Veiligheidsbeleidin (hulpverlenings)organisaties
Even voorstellenMarijke Lammersadviseur,trainer & auteur omgangsvormen, socialeveiligheid, seksualiteit, preventie en aanp...
Werk- en Opdrachtgevers   Werkgeverkoepels zorgsector   Koepels belangenbehartiging   Beroepsorganisaties   Expertisec...
Leuk werk, maar het blijft knokken tijdelijke projecten strategisch opereren hopen op een incident
1994 Modelbeleidsplan voor lg-sector     seksualiteit doen en laten   Koepel NFVLG   Op aandringen van Inspectie   Dire...
Een mooi product en daar bleef het bij   Product klaar   Adviesaanbod   Aanbod deskundigheids-    bevordering   Einde ...
Deuren bleven gesloten
Ondertussen: medio jaren negentig  (jeugdhulpverlening / verstandelijk         gehandicaptenzorg)  Seksueel misbruik komt...
Beleidsplan en protocol    (deuralarm op deuren): Dat is duidelijk   dit mag wel   en dit mag niet  KLAAR!...
Intimiteit?Dát product verkoop ik niet meer  niet meer met jongere  alleen op kamer  geen arm meer om kind heen  niet op h...
Te weinig affectiviteitis een vorm van verwaarlozing
Teveel regels maken angstigen leiden tot stiekem gedrag
Misbruik door hulpverlenerséén van de vele vormen waar cliënten    mee te maken kunnen krijgen
Instellingen ook verantwoordelijk om   cliënten te beschermen tegen:   misbruik door medebewoners   misbruik in de thuis...
1997 Terug naar vg-sectorWerkconferenties VGNImplementatieproblematiek    Beleidsontwikkeling & implementatie nog in     ...
2003 TransAct veldonderzoek beleid en praktijk gehandicaptensector Focus ligt op aanpak na constatering  misbruik.     Bi...
Het moet anders! een model voor een integraal beleid Ontwikkeld op grond van gebleken hiaten Uitgeprobeerd in adviestraj...
Een samenhangend beleid1 Bejegeningsbeleid                     2 Seksualiteit als  De positieve norm                      ...
Voordelen Focus ligt op het positieve ipv het  negatieve. Misbruikbeleid staat niet langer los van het  algemene beleid....
Dit betekent ook                 dat medewerkers   Zich kunnen baseren op visie en richtlijnen   N.v.t. in ondersteuning...
Van incident tot fundement Instrument 1     model samenhangend     bejegeningsbeleid     checklists implementatie Instru...
Beleidsinstrumenten jeugdzorg
TROTS!!! Inspectie Gezondheidszorg  heeft de instrumenten tot veldnorm verklaard Inspectie Jeugdzorg heeft de  instrumen...
Risicomanagement waarom? De schade die misbruik aanricht is groot In élke organisatie zijn risicofactoren aanwezig Veel...
Risicofactoren op 3 niveaus Organisatieniveau Medewerkersniveau Cliëntniveau
Organisatieniveau Sfeer en cultuur     Grote groepsdruk en/of gesloten sfeer     Grappen over seks of kwetsbare personen...
Medewerkersniveau Omgang met cliënten     Te grote betrokkenheid     Niet bewust van eigen invloed en positie Deskundigh...
Cliëntniveau      persoonlijke omstandigheden   Sekse   Leeftijd   Gezinsachtergrond   Handicaps / ontwikkelingsachter...
Cliëntniveau       informatie en begeleiding Gebrek aan informatie (omgangsvormen,  seksualiteit, gedragsregels, melden v...
Hoe breng ik risico’s in kaart? Individueel bevragen van personen (cliënten, medewerkers, ouders /vertegenwoordigers)     ...
Prioriteit stellen            oplossingen bepalen Welke risico’s zijn het meest urgent? Wat zijn mogelijke oplossingen?...
