0
ORGANISATIEONTWERP.NL
Diagnose, Ontwerp en Verandering
Strategisch voordeel met Systeemdynamica
2011 cc Organisatieontwerp...
OVER DEZE PRESENTATIE
Dat complexe problemen moeilijk zijn samen te vatten is algemeen
bekend. Ook is bekend dat managemen...
SAMENVATTING
De meest simpele systemen zijn voor mensen snel onmogelijk om
mentaal te doorgronden. Simulatie vanuit systee...
AGENDA
 Noodzaak voor betere beheersing
 Wat is systeemdynamica?
 Voordelen gebruik systeemdynamica
 Voorbeelden
NOODZAAK
Organisaties krijgen in toenemende mate te maken met:
 Meer complexiteit
 Meer dynamiek
 Sneller veranderende ...
OORZAAK GEVOLG OF GEVOLG OORZAAK?
Praktijksituaties:
 Geen grip op risico’s, omdat onduidelijk is van welke factoren
de r...
NOODZAAK (2)
Vooraf gedegen onderzoek is noodzakelijk om succes in de toekomst
te hebben.
 Het denken in directe en indir...
NOODZAAK VANUIT ARCHITECTUUR
Architectuur moet meer en meer direct waarde toevoegen:
 Bedrijfsleven wil betere (en goedko...
GEVAAR VAN INTUÏTIE!
Onnatuurlijk?
 Bij naderende botsing op autosnelweg harder rijden in plaats
van langzamer.
 Een bra...
COMPLEXE SYSTEMEN
Eigenschappen van complexe systemen:
 Strak gekoppeld: alles beïnvloed alles. Een element
veranderen ga...
AGENDA
 Noodzaak voor betere beheersing
 Wat is systeemdynamica?
 Voordelen gebruik systeemdynamica
 Voorbeelden
WAT IS SYSTEEMDYNAMICA?
Kort samengevat:
 In de systeemdynamica wordt het dynamische gedrag
bestudeerd van complexe socia...
ONDERSCHEID SYSTEEMDYNAMICA
Systeemdynamica is een cruciaal andere benadering dan de manier
waarop wij in Nederland gewend...
PRINCIPES SYSTEEMDYNAMICA
Bij het gebruik van systeemdynamica worden de volgende principes
gehanteerd:
 De te onderzoeken...
GEVOLGDE PRINCIPES
Bij het starten van een traject waarin het wordt gehanteerd worden
de volgende principes gehanteerd:
 ...
STABILITEIT
Organisaties bevinden zich tussen grenzen van stabiliteit en
instabiliteit.
Vanuit een analyse vanuit systeemd...
GEREEDSCHAP VAN SYSTEEMDYNAMICA
Duidelijke modelleringstaal:
 CLD’s (Causal Loop Diagrams): een snelle manier om
dynamisc...
FEEDBACK / FEEDFORWARD
Achterhalen van positieve en negatieve feedbacklussen is cruciaal
bij het begrijpen van een problee...
AGENDA
 Noodzaak voor betere beheersing
 Wat is systeemdynamica?
 Voordelen gebruik systeemdynamica
 Voorbeelden
WINST VAN GEBRUIK SYSTEEMDYNAMICA
Door het gebruik van systeemdynamica wordt duidelijk hoe:
 Harder te werken zich verhou...
KRACHT VAN SYSTEEMDYNAMICA
Gebruik van systeemdynamica geeft veel voordelen:
 Beter grip op complexiteit.
 Systeemdynami...
SYSTEEMDYNAMICA EN ARCHITECTUUR
Vanuit architectuur is nodig:
 Ontwerp voor informatiesystemen die in staat zijn om zichz...
AGENDA
 Noodzaak voor betere beheersing
 Wat is systeemdynamica?
 Voordelen gebruik systeemdynamica
 Voorbeelden
CAUSALE LOOP DIAGRAMMEN
Effect van beloning op performance:
 Hogere beloning  betere performance
 Betere performance  ...
Crisis
Urgente taken
Trends
Beloningssysteem
Ongeschreven regels
STRUCTUURASPECTEN (IJSBERG)
Brand blussen
events
Anticipe...
SYSTEEMARCHETYPES
Archetypes worden in de systeemdynamica veel gebruikt:
 Typerende gedragingen voor systemen.
 Krachtig...
ACHETYPES: FEEDBACK EN GEDRAG
 Feedback lussen hebben een relatie met een specifiek type
gedrag.
