Llojet e drogave

21,398 views
20,909 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
21,398
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
266
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Llojet e drogave

  1. 1. Llojet e Drogave nën kontrollin ndërkombëtar
  2. 2. 2 Përmbajtja Hyrje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Kanabis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Kokaina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Ekstazia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Heroina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Haluçinogjenët: LSD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 Metamfetamina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Fotot: Ioulia Kondratovitch
  3. 3. 3 Hyrje Çfarë janë drogat? Teknikisht, drogat janë Megjithatë, nuk bëhet fjalë për një listë të lëndë kimike të cilat ndikojnë në funksio- plotë dhe drogat mund të kenë emra të nimin normal të trupit dhe/ose të trurit. tjerë në vendin apo në qytetin ku jetoni ju. Jo të gjitha drogat janë të paligjshme. Për Gjithashtu, këto emra mund të ndryshojnë shembull, kafeina (e cila gjendet në kafe ose edhe me kalimin e kohës. Emrat e drogave në në pijen “Coca-Cola”), nikotina (e cila gjen- zhargonin e rrugës nuk kanë lidhje me fuqinë det në cigare) dhe alkooli teknikisht janë të apo pastërtinë e një droge. gjitha droga të ligjshme edhe pse zakonisht Të gjitha drogat e paligjshme kanë një nuk quhen të tilla. Barnat, si ato që shiten efekt të menjëhershëm fizik, për të cilin me recetë të lëshuar nga mjeku ashtu edhe mund të lexoni në këtë broshurë. Por drogat ato që shiten pa recetë nëpër farmaci, janë mund të pengojnë shumë edhe zhvillimin psi- droga të ligjshme të cilat na ndihmojnë të kologjik dhe emocional, sidomos te të rinjtë. shërohemi nga sëmundjet, megjithëse edhe Në të vërtetë, drogat mund të shkatërrojnë me to mund të abuzohet. potencialin e atyre që i përdorin, të cilin ata Drogat e paligjshme janë droga të cilat nuk mund ta rifitojnë kurrë më, sepse drogat janë kaq të dëmshme saqë vendet në mbarë kthehen në një lloj zëvendësuesi të mekaniz- botën kanë vendosur t’i vendosin nën kon- mave që na duhen në jetë. troll. Këto vende kanë miratuar disa ligje Edhe pse drogat në këtë broshurë përshk- ndërkombëtare, në formën e konventave të ruhen veçmas, ato shpesh përdoren sëbash- Organizatës së Kombeve të Bashkuara, të ku. Kjo përzierje e drogave mund të ketë cilat përcaktojnë se cilat droga duhen ven- pasoja të rënda dhe të paparashikueshme dosur nën kontroll. për trupin dhe mendjen e përdoruesve. Të gjitha drogat të cilat trajtohen në këtë Së fundmi, duhet thënë se drogat turbull- broshurë janë të paligjshme. Kjo do të thotë ojnë aftësinë gjykuese të përdoruesve të se, në përgjithësi, është kundër ligjit nëse tyre. Kjo do të thotë se shpesh përdoruesit mban, përdor ose shet droga të tilla në gjithë e drogave marrin rreziqe më të mëdha, siç botën. është, për shembull, seksi i pambrojtur. Kjo Drogat, në përgjithësi, kanë disa emra me shkakton infeksion me hepatit ose me HIV si të cilët quhen në zhargonin e rrugës, dhe edhe me sëmundje të tjera të transmetuara në këtë broshurë do të gjeni disa prej tyre. seksualisht.