AanpakZorg voor een opdracht vanuit het hogermanagement en zorg voor terugkoppelmomenten.Stel een of meer personen verantw...
Wat werkt? Zorg voor beter aanpak  (http://www.zorgvoorbeter.nl/). Brabantse multimodale aanpak: op alle  niveau’s tegel...
Taken toebedelen   Managers   Ouders   Begeleiders   Overige medewerkers primair proces   Gedragsdeskundigen   Andere spec...
Zorgen voor STURING!
Wat betekent te weinig sturing? Grootste faalfactor bij alle verbetertrajecten  en implemtatie (verpreiden / borgen) van ...
Gevolg Seksualiteit in begeleidingsplannen: LEEG     Behoeften en problemen niet kennen     Geen relationele en seksuele ...
Noodzakelijke                     sturingselementen  Intake en ondersteunings / behandelplan  Weten hoe je ervoor staat (s...
En dan… de praktijk  Voorleven            Ad hoc     Altijd!!!      Op het moment Structureel          GeplandKomt overal ...
Ja,   MAAR…..
Vlaggensysteem            helpt hierbij!Groene vlag: aanvaardbaar en positiefseksueel gedragGele vlag: occasionele licht g...
Aandachtsfunctionaris Per locatie Is ondersteunend, stimulerend en een  waakhond. Neemt geen taken over! Vormt driespa...
Verantwoordelijkheid              teammanager en team Implementeren en borging verbeteringen. Meten en monitoren a.h.v. ...
Grote plannen kleine stappen Werken volgens doorbraakmethode van Zorg  voor Beter in kleine verbetercyclussen Tijdens he...
Tja en dan hebben cliënten     hopelijk vele mooie ervaringen met seksualiteiten wordt grensoverschrijdend  gedrag snel op...
Presentatie workshop veilligheidsbeleid
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Presentatie workshop veilligheidsbeleid

817 views

Published on

Algemene presentatie over mijn werkzaamheden rond het vormgeven van sociale veiligheid in organisaties voor zorg- en dienstverlening

Published in: Education
1 Comment
1 Like
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
817
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
1
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Perpersoon voorstellen
  • En denk ook aan stagiaires en vrijwillige medewerkers
  • Ook komt het regelmatig voor dat beleid niet erg leeft in de organisatie. Dit komt mede door een gebrek aan voldoende (spreiding van) deskundigheid in de organisatie en doordat medewerkers handelingsverlegenheid vertonen als het gaat om het bespreekbaar maken van seksualiteit en seksueel overschrijdend gedrag. Een citaat uit een van de geretourneerde enquêtes: ‘Zodra men het woord vriend hoort, raakt men in paniek in plaats van door te vragen: “Vertel er eens over, wat houdt die vriendschap in?” ‘. En als een cliënt vertelt dat ze het lekker vindt om te vrijen, wat verstaat zij daar dan precies onder? Heeft ze het dan over geslachtsgemeenschap of alleen maar over een arm om d’r schouder? Bij een behoorlijk aantal instellingen komen onderwerpen rond seksualiteit pas aan de orde wanneer er sprake is van problematische situaties.
  • Als je weet wat er speelt, kun je gericht de kans op grensoverschrijdingen en seksueel misbruik verminderen.