 Gedrag van systemen ko...
Onbedoelde
consequenties
Quick fixProbleem
symptoon
Vertraging
S
S
S
O
Tijd
OPLOSSINGEN DIE NIET WERKEN
Ook wel oplossing ...
Positieve invloed
Performance
Tijd
Uren gewerkt
Energie
niveau
Nadelen van deze
motivatie door
manager
Werknemer
performan...
DE KIKKER IN DE PAN
Een kikker:
 Springt direct uit de pan met heet water, maar als de kikker
in een pan met koud water w...
GEBRUIK SYSTEEMDYNAMICA
Systeemdynamica wordt met veel succes gebruikt door grote
bedrijven en overheden. Bijvoorbeeld:
 ...
LEREN
Principes
Inzichten
Regels
Gedrag
Single loop learning
Double loop learning
Triple loop learning
WIE IS MAIKEL?
Drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM
Meer dan 20 jaar relevante kennis en ervaring
op gebied van IT, management e...
WAAROM ORGANISATIEONTWERP.NL
VOOR SYSTEEMDYNAMICA?
Pluriform vanuit architectuur:
 Organisatieontwerp.nl onderzoekt samen...
KIES UW AANPAK
Het inzetten van een extern bureau op uw problematiek roept altijd
vragen op in de interne organisatie. Dit...
CONTACT?
Bel : 06 22869536 of
Mail : info@organisatieontwerp.nl
‘Alleen is niemand wijs genoeg’
Plautus
Systeemdynamica
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Systeemdynamica

1,800

Published on

Organisaties krijgen in toenemende mate te maken met nog meer complexiteit en dynamiek. Oorzaken zijn mondialisering, nieuwe IT ontwikkelingen, nieuwe samenwerkingsvormen en het verder vervagen van grenzen tussen organisaties en hun omgeving. Deze nieuwe dynamiek en complexiteit vormen een serieuze uitdaging voor het ontwerpen en implementeren van informatiesystemen.

Systeemdynamica helpt bij beheersen van complexiteit!

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,800
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Systeemdynamica"

  1. 1. ORGANISATIEONTWERP.NL Diagnose, Ontwerp en Verandering Strategisch voordeel met Systeemdynamica 2011 cc Organisatieontwerp.nl Auteur: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect Versie 1.01, juni 2015
  2. 2. OVER DEZE PRESENTATIE Dat complexe problemen moeilijk zijn samen te vatten is algemeen bekend. Ook is bekend dat management dol is op PowerPoints waar in enkele sheetjes de kern van een probleem wordt uitgelegd. Toch proberen we in deze PowerPoint de essentie van het nut van gebruik van systeemdynamica uit te leggen.
  3. 3. SAMENVATTING De meest simpele systemen zijn voor mensen snel onmogelijk om mentaal te doorgronden. Simulatie vanuit systeemdynamica is een zeer krachtig hulpmiddel. Inzet van systeemdynamica geeft de volgende voordelen:  Systeemdynamica geeft zicht op krachten en mechanismen die in een organisatie actief zijn en tot ongewenste resultaten leiden of deze in stand houden.  Met systeemdynamica is het mogelijk dynamiek in een organisatie terug te brengen naar een beheersbaar niveau.  Gebruik makend van systeemdynamica is goed inzicht te krijgen in toekomstige effecten van beslissingen. Voor IT architectuurtrajecten, ontwikkelen van enterprise architectuur, ontwikkeling van organistiearchitectuur, onderzoeken van problemen en vinden van blijvende oplossing is inzet van systeemdynamica nog altijd zeer waardevol.
  4. 4. AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
  5. 5. NOODZAAK Organisaties krijgen in toenemende mate te maken met:  Meer complexiteit  Meer dynamiek  Sneller veranderende technologische mogelijkheden (IT)  Nieuwe markten  Gevolgen van krimpende overheid en effecten van eurocrisis. Deze nieuwe realiteit vormt een serieuze uitdaging voor het ontwerpen en implementeren van informatiesystemen.
