• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Systeemdynamica
 

Systeemdynamica

on

  • 2,002 views

Organisaties krijgen in toenemende mate te maken met nog meer complexiteit en dynamiek. Oorzaken zijn mondialisering, nieuwe IT ontwikkelingen, nieuwe samenwerkingsvormen en het verder vervagen van ...

Organisaties krijgen in toenemende mate te maken met nog meer complexiteit en dynamiek. Oorzaken zijn mondialisering, nieuwe IT ontwikkelingen, nieuwe samenwerkingsvormen en het verder vervagen van grenzen tussen organisaties en hun omgeving. Deze nieuwe dynamiek en complexiteit vormen een serieuze uitdaging voor het ontwerpen en implementeren van informatiesystemen.

Systeemdynamica helpt bij beheersen van complexiteit!

Statistics

Views

Total Views
2,002
Views on SlideShare
1,998
Embed Views
4

Actions

Likes
0
Downloads
9
Comments
0

1 Embed 4

https://twitter.com 4

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Systeemdynamica Systeemdynamica Presentation Transcript

    • Strategisch voordeel met SysteemdynamicaORGANISATIEONTWERP.NLDiagnose, Ontwerp en VeranderingVersie 1.0, augustus 2011Auteur: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl
    • OVER DEZE PRESENTATIEDat complexe problemen moeilijk zijn samen te vatten is algemeenbekend. Ook is bekend dat management dol is op PowerPoints waarin enkele sheetjes de kern van een probleem wordt uitgelegd.Toch proberen we in deze PowerPoint de essentie van het nut vangebruik van systeemdynamica uit te leggen.
    • SAMENVATTINGDe meest simpele systemen met zijn voor mensen snel onmogelijkom mentaal te doorgronden. Simulatie vanuit systeemdynamica iseen zeer krachtig hulpmiddel.Inzet van systeemdynamica geeft de volgende voordelen:  Systeemdynamica geeft zicht op krachten en mechanismen die in een organisatie actief zijn en tot ongewenste resultaten leiden of deze in stand houden.  Met systeemdynamica is het mogelijk dynamiek in een organisatie terug te brengen naar een beheersbaar niveau.  Gebruik makend van systeemdynamica is goed inzicht te krijgen in toekomstige effecten van beslissingen.Voor IT architectuurtrajecten, ontwikkelen van enterprisearchitectuur, ontwikkeling van organistiearchitectuur, onderzoekenvan problemen en vinden van blijvende oplossing is inzet vansysteemdynamica nog altijd zeer waardevol.
    • AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
    • NOODZAAKOrganisaties krijgen in toenemende mate te maken met:  Meer complexiteit  Meer dynamiek  Sneller veranderende technologische mogelijkheden (IT)  Nieuwe markten  Gevolgen van krimpende overheid en effecten van eurocrisis.Deze nieuwe realiteit vormt een serieuze uitdaging voor hetontwerpen en implementeren van informatiesystemen.
    • OORZAAK GEVOLG OF GEVOLG OORZAAK?Praktijksituaties:  Geen grip op risico’s, omdat onduidelijk is van welke factoren de risico’s allemaal afhankelijk zijn.  Besluiten voor oplossingen werken slechts kort. Na enige tijd komen de problemen versterkt terug.  Een oplossing voor problemen op een bepaalde afdeling geeft nieuwe onvoorziene problemen op andere afdelingen.  Ad-hoc oplossingen voor klanten veroorzaken ernstige problemen voor uw mooi gestroomlijnde dienstverlening.  Beloofde oplossingen door architecten blijken niet te werken of niet realiseerbaar.  Ondanks veel mensen, energie en geld wil een investering niet renderen.  Een jaar na de aanschaf van een nieuw informatiesysteem is de organisatie inflexibel en afhankelijk van een leverancier.