  • Vragen aan deelnemers
  • Sfeer en Cultuur Grote groepsdruk en gesloten sfeer; Seksualiteit en grenzen zijn niet of moeilijk bespreekbaar; Gehanteerde normen en waarden zijn persoonsafhankelijk; Elkaar aanspreken is moeilijk of ‘not done’; Veel seksueel getinte grappen; Veel grappen over kwetsbare personen of groepen; Laissez-faire houding (‘grappen’ die op het randje zijn) Elkaar aanspreken is ‘not done’. Negeren of toedekken van normoverschrijdingen. Intimiteit & seksualiteit moeilijk bespreekbaar. Weinig aandacht voor dilemma’s / verlegenheid. Doe en oplossingsgerichte cultuur. Toezicht, bescherming, gelegenheden Veel één-op-één contacten; Ontbreken van toezicht (bijvoorbeeld ‘s nachts); slapen vrijwilligers samen met minderjarigen in één ruimte Fysieke inrichting: onvoldoende privacy (inkijk in wc’s en doucheruimtes); Fysieke inrichting: onveilige/aan het zicht ontrokken plekken, ontbreken van goede verlichting; Contacten met cliënten buiten werktijd en/of cliënten komen bij medewerkers thuis. Beleid Beleid rond omgangvormen ontbreekt of is achterhaald; Beleid rond seksualiteit ontbreekt of is verouderd; Bestaand beleid is niet bekend bij cliënten en/of medewerkers; Procedures over ‘signaleren en melden van seksueel misbruik’ ontbreken of zijn verouderd; ‘ Grensoverschrijdend gedrag/seksueel misbruik’ wordt niet gemeld; Er is geen overzicht van de omvang en aard van meldingen rond grensoverschrijdend gedrag/seksueel misbruik (meldingen komen bijvoorbeeld op verschillende plaatsen terecht). Ongelijke sekseverhoudingen Weinig vrouwen in leidinggevende of invloedrijke functies; Weinig mannen in uitvoerende functies (dus weinig rolmodellen voor jongens en een begeleiding die vooral gestoeld is op een ‘vrouwelijke’ aanpak). Enkelingen met andere achtergronden (homoseksualiteit; levensbeschouwing; cultuur)
  • Welke medewerkers zijn in dit kader van belang? Het is vaak eenvoudig om vast te stellen wie er direct met minderjarigen te maken krijgt. Minder duidelijk is het bij functies waarbij een medewerker wel in de organisatie aanwezig is, maar geen begeleidingstaken heeft naar de minderjarigen. Denk bijvoorbeeld aan iemand die de tuin onderhoudt of de taxichauffeur. Per organisatie moet ingeschat worden of deze personen een risico vormen voor minderjarigen. Van personen (plegers) die kinderen misbruiken, is bekend dat zij kwetsbare kinderen op grote afstand herkennen. Soms werken zij jarenlang aan het opbouwen van een relatie met het kind, voordat het misbruik daadwerkelijk plaatsvindt. Mensen in dit soort functies kunnen voldoende gelegenheid hebben om toch een contact met het kind op te bouwen. Vergeet ook niet de stagiair(e)s en vrijwilligers. Omgang met kinderen / jongeren Niet handelen vanuit een beroepshouding (een te grote betrokkenheid bij cliënten en/of handelen vanuit persoonlijke waarden en normen); Het niet stimuleren van de zelfbeschikking en de mondigheid van kinderen; Een gebrek aan respect voor de waardigheid van cliënten; Seksistische, discriminerende, seksueel getinte, rolbevestigende uitspraken en gedragingen. Deskundigheid Ontbreken van een (goede) op de doelgroep toegesneden scholing; Normering en begeleiding Geen of onvoldoende begeleiding en ondersteuning van medewerkers; Geen of ontoereikende begeleiding bij, en sancties op, normoverschrijding. Onvoldoende commitment hebben waar het gaat om beleid, richtlijnen en procedures. Persoonlijk niveau In contact met cliënten zoeken naar waardering of naar bevestiging; Behoefte om de eigen mannelijk- of vrouwelijkheid en/of seksuele aantrekkingskracht te bewijzen. Zich onttrekken aan afspraken. Opvallend overal bij aanwezig willen zijn (indekken). Ontmoetingen buiten werktijd. Creëren van isolement rond het kind Kind bevoorrechten; sterke band opbouwen Problemen met macht / neiging tot misbruik van zijn machtspositie Gericht op contacten minder weerbare kinderen. (Grote) interesse voor porno / seks op internet
