2011 05-14-trouw-de vleugel-toelichting

247 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
247
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2011 05-14-trouw-de vleugel-toelichting

  1. 1. e1 Viering : 14 mei 2011 Trouw in de spirituele betekenisTrouw wordt het wezen van het bestaan, de nerf in het blad, deliefde, je adem (Catharina Visser)Aanhef : Sacrament van hoop 154Groet en WelkomStilte bij de VleugelkaarsAcclamatie : O Heer God 12Lezing: Blijf trouw (Luk Vankrunkelsven)Muzikaal intermezzoLezing: Drievoudig trouwen (Herman Verbeek)Lied: Houd woord 146cToelichtingVoorbedenPauze, mededelingen, omhaling, muziekInleiding op de tafeldienst en vredeswensTafelgebed : Niemand heeft u ooit gezien 8Onze VaderBrood en wijn gedeeld, muziekBemoediging en zendingSlotlied: Adem, jij die Liefde bent 116Voorganger: Bert LodewijckxToelichting: Maarten DevosOnthaal: MiëtteDuyverBlijf trouwGetrouwe,blijf trouw in mensen,die - door alles heen-trouw blijven aan hun wortels,de ziel van hun bestaan.Trouwin het trouwenvan mensen aan zichzelf.Getrouwe,blijf trouw in mensen, volkeren en continenten,die - doorheen hun geschiedenis -trouw blijven aan de velen, aan alles en allen.Trouwin het trouwenvan mensen, volkeren en continentenaan de opstanding van al wat leeft, lijdt en sterft.Getrouwe,blijf trouw in partnersdie - verbonden met alles en allen -trouw blijven aan elkaarvrouw en vrouw, man en vrouw, man en man.Trouwin het trouwenvan geliefden aan elkaar.Getrouwe,blijf trouw aan mensen,die - in het trouwen aan zichzelf en aan de velen -breken moeten met hun geliefde.Trouw in het heel -wordenvan mensen, volkeren en continentendoorheen gebrokenheid, leegte ene gemis.Getrouwe,blijf trouw !Luk Vankrunkelsven
  2. 2. Drievoudig trouwenIn een artikel in het Tijdschrift voor Geestelijk Leven introduceert Herman Verbeek een nieuwe invalshoek optrouw , met name drievoudig trouwen.Drievoudige trouw betekent dat een mens allereerst zichzelf trouwt, in de tweede plaats zijn omgeving of andersgezegd de wereld en pas in de derde plaats, eventueel, één iemand.De eerste trouw is de basis van de andere twee.Een belangrijk aspect van trouw aan jezelf is je eigen geschiedenis beseffen, je eigen wortels niet verloochenen,je eigen levensverhaal schrijven.Het is fundamenteel voor elke relatie dat elke partner voldoende zelfvertrouwen en stimulans in zichzelf vindt,zich gelijkwaardig voelt met de ander.Trouw aan de wereld vertaalt zich in ons werk, in zorgarbeid thuis, in bouwen aan een leefbarewoongemeenschap, in maatschappelijke engagementen.Ook ecologisch handelen is een vorm van trouw aan de wereld.De derde vorm van trouw aan één medemens is ons het meest bekend.In onze individualistische samenleving is deze vorm van trouw zeer kwetsbaar.Trouw houdt erkenning in dat we beperkt zijn en niet aan alle facetten van elkaars persoonlijkheid kunnenbeantwoorden.Het is niet vanzelfsprekend op de huwelijksdag verworven, maar moet dag na dag opgepakt worden in het blijvenuitwisselen van ieders beleving van wat zich aandient .Vanuit deze visie kunnen alléén levende mensen dus zeer getrouwd zijn
