- ı </li></ul>
  6. 6. <ul><li>II-) Fiilimsiler fiillerden türer. </li></ul><ul><li>Dolayısıyla isim soylu sözcükler fiilimsi yapılamaz. </li></ul><ul><li>Küçük- ken </li></ul><ul><li>Köpek- miş </li></ul>
  7. 7. <ul><li>III-) Fiilimsi ekleri yapım ekidir. </li></ul><ul><li>Dolayısıyla fiilimsiler yapıca türemiş sözcüktür. </li></ul><ul><li>uyu- mak </li></ul><ul><li>konuş- an -lar </li></ul>
  8. 8. <ul><li>IV-) Fiilimsiler, yüklem olmadıkları müddetçe, yancümle kurar. </li></ul><ul><li>Dolayısıyla bir cümlede kaç fiilimsi varsa o kadar yancümle vardır. </li></ul><ul><li>Koş arak geliyor. </li></ul><ul><li>Gel en gid en i aratır. </li></ul>
  9. 9. <ul><li>YAN CÜMLE NEDİR? </li></ul><ul><li>Yan cümle , kendi başına da yargı değeri taşıyabilecek söz ya da söz gruplarının cümleye herhangi bir öğe olarak katılmasıdır. </li></ul><ul><li>Kaçtı ve gitti. </li></ul><ul><li>Kaç ıp gitti. </li></ul>
  10. 10. <ul><li>V-) Fiilimsilerin yüklem olduğu cümleler isim cümlesidir. </li></ul><ul><li>Onunla konuşmam. </li></ul><ul><li>(fiil cümlesi) </li></ul><ul><li>Konuşmak sanattır. </li></ul><ul><li>(isim cümlesi) </li></ul><ul><li>Asıl sanat konuşmaktır. </li></ul><ul><li>(isim cümlesi) </li></ul>
  11. 11. <ul><li>Fiilimsiler üç çeşittir: </li></ul>İsimfiil (masdar) Sıfatfiil (ortaç) Zarffiil (Bağfiil/ Ulaç)
  12. 12. <ul><li>1-) İSİMFİİLLER: </li></ul><ul><li>Fiillere gelen özel ekler yardımıyla isim olmuş sözcüklerdir. </li></ul><ul><li>Bu ekler -ma , -ış ve -mak ’tır. </li></ul><ul><li>( ma y ışmak şeklinde ezberlenebilir.) </li></ul>
  13. 13. <ul><li>Bir bak ış bile yeterken anlat ma ya her şeyi, </li></ul><ul><li>Kalbinizi dolduran duygular kalbinizde kaldı. </li></ul>
  14. 14. <ul><li>Gün biter gülüşün kalır bende. </li></ul><ul><li>Seninle akşamları yürüyüşe çıkardık. </li></ul><ul><li>Adamın yalvarışlarını bir görecektin. </li></ul><ul><li>Bu kucaklayış belki de bir haykırışın sesiydi. </li></ul><ul><li>Sana bakmak Allah’a inanmaktır. </li></ul><ul><li>Yaşamak, ölmekten  zor. </li></ul><ul><li>Buralardan gitmek istiyorum. Seni bile özlemek istemiyorum bu akşam. İçimde maziden kalma duygular var. </li></ul>
  15. 15. <ul><li>Bu ekleri alan tüm sözcükler isimfiil değildir. </li></ul><ul><li>Konuş ma sanatını öğrenmeden konuş ma . </li></ul><ul><li>Uyu ma nın sırası değil. Sakın uyu ma ! </li></ul><ul><li>Olumsuzluk eki olan “-me, -ma” ile isimfiil eki olan “-me, -ma”yı birbiriyle karıştırmamak gerekir. </li></ul>
  16. 16. <ul><li>Bak ış ların bana biraz cesaret versin. </li></ul><ul><li>Saatlerce bak ış tık. </li></ul><ul><li>Bu işe gir iş i kimseyi mutlu etmedi. </li></ul><ul><li>O da başka bir işe gir iş ti. </li></ul>
  17. 17. <ul><li>Başlangıçta fiilimsi olduğu halde bazı sözcükler hareket anlamını tamamen yitirip varlıklara kalıp isimler oluşturmuştur. </li></ul><ul><li>ek mek , çak mak , dondur ma , yağ ış … </li></ul><ul><li>Sadece suyun dol ma sını bekleyenler annemin dol ma sından yiyebilir. </li></ul>
  18. 18. <ul><li>2-) Sıfatfiiller(ortaç): </li></ul><ul><li>Fiillere gelen özel ekler yardımıyla sıfat (veya adlaşmış sıfat) olan sözcüklerdir. </li></ul><ul><li>Bu ekler -an , -ası , -mez , -ar , -dik , -ecek , -miş ’tir. </li></ul><ul><li>( anası mezar dikecekmiş şeklinde ezberlenebilir.) </li></ul>
  19. 19. <ul><li>-an : gül en gençler </li></ul><ul><li>-ası : kırıl ası eller </li></ul><ul><li>-mez : görün mez kaza </li></ul><ul><li>-ar : koş ar adım </li></ul><ul><li>-dik : tanı dık yüzler </li></ul><ul><li>-ecek : görül ecek hesap </li></ul><ul><li>-miş : veril miş sadaka </li></ul>