  • Sekse - vrouwen zijn vaker slachtoffer dan mannen Leeftijd - kinderen onder de 15 jaar zijn relatief vaak slachtoffer Gezinsachtergrond – een achtergrond van verwaarlozing of misbruik vergroot het risico Handicaps - kinderen met een handicap zijn extra kwetsbaar Misbruik in het verleden - iemand die al eens slachtoffer is geweest van seksueel geweld heeft een grotere kans opnieuw slachtoffer te worden Laag zelfbeeld - personen met weinig zelfvertrouwen of een laag zelfbeeld lopen meer risico slachtoffer te worden Sociaal isolement – kinderen en volwassenen in een sociaal isolement lopen meer risico slachtoffer te worden
  • Er zijn meerdere manieren om risicofactoren in kaart te brengen. Elke manier heeft zijn voor- en nadelen. Individueeel bevragen Een voordeel hiervan is dat iedere persoon anoniem zijn of haar mening en ervaringen naar voren kan brengen. Dat wordt doorgaans als veiliger ervaren dan groepsgewijs bevraagd te worden. Een ander voordeel is dat in relatief korte tijd kunnen veel personen bevraagd worden. Een nadeel is dat zowel het interviewen als het verwerken van de uitkomsten tijdrovend zijn. Het nadeel kan enigszins opgevangen worden door te werken met voorgestructureerde vragenlijsten. Groepsgewijs bevragen Een voordeel hiervan is dat op een efficiënte manier in korte tijd informatie verzameld kan worden. Ook kunnen onderlinge uitwisseling en discussie leiden tot nieuwe inzichten. Nadelen zijn dat de situatie als onveilig kan worden ervaren (en dus leidt tot minder openheid) en/of dat alleen de ‘gemakkelijke praters’ aan het woord komen en de discussie domineren. Nog een nadeel is dat de aldus verkregen informatie veel minder gestructureerd is. Groepsgewijs bevragen kan in een bestaand overleg of op een themabijeenkomst. Voordeel van een bestaand overleg is dat het mensen geen extra tijd kost. Een nadeel kan zijn dat er altijd zoveel te bespreken is dat dit agendapunt steeds maar wordt verschoven. Voordeel van een themabijeenkomst is dat het onderwerp heel duidelijk is en dat er meer tijd beschikbaar is. Analyse van meldingen Een derde manier om risicofactoren in de organisatie te inventariseren, is het analyseren van de meldingen en registraties van grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik. Dit kan alleen als de organisatie een goed melding- en registratiebeleid heeft. Het analyseren en onderzoeken van de factoren die aan het gemelde misbruik ten grondslag lagen, kan leiden tot een bruikbare risicoanalyse, zij het dat waarschijnlijk een beperkt beeld wordt gekregen, omdat alleen de gemelde incidenten zijn geanalyseerd. Een voordeel kan zijn dat de risicoanalyse met meer harde feiten kan worden onderbouwd.
  • Niet haalbaar (qua capaciteit, randvoorwaarden, motivatie)? Stel dan je plannen bij. Kijk nog eens goed naar de prioriteiten, neem de tijd en zoek hulp indien nodig.
  • Multimodale aanpak: op alle niveau’s tegelijkertijd inzetten, stukje van de puzzel in elkaar laten vallen. Vlieg het onderwerp vanaf alle kanten de organisatie in. Starten bij managers (zij zijn onontbeerlijk wat betreft sturing en borging) Professionals vanaf de start betrekken Cliënten bevragen Borging in het kwaliteitsmanagmentsysteem Onderdeel van het scholingsbeleid
  • Blijvende aandacht voor seksualiteit en preventie seksueel misbruik staat of valt bij sturing en betrokkenheid van het management. Zo gauw zij dit helemaal van zich afdelegeren zie je dat het onderwerp verdwijnt.