  3. 3. Ga maar, dan ga ik met jullie mee (De Vleugel, mei 2011)„Ga maar, dan ga ik met jullie mee‟ Zo vertaalt de Nederlandse dominee KlaasHendrikse het woord JHWH in zijn boek „Geloven in een God die niet bestaat‟. Hijnoemt zichzelf een atheïstisch christen omdat het visioen dat je volgt en de weg dieje begaat veel belangrijker is dan het concreet en feitelijk bestaan van een God. Goddoet er op een bepaald moment niet meer toe, toch niet meer als metafysischekracht die een mensenleven domineert. God doet er enkel nog toe als er eenmensenverhaal aan vasthangt en als er in deze concrete wereld met bezieling wordtgesproken en gehandeld.Voor mij is dat de goede invalshoek om over trouw in spirituele zin te praten. Trouwgaat immers altijd over mensen: mensen ten aanzien van zichzelf, mensen ondermekaar, en mensen gedreven door een passie of een visioen. Bij dat laatste durf ikte spreken over trouw in spirituele zin.Hoe ik die trouw zelf beleefd heb in mijn leven tot nu toe wil ik illustreren met tweevoorbeelden. Ten eerste onze jongvolwassenwerking Jona en ten tweede watvertelsels uit de praktijk van het godsdienstonderwijs.Eerst dus over onze jongvolwassenbeweging Jona. Die heeft namelijk een hele wegafgelegd doorheen zijn –nu- tienjarig bestaan. Een weg bezaaid met onzekerheid,maar ook met passie. Een verhaal over trouw dus: trouw aan een inspiratie, trouwaan een groep, maar vooral trouw aan elkaar.In 2001 (!) zijn we begonnen met OllaPodrida, de voorloper van Jona. De naamOllaPodrida staat voor de oorspronkelijke inspiratie: een potpourri. Een groepjongeren van rond de 20 vindt het niet meer in de Kerk maar wil tot op zekere hoogtehet christelijke, bijbelse verhaal niet loslaten. Welke kant moet je dan op? Je kanenkel nog zoeken naar bondgenoten in die zoektocht. Het resultaat was eenpotpourri aan mensen met elk haar of zijn beweegredenen. We hadden poëten enmusici, denkers en doeners, filmliefhebbers en tekstenschrijvers, fotografen enleerkrachten, arbeiders en studenten, yoga-liefhebbers en rationele agnosten. Diemengeling zorgde voor een boeiend debat in de bijbelse leerhuizen, voor discussiestot diep in de nacht in ons klapcafé en tot boeiende culturele avonden. Zo‟n 30mensen kwamen regelmatig langs. Een onverhoopt succes in onze ogen. Tot... in het3de jaar meer en meer mensen afhaakten door allerlei redenen. We hadden hetgevoel dat mensen Olla nodig hadden om even bij te tanken, even na te denken endan weer verder te gaan. Het was een onderweghuis waar de grote meerderheidstilaan aan het vertrekken was.Ik weet nog goed dat we in de zomer van 2003 –om het met een Vlaamsspreekwoord te zeggen- op ons gat zaten. We bleven nog met een vijftal over enzaten samen te barbecueën. Onze vereniging was dood, maar de beweging nog niet.Want we waren ervan overtuigd dat er nog jongvolwassenen moesten zijn metdezelfde vragen als wij drie jaar ervoor. Er was immers nog steeds geen volwaardigalternatief voor christelijke zinzoekers dat én maatschappelijk relevant én open énbijbels was. We stonden op het punt om het op te geven maar kwamen tot deconclusie dat dit verhaal zo diep in ons geworteld zat dat we onmogelijk kondenstoppen. Een nieuwe richting was meer dan noodzakelijk. Maar de ons zo dierbareinzichten rond bevrijdend en maatschappelijk bijbellezen, rond ecologie, rond noord-zuid-thema‟s, rond immigratie en racisme mochten niet verloren gaan. En dan was er