    • NOODZAAK (2)Vooraf gedegen onderzoek is noodzakelijk om succes in de toekomstte hebben.  Het denken in directe en indirecte causale verbanden en het inzichtelijk krijgen is moeilijk.  Mensen (wij) zijn slecht in het doorgronden van niet-lineaire effecten in de tijd van onze beslissingen.
    • NOODZAAK VANUIT ARCHITECTUURArchitectuur moet meer en meer direct waarde toevoegen:  Bedrijfsleven wil betere (en goedkopere) informatiesystemen  Intranet en extranet dient gebaseerd te worden op state-of- the-art consumer look&feel  Systemen moeten meer organisatorische grenzen overschrijden en moeten nog meer communiceren met systemen van andere organisaties.  Bedrijven willen meer en meer in staat zijn om gemakkelijk van partner te wisselen (service provider, cloud hosting partner, integrator)Nodig is namelijk: • Informatiesystemen ontwerpen die in staat zijn om zichzelf dynamisch aan te passen aan de veranderingen in de omgeving. • Het verhogen van de complexiteit van informatiesystemen is hierbij een beperkte oplossing voor het probleem, want alleen scenario’s die voorspeld kunnen worden, kunnen ook daadwerkelijk in een systeem worden geïmplementeerd.
    • GEVAAR VAN INTUÏTIE!Onnatuurlijk?  Bij naderende botsing op autosnelweg harder rijden in plaats van langzamer.  Brandblussen met explosieven.  Leverbetrouwbaarheid van projecten verhogen door reductie van mensen.  Geldproblemen oplossen door meer geld te lenen.Op basis van intuïtie zijn wij mensen geneigd om te denken en tehandelen op basis van eerdere ervaringen bij nieuwe problemen.Echter ‘wij’ mensen zijn zeer slecht in staat om niet-lineairesystemen te doorgronden.Zelfs voor de meest simpele systemen met eenvoudigeterugkoppeling is het voor mensen onmogelijk om snel het gedragte doorgronden. (Piramidespel?)
    • COMPLEXE SYSTEMENEigenschappen van complexe systemen:  Strak gekoppeld: alles beïnvloed alles. Een element veranderen gaat bijna niet.  Dynamisch: het gedrag veranderd over de tijd.  Resistent voor wijzigingen: veel ogenschijnlijke oplossingen werken niet of maken de situatie alleen maar erger.  Contra-intuïtief: effecten en oorzaken hebben in de tijd een vreemd gedrag op elkaar.  Onvoorspelbaar: lange termijn gedrag is cruciaal anders dan korte termijn gedrag.
    • AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
    • WAT IS SYSTEEMDYNAMICA?Kort samengevat:  In de systeemdynamica wordt het dynamische gedrag bestudeerd van complexe sociale systemen in de tijd.  Systeemdynamica (eng. System Dynamics) komt voort vanuit de standaard systeemtheorie, maar heeft zich ontwikkeld tot een zeer praktisch gereedschap om op een rationele wiskundige wijze antwoorden te kunnen geven op complexe vraagstukken.  De oorspronkelijke ideeën zijn afkomstig van Jay Forrester uit Nebraska. Aan het beroemde Massachusetts Institute of Technology heeft hij een theorie ontwikkeld om bedrijfskundige en andere problemen te analyseren en te doorgronden. De theorie vindt haar oorspong in de regeltechniek en de moderne theorie van niet-lineaire dynamica.
    • ONDERSCHEID SYSTEEMDYNAMICASysteemdynamica is een cruciaal andere benadering dan de manierwaarop wij in Nederland gewend zijn over problemen na te denken.Dimensie Traditioneel Systeem benaderingCausaliteit Er een directe relatie tussen probleem Het gedrag van een systeem wordt symptomen en de onderliggende oorzaken. bepaald door de relaties en eigenschappen van de systeemelementen.Tijd Een maatregel die op korte termijn succes De onbedoelde en vertraagde heeft garandeert ook lange termijn succes. consequenties van veel snelle oplossingen zijn snel uitgewerkt of werken contraproductief en vergroten het probleem in de toekomst.Verantwoordelijkheid Veel problemen worden veroorzaakt door Veel acties om problemen op te externe factoren die buiten onze controle lossen hebben een negatief effect liggen. op de eigen performance, maar hebben ook een negatief effect op andere processen.