  6. 6. OORZAAK GEVOLG OF GEVOLG OORZAAK? Praktijksituaties:  Geen grip op risico’s, omdat onduidelijk is van welke factoren de risico’s allemaal afhankelijk zijn.  Besluiten voor oplossingen werken slechts kort. Na enige tijd komen de problemen versterkt terug.  Een oplossing voor problemen op een bepaalde afdeling geeft nieuwe onvoorziene problemen op andere afdelingen.  Ad-hoc oplossingen voor klanten veroorzaken ernstige problemen voor uw mooi gestroomlijnde dienstverlening.  Beloofde oplossingen door architecten blijken niet te werken of niet realiseerbaar.  Ondanks veel mensen, energie en geld wil een investering niet renderen.  Een jaar na de aanschaf van een nieuw informatiesysteem is de organisatie inflexibel en afhankelijk van een leverancier.
  7. 7. NOODZAAK (2) Vooraf gedegen onderzoek is noodzakelijk om succes in de toekomst te hebben.  Het denken in directe en indirecte causale verbanden en het inzichtelijk krijgen is moeilijk.  Mensen (wij) zijn slecht in het doorgronden van niet-lineaire effecten in de tijd van onze beslissingen.
  8. 8. NOODZAAK VANUIT ARCHITECTUUR Architectuur moet meer en meer direct waarde toevoegen:  Bedrijfsleven wil betere (en goedkopere) informatiesystemen  Intranet en extranet dient gebaseerd te worden op state-of- the-art consumer look&feel  Systemen moeten meer organisatorische grenzen overschrijden en moeten nog meer communiceren met systemen van andere organisaties.  Bedrijven willen meer en meer in staat zijn om gemakkelijk van partner te wisselen (service provider, cloud hosting partner, integrator) Nodig is namelijk: • Informatiesystemen ontwerpen die in staat zijn om zichzelf dynamisch aan te passen aan de veranderingen in de omgeving. • Het verhogen van de complexiteit van informatiesystemen is hierbij een beperkte oplossing voor het probleem, want alleen scenario’s die voorspeld kunnen worden, kunnen ook daadwerkelijk in een systeem worden geïmplementeerd.
  9. 9. GEVAAR VAN INTUÏTIE! Onnatuurlijk?  Bij naderende botsing op autosnelweg harder rijden in plaats van langzamer.  Een brand blussen met explosieven.  Leverbetrouwbaarheid van projecten verhogen door reductie van mensen.  Geldproblemen oplossen door meer geld te lenen. Op basis van intuïtie zijn wij mensen geneigd om te denken en te handelen op basis van eerdere ervaringen bij nieuwe problemen. Echter ‘wij’ mensen zijn zeer slecht in staat om niet-lineaire systemen te doorgronden. Zelfs voor de meest simpele systemen met eenvoudige terugkoppeling is het voor mensen onmogelijk om snel het gedrag te doorgronden. (Piramidespel?)
  10. 10. COMPLEXE SYSTEMEN Eigenschappen van complexe systemen:  Strak gekoppeld: alles beïnvloed alles. Een element veranderen gaat bijna niet.  Dynamisch: het gedrag veranderd over de tijd.  Resistent voor wijzigingen: veel ogenschijnlijke oplossingen werken niet of maken de situatie alleen maar erger.  Contra-intuïtief: effecten en oorzaken hebben in de tijd een vreemd gedrag op elkaar.  Onvoorspelbaar: lange termijn gedrag is cruciaal anders dan korte termijn gedrag.
  11. 11. AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
  12. 12. WAT IS SYSTEEMDYNAMICA? Kort samengevat:  In de systeemdynamica wordt het dynamische gedrag bestudeerd van complexe sociale systemen in de tijd.  Systeemdynamica (eng. System Dynamics) komt voort vanuit de standaard systeemtheorie, maar heeft zich ontwikkeld tot een zeer praktisch gereedschap om op een rationele wiskundige wijze antwoorden te kunnen geven op complexe vraagstukken.  De oorspronkelijke ideeën zijn afkomstig van Jay Forrester uit Nebraska. Aan het beroemde Massachusetts Institute of Technology heeft hij een theorie ontwikkeld om bedrijfskundige en andere problemen te analyseren en te doorgronden. De theorie vindt haar oorspong in de regeltechniek en de moderne theorie van niet-lineaire dynamica.
