ภูมิปัญญาทางภาษา
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

ภูมิปัญญาทางภาษา

on

  • 20,437 views

 

Statistics

Views

Total Views
20,437
Views on SlideShare
20,437
Embed Views
0

Actions

Likes
2
Downloads
27
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

ภูมิปัญญาทางภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา Presentation Transcript

  • ภูมิปัญญาทางภาษา โดย นางสาวลัคนา กะแจะจันทร์ ครู คศ . ๑ โรงเรียนภัทรบพิตร สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบุรีรัมย์ เขต ๑
  • ภูมิปัญญาทางภาษา
    • ความหมาย
    • ยืน ภู่วรรณ และคณะ “ ความสามารถ ปัญญา ภูมิรู้ ปฏิภาณ ความเฉลียวฉลาด ไหวพริบ ความคิดอ่าน เชาวน์ ”
    • สายใจ ทองเนียม “ ความสามารถทางภาษา ปฏิภาณทางภาษาหรือภูมิรู้ทางภาษาที่แสดงออกมาให้เห็นอย่างชัดเจนด้วยภาษาโบราณ ภาษาถิ่น ภาษาไทยปัจจุบันและการใช้ภาษาในวรรณคดีและวรรณกรรมทุกประเภท ”
  • ลักษณะภูมิปัญญาทางภาษาของไทย ๑ . ภูมิปัญญาไทยในการต้อนรับเชื้อเชิญ ๒ . ภูมิปัญญาไทยในการเจริญไมตรี ๓ . ภูมิปัญญาไทยในประเพณีสืบมานาน ๔ . ภูมิปัญญาไทยในการจารกฎหมายบ้านเมือง ๕ . ภูมิปัญญาไทยในเรื่องสดับภาษาธรรม
  • ลักษณะภูมิปัญญาทางภาษาของไทย ๖ . ภูมิปัญญาไทยในวรรณกรรมท้องถิ่น ๗ . ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๘ . ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร ๙ . ภูมิปัญญาไทยในเพลงพื้นบ้านของไทย ๑๐ . ภูมิปัญญาไทยในการใช้คำราชาศัพท์
  • ภูมิปัญญาไทยในการต้อนรับเชื้อเชิญ
    • การเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ แบ่งปันกันด้วยไมตรี
    • การพูดจาที่แสดงความอ่อนหวาน
    • ไม่หยาบคายก้าวร้าว
    • ๓ . แสดงความเอื้ออาทร ห่วงใย และทำพิธีต้อนรับ
  • ภูมิปัญญาไทยในการเจริญไมตรี ในสารว่าองค์พระทรงเดช มงกุฎเกศกษัตริย์เป็นใหญ่ ยกทัพมาประชิดติดเวียงชัย มิใช่จะณรงค์สงคราม ให้พระยาสามลคนดี มาตีคลีพนันในสนาม จะได้มีเกียรติยศปรากฏนาม ให้ชีพราหมณ์ราชครูดูเป็นกลาง สังข์ทอง @ ปลูกไมตรีอย่ารู้ร้าง สร้างกุศลอย่ารู้โรย @ ปลูกอื่นใดปลูกไมตรีดีกว่าพาล
  • ภูมิปัญญาไทยในประเพณีสืบมานาน
    • ประเพณี หมายถึง ความประพฤติที่คนกลุ่มหนึ่งกำหนดถือเป็นแบบแผนและปฏิบัติสืบเนื่องกันมาเป็นเวลาช้านานจนเป็นลักษณะของคนกลุ่มนั้น ซึ่งจำแนกเป็น ขนบประเพณี ธรรมเนียมประเพณี และจารีตประเพณี
    • @ การอวยพร @ การสู่ขวัญการเกิด
    • @ การแต่งงาน @ การบวช ฯลฯ
  • ภูมิปัญญาไทยในการจารกฎหมายบ้านเมือง