    • PRINCIPES SYSTEEMDYNAMICABij het gebruik van systeemdynamica worden de volgende principesgehanteerd:  De te onderzoeken problematiek wordt vanuit verschillende perspectieven benaderd;  De grenzen van het mentale model van de mensen betrokken bij de problematiek wordt vergroot en verdiept om lange termijn consequenties beter te overzien.  Gedrag van complexe systemen staat voorop.(‘Het begrijpen’)  Roots in niet-lineaire dynamica, feedback control (regeltechniek).  Fundamenteel interdisciplinairSystem Dynamics is een methodiek die het eenvoudig mogelijkmaakt om het leren in complexe systemen te verbeteren.
    • GEVOLGDE PRINCIPESBij het starten van een traject waarin het wordt gehanteerd wordende volgende principes gehanteerd:  De te onderzoeken problematiek wordt vanuit verschillende perspectieven benaderd;  Het mentale model (de ‘denkbeelden’) van alle stakeholders betrokken bij de problematiek wordt vergroot en verdiept om lange termijn consequenties beter te overzien.
    • STABILITEITOrganisaties bevinden zich tussen grenzen van stabiliteit eninstabiliteit.Vanuit een analyse vanuit systeemdynamica worden de niet-lineaireeffecten zichtbaar.
    • GEREEDSCHAP VAN SYSTEEMDYNAMICADuidelijke modelleringstaal:  CLD’s (Causal Loop Diagrams): een snelle manier om dynamische relaties visueel weer te geven.  Stocks and Flows diagrammen: Modelleren van ‘state’, geheugen en vertragingen in systemen.
    • FEEDBACK / FEEDFORWARDAchterhalen van positieve en negatieve feedbacklussen is cruciaalbij het begrijpen van een probleem.
    • AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
    • WINST VAN GEBRUIK SYSTEEMDYNAMICADoor het gebruik van systeemdynamica wordt duidelijk hoe:  Harder te werken zich verhoudt tot slimmer te werken.  Wat de oorzaak is van het gebrek aan de juiste capaciteit waar en wanneer het nodig is binnen uw bedrijf.  Waarom de ontwikkeling van een nieuw product meer lijkt op continue brand blussen in plaats van een gecontroleerd stabiel ontwikkelproces.
    • KRACHT VAN SYSTEEMDYNAMICAGebruik van systeemdynamica geeft veel voordelen:  Beter grip op complexiteit.  Systeemdynamica geeft zicht op krachten en mechanismen die in een organisatie actief zijn en tot ongewenste resultaten leiden of deze in stand houden.  Met systeemdynamica is het mogelijk dynamiek in een organisatie terug te brengen naar een beheersbaar niveau.  Inzicht te krijgen in toekomstige effecten van beslissingen.  Inzicht in oplossingen voor complexe problemen.
    • SYSTEEMDYNAMICA EN ARCHITECTUURVanuit architectuur is nodig:  Ontwerp voor informatiesystemen die in staat zijn om zichzelf dynamisch aan te passen aan de veranderingen in de omgeving. (Artificial Intelligence) OF (bij gebrek aan AI systemen)  Het verhogen van de complexiteit van informatiesystemen EN  Betere beheersing van complexiteitSysteemdynamica richt zich op betere beheersing van complexiteiten zoeken van oplossingen voor complexe probleemsituaties doorleren en begrijpen.Bruikbaar voor architectuurontwikkeling, projectarchitectuur enbeveiligingsarchitectuur om risico’s beter onder controle te krijgen.
    • AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
    • CAUSALE LOOP DIAGRAMMENEffect van beloning op performance:  Hogere beloning  betere performance  Betere performance  hogere beloning + Beloning Performance +