  4. 4. 4 Kanabis ks /Marijuana/ Pot/Thai stic Bongo /Ganja/Grass Cilat janë rreziqet që lidhen me përdorimin e kanabisit? Çfarë është? Në periudhën afatshkurtër, përdoruesit i rritet Kanabisi është një lëndë si duhani, me oreksi dhe pulsi. Përdoruesi ka probleme edhe ngjyrë mes të gjelbrës dhe kafesë, e cila me kryerjen e akteve fizike dhe intelektuale, si përbëhet nga lulet dhe gjethet e sipërme për shembull e ka të vështirë të ngasë makinën të thara të bimës së kërpit. Rrëshira e apo të mendojë në mënyrë logjike. Nëse merret kanabisit apo, siç quhet ndryshe, hashashi, në doza të mëdha, kanabisi mund të mprehë është mbetja e tharë e një lënde që nxirret perceptimin e tingujve dhe të ngjyrave nga ana nga pjesa e sipërme e lulëzuar e bimës e përdoruesit, ndërkohë që ia bën të ngadaltë së kërpit, e cila kthehet në pluhur ose dhe të paqartë të menduarit. Nëse doza është presohet në forma. Vaji i kanabisit ose, siç shumë e madhe, efekti i kanabisit është i quhet ndryshe, vaji i hashashit, është një ngjashëm me efektin e drogave haluçinogjene lëng i cili nxirret ose nga bima e tharë ose dhe mund të shkaktojë ankth, panik dhe, madje, nga rrëshira. episode psikopatike. Përdoruesit e rregullt të kanabisit përballen me rrezikun e zhvillimit të një varësie psikologjike deri në atë masë sa të Si merret? humbasin interes në të gjitha aktivitetet e tjera Zakonisht, të gjitha format e kanabisit merren si puna apo marrëdhëniet me njerëzit. Studimet përmes tymosjes, si duhani. Rrëshira dhe vaji i e fundit në Mbretërinë e Bashkuar kanë treguar kanabisit mund edhe të hahen ose të pihen në se ekziston një lidhje midis përdorimit të formën e çajit. kanabisit dhe rritjes së skizofrenisë. Çfarë ndikimi ka te përdoruesi? Rreziqe të tjera Kanabisi i jep përdoruesit një ndjesi Tymi i kanabisit përmban 50 për qind shumë relaksimi dhe kënaqësie dhe ndonjëherë i katran se cigaret me përmbajtjen më të lartë të vendos në një gjendje euforie. Përdoruesi katrani, gjë që i vendos përdoruesit në një rrezik mund të provojë edhe një ndjesi më të fortë më të madh të kancerit të mushkërive dhe të të shqisave të shikimit, nuhatjes, shijes dhe sëmundjeve të tjera të sistemit të frymëmarrjes. dëgjimit.
  5. 5. 5 Kokaina Lady a/Blanch e/Cake/Coke/ Crack/Bazook Çfarë është? e temperaturës së trupit dhe të rrahjeve të Kokaina është një pluhur i bardhë ose ngjyrë zemrës. Përdoruesit mund të sillen në mënyrë qumështi, i cili vepron si stimulues i fuqishëm. shumë të çuditshme dhe të parregullt dhe, Kokaina nxirret nga gjethet e bimës së kokës. ndonjëherë edhe në mënyrë të dhunshme. Gjatë rrugës, mund të tretet ose të “pritet” Doza të tepërta të kokainës mund të me lëndë të tjera me qëllim që të rritet sasia. shkaktojnë edhe konvulsione, krizë epilepsie, Droga “crack” është një kokainë e cila është hemorragji cerebrale ose mosfunksionim të përpunuar më tej me amoniak ose bikarbonat zemrës. natriumi (sodë buke) dhe ngjan si flokëza ose Përdoruesit afatgjatë të kokainës kokrriza të vogla. rrezikojnë të kenë një mori problemesh shëndetësore, disa prej të cilëve varen nga mënyra se si e marrin këtë drogë. Thithja Si merret? me hundë e kokainës dëmton shumë rëndë Zakonisht, kokaina thithet me hundë ose indet e hundës; tymosja mund të shkaktojë injektohet, ndërsa droga “crack” tymoset si probleme të aparatit të frymëmarrjes; duhani. ndërsa injeksioni mund të shkaktojë abscese ose sëmundje infektive. Rreziqe të tjera, Çfarë ndikimi ka te përdoruesi? pavarësisht mënyrës si merret droga, Kokaina i jep përdoruesit një ndjesi gjallërie përfshijnë varësinë e fuqishme psikologjike, shpirtërore dhe e vendos në një gjendje kequshqyerjen, rënien në peshë, humbjen e euforie. Gjithashtu, shpesh përdoruesi orientimit, apatinë dhe një gjendje që ngjan provon një rritje të përkohshme të niveleve me psikozën pananojake. të gatishmërisë nervore dhe të energjisë dhe një shtyrje në kohë të urisë dhe të lodhjes. Rreziqe të tjera Përzierja e kokainës me alkoolin është një Cilat janë rreziqet që lidhen me kokteijl i rrezikshëm dhe mund të rrisë përdorimin e kokainës? ndjeshëm mundësinë e vdekjes së papritur. Efektet afatshkurtra përfshijnë humbjen e oreksit, shpejtimin e frymëmarrjes dhe rritjen