  • (Zorg voor Beter en residentiële jeugdzorg Brabant) Eerst vragen naar middelen / manieren. Dan dia laten zien. ZZP zorgplan = niet verhalend, nauwelijks plek voor levensgeschiedenis (ervaringen, voorgelicht, mogelijke ervaringen met grensoverschrijdend gedrag, geweld. Hoe te zorgen dat ook in het ZZP-proof plan het onderwerp duidelijk naar voren komt?
  • Zorgen voor een totaalplaatje, voor alle functies op alle momenten Niet van het het moment af laten hangen. Bewustwording op gang brengen
  • Oog voor en aansluiten bij de ontwikkelingstaken van kinderen en jongeren en hun normale seksuele ontwikkeling. Dat vraagt om oog voor en aansluiten bij de vraag van gedragskundigen en uitvoerend professionals! De praktijk… veel handelingsverlegenheid Handelingsvaardigheden vergroten en op peil houden!
  • In Brabant: 4 daagse Train de Trainer ontwikkeld en uitgevoerd door MOVISIE. 20 trainers opgeleid, verdeeld over 5 organisaties en 80 personen per organisatie vervolgens getraind! Opleiden tot trainer en/of aandachtsfunctionaris seksualiteit. Bewustwording van de eigen socialisatie in relatie tot de seksuele ontwikkeling van jongeren. Vergroten kennis, vaardigheden en competenties rond seksualiteit en de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Kant en klare Handvatten om (delen van) de training uit te rollen in de eigen organisatie.
  • Doel: De pedagogische reactie is: Niet-veroordelend. Focust zich op het gedrag van het kind, en niet op het kind. Genaunceerd kijken naar het seksuele gedrag en overleggen met collega’s Minder impulsief en emotioneel reageren op gedrag Langer nadenken waardoor communicatie neutraler en minder beladen is De jongere hoort beter wat er gezegd wordt Uitleg is onderdeel van reactie Je kan kinderen verantwoordelijkheid geven Het kind luistert en voelt zich begrepen, is minder defensief Het SGG neemt af Boodschap dat ook anderen zich aan deze normen en waarden gaan houden. Drempelverlagend voor het melden van seksueel grensoverschrijdend gedrag Laat n adenken over “toezicht”, ook bij nieuwe vormen van misbruik Aantal instellingen van plan om het vlaggensysteem te integreren in de training en hun aanpak.
  • Presentatie workshop veilligheidsbeleid

    1. 1. Veiligheidsbeleidin (hulpverlenings)organisaties
    2. 2. Even voorstellenMarijke Lammersadviseur,trainer & auteur omgangsvormen, socialeveiligheid, seksualiteit, preventie en aanpakgrensoverschrijdend gedrag, kindermishandeling, seksueelen huiselijk geweld.
    3. 3. Werk- en Opdrachtgevers Werkgeverkoepels zorgsector Koepels belangenbehartiging Beroepsorganisaties Expertisecentra Individuele zorgaanbieders Overig − speeltuin − onderwijs − sport − muziek
    4. 4. Leuk werk, maar het blijft knokken tijdelijke projecten strategisch opereren hopen op een incident
    5. 5. 1994 Modelbeleidsplan voor lg-sector seksualiteit doen en laten  Koepel NFVLG  Op aandringen van Inspectie  Directeur: is dit niet allemaal wat overdreven? dat schrijf je toch zo op de achterkant van een bierviltje? Geen facilitering 6 maanden tijd Inspectie greep in
    6. 6. Een mooi product en daar bleef het bij  Product klaar  Adviesaanbod  Aanbod deskundigheids- bevordering  Einde project  Model werd veel gekocht  Geen nazorg  Model bleef op de plank  Geen afname deskundigheidsbevordering
    7. 7. Deuren bleven gesloten
    8. 8. Ondertussen: medio jaren negentig (jeugdhulpverlening / verstandelijk gehandicaptenzorg)  Seksueel misbruik komt voor  Grootste angst directies misbruik door hulpverleners  Roep om beleid − liefst pasklare protocollen − juridisch ingedekt zijn − inspectie tevreden
    9. 9. Beleidsplan en protocol (deuralarm op deuren): Dat is duidelijk  dit mag wel  en dit mag niet KLAAR!...