    • STRUCTUURASPECTEN (IJSBERG) Brand blussen Crisis events Urgente taken Anticiperen Trends patronen Ontwerp Structuur Ongeschreven regels Beloningssysteem
    • SYSTEEMARCHETYPESArchetypes worden in de systeemdynamica veel gebruikt:  Typerende gedragingen voor systemen.  Krachtig om snel problemen te onderzoeken.  Hulpmiddel om sneller de juiste interventie voor een fundamentele verandering te vinden.
    • ACHETYPES: FEEDBACK EN GEDRAG  Feedback lussen hebben een relatie met een specifiek type gedrag.  Gedrag van systemen komt vaak voort uit een combinatie van typerende gedragspatronen. Typische gedragspatronenExponentiële Tijdvertraging groei Divergentie Oscillatie Feedback wordt geremd door een feedforwardNegatieve lusfeedback Convergerend S-vorm
    • OPLOSSINGEN DIE NIET WERKENOok wel oplossing ‘brandje blussen’, zonder oorzaak weg te nemen S Probleem symptoon Quick fix O Vertraging Tijd S S Onbedoelde consequenties
    • LIMIET AAN SUCCES Burnout S Energie Werknemer Performance niveau performance S Nadelen van deze O motivatie door S managerUren gewerkt Positieve invloed Goede manager S Tijd
    • DE KIKKER IN DE PANEen kikker:  Springt direct uit de pan met heet water, maar als de kikker in een pan met koud water wordt verwarmd…
    • GEBRUIK SYSTEEMDYNAMICASysteemdynamica wordt met veel succes gebruikt door grotebedrijven en overheden. Bijvoorbeeld:  Airbus  General Motors  Hewlett-Packard  Intel  Planbureau voor de Leefomgeving  US Navy  Sand Finance  IBM  U.S. Dept. of Energy Dupont  Dow Chemical  Eli Lilly & Co  IMF  VN  EU
    • LEREN Principes Triple loop learning Inzichten Double loop learning Regels Single loop learning Gedrag
    • WIE IS MAIKEL? Drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM Meer dan 20 jaar relevante kennis en ervaring op gebied van IT, management en organisatie. Sterk op het raakvlak tussen bedrijfsprocessen en IT.  Msc (ir) Elektrotechniek – Technische Universiteit Delft  Msc (drs) Bedrijfswetenschappen – Rijksuniversiteit Groningen  Master Business Management (MBM) – TSM Business School Belangrijkste aandachtsgebieden: Architectuur, (IT) ontwerpen, Open Source, Integratie (SOA), Beveiliging , Open Innovatie, Nieuwe Management Concepten en Internet.
    • WAAROM ORGANISATIEONTWERP.NLVOOR SYSTEEMDYNAMICA?Pluriform vanuit architectuur:  Organisatieontwerp.nl onderzoekt samen met uw mensen de dominante mentale modellen.  Sterk op IT: wij beschikken over diepgaande kennis van de laatste technologieën en veel best practice ervaring op het gebied van IT architectuur en beveiligingsgebied.Bij een onderzoek vanuit systeemdynamica worden de volgendeproducten gemaakt:  Probleemanalyse  Modellen (op verschillende niveaus)  Causale Loop Diagrammen  Een of meerde simulaties waarbij visueel het effect van maatregelen wordt weergegeven.
    • KIES UW AANPAKHet inzetten van een extern bureau op uw problematiek roept altijdvragen op in de interne organisatie. Dit hoort ook zo. Inzet vanOrganisatieontwerp.nl verlaagd de drempels door:  Als facilitator op te treden.  Concrete producten te realiseren waar uw organisatie altijd wat aan heeft.  Waardevolle kennis vanuit wetenschappelijke studies en dagelijkse praktijk in te brengen in uw organisatie.  De probleemsituatie vanuit een bewezen wetenschappelijke methodiek te benaderen, waarbij de nadruk ligt op inzicht en analyse van waarnemingen.
    • CONTACT?Bel : 06 22869536 ofMail : info@organisatieontwerp.nl ‘Alleen is niemand wijs genoeg’ Plautus