  13. 13. ONDERSCHEID SYSTEEMDYNAMICA Systeemdynamica is een cruciaal andere benadering dan de manier waarop wij in Nederland gewend zijn over problemen na te denken. Dimensie Traditioneel Systeem benadering Causaliteit Er een directe relatie tussen probleem symptomen en de onderliggende oorzaken. Het gedrag van een systeem wordt bepaald door de relaties en eigenschappen van de systeemelementen. Tijd Een maatregel die op korte termijn succes heeft garandeert ook lange termijn succes. De onbedoelde en vertraagde consequenties van veel snelle oplossingen zijn snel uitgewerkt of werken contraproductief en vergroten het probleem in de toekomst. Verantwoordelijkheid Veel problemen worden veroorzaakt door externe factoren die buiten onze controle liggen. Veel acties om problemen op te lossen hebben een negatief effect op de eigen performance, maar hebben ook een negatief effect op andere processen.
  14. 14. PRINCIPES SYSTEEMDYNAMICA Bij het gebruik van systeemdynamica worden de volgende principes gehanteerd:  De te onderzoeken problematiek wordt vanuit verschillende perspectieven benaderd;  De grenzen van het mentale model van de mensen betrokken bij de problematiek wordt vergroot en verdiept om lange termijn consequenties beter te overzien.  Gedrag van complexe systemen staat voorop.(‘Het begrijpen’)  Roots in niet-lineaire dynamica, feedback control (regeltechniek).  Fundamenteel interdisciplinair System Dynamics is een methodiek die het eenvoudig mogelijk maakt om het leren in complexe systemen te verbeteren.
  15. 15. GEVOLGDE PRINCIPES Bij het starten van een traject waarin het wordt gehanteerd worden de volgende principes gehanteerd:  De te onderzoeken problematiek wordt vanuit verschillende perspectieven benaderd;  Het mentale model (de ‘denkbeelden’) van alle stakeholders betrokken bij de problematiek wordt vergroot en verdiept om lange termijn consequenties beter te overzien.
  16. 16. STABILITEIT Organisaties bevinden zich tussen grenzen van stabiliteit en instabiliteit. Vanuit een analyse vanuit systeemdynamica worden de niet-lineaire effecten zichtbaar.
  17. 17. GEREEDSCHAP VAN SYSTEEMDYNAMICA Duidelijke modelleringstaal:  CLD’s (Causal Loop Diagrams): een snelle manier om dynamische relaties visueel weer te geven.  Stocks and Flows diagrammen: Modelleren van ‘state’, geheugen en vertragingen in systemen.
  18. 18. FEEDBACK / FEEDFORWARD Achterhalen van positieve en negatieve feedbacklussen is cruciaal bij het begrijpen van een probleem.
  19. 19. AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
  20. 20. WINST VAN GEBRUIK SYSTEEMDYNAMICA Door het gebruik van systeemdynamica wordt duidelijk hoe:  Harder te werken zich verhoudt tot slimmer te werken.  Wat de oorzaak is van het gebrek aan de juiste capaciteit waar en wanneer het nodig is binnen uw bedrijf.  Waarom de ontwikkeling van een nieuw product meer lijkt op continue brand blussen in plaats van een gecontroleerd stabiel ontwikkelproces.
  21. 21. KRACHT VAN SYSTEEMDYNAMICA Gebruik van systeemdynamica geeft veel voordelen:  Beter grip op complexiteit.  Systeemdynamica geeft zicht op krachten en mechanismen die in een organisatie actief zijn en tot ongewenste resultaten leiden of deze in stand houden.  Met systeemdynamica is het mogelijk dynamiek in een organisatie terug te brengen naar een beheersbaar niveau.  Inzicht te krijgen in toekomstige effecten van beslissingen.  Inzicht in oplossingen voor complexe problemen.
  22. 22. SYSTEEMDYNAMICA EN ARCHITECTUUR Vanuit architectuur is nodig:  Ontwerp voor informatiesystemen die in staat zijn om zichzelf dynamisch aan te passen aan de veranderingen in de omgeving. (Artificial Intelligence) OF (bij gebrek aan AI systemen)  Het verhogen van de complexiteit van informatiesystemen EN  Betere beheersing van complexiteit Systeemdynamica richt zich op betere beheersing van complexiteit en zoeken van oplossingen voor complexe probleemsituaties door leren en begrijpen. Bruikbaar voor architectuurontwikkeling, projectarchitectuur en beveiligingsarchitectuur om risico’s beter onder controle te krijgen.