    10. 10. Intimiteit?Dát product verkoop ik niet meer niet meer met jongere alleen op kamer geen arm meer om kind heen niet op het bed van een kind dat naar heeft gedroomd een kind niet in bad durven doen Hooguit mijn zakdoek….
    11. 11. Te weinig affectiviteitis een vorm van verwaarlozing
    12. 12. Teveel regels maken angstigen leiden tot stiekem gedrag
    13. 13. Misbruik door hulpverlenerséén van de vele vormen waar cliënten mee te maken kunnen krijgen
    14. 14. Instellingen ook verantwoordelijk om cliënten te beschermen tegen:  misbruik door medebewoners  misbruik in de thuissituatie  misbruik door bezoekers  misbruik door leveranciers (bijv. taxi-chauffeurs)  loverboys, pedofielen  internet
    15. 15. 1997 Terug naar vg-sectorWerkconferenties VGNImplementatieproblematiek  Beleidsontwikkeling & implementatie nog in beginfase  Beleid is: veelal papieren beleid beheersmatig, risicomijdend, incidentgestuurd  Seksualiteit en intimiteit negatieve lading  Beleid is niet verankerd vele mogelijkheden niet benut Sturing ontbreekt
    16. 16. 2003 TransAct veldonderzoek beleid en praktijk gehandicaptensector Focus ligt op aanpak na constatering misbruik. Bijna iedereen beleid rond melden misbruik. Dit beleid is goed geïmplementeerd. Vervolgstappen na melding veel minder uitgewerkt. Beleid rond seksualiteit en preventie blijft achter. Discrepantie tussen schriftelijk beleid en implementatie.
    17. 17. Het moet anders! een model voor een integraal beleid Ontwikkeld op grond van gebleken hiaten Uitgeprobeerd in adviestrajecten en trainingen in de gehandicaptensector Model biedt houvast om preventie en aanpak grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik in breder kader te plaatsen
    18. 18. Een samenhangend beleid1 Bejegeningsbeleid 2 Seksualiteit als De positieve norm levensdomein 3 Preventiebeleid 4 Vertrouwenspersoon 6 Afstemmen andere5 Reactiebeleid beleidsterreinenSignaleren en melden Klachtenregelingvan normoverschrijding Middelen maatregelen Arbo Gedragsproblematiek
    19. 19. Voordelen Focus ligt op het positieve ipv het negatieve. Misbruikbeleid staat niet langer los van het algemene beleid. Aandacht voor intimiteit en seksuele ontwikkeling kinderen en jongeren maken deel uit van de algemene begeleiding’. Meer garanties dat in de alledaagse omgang aandacht is voor beroepshouding, hanteren van grenzen, e.d.
    20. 20. Dit betekent ook dat medewerkers Zich kunnen baseren op visie en richtlijnen N.v.t. in ondersteunings- / behandelplan niet accepteren. Weet hebben van de normale seksuele ontwikkeling. Weet hebben wanneer seksueel gedrag over de grens gaat. Begeleiding bieden bij ontwikkelingstaken. Seksuele vorming geven. Experimenteermogelijkheden bieden. Beschermen en begrenzen waar nodig. Hulp inschakelen wanneer zij het niet weten.
    21. 21. Van incident tot fundement Instrument 1 model samenhangend bejegeningsbeleid checklists implementatie Instrument 2 opsporen en beïnvloeden van risicofactoren Instrument 3 − aanpak vermoedens en meldingen seksueel misbruik
    22. 22. Beleidsinstrumenten jeugdzorg
    23. 23. TROTS!!! Inspectie Gezondheidszorg heeft de instrumenten tot veldnorm verklaard Inspectie Jeugdzorg heeft de instrumenten gebruikt bij het thematisch toezicht rond de veiligheid van kinderen in leefgroepen.