    • “ พ่อกูตาย ยังพี่กู กูพร่ำบำเรอแก่พี่กู ดั่งบำเรอแก่พ่อกู พี่กูตายจึงได้เมืองแก่กูทั้งกลม”
    • สิทธิการสืบราชสมบัติ
    • “ เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ค้าม้าค้า ใครจักใคร่ค้าเงือนค้าทองค้า ใครจักมักเล่นเล่นใครจักมักหัวหัว”
    • เสรีภาพของประชาชน
  • ภูมิปัญญาไทยในเรื่องสดับภาษาธรรม มองในแง่ดี เขามีส่วนเลวบ้างช่างหัวเขา จงเลือกเอาส่วนที่ดีเขามีอยู่ เป็นประโยชน์โลกบ้างยังน่าดู ส่วนที่ชั่วอย่าไปรู้ของเขาเลย จะหาคนที่มีดีเพียงส่วนเดียว อย่ามัวเที่ยวค้นหาสหายเอ๋ย เหมือนเที่ยวค้นหาหนวดเต่าตายเปล่าเลย ฝึกให้เคยมองแต่ดีมีคุณจริง พุทธทาสภิกขุ
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณกรรมท้องถิ่น
    • ภูมิปัญญาไทยในนิทานท้องถิ่น
    • ภูมิปัญญาไทยในบทเพลงสำหรับเด็ก
      • เพลงกล่อมเด็ก
      • เพลงร้องเล่นของเด็ก
      • เพลงประกอบการละเล่นของเด็ก
    • ปริศนาคำทาย
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร
    • วรรณศิลป์ หมายถึง ศิลปะในการเลือกใช้ถ้อยคำให้มีเสียงที่ไพเราะ กระทบใจผู้อ่านหรือผู้ฟัง มีถ้อยคำที่มีความหมายและหลากคำ กวีสอดแทรกความคิด ความเชื่อของกวีและของคนในสังคมได้อย่างกลมกลืนเหมาะสม
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๑ . ความสามารถในการเรียงถ้อยคำให้เกิดเสียงเสนาะ “ จะหักอื่นขืนหักก็จักได้ หักอาลัยนี้ไม่หลุดสุดจะหัก สารพัดตัดขาดประหลาดนัก แต่ตัดรักนี้ไม่ขาดประหลาดใจ” นิราศอิเหนา
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๒ . ใช้คำเหมาะให้ผู้อ่านเห็นภาพเด่น กะลิงกะลางนางนวลนอนเรียง พญาลอคลอเคียง แอ่นเอี้ยงอีโก้งโทงเทง ค้อนทองเสียงร้องป๋องเป๋ง เพลินฟังวังเวง อีเก้งเริงร้องลองเชิง กาพย์พระไชยสุริยา
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๓ . เปรียบเทียบให้ภาพในจิตแจ่มชัดเจน ชมแขคิดใช่หน้า นวลนาง เตือนตำหนิวงกลาง ต่ายแต้ม พิมพ์พักตร์แม่เพ็ญปราง จักเปรียบใดนา ขำกว่าแขไขแย้ม ยิ่งยิ้มอัปสร นิราศนรินทร์
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๔ . กระทบอารมณ์ที่ซ่อนเร้นสะเทือนใจ อุรารานร้าวแยก ยลสยบ เอนพระองค์ลงทบ ท่าวดิ้น เหนือคอคชซอนซบ สังเวช วายชีวาตม์สุดสิ้น สู่ฟ้าเสวยสวรรค์ ลิลิตตะเลงพ่าย
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๕ . แทรกคำสอนในเนื้อหาน่าติดตาม ไปบ้านท่านอย่านั่งนาน การเรือนตนเร่งคิด เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า ได้หน้าอย่าลืมหลัง สุภาษิตพระร่วง