  20. 20. <ul><li>Zonguldak’tan kalkan otobüs hesapsız virajlar aşarak hemen dağlara tırmanmaya başlıyor. </li></ul><ul><li>Ocağın sönmeye başlayan ateşine baktı.Çekici bırakan eliyle terini sildi. </li></ul><ul><li>Askerlerimiz gök gürültülerini andırır bir şiddetle haykırarak düşmana saldırdılar; koşar adımlarla ilerlediler. Akla sığmaz kahramanlıklar gösterdiler. </li></ul>
  21. 21. <ul><li>Her seven sevilenin boy aynasıdır. </li></ul><ul><li>O öpülesi eller beni büyüttü. </li></ul><ul><li>Aşılmaz engelleri aştık. </li></ul><ul><li>Senin bu yaptığın olur iş değil. </li></ul><ul><li>Görülecek günler var daha aldırma gönül. </li></ul><ul><li>Akarsular gibi çağlarım. </li></ul><ul><li>Benim doğduğum köyleri akşamları eşkıyalar basardı. </li></ul><ul><li>Ölmüş eşek kurttan korkmaz. </li></ul>
  22. 22. <ul><li>Bu ekleri alan tüm sözcükler sıfatfiil değildir. </li></ul><ul><li>Özellikle kip ekleriyle sıfatfiil eklerini karıştırmamak gerekir. </li></ul><ul><li>Aka cak kan damarda dur maz . </li></ul>
  23. 23. <ul><li>Eki alan sözcük sıfat /adlaşmış sıfatsa sıfatfiil ; yüklem se kip ekidir. </li></ul><ul><li>Anlat acak larını dinlemeye hazırım. </li></ul><ul><li>Kızıl maz asla çocuklara… </li></ul><ul><li>Dönül mez akşamın ufkundayım. </li></ul><ul><li>Yemek piş miş artık ne yapalım piş miş aşa su katılmaz. </li></ul>
  24. 24. <ul><li>Sıfatfiillerden -ecek ve –dik ’e cümle içerisinde şekil değiştirdiği için dikkat etmek gerekir. </li></ul><ul><li>Git tiğ in yerden mektup at. </li></ul><ul><li>Diy eceğ im son sözü dedim. </li></ul>
  25. 25. <ul><li>&quot;Sıfat fiiller de isimler gibi çekim eki alabilir.“ aşağıdakilerin hangisinde bu kuralın bir örneği vardır? </li></ul><ul><li>Tanıdıkça onları daha çok seveceksiniz. </li></ul><ul><li>B) Uzaktan gelen arkadaşlara bir yer göstermelisiniz. C) Tanıdığım insanlara karşı daha sert oluyorum. D) Yabancı ürünlere karşı görülmemiş bir ilgi var. </li></ul>
  26. 26. <ul><li>Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfatfiil isimleşmiştir? </li></ul><ul><li>Sakınılan göze çöp batar. </li></ul><ul><li>B) Akacak kan damarda durmaz. </li></ul><ul><li>C) Dostun attığı taş baş yarmaz. </li></ul><ul><li>D) Bal tutan parmağını yalar. </li></ul>
  27. 27. <ul><li>Zarffiiller(Bağfiil/Ulaç) </li></ul><ul><li>Fiillere eklenen özel ekler yardımıyla zarf olan sözcüklerdir. </li></ul><ul><li>Bu ekler şunlardır: </li></ul>-erek -esiye -e…-e -maksızın -ınca -dıkça -eli -r…-mez -ken -ıp -madan
  28. 28. <ul><li>Böyle yap arak beni çok üzüyorsun. </li></ul><ul><li>Bir süre konuş maksızın öylece bekledik. </li></ul><ul><li>Gid e gid e bir söğüde dayandık. </li></ul><ul><li>Öl esiye seviyordu. </li></ul><ul><li>Senin bu halini gör ünce lise yıllarımı hatırladım. </li></ul><ul><li>Ağlarım, hatıra gel dikçe gülüştüklerimiz. </li></ul><ul><li>Sen geçer ken sahilden sessizce, gemiler kalkar yüreğimden gizlice. </li></ul><ul><li>Onu gör ür gör mez tanıdım. </li></ul><ul><li>Yarim, sen gid eli yedi yıl oldu. </li></ul>
  29. 29. <ul><li>Örneklerden de anlaşılacağı gibi zarffiiller özellikle iki kümede toplanabilir: </li></ul><ul><li>Zaman zarfı yapan ulaçlar( “ne zaman?” sorusuna cevap verir) </li></ul><ul><li>Durum zarfı yapan ulaçlar (“nasıl?” sorusuna cevap verir). </li></ul>
  30. 30. <ul><li>-madan eki bazen zaman, bazen de durum zarfı yapar. </li></ul><ul><li>Hiçbir şey söylemeden çekip gitti. </li></ul><ul><li>Ağlamadan ayrılık olmaz. </li></ul>
  31. 31. <ul><li>Yaptığı konuşmadan bir şey anlamadık. </li></ul><ul><li>O görüşmeden sonra ilişkimizi bitirdik. </li></ul><ul><li>-madan ulacını –ma isimfiilinin –den hal eki almış şekliyle karıştırmamak gerekir. </li></ul>
  32. 32. <ul><li>-ıp ulacı herhangi bir soruya cevap vermez; fakat her zaman zarffiildir. </li></ul><ul><li>Olanları unutup yeniden hayata bağlandı. </li></ul>
  33. 33. <ul><li>TEŞŞEKÜRLER </li></ul>

×