  6. 6. 6 Ekstaza ew Yorkers E/Snackies/N Cilat janë rreziqet që lidhen me përdorimin e ekstazës? Çfarë është? Në periudhën afatshkurtër, ekstaza mund Ekstaza është një stimulues psikoaktiv, i të bëjë që trupi të mos i përfillë sinjalet e cili zakonisht prodhohet në laboratorë të problemeve siç janë dehidratimi, vilania dhe paligjshëm. Në të vërtetë, termi “ekstazë” rraskapitja dhe mund të pengojë aftësinë e ka evoluar dhe nuk përdoret për të quajtur trupit për të rregulluar temperaturën. Për vetëm një lëndë kimike por në të vërtetë një më tepër, ekstaza mund të dëmtojë rëndë gamë lëndësh të tilla të cilat kanë një efekt organe të tilla si mëlçia dhe veshkat. të ngjashëm te përdoruesi. Shpesh, çfarëdo Ndonjëherë, mund të shkaktojë edhe tablete me stemë tani quhet “ekstazë” konvulsione dhe pushim të zemrës. pavarësisht përbërjes ës vet kimike. Doza të mëdha të ekstazës shkaktojnë një Edhe pse kjo drogë zakonisht shpërndahet në gjendje acarimi, ankthi dhe halucinacionesh formën e një tablete, ajo mund të jetë edhe të rënda. në formë pluhuri ose kapsule. Tabletat mund Përdorimi afatgjatë i ekstazës mund të të kenë forma dhe madhësi të ndryshme. dëmtojë disa pjesë të caktuara të trurit, duke shkaktuar kështu depresion dhe humbje të kujtesës. Si merret? Zakonisht gëlltitet por mund edhe të thithet me hundë ose të injektohet. Rreziqe të tjera Tabletat ose pilulat që shiten për ekstazë mund të përmbajnë edhe lëndë të tjera që Çfarë ndikimi ka te përdoruesi? mund të jenë të rrezikshme dhe që mund të Ekstaza mund të rrisë nivelet e ndjeshmërisë jenë të ndryshme për sa i takon fuqisë dhe të përdoruesve dhe të shkaktojë një ndjesi pasojave të tyre. afërsie me njerëzit që i rrethojnë. Kjo drogë mund ta bëjë përdoruesin më shoqërues dhe energjik.
  7. 7. 7 Heroina lady e/Junk/ Harry/White Smack/H/Hors përgjumje, paaftësi për t’u përqendruar dhe apati. Heroina shkakton varësi të madhe fizike Çfarë është? dhe psikologjike te përdoruesi. Përdoruesit Heroina është një drogë që shkakton varësi rrezikojnë të zhvillojnë edhe një shkallë dhe që ka veti kundra dhimbjes dhe e cila tolerance ndaj kësaj droge, çka do të thotë prodhohet përmes përpunimit të morfinës, se me kalimin e kohës u duhet të marrin një lëndë natyrore e cila nxirret nga bima e doza gjithnjë e më të mëdha për të provuar opiumit. Heroina e pastër është një pluhur efektin që dëshirojnë. i bardhë. Heroina e rrugës është zakonisht Përdorimi afatgjatë i heroinës ka një e bardhë në ngjyrë kafe sepse përzihet me shumëllojshmëri pasojash të rënda për lëndë të papastra, çka do të thotë që çdo shëndetin. Mes të tjerash, mund të shkaktojë dozë ndryshon nga tjetra. rënie të shpejtë në peshë, kequshqyerje dhe kapsllëk. Heroina mund të shkaktojë Si merret? edhe çrregullim të ciklit mujor te femrat, Zakonisht injektohet por mund edhe të përgjumje dhe apati kronike. thithet me hundë ose të tymoset. Lënia e menjëhershme e heroinës shkakton simptomat e tërheqjes nga ky ves, të cilat Çfarë ndikimi ka te përdoruesi? mund të jenë të rënda dhe përfshijnë ngërç, Heroina mund t’u heqë përdoruesve diarre, dridhje, panik, sekrecione të hundës, tensionin, ankthin dhe depresionin. të ngjethura dhe djersitje. Përdoruesi ndjehet i shkëputur nga lodhja ose dhimbja emocionale ose fizike. Në Rreziqe të tjera doza të mëdha, përdoruesi mund të provojë Përdoruesit rrezikojnë të marrin mbidozë të gjendje euforie. heroinës e cila mund të shkaktojë gjendje kome dhe vdekje për shkak të bllokimit të Cilat janë rreziqet që lidhen me aparatit të frymëmarrjes. përdorimin e heroinës? Pasojat afatshkurtra përfshijnë zvogëlimin e bebes së syrit, të përzier, të vjella,
