Eld Krant
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Eld Krant

on

  • 1,430 views

Leren doorgeven

Leren doorgeven

Statistics

Views

Total Views
1,430
Views on SlideShare
1,422
Embed Views
8

Actions

Likes
0
Downloads
3
Comments
0

3 Embeds 8

http://www.linkedin.com 4
http://www.lmodules.com 3
https://www.linkedin.com 1

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Eld Krant Eld Krant Document Transcript

  • Informatieblad over het ELD Jaargang 3 | nummer 2 | september 2009 Leren Lerendoorgeven Samen de begeleiding van leren verbeteren Wennen Cito vindt bondgenoot voor uniforme overdracht leerprestaties ELD als vliegwiel aan nieuwe dingen We gebruiken allemaal gsm, e-mail, internet en gps. Over uitwisseling van gegevens zijn we kritisch. Dat blijkt in elk geval uit geluiden Cito is toonaangevend op het gebied van toetsontwikkeling en exa- uniformering en standaardisering neemt over het Elektronisch Patiëntendossier (EPD). op alle fronten toe.’ minering. Het bedrijf ziet het ELD als een vliegwiel voor uniforme We willen weten wie wat krijgt, logisch. Wanneer u te maken heeft gehad met ziekte, overdracht van toetsgegevens. Een gesprek met Jan Wiegers, lid Waarom is uniformering en standaardisering zo ziekenhuisopnames en controles, dan heeft belangrijk? Raad van Bestuur, en Marleen van der Lubbe, manager leerling- en u waarschijnlijk vaak Marleen van der Lubbe: ‘De kernopdracht moeten vertellen wie onderwijsvolgsysteem. ‘Het ELD kan scholen helpen om eenduidige van Cito is het toetsen en volgen van leer- u bent, wat u heeft lingen. Juist op het breukvlak van school- informatie over individuele leerprestaties uit te wisselen.’ en welke medische typen – bij de overgang po-vo, vo-mbo, handelingen er zijn havo-hbo – is het van belang om leerling- verricht. En weer Hoe kijkt Cito aan tegen het fenomeen ELD? een eenduidige manier doen, zodat de ont- informatie eenduidig over te dragen. Dat wordt het formu- Jan Wiegers: ‘Cito is specialist in het meten vangende scholen de informatie niet alleen gebeurt nu nog niet altijd. De informatie lier ingevuld, soms van leerprestaties. Dat doen we via allerlei goed begrijpen, maar deze ook admini- die beschikbaar is via de huidige leerling- gewoon met een pen. toetsen en examens, variërend van de stratief goed kunnen verwerken. We willen administratiesystemen is divers. Er zijn Wordt dat later dan Eindtoets Basisonderwijs en de Centrale het ook op een gestandaardiseerde manier verschillende systemen, ieder met hun wel ingeklopt? Of juist niet? Het Programma examens vo tot periodieke peilingen van doen, zodat ontvangende scholen de infor- eigen ‘dialect’. Bijvoorbeeld, scholen voor ELD volgt met veel belangstelling de invoe- het onderwijsniveau in het basisonderwijs matie over leerprestaties ook weer gemak- voortgezet onderwijs weten lang niet altijd ring en uitspraken over het EPD. Kritiek en en internationaal vergelijkend onderzoek kelijk kunnen gebruiken richting andere hoe ze de gegevens van de aanleverende aandacht voor de kwetsbare punten is goed, naar het niveau van 15-jarige leerlingen. partijen, bijvoorbeeld vervolgscholen. De basisschool moeten interpreteren.’ die moeten we zo goed mogelijk oplossen. Ook verzorgen we diagnostische toetsen ambities van het ELD en Cito lopen paral- Jan Wiegers: ‘Ik ben sinds 2001 verbonden Tegelijkertijd is het belangrijk om de voor- en rapportages op het gebied van taal en lel als het gaat om eenduidige informatie aan Cito. Voor die tijd werkte ik bij scho- delen te zien. Daarom moet het Programma rekenen. Onze kernopdracht is het toet- over individuele leerprestaties. Daarin lengemeenschap Singelland in Drachten. ELD uitleggen waarom we het ELD ontwik- sen, testen en volgen van leerlingen. Bij vinden we elkaar. Met het ELD dient zich Daar heb ik aan den lijve ondervonden hoe kelen en waarvoor het bedoeld is. Niet meer het uitvoeren van die opdracht genereert een