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๖ . ปลูกสำนึกดีงามตามสมัย นโมจะข้าไหว้ วรไตรรตนา พ่อแม่แลครูบา ทุกเทวาในราศี ปฐม ก กา
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๗ . สะท้อนให้เห็นภาพสังคม วิถีชีวิต ความคิด ความเชื่อของคนในสังคมไทย อยู่มาปีระกาสัปตศก ทายกในเมืองสุพรรณนั่น ถึงเดือนสิบจวนสารทยังขาดวัน คิดกันจะมีเทศน์ด้วยศรัทธา พระมหาชาติทั้งสิบสามกัณฑ์ วัดป่าเลย์ไลย์นั้นวันพระหน้า ตาปะขาวเฒ่าแก่แซ่กันมา พร้อมนั่งปรึกษาที่วัดนั้น ขุนช้างขุนแผน
  • ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร ๘ . ให้ความรู้ฝากฝีปากไว้ในแผ่นดิน กวีจะแสดงภูมิปัญญาด้านความรู้ความสามารถอย่างเต็มที่ เพื่อแสดงฝีปาก ฝากฝีมือในเชิงวรรณศิลป์ให้ผู้อ่านติดใจ จดจำ ซาบซึ้ง กรมหมื่น นุชิตเชื้อ กวีวร ชิโนรส มิ่งมหิศร เสกให้ ศรีสุคต พจนสุนทร เถลิงลักษณ์นี้นา ขัตติยวงศ์ ผจงโอษฐ์ไว้ สืบหล้าอย่าสูญ
  • ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร
    • ภาษิต หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านาน มีความหมายเป็นคติสอนใจ เตือนใจให้คิด ให้ทำในสิ่งที่ถูกที่ควร
    • ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ( พุทธภาษิต )
    • ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน ( พุทธภาษิต )
    • ปลูกไมตรีอย่ารู้ร้าง สร้างกุศลอย่ารู้โรย ( สุภาษิตพระร่วง )
  • ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร
    • สำนวน หมายถึง กลุ่มคำที่เรียบเรียงขึ้นด้วยถ้อยคำที่ใช้ชั้นเชิงทางภาษา มีความไพเราะสละสลวย บางครั้งใช้เป็นการสื่อสารความหมายเพื่อเปรียบเปรยอย่างลึกซึ้ง มักใช้คู่กับ โวหาร
    • - เกลือเป็นหนอน
    • - จับปลาสองมือ
    • - น้ำท่วมปาก
  • ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร
    • คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำที่กล่าวขึ้นลอยๆ เป็นกลางๆ แต่มีความหมายเป็นคติให้ข้อคิดหรืออาจจะเป็นการกล่าวติ ชม หรือแสดงความคิดเห็นต่อสิ่งต่างๆ ในเชิงของการเปรียบเทียบ
    • - ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง
    • - หนีเสือปะจระเข้
    • - ชี้โพรงให้กระรอก
  • ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร
    • คำอุปมาอุปไมย หมายถึง ถ้อยคำที่กล่าวในทำนองเปรียบเทียบให้เห็นจริงเพื่อให้เกิดความเข้าใจชัดเจน และมีความสละสลวยน่าฟัง ซึ่งถือว่าเป็นสำนวนไทยอย่างหนึ่ง
    • - ง่ายเหมือนปอกกล้วยเข้าปาก
    • - กรอบเป็นข้าวเกรียบ
    • - งงเป็นไก่ตาแตก
  • ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร
    • คำคม คือ คำพูดที่เรียบเรียงไว้เป็นอย่างดี เป็นคติหรือให้ข้อคิดที่เป็นความจริง แล้วเป็นคำพูดที่สะกิดใจ ฟังติดหู หรือมีลักษณะเป็นคำขวัญ
    • - สตรีคือศัตรู ศัตรูคือยาชูกำลัง
    • - ถ้าคิดจะรักจงลืมคำว่าเสียใจ
    • - โกรธคือโง่ โมโหคือบ้า
  • ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร
    • ที่มาของสำนวนไทย
    • เกิดจากธรรมชาติทั่วๆ ไป
    • เกิดจากการกระทำของคนเรา
    • เกิดจากความประพฤติของคนทั้งในด้านดีและไม่ดี
    • เกิดจากศาสนา
  • ภูมิปัญญาไทยในภาษิตภาษาสื่อสาร
    • ที่มาของสำนวนไทย
    • เกิดจากแบบแผนประเพณีและความเชื่อ
    • เกิดจากนิทาน ตำนาน หรือพงศาวดาร
    • เกิดจากการละเล่น หรือการกีฬา
    • เกิดจากอวัยวะของคนหรือสัตว์
  • ภูมิปัญญาไทยในเพลงพื้นบ้านของไทย
    • เพลงพื้นบ้าน หมายถึง เพลงที่ชาวบ้านแต่งและขับร้องกันเฉพาะถิ่น มักจะร้องหรือรำในงานเทศกาลรื่นเริงต่างๆ เพื่อความสนุกสนาน
  • ภูมิปัญญาไทยในเพลงพื้นบ้านของไทย
    • ลักษณะของเพลงพื้นบ้าน
    • มีความเรียบง่ายในการใช้ถ้อยคำ
    • เน้นความสนุกสนาน
    • นิยมใช้กลอนหัวเดียว มีบทร้องเล่นดังนี้ บทไหว้ครู บทเกริ่นหรือบทปลอบ บทประ บทผูกรัก บทชิงชู้ บทจากหรือบทลา
  • ภูมิปัญญาไทยในเพลงพื้นบ้านของไทย
    • ประเภทของเพลงพื้นบ้าน
    • เพลงพื้นบ้านภาคเหนือ
    • เพลงพื้นบ้านภาคอีสาน
    • เพลงพื้นบ้านภาคกลาง
    • เพลงพื้นบ้านภาคใต้
  • ภูมิปัญญาไทยในเพลงพื้นบ้านของไทย
    • การสมานสามัคคีมีไมตรีต่อกัน
    • การสร้างความรื่นเริงบันเทิงใจ
    • การแสดงปฏิภาณไหวพริบอย่างมีชั้นเชิง
    • การชี้แนะควบคุมสังคม
  • ภูมิปัญญาไทยในเพลงพื้นบ้านของไทย
    • การแสดงให้เห็นถึงชีวิตไทยในชนบท
    • การแสดงให้เห็นคุณค่าทางวรรณกรรม
    • การสืบสานวัฒนธรรม
  • ภูมิปัญญาไทยในการใช้คำราชาศัพท์ คำราชาศัพท์ มาจาก ราชา + ศัพท์ หมายถึง คำเฉพาะที่ใช้สำหรับพระเจ้าแผ่นดินและ เจ้านายปัจจุบัน หมายรวมไปถึงคำที่ใช้กับพระภิกษุสงฆ์ ข้าราชการและสุภาพชนด้วย
  • ที่มาของคำราชาศัพท์
    • จากภาษาบาลี เช่น โอรส นัดดา อัยกา
    • จากภาษาสันสกฤต เช่น พระบรมศพ
    • พระฉายาลักษณ์ พงศาวดาร
    • ๓ . จากภาษาเขมร เช่น บรรทม พระราชดำริ
    • เสด็จพระราชดำเนิน ทรงพระสรวล
  • ที่มาของคำราชาศัพท์
    • ๔ . คำไทยแท้ที่เป็นคำราชาศัพท์
    • - เติม ทรง หน้าคำ เช่น ทรงวิ่ง ทรงมีไข้ ฯลฯ
    • - เติม หลวง ท้ายคำ เช่น ลูกหลวง เรือหลวง ฯลฯ
    • เติม พระ หน้าคำ เช่น พระอู่ พระที่ พระแท่น ฯลฯ
    • เติม ต้น ท้ายคำ เช่น ช้างต้น ม้าต้น เรือนต้น ฯลฯ
  • สวัสดีค่ะ