    24. 24. Risicomanagement waarom? De schade die misbruik aanricht is groot In élke organisatie zijn risicofactoren aanwezig Veel risicofactoren zijn te beïnvloeden En: je zorgt ervoor dat je aan de slag gaat met wat noodzakelijk én effectief is: Behouden wat goed is / Versterken wat beter kan En niet: Energie steekt in wat niet nodig is Risicomanagement begint bij risico’s willen zien
    25. 25. Risicofactoren op 3 niveaus Organisatieniveau Medewerkersniveau Cliëntniveau
    26. 26. Organisatieniveau Sfeer en cultuur Grote groepsdruk en/of gesloten sfeer Grappen over seks of kwetsbare personen Toezicht, bescherming en gelegenheden Veel één-op-één contacten Fysieke inrichting: onvoldoende privacy onveilige/aan het zicht ontrokken plekken; ontbreken van goede verlichting Beleid Beleid rond omgangsvormen ontbreekt of is achterhaald Geen duidelijke visie en beleid rond seksualiteit Handelen op grond van persoonlijke waarden en normen Ongelijkheid in aantal en positie  Vrouwen-mannen-andere culturen  Mensen die ‘anders’ zijn vallen buiten de boot.
    27. 27. Medewerkersniveau Omgang met cliënten Te grote betrokkenheid Niet bewust van eigen invloed en positie Deskundigheid Problemen en grensoverschrijdend gedrag niet signaleren Niet bekend zijn met beleid, richtlijnen en procedures Normering en begeleiding Geen referenties en VOG opvragen Onvoldoende zicht / begeleiding van één-op-één relaties Persoonlijk niveau  Sterke behoefte om controlerend/almachtig te zijn  Middelengebruik (drank, drugs)  In contact met cliënten zoeken naar bevestiging.
    28. 28. Cliëntniveau persoonlijke omstandigheden Sekse Leeftijd Gezinsachtergrond Handicaps / ontwikkelingsachterstand Misbruik in het verleden Laag zelfbeeld Sociaal isolement
    29. 29. Cliëntniveau informatie en begeleiding Gebrek aan informatie (omgangsvormen, seksualiteit, gedragsregels, melden van nare ervaringen) Weinig ruimte voor ervaringen / grenzen Veelvuldige lichamelijke contacten (hulp bij verzorging) Gebrek aan privacy.
    30. 30. Hoe breng ik risico’s in kaart? Individueel bevragen van personen (cliënten, medewerkers, ouders /vertegenwoordigers) Persoonlijk interview Schriftelijke enquête Groepsgewijs bevragen medewerkers Bestaand overleg Themabijeenkomst Analyse van meldingen en ervaringen
    31. 31. Prioriteit stellen oplossingen bepalen Welke risico’s zijn het meest urgent? Wat zijn mogelijke oplossingen? Wat gaan we concreet doen? Bijvoorbeeld: Aannamebeleid: ieder die met kinderen werkt dient een VOG aan te vragen. Gedragscode voor alle medewerkers. Omgangsregels voor kinderen en medewerkers. Duidelijke visie op seksualiteit en richtlijnen voor het handelen. Lampen op onverlichte plekken. Vertrouwenspersoon. Procedure voor (vermoedens van) seksueel misbruik. Is de uitvoering van de acties haalbaar?
    32. 32. AanpakZorg voor een opdracht vanuit het hogermanagement en zorg voor terugkoppelmomenten.Stel een of meer personen verantwoordelijk voor hetbewaken van de voortgang.Maak een plan van aanpak.Betrek alle geledingen!Maak geplande acties en maatregelen breed bekend.
    33. 33. Wat werkt? Zorg voor beter aanpak (http://www.zorgvoorbeter.nl/). Brabantse multimodale aanpak: op alle niveau’s tegelijkertijd inzetten.  Starten bij managers (zij zijn onontbeerlijk wat betreft sturing en borging).  Professionals vanaf de start betrekken.  Cliënten bevragen.  Borging in het kwaliteitsmanagmentsysteem.  Onderdeel van het scholingsbeleid.