  23. 23. AGENDA  Noodzaak voor betere beheersing  Wat is systeemdynamica?  Voordelen gebruik systeemdynamica  Voorbeelden
  24. 24. CAUSALE LOOP DIAGRAMMEN Effect van beloning op performance:  Hogere beloning  betere performance  Betere performance  hogere beloning Beloning Performance + +
  25. 25. Crisis Urgente taken Trends Beloningssysteem Ongeschreven regels STRUCTUURASPECTEN (IJSBERG) Brand blussen events Anticiperen patronen Ontwerp Structuur
  26. 26. SYSTEEMARCHETYPES Archetypes worden in de systeemdynamica veel gebruikt:  Typerende gedragingen voor systemen.  Krachtig om snel problemen te onderzoeken.  Hulpmiddel om sneller de juiste interventie voor een fundamentele verandering te vinden.
  27. 27. ACHETYPES: FEEDBACK EN GEDRAG  Feedback lussen hebben een relatie met een specifiek type gedrag.  Gedrag van systemen komt vaak voort uit een combinatie van typerende gedragspatronen. Typische gedragspatronen Divergentie Convergerend S-vorm Oscillatie Tijdvertraging Negatieve feedback Feedback wordt geremd door een feedforward lus Exponentiële groei
  28. 28. Onbedoelde consequenties Quick fixProbleem symptoon Vertraging S S S O Tijd OPLOSSINGEN DIE NIET WERKEN Ook wel oplossing ‘brandje blussen’, zonder oorzaak weg te nemen
  29. 29. Positieve invloed Performance Tijd Uren gewerkt Energie niveau Nadelen van deze motivatie door manager Werknemer performance Goede manager S S S O S LIMIET AAN SUCCES Burnout
  30. 30. DE KIKKER IN DE PAN Een kikker:  Springt direct uit de pan met heet water, maar als de kikker in een pan met koud water wordt verwarmd…
  31. 31. GEBRUIK SYSTEEMDYNAMICA Systeemdynamica wordt met veel succes gebruikt door grote bedrijven en overheden. Bijvoorbeeld:  Airbus  General Motors  Hewlett-Packard  Intel  Planbureau voor de Leefomgeving  US Navy  Sand Finance  IBM  U.S. Dept. of Energy Dupont  Dow Chemical  Eli Lilly & Co  IMF  VN  EU
  32. 32. LEREN Principes Inzichten Regels Gedrag Single loop learning Double loop learning Triple loop learning
  33. 33. WIE IS MAIKEL? Drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM Meer dan 20 jaar relevante kennis en ervaring op gebied van IT, management en organisatie. Sterk op het raakvlak tussen bedrijfsprocessen en IT.  Msc (ir) Elektrotechniek – Technische Universiteit Delft  Msc (drs) Bedrijfswetenschappen – Rijksuniversiteit Groningen  Master Business Management (MBM) – TSM Business School Belangrijkste aandachtsgebieden: Architectuur, (IT) ontwerpen, Open Source, Integratie (SOA), Beveiliging , Open Innovatie, Nieuwe Management Concepten en Internet.
  34. 34. WAAROM ORGANISATIEONTWERP.NL VOOR SYSTEEMDYNAMICA? Pluriform vanuit architectuur:  Organisatieontwerp.nl onderzoekt samen met uw mensen de dominante mentale modellen.  Sterk op IT: wij beschikken over diepgaande kennis van de laatste technologieën en veel best practice ervaring op het gebied van IT architectuur en beveiligingsgebied. Bij een onderzoek vanuit systeemdynamica worden de volgende producten gemaakt:  Probleemanalyse  Modellen (op verschillende niveaus)  Causale Loop Diagrammen  Een of meerde simulaties waarbij visueel het effect van maatregelen wordt weergegeven.
  35. 35. KIES UW AANPAK Het inzetten van een extern bureau op uw problematiek roept altijd vragen op in de interne organisatie. Dit hoort ook zo. Inzet van Organisatieontwerp.nl verlaagd de drempels door:  Als facilitator op te treden.  Concrete producten te realiseren waar uw organisatie altijd wat aan heeft.  Waardevolle kennis vanuit wetenschappelijke studies en dagelijkse praktijk in te brengen in uw organisatie.  De probleemsituatie vanuit een bewezen wetenschappelijke methodiek te benaderen, waarbij de nadruk ligt op inzicht en analyse van waarnemingen.
  36. 36. CONTACT? Bel : 06 22869536 of Mail : info@organisatieontwerp.nl ‘Alleen is niemand wijs genoeg’ Plautus
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×