  4. 4. nog de Werkplaats voor Theologie en Maatschappij, met Remi Verwimp, een heftigsupporter van groepen zoals Jona.We beslisten uiteindelijk om trouw te blijven aan onze inspiratie maar om opnieuw tebeginnen met een nieuwe naam en een nieuwe vorm: Jona.Jona, de kleine profeet die het moet opnemen -zelfs tegen zijn wil- tegen hetmenselijk kwaad in Ninévé. De profeet Jona vertolkt precies wat wij liefhebben: eenkritische geest, geroepen om niet aan de kant te blijven staan. Iemand die liefst vanal zou weglopen maar die uiteindelijk diep in zijn hart moet toegeven dat die roepingvolgen het enige is wat zijn leven zinvol kan maken. Niets materieels is daar tegenopgewassen.Zo zijn we opnieuw begonnen. „Ga maar, dan ga ik met jullie mee‟ is daarin eenleidmotief gebleken. Met wisselend succes krijgen we groepen bij elkaar van 5 tot 50deelnemers. Zeer wisselvallig dus, maar wel steeds met oprechte interesse in onzeactiviteiten en onze filosofie. Als nieuwe mensen na een zoektocht bij ons terechtkomen: op een bijbelweekend, een bijbelavond, een thema-avond of-dag, dan krijgenwe bijna altijd dezelfde reactie: “ik ben blij dat ik jullie gevonden heb. Merci. Hier wasik al langer naar op zoek”. En dan zijn ze weg of komen terug. Nog steeds eenonderweghuis dus.In mijn dagelijkse praktijk als godsdienstleerkracht is trouw geen makkelijk woord.Vooral het trouw blijven aan mezelf en mijn bijbelse inspiratie wordt danig op de proefgesteld.Ik geef les op een school die gekend is in Kortrijk voor het aantrekken van leerlingenuit hogere sociale klassen. Dat kan je zien aan de kleren die ze dragen, aan destudierichtingen die ze na het secundair onderwijs kiezen (geneeskunde, rechten,economie), maar ook aan hun wereld-, mens- en godsbeeld. Door het leven in eenmeestal beschermd milieu worden ze niet geconfronteerd met armoede, ecologischeproblemen of minderwaardigheidsgevoelens. Onze leerlingen staan meestal aan dekant van de sterkste, aan de kant van de macht. Ze horen bij de winnende partij. Eenander perspectief is hun soms onbekend.Daarnaast is er een algemene tendens onder jongeren om vooral spiritualiteit engodsdienst voor hun kar te spannen. Een goede levensbeschouwing is vooralmakkelijk en levert instant geluk. Spirituele worsteling hoort er niet bij.Je hebt altijd uitzonderingen en de realiteit is altijd diverser. Maar het lijkt in mijn ogeneen tendens dat alles – dus ook religie – vooral hapklaar moet geserveerd worden engeconsumeerd worden. Alles wordt consumptie, in alles kan je een economischewaarde erkennen.Een typische reactie bij het bespreken van een bijbels verhaal is vooral utilitair: „Voorwat hebben we dat nu nog nodig meneer? Daar ben je toch niks mee in het leven?Wat is de nut van die oude verhalen als ze toch geen wetenschappelijke waarheidbevatten?” Uit die reacties lees je zo de beperkte bril van ons onderwijs, waar vaakde focus ligt op het nuttige en op enggeestige rationaliteit.Als we het dan hebben over maatschappelijke thema‟s zoals klimaatopwarming ofarmoede dan krijg je vooral reacties in de zin van: “Wij kunnen daar toch niets aandoen.” Of: “Meneer, val ons daar toch niet altijd mee lastig. Ben je depressief of zo?We zijn jong en willen genieten van het leven”. Ik zou deze reacties niet hedonistischwillen noemen, maar het neigt er toch naar toe. En ik neem mijn jongeren trouwensniets kwalijk: ze zijn kinderen van deze tijd en belichamen onze cultuur. Ze hoeven