    34. 34. Taken toebedelen Managers Ouders Begeleiders Overige medewerkers primair proces Gedragsdeskundigen Andere specialisten
    35. 35. Zorgen voor STURING!
    36. 36. Wat betekent te weinig sturing? Grootste faalfactor bij alle verbetertrajecten en implemtatie (verpreiden / borgen) van beleid. Het hangt af van individuele medewerkers of er al dan niet wordt gewerkt aan preventie seksueel misbruik. Wanneer men zaken niet oppakt, wordt men er niet of nauwelijks op aangesproken.
    37. 37. Gevolg Seksualiteit in begeleidingsplannen: LEEG Behoeften en problemen niet kennen Geen relationele en seksuele vorming Er wordt niet over gepraat. Protocol is onbekend. Grensoverschrijdend gedrag onvoldoende gesignaleerd en/of niet gecorrigeerd. Cliënten (en ook medewerkers!) voelen zich onveilig. Het verhaal van Sophia en Peter
    38. 38. Noodzakelijke sturingselementen Intake en ondersteunings / behandelplan Weten hoe je ervoor staat (sterkte / zwakte-analyse) Cliënten bevragen! Opgenomen in jaarwerkplan en jaarverslagen. Wat zijn doelen / prioriteiten voor dit jaar? Vast cyclisch punt op werkoverleg. Vragen en handelingsverlegenheid bespreekbaar maken. Opgenomen in sollicitatie-, functionerings-, beoordelings- gesprekken; inwerkperiode en werkbesprekingen. Opgenomen in arbo- en kwaliteitsjaarverslagen en managementrapportages Onderdeel HKZ. Handelingsvaardigheden op peil houden.
    39. 39. En dan… de praktijk Voorleven Ad hoc Altijd!!! Op het moment Structureel GeplandKomt overal terug Beter voorbereid
    40. 40. Ja, MAAR…..
    41. 41. Vlaggensysteem helpt hierbij!Groene vlag: aanvaardbaar en positiefseksueel gedragGele vlag: occasionele licht grensoverschrij-dend gedrag.Rode vlag: zorgwekkend (en herhaald) grens-overschrijdend gedragZwarte vlag: zwaar seksueel grensoverschrij-dend gedrag / seksueel misbruik.
    42. 42. Aandachtsfunctionaris Per locatie Is ondersteunend, stimulerend en een waakhond. Neemt geen taken over! Vormt driespan met locatiemanager en gedragskundige.
    43. 43. Verantwoordelijkheid teammanager en team Implementeren en borging verbeteringen. Meten en monitoren a.h.v. opgestelde indicatoren : behalen we resultaten en blijven die op peil? (bijv in xxx behandelplannen is onderwerp ingevuld) (per kwartaal) metingen naar ervaren (on)veiligheid. Verantwoordelijkheden toebedelen! Faciliteren: aandachtsfunctionaris Uitkomsten rapporteren aan hoger management Successen zichtbaar maken en vieren! Nieuwe doelen stellen en nieuwe verbeteringen in gang zetten.
    44. 44. Grote plannen kleine stappen Werken volgens doorbraakmethode van Zorg voor Beter in kleine verbetercyclussen Tijdens het normale werk kleinschalig dingen uitproberen 1 cliënt, 1 medewerker, 1 ding: bijvoorbeeld gesprek rond seksualiteit voor het ondersteuningsplan. Wat wil je weten? Wat ga je vragen? Hoe ga je het vragen? Uitproberen, bijstellen, opnieuw uitproberen bij andere cliënt.
    45. 45. Tja en dan hebben cliënten hopelijk vele mooie ervaringen met seksualiteiten wordt grensoverschrijdend gedrag snel opgemerkt en aangepakt!

    ×