  8. 8. 8 Haluçinogjenët Çfarë janë? Haluçinogjenët, ose drogat psikopatike, janë droga të cilat ia ndryshojnë gjendjen e ndërgjegjes përdoruesit si edhe shkaktojnë lloje të ndryshme halucinacionesh. Llojet kryesore të halucinogjenëve janë dietilamidi i acidit dilisergjik (LSD), fenociklinida (PCP), amfetaminat, meskalina dhe psilocibina. Acid/Hippie LSD Dietilamidi i acidit dilisergjik Çfarë është? Megjithatë, efektet e sakta të LSD-së LSD-ja është një drogë gjysmë-sintetike e ndryshojnë në varësi të gjendjes mendore të prodhuar nga acidi lisergjik, i cili gjendet në përdoruesit dhe mjedisit ku merret kjo drogë. një kërpudhë që rritet në bimën e thekrës dhe drithëra të tjera. Cilat janë rreziqet që lidhen me LSD-ja, e cila zakonisht quhet edhe “acidi”, përdorimin e LSD-së? është një prej drogave halucinogjene më të Në periudhën afatshkurtër, LSD-ja shkakton fuqishme. Në rrugë zakonisht shitet në formën zhgënjim dhe perceptime të shtrembëruara. e katrorëve të vegjël prej letre me flluska me Ndryshon sensi i thellësisë dhe kohës i kokrra ku brenda përmbahet droga, por shitet përdoruesit, ndërsa bëhen më të mprehta edhe në formën e tabletave, kapsulave si ngjyrat, tingujt dhe prekja. edhe në formë të lëngshme. Është një lëndë Disa përdorues të LSD-së provojnë mendime pa ngjyrë dhe pa erë, me një shije paksa të dhe ndjenja të forta dhe të frikshme si për hidhur. shembull frika se mos humbasin kontrollin, frika nga çmenduria dhe vdekja dhe dëshpërim. Si merret? Pasojat fizike janë të vogla në krahasim me Zakonisht gëlltitet. pasojat psikologjike dhe emocionale. Në të përfshihet zmadhimi i bebes së syrit, shpeshtimi Çfarë ndikimi ka te përdoruesi? i rrahjeve të zemrës dhe rritja e tensionit të Nëse merret LSD, ajo shkakton ndryshime të gjakut, humbja e oreksit, pagjumësia, thatësirë forta në mendime, humor dhe shqisa, krahas në gojë dhe të dridhura. ndjenjave të afërsisë dhe shoqërimit.
  9. 9. 9 Metamfetamina k/Sha bu/Yaba stal meth/Ti Crack meth/Ice/Cry Cilat janë rreziqet që lidhen me përdorimin e metamfetaminës? Çfarë është? Në periudhën afatshkurtër, përdoruesit Metamfetamina bën pjesë në atë grup humbasin oreksin dhe fillojnë të marrin drogash që quhen stimulues të llojit të frymë më shpejt. Mund t’u shpeshtohen amfetaminës (ATS). Është drogë sintetike e rrahjet e zemrës dhe mund t’u rritet tensioni cila zakonisht prodhohet në laboratorë të i gjakut si edhe mund t’u rritet temperatura paligjshëm. e trupit dhe të djersijnë. Në doza të mëdha, Metamfetamina është në formën e pluhurit, përdoruesit mund të ndjehen të paqetë dhe të tabletave ose kristaleve që ngjajnë me të acaruar dhe mund të provojnë goditje copëza qelqi të thyer. paniku. Doza të tepërta të metamfetaminës mund Si merret? të shkaktojnë edhe konvulsione dhe vdekje Mund të gëlltitet, të thithet me hundë, të për shkak të mosfunksionimit të aparatit tymoset ose të injektohet. të frymëmarrjes, hemorragji cerebrale ose mosfunksionim të zemrës. Përdorimi afatgjatë i metamfetamnës mund Çfarë ndikimi ka te përdoruesi? të shkaktojnë kequshqyerje, rënie në peshë Metamfetamina stimulon një ndjesi dhe zhvillim të varësisë psikologjike. mirëqenieje fizike dhe mendore, si edhe Kur ndërpritet përdorimi i metamfetaminës, një valë euforie dhe gjendje të gëzueshme përdoruesi fle për një kohë të gjatë dhe shpirtërore. Përdoruesi provon një rritje pastaj zakonisht bie në depresion. të përkohshme të energjisë, e cila e bën përdoruesin të mendojë se mund t’i kryejë më mira aktet fizike ose intelektuale. Rreziqe të tjera Përdoruesi ndjen edhe një shtyrje në kohë Ndonjëherë, metamfetamina bëhet shkak të urisë dhe të lodhjes. për sjellje agresive, të dhunshme dhe shumë të pazakontë te përdoruesit.
  10. 10. Zyra e Kombeve të Bashkuara për Drogat dhe Krimin Vienna International Centre, PO Box 500, 1400 Vienna, Austria Tel: (+43-1) 26060-0, Fax: (+43-1) 26060-5866, www.unodc.org Zyra e UNODC-së në Tiranë: Rr. “Donika Kastrioti”, Vila 1/1, Tirane, Shqipëri, Tel: 00355 4 265 473 www.unodc.org Shtypur në Shqipëri Qershor 2007

×