nr.7 | 2006
NICTIZ
NATIONAAL ICT INSTITUUT IN DE ZORG
signaal
Patiëntvertrouwen
Lange tijd stonden de ontwikkelingen
op het gebied van landelijke elektroni-
sche communicatie op een laag pitje
vanwege het big brother syndroom.
Inmiddels is gebleken dat met het
voortschrijden van de techniek op een
veilige manier elektronische communi-
catie gerealiseerd kan worden; met uit-
stekende waarborgen voor de privacy,
zoals we dat als burgers wensen.
D e bestaande wetgeving in Nederland
beschermt de privacy van burgers al
adequaat, maar voor landelijke elektroni-
sche communicatie is bovendien nog aan-
vullende wetgeving gemaakt waaronder
de wet op het burgerservicenummer (BSN).
‘Nog beter voor het vertrouwen is dat bur-
gers zelf in de gaten kunnen houden of er
correct met hun gegevens wordt omge-
gaan,’ zegt NICTIZ-directeur Gert-Jan van
Boven. ‘In internationaal verband is gecon-
stateerd dat de wetenschap dat patiënten
kunnen zien wat zorgverleners doen de
meest effectieve methode tegen misbruik
van inzage biedt. De uitwisseling van
informatie via papier is weinig transparant
Prins van Oranje en ook in het huidige elektronische ver-
keer is de berichtenstroom voor burgers
niet goed te volgen. De patiënt kan bij de
bezoekt Erasmus MC arts wel een kopie of papieren uitdraai
opvragen van zijn dossier, maar niet pre-
cies volgen wie wanneer welke gegevens
over hem heeft ingezien.’
‘Met de komst van het landelijk schakel-
Tijdens een werkbezoek aan het Erasmus MC van ECP.NL stond centraal welke punt in de zorg wordt het voor een
voordelen de patiënt kan hebben bij integratie van ICT-toepassingen in de zorg. patiënt wel mogelijk informatie te volgen
ZIE PAGINA 4 die zorginstellingen en zorgverleners over
hem uitwisselen,’ vervolgt Van Boven. Alle
EN VERDER… informatie die zorgverleners over de
grens van hun organisatie uitwisselen,
Meer aandacht ICT in de zorg 3 Vijf vragen aan Bert Reijners 3 wordt via het landelijk schakelpunt gelogd
Digitaal ritformulier in Limburg Noord 6 Kwaliteitsslag voor
diabeteszorg 7 Column Fatma Koser Kaya 8 lees verder op pagina 2

Digitaal ritformulier in Limburg Noord
reportage Diabeteszorggroep Etten-Leur e.o. is één van de tien zorg-
‘Het DRF is van waarde voor groepen die deelnemen aan het ZonMw-programma diabetes-
ketenzorg. De regionale Stichting Huisartsen Laboratorium
(SHL) heeft samen met een dertigtal huisartsen en met steun
de hele keten van acute zorg’
van de zorgverzekeraars het initiatief genomen.
Kwaliteitsslag voor diabeteszorg
Op het symposium Ambulancezorg Nederland op 26 oktober in Apeldoorn wordt de tweede versie van
H
het digitale ritformulier (DRF) gepresenteerd waarmee iedere ambulance in de regio Limburg Noord et huisartsenlaboratorium roept patiënten vier keer per jaar
zal worden uitgerust. ‘Hiermee kunnen we de communicatie in de acute zorg aanzienlijk verbeteren,’ op en verwijst vervolgens naar de huisartsenpraktijk voor
zegt RAV-directeur Lucien Engelen. controles door huisartsen of praktijkondersteuners. Alle
afspraken zijn gebaseerd op de NHG-standaard en patiëntengege-
vens worden vastgelegd in het eigen informatiesysteem van de
huisarts. ‘Voor de praktijkondersteuning zie ik in de toekomst een
prominentere rol in de begeleiding rondom de patiënt en het sti-
T
wintig jaar geleden waren er circa ambulanceverpleegkundige de artsen in het van belang te beschikken over syste- muleren en in de hand houden van de samenwerking met andere
280 ambulancediensten. Anno 2006 het ziekenhuis tijdens de rit al kan informe- men die ze op de weg en in weer en wind disciplines,’ zegt Franca van Nunen, projectcoördinator voor diabe-
zijn er nog maar circa 35 en per 1 ren over de verwondingen. Het ambulance- kunnen gebruiken. Het aanpassen van de teszorggroepen en hoofd praktijkondersteuning van de SHL Breda.