  5. 5. niet met alle zonden van Israël beladen te worden. Ze hebben genoeg aan hun eigenzorgen.Toch heb ik een belangrijk punt van kritiek aan hun adres: ze willen zich niet meerlaten uitdagen door de echte levensvragen, of door een doorgedreven analyse vanonze leefwereld. Ze versmallen bewust hun wereldbeeld tot het directconsumeerbare. En dat is jammer.Op dat punt komt trouw voor mij bovendrijven. Ik wil trouw zijn aan mijn jongeren, ikwil met hen meegaan op hun pad.(Weet je nog: ga maar, dan ga ik met je mee)Het isde Don Bosco-gedachte in mij die me overtuigt om samen met hen op zoek te gaan.Aan de andere kant kom ik door dat op-weg-gaan ook ver weg van mijn diepsteinspiratie. Want kort gezegd: in alle zaken die ik ongelooflijk boeiend vind, vinden zijmeestal geen inspiratie. Het daagt me dan ook uit om mijn diepste beweegredenenvoortdurend te vertalen naar begrijpelijke mensenverhalen.Ik hecht veel geloof aan de bevrijdingskracht van het evangelie. En die bevrijding ligtvoor onze West-Europese maatschappij in de transitie naar een duurzamesamenleving, opgebouwd op het ritme van mensen in plaats van machines. Dietransitie zien de leerlingen nog niet gebeuren. Daarom laat ik hen concreet zoekennaar mensenverhalen en bewegingen die ze toch waarmaken. Als ze dan hunonderzoeksresultaten aan de klasgroep voorstellen heb ik een vrijgeleide om er mijnbijbels verhaal aan te koppelen. Zo probeer ik mee te gaan, maar wel uitdagendeinspiratie te bieden vanuit mijn overtuigingen.In een mensenleven is het niet makkelijk om trouw te blijven aan jezelf, aan je eigengrenzen, aan de wereld en aan anderen.Trouw is een dynamisch begrip dat op het spirituele vlak vooral inhoudt dat je dejuiste vragen blijft stellen. Voor mij is de bijbel daar één van de grote leermeesters in.In heel wat van die verhalen ontdek ik zeer pertinente vragen voor onze tijd.Trouw is weer leren zien wat in deze wereld begint te ontluiken en daar je karretjeaan vast te hangen.Trouw is een spirituele zoektocht naar ankerplaatsen om van daaruit weer verder tevaren richting een meer humanere wereld en een beter verstaan van mens enmaatschappij.Om tot slot terug te keren naar onze atheïstische dominee is het vooral belangrijk omeen visioen te hebben en dat visioen trouw te blijven. Geloof in een God –of die nuwel of niet bestaat- kan zo‟n richting zijn. Zingeven is zin zoeken en zin zoeken is dejuiste vragen leren stellen. En de juiste vragen op het spoor komen, dat doe je bestniet alleen, maar in verbondenheid met anderen en deze wereld.Trouw blijven is niet makkelijk. Volgens het heersende discours in onze maatschappijben je er niet veel mee. Nochtans is het de moeite waard om op te hopen op trouwvoor jezelf en op trouw van anderen. Trouw is één van de vele spirituele wegen naarbevrijding en gemoedsrust. Ik wens het jullie dan ook van harte toe.Maarten
  6. 6. Enkele voorbeden:Eeuwige,Laat ons bidden voor trouwe mensen. Dat ze hun visioen niet kwijtraken in eenwereld waar gedachten vervuild aan het raken zijn door commercie en winstbejag.Laat ons bidden voor mensen overal ter wereld die hun verbondenheid uitspreken ineeuwige trouw voor een medemens. Het is één van de diepste gebaren waartoemensen in staat zijn. Laat ons zorg dragen voor deze intimiteit en overgave.Laat ons bidden dat trouw als waarde niet verliest tegen consumptie. Dat diep geluksteeds een grotere stem mag hebben dan materiële tevredenheid.Laat ons bidden voor trouw aan onze spirituele bronnen. Door die trouw zullen zenooit opdrogen maar steeds uitdagen tot nieuwe vragen en inzichten die dit levenzinvol maken.Laat ons bidden dat mensen trouw kunnen zijn aan onze planeet, die lijdt onder deexploitatie van haar rijkdommen. Dat mensen dichter komen bij de waarde van onzeaarde die méér is dan grondstoffen voor producten. Geef ons hoop dat onze Aardebovenal een duurzame woonplaats van menselijkheid mag zijn.

×