digitaal platform aan voor gestandaar- moeilijk en vooral ook hoe bewerkelijk en niet minder: gewaarborgde leergegevens Cito zeer veel data. Allemaal leerlinggege- diseerde distributie en uitwisseling van het was om leerlinginformatie van andere digitaal doorgeven, wanneer een leerling vens die we willen en moeten overdragen, leerlinginformatie. Tegelijkertijd hoop en scholen goed te interpreteren. Gevolg van de ene naar de andere onderwijsinstel- met name naar de scholen waar de toetsen denk ik dat de introductie van het ELD als ling gaat. Op die manier beschikt de nieuwe hebben plaatsgevonden. Dat willen we op vliegwiel gaat fungeren: de noodzaak van Lees verder op pagina 2 > onderwijsinstelling over relevante gegevens om de leerling/student direct bij binnenkomst goed te begeleiden en te plaatsen in het Marleen van juiste programma. Het zijn gegevens die de der Lubbe en doorlopende leerlijn ondersteunen. Op www. Jan Wiegers lerendoorgeven.nl kan iedereen informatie ophalen en vragen stellen. Is het veilig? Wat wordt er doorgegeven? Kan ik als ouder/ student zien wat er doorgegeven wordt? Kan ik meedenken? Het ELD-team geeft de antwoorden en plaatst die op de site. Vanaf 4 november kunnen gebruikers met de eerste versie van het ELD aan de slag, want op die dag geven we het startschot voor de uitrol: Klaar Over. Ik hoop dat u hier bij bent. Dankzij de inbreng van velen uit het gehele onder- wijsveld is de standaard een feit. En kunnen we door het gebruik van de gegevens die we binnenkrijgen leren wat het doorgeven en ontvangen van gegevens betekent. Over enige tijd is het ELD net zo vanzelfsprekend als het gebruik van e-mail. We kennen de ‘gevoeligheden’, maar waarderen de voorde- len. U bent die early-adapter! Lieneke Jongeling directeur Programma ELD voorzitter Stuurgroep ELD
  • 2 > Vervolg van pagina 1 Nieuws is dat veel scholen in zowel voortgezet Recente publicaties onderwijs als beroepsonderwijs vaak Jan Wiegers, lid Raad van Bestuur Cito: besluiten om de intake dan maar helemaal • Release documentatie ELD versie 1.1 opnieuw te doen. De nieuwe leerling wordt ‘Ik hoop en denk dat de introductie van het ELD (april 2009) als een soort tabula rasa opnieuw bekeken Een release is een publicatie van een vaste als vliegwiel gaat fungeren: de noodzaak van en opnieuw ingeschat. Doodzonde, want verzameling ELD-producten waarin wijzi- steeds blijkt weer dat leerlingen geregeld uniformering en standaardisering neemt op gingen zijn doorgevoerd. verkeerde keuzes maken, zowel qua vak- alle fronten toe.’ ken als qua studierichting. Een deel van • Op 9 juni haalde het ELD de voorpagina die keuzes had voorkomen kunnen worden van de Volkskrant in een artikel over het als de school bruikbare informatie had verschuiven van de Cito-toets. PO-Raad, gehad over de eerdere schoolloopbaan van VO-raad, AVS en Cito hebben afspraken de leerling in kwestie. Als het Programma gemaakt over de inzet van het ELD. ELD erin slaagt om een heldere standaard te ontwikkelen, met een door iedereen begrepen overdrachtstaal, kunnen we ons- zelf in het onderwijs een hoop werk bespa- ren. Dat probleem zullen we hoe dan ook ren. Ook zullen we verkeerde adviezen en moeten oplossen. Scholen zijn op termijn keuzes vaker kunnen voorkomen.’ verantwoordelijk voor het aanleveren van relevante data in het elektronisch leerlin- Als het gaat om digitale gegevensuitwisseling: gendossier. Dan zullen hun eigen registra- wat zijn voor jullie op dit moment de grootste tiesystemen daar wel op ingericht moeten obstakels? zijn. Op dat onderdeel is dus nog wel wat Marleen van der Lubbe: ‘Wij verrichten werk te doen.’ als Cito op grote schaal toelatings- en doorstroomonderzoek. Onze toetsgege- Scholen kunnen in de beginfase van het gebruik vens willen we uiteraard als het even kan van het ELD ook deeldossiers invoeren en uitwis- digitaal overdragen aan de school in kwes- selen. Scholen die bijvoorbeeld hun leerling- en ELD-conferentie op 4 november Klaar Over! tie. Dat kan rechtstreeks via onze eigen toetsresultaten nog niet digitaal kunnen uitwis- programma’s, bijvoorbeeld via het DOD in selen, hoeven dit dan ook nog niet te doen. Zien ons Computerprogramma LOVS. Maar we jullie nog andere obstakels? proberen nu ook afspraken te maken met Jan Wiegers: ‘We moeten in het onder- de leveranciers van administratiesystemen wijs denk ik met z’n allen nog wennen over de manier waarop Cito leerling- en aan digitale uitwisseling van gegevens. Op 4 november geeft het Programma ELD tijdens toetsresultaten digitaal met hen kan uit- Scholen vinden digitale uitwisseling een de conferentie Klaar Over het startsein voor de wisselen. De zogenaamde DULT-uitwisse- wat moeilijk thema. Daarbij komt dat niet ling: digitale uitwisseling van leerling- en iedere scholengemeenschap hier organisa- invoering van het Elektronisch Leerdossier. Harry toetsresultaten. Wellicht hebben niet alle torisch al helemaal goed voor is ingericht. Starren is dagvoorzitter, keynote-speaker is Tijs registratiesystemen, en dan met name de Ook zijn er veel discussies over privacy. En kleinere, voldoende geld en ontwikkelca- dat terwijl juist langs digitale weg privacy- Goldschmidt. Centrale vraag tijdens deze conferen- paciteit om dit soort interfaces te realise- waarborgen kunnen worden ingebouwd.’ tie: waarom komt er een ELD? Het Programma ELD concentreerde zich doorlopende leerlijnen van ‘onze’ kinde- de afgelopen jaren op het hoe en wat van ren. Cito in het kort het Elektronisch Leerdossier. Nu is het Harry Starren is dagvoorzitter op 4 novem- tijd voor de daadwerkelijke invoering. ber. Starren is directeur van De Baak, het Cito is vooral bekend vanwege haar producten en diensten voor het De aftrap daarvoor vindt plaats tijdens managementcentrum van VNO-NCW. onderwijs. Cito maakt voor het onderwijs diverse toetsen en examens, een conferentie in de Nieuwe Kerk in Den Bioloog en schrijver Tijs Goldschmidt is ontwikkelt volgsystemen en doet onderzoek naar prestatieniveaus. Haag. De eerste fase van de ontwikkeling keynote-speaker. Goldschmidt is onder Verder traint Cito leerkrachten en begeleidt Cito hen in het gebruik van is Klaar Over, de toepasselijke naam van de meer bekend van Darwins Hofvijver, het toetsen en evaluatie-instrumenten. Cito is ook buiten het onderwijs conferentie. boek dat hij in 1994 uitbracht en dat geno- actief. Voor bedrijven, overheden en instellingen in binnen- en buiten- Het ELD gaat zich waarmaken. In 2009 mineerd werd voor de AKO-literatuurprijs. land is Cito de expert in het objectief meten van kwaliteit en competen- bereidt het project zich daar op voor. Er Op 4 november is er uiteraard ruimte voor ties. Het bedrijf ontwikkelt competentieprofielen en instrumenten om wordt hard gewerkt aan het formaliseren leveranciers en scholen die startklaar zijn deze competenties te beoordelen. Cito is specialist in het maken van exa- van de status en het inrichten van het voor het ELD. Daarnaast is er voldoende mens én het verzorgen van de complete organisatie hiervan. Daarnaast beheer. De communicatie spitst zich toe op gelegenheid om ervaringen te delen en verzorgt Cito ook professionele certificeringstrajecten. Als expert op het het waarom van het ELD. De invoering kan informatie uit te wisselen. terrein van het Nederlandse examen- en onderwijssysteem ondersteunt alleen slagen als iedereen weet waarom het het bedrijf onderwijsvernieuwingsprojecten in de gehele wereld. Van- ELD er is. Een boodschap die bij bezoekers Wilt u zich aanmelden voor de conferen- wege de stijgende internationale belangstelling voor de producten heeft van de conferentie over het algemeen wel tie? Ga dan naar www.lerendoorgeven.nl/ Cito ook vestigingen in Duitsland, Turkije en de Verenigde Staten. Cito bekend is, maar die we op 4 november nog KlaarOver. Hier vindt u ook meer informa- heeft ongeveer 500 medewerkers in dienst. een keer willen benadrukken. Het gaat tie over de sprekers en het programma. om het leren doorgeven, bijdragen aan de
  • 3 Welke associatie hebben ouders en leerlingen bij het ELD? En wat vinden ze – na een heldere uitleg – van het doorgeven van leergegevens? Lerendoorgeven | ELD ging in gesprek met leerlingen én hun ouders. ‘Handig, zo’n ELD’ Maud Lamers (18) zit op het ROC in Nijmegen. Daar volgt ze op Tessa en Truus niveau 3 de opleiding tot pedagogisch werker kinderopvang. Ze weet precies wat ze wil: werken op een kinderdagverblijf om uiteindelijk haar eigen bedrijf te starten. ‘In het buitenland!’ Hoe doorlopend is de leerlijn van Maud? En wat vinden Maud en haar vader René van het doorgeven van leerling-gegevens? Wat herinneren jullie je nog van de overgang van matie bij de overgang van basisschool naar vo, de basisschool naar het voortgezet onderwijs? van vo naar mbo/hbo enzovoort. René: ‘Dat liep eigenlijk wel goed, maar we René: ‘Volgens mij is het heel handig voor moesten erg ons best doen om de basis- de school. Dat scheelt veel administratie en school ervan te overtuigen dat vmbo-t voor archiefruimte.’ Maud haalbaar was. Ondanks haar ‘reken- Maud: ‘Maar is het dan wel goed bevei- probleem’. Uit het leerlingvolgsysteem ligd? Dat is echt een voorwaarde. En kan ik bleek dat ze een gemiddelde leerling was. het dan uitprinten en meenemen naar het Niets bijzonders eigenlijk. Precies zoals buitenland? Dat zou een groot voordeel Na de zomer gaat Tessa Ravestein (12) naar de havo. Het afscheid wij dachten heeft ze vmbo-t gehaald. Met zijn: heb ik al mijn cijfers en uitslagen bij van de basisschool heeft indruk gemaakt. En de overgang naar extra aandacht voor rekenen.’ elkaar.’ Maud: ‘Vervolgens heb ik me op het René: ‘Maar ouders en leerlingen moe- een nieuwe school is spannend. Maar wat merken Tessa en haar voortgezet onderwijs ingeschreven. Dat ten bij inschrijven toch nog steeds alles moeder Truus van het doorgeven van leergegevens? En wat vin- gebeurde overigens gewoon op de ouder- invullen. Ik zie niet direct voordelen voor wetse manier: met pen en papier. Ik heb gemiddelde leerlingen. Met Maud gaat den ze hier nu eigenlijk van? verder geen intakegesprek meer gehad. het gewoon goed. En dat geldt voor de Op mijn nieuwe school hadden ze mijn meeste kinderen. Voor de onderste tien Hoe is de overgang van de basisschool naar het patiënten kent van de wieg tot het graf. Ik dossier, want ze wisten dat het rekenen en bovenste tien procent heeft het zeker voortgezet onderwijs tot nu toe verlopen? kan me voorstellen dat het ELD een soort niet zo lekker liep. Ik kreeg meteen extra toegevoegde waarde.’ Tessa: ‘Ik heb een brief van school gekre- volgsysteem is van groep 1 tot je klaar bent lessen. Dat pakte heel goed uit. Ik zit nu gen, waarin ik moest invullen naar welke met je studie.’ in het eerste jaar van het mbo, waar ik mij Wat zou er wel of juist niet in moeten staan? school ik wilde. Daarop moest ik bijvoor- Tessa: ‘Het lijkt mij erg handig.’ overigens wel digitaal heb aangemeld.’ Maud: ‘De examenlijst moet er zeker in, beeld ook invullen waar ik woonde. De Truus: ‘Ik heb zelf weinig moeite met het maar persoonlijke gegevens juist niet.’ brief moest ik vervolgens inleveren bij de digitaal doorgeven van leergegevens. Maar Waar denken jullie aan bij het digitaal doorge- René: ‘Ouders willen er bijvoorbeeld echt middelbare school waar ik naartoe zou ik kan me ook voorstellen dat mensen er ven van leerlinggegevens? niet in hebben dat ze gescheiden zijn. Vol- willen. Van de middelbare school kreeg een soort Big Brother-achtig gevoel van Maud: ‘Van mij hoeft niet alles via de pc. gens mij is de thuissituatie niet relevant. ik vervolgens - ongeveer een maand later krijgen. En stel dat je op de basisschool een Dan moet je zelf heel veel moeite doen om Verzuim moet er natuurlijk wel in.’ - een brief waarin stond dat ik was aange- boefje bent geweest en je je leven inmid- documenten in te zien. Je hebt een wacht- Maud: ‘Sociale vaardigheden en competen- nomen en wanneer ik kennis kon maken dels gebeterd hebt. Dan wil je natuurlijk woord nodig, toegangscode... Als je het ties ook.’ met mijn nieuwe klas. Ik heb geen intake- niet dat je reputatie je vooruit snelt.’ gewoon op papier krijgt, heb je het meteen René: ‘Het hangt natuurlijk af van wie het gesprek gehad. Maar ik denk wel dat de in handen.’ in kan en mag zien. Als dat goed is afge- school informatie over mij krijgt.’ Welke gegevens zouden jullie wel of juist niet in René: ‘Het is waarschijnlijk wel veel effi- dekt en afgesproken, zie ik geen nadelen. Truus: ‘De leerkracht van de basisschool het Elektronisch Leerdossier willen hebben? ciënter. Dat is de associatie die ik heb.’ Ik vind er zeker wat voor te zeggen, zo’n zorgt voor een overdrachtsformulier aan Tessa: ‘Ik zou het jammer vinden als Elektronisch Leerdossier, hoewel ik zelf de middelbare school. Daar staat in wat dingen waar je spijt van hebt worden Een elektronisch leerdossier bevat gewaarborgde niet de behoefte voel om het in te zien. Zo je als leerling hebt gedaan en waar een doorgegeven. Iets wat je nu nooit meer zou gegevens. Denk aan scores, examenresultaten, lang alles goed gaat, is het allemaal niet zo nieuwe school rekening mee moet hou- doen en is afgesloten, wordt dan misschien begeleidingsgegevens…Het bevat relevante infor- spannend.’ den.’ weer opgerakeld. Terwijl je juist voor een Tessa: ‘Van de juf op de basisschool heb ik nieuwe start gaat.’ trouwens ook een brief gekregen. Hierin Truus: ‘De puntenlijst zou zeker opgeno- Maud wordt in rapportvorm aangegeven hoe je men moeten worden. Maar bijvoorbeeld en René bijvoorbeeld omgaat met de juf en met je ook het niveau van de leerling en hoe klasgenoten. Ik heb ook nog een verslag snel iemand nieuw lesmateriaal oppikt. gekregen van de school over mezelf. Dat is Voor de nieuwe school is het ook handig door de juf geschreven. Hierin staat hoe je als ze weten waar ze op moeten letten bij je gedraagt, wat goed gaat en wat niet. Het bepaalde leerlingen.’ verslag en het rapport worden ook naar de Tessa: ‘Ik vind het wel belangrijk dat middelbare school gestuurd.’ niet iedereen het dossier kan inzien. De privacy van leerlingen moet wel worden Waar denken jullie aan bij het digitaal door- beschermd. Om te voorkomen dat je geven van leergegevens en een Elektronisch dossier wordt gehackt, zou iedereen een Leerdossier? wachtwoord moeten krijgen.’ Truus: ‘Mijn eerste gedachte is dat je het kunt vergelijken met de huisarts, die zijn
  • 4 Hugo Hopstaken, programmaleider taal en rekenen, OCW Referentiekader taal en rekenen en het ELD: ‘Leren doorgeven betekent het – zonder technische Elkaar begrijpen hindernissen – transporteren van digitale leergege- vens. Daarvoor moet je elkaar verstaan.’ Taal en rekenen zijn basisvaardigheden waarop Nederlandse leerlingen steeds minder goed presteren. Daarom investeert het ministerie van OCW in alle sectoren in het taal- en rekenonderwijs. vinden ze hun weg in de verschillende plaatsvinden, wordt tot 2011 in pilots Een van de instrumenten is het referentiekader taal en rekenen. sectoren’, legt Hopstaken uit. ‘Zo worden verder uitgetest. Wat wordt uitgewisseld, Programmaleider bij OCW, Hugo Hopstaken: ‘Het programma ELD bijvoorbeeld de examenprogramma’s in werken de sectororganisaties de komende het voortgezet onderwijs langs de lat van tijd verder uit. Er kan een goede koppe- en het referentiekader kunnen elkaar versterken.’ ling gemaakt worden met de benodigde het referentiekader gelegd en introduceren we daar een rekentoets.’ Het referentieka- informatie-uitwisseling op het gebied van Voor de zomervakantie was het ineens ‘Leren doorgeven betekent het – zonder der wordt vastgelegd in een wet. Als een taal en rekenen. groot nieuws: mbo’ers op niveau 4 krijgen technische hindernissen – transporteren van de onderwijssectoren iets wil