januari 2007 zal naar verwachting dit aan- personeel krijgt vervolgens graag nog feed- systemen gebeurt volgens de richtlijnen ‘Dat huisartsen in grotere groepen intensief gaan samenwerken en
tal volgens de nieuwe wet Ambulancezorg back van het ziekenhuis of de diagnose die van NICTIZ. Engelen: ‘We implementeren hun kwaliteit aantoonbaar maken voor zorgverzekeraars en andere
gereduceerd zijn tot 25. In de provincie ze stelden, klopte. De eerste versie van ons alles via “koninklijke” weg. Alleen het inlog- betrokkenen is een goede ontwikkeling. Daarmee maken we een
Limburg is het aantal diensten geredu- DRF voldeed niet helemaal omdat men de gen met de UZI-pas, het elektronische kwaliteitsslag.’
ceerd van acht naar twee. ‘Die schaalver- koppeling niet tot stand wist te brengen. zorgverlenerspaspoort, zal voor het ambu- Wel is het ZonMw-programma volgens Van Nunen een ambitieus
groting is nodig en efficiënt ,’ zegt Lucien Nu we de samenwerking met een voorna- lancepersoneel lastig zijn. Ze beschikken traject, waarbij de zorggroep naast de subsidie van een ton zelf ook
Engelen, algemeen directeur van de me leverancier van huisartsinformatiesys- onderweg bijvoorbeeld niet over het beno- flink zal moeten investeren in mankracht en middelen om in 2008
Regionale Ambulance Voorziening (RAV) temen hebben gezocht, gaat alles bijna als digde “stopcontact” voor de kaartlezer van het gewenste resultaat te bereiken.
Limburg Noord. vanzelf. We hebben vrijwel dezelfde infor- de UZI-pas. Daarvoor moeten we gezamen-
‘We kunnen de taken nu makkelijker verde- matiebehoefte zo blijkt.’ lijk nog naar een goede oplossing zoeken, ervaringen delen
len. Terwijl een andere regio bijvoorbeeld Een extra “gimmick” van het digitale rit- dat loopt.’ Hetzelfde geldt ook voor de Bij de diabeteszorg voor de betrokken patiënten zijn een kleine der-
verbeteringen initieert in personeelsma- formulier is dat op de plaats van het onge- huisarts die een thuisvisite aflegt. tig huisartsen betrokken, twee ziekenhuizen in Roosendaal en
nagement, nemen wij in Limburg Noord val het ambulancepersoneel een foto van Breda, diverse thuiszorgorganisaties, vrijgevestigde diëtisten en
onder andere het voortouw in de ontwik- het ongeval kan sturen naar de spoed- regiogrenzen podotherapeuten. Het is een tamelijk complexe omgeving, waarbij
keling van een digitaal ritformulier.’ eisende hulp van het ziekenhuis, zodat zij Het volgen van de landelijke richtlijnen is de verschillende partijen nog niet allemaal verenigd zijn in project-
kunnen zien hoe erg bijvoorbeeld bij een volgens Engelen van belang om veilige groepen, maar op afroep bij het project betrokken zijn, aldus Van
epilepsiepatiënten botsing de auto in elkaar zat, nog voordat communicatie te kunnen garanderen, Nunen: ‘Een succesfactor voor dit project is dat we een goed draai-
‘Het digitaal ritformulier is van waarde de ambulance bij het ziekenhuis arriveert. maar ook om te garanderen dat het project ende diabetesdienst hebben met dertigduizend patiënten. Deze
voor de hele keten van acute zorg,’ ver- De spoedeisende hulp kan op die manier de over de regiogrenzen heen zijn waarde zal dienst heeft een database met de laboratoriumwaarden van alle
volgt Engelen. ‘Daarvoor bereiden we in de ernst van de situatie beter inschatten en hebben. Via de landelijke stuurgroep ICT en patiënten Lastig is echter dat we voor evaluatie van het ZonMw-
regio een koppeling voor tussen de syste- bijvoorbeeld al gelijk een OK-team klaar- acute zorg waarvan NICTIZ voorzitter is, traject veel nieuwe gegevens moeten rapporteren aan het RIVM die
men van huisartsen, ambulancezorg en zetten. Een andere wens is om ECG’s digi- vindt afstemming met alle betrokken par- we nu nog niet in een centrale database registreren. Het filteren van
ziekenhuizen. Epilepsiepatiënten in de taal te kunnen opslaan. Uit controle van de tijen uit de keten plaats. ‘Over vijf jaar is de deze gegevens uit de HIS-systemen vergt nog veel oefening.’
Lucien Engelen regio hebben onlangs in een brief aange- Inspectie voor de Gezondheidszorg blijkt communicatie in de hele keten van acute De gegevens voor het RIVM zijn ook het startpunt voor de ontwik-
geven dat ze bij een aanval niet gereani- namelijk dat bij het uitwisselen van ECG’s zorg - huisarts, ziekenhuis en ambulance - keling van een landelijk elektronisch diabetesdossier: de verzame-
‘We implementeren alles via meerd willen worden, omdat de aanval per fax het faxapparaat soms het formaat naadloos landelijk geïntegreerd,’ zo meent ling elektronische informatie die in het kader van de patiëntenzorg
“koninklijke” weg’ vanzelf overgaat. Het is prettig als huis- van de ECG aanpast, waardoor een verte- Engelen. ‘We zijn goed op weg. In Limburg uitgewisseld dient te worden tussen zorgverleners en de patiënt
artsen belangrijke informatie opnemen in kend beeld ontstaat. Noord hebben we met steun van zorgver- zelf. NICTIZ zal de technische specificaties voor dit dossier samen
het patiëntendossier en een verpleegkun- zekeraars, provincie en het ministerie van met betrokken partijen in een parallel project realiseren.
dige in de ambulance deze informatie ook koninklijke weg VWS het digitale ritformulier kunnen reali- ‘De ontwikkeling van landelijke standaarden is hartstikke goed. Wel
kan inzien, zoals een verklaring van een Om onderling digitaal informatie te kun- seren. En Ambulancezorg Nederland heeft kan het soms lastig zijn om op de troepen vooruit te lopen.
epilepsie-patient die niet gereanimeerd nen uitwisselen, zijn aanpassingen nodig de ontwikkeling van een landelijke stan- Anderzijds heb je regionale ervaringen nodig om tot goede landelij-
wil worden. in de systemen van de ketenpartners. In daard voor de hele ambulancesector in ke oplossingen te komen,’ zegt Van Nunen. ‘Ik hoop dat er een
Andersom is het voor de huisarts prettig Limburg Noord is het voordeel dat alle 130 gang gezet. De kunst is om niet af te wach- intensievere ervaringenuitwisseling tussen de regio’s komt. Wij
als hij een retourbericht ontvangt van het huisartsen op één huisartsenpost zijn aan- ten, maar gewoon te beginnen en proble- staan te popelen om onze ervaringen te delen met anderen en van
ambulancepersoneel over de behandeling gesloten. Daarnaast hebben de drie zieken- men gaandeweg op te lossen,’ aldus hun ervaringen te leren.’
van de patiënt ter plaatse. En bij een onge- huizen in Roermond, Weert en Venlo Engelen tot besluit.
val waarbij de patiënt naar het ziekenhuis dezelfde ziekenhuisinformatiesysteem- Zie voor meer informatie www.zonmw.nl en www.nictiz.nl
wordt overgebracht, is het handig als de leverancier. Voor het ambulanceteam is
6 Signaal nr.7 | 2006 nr.7 | 2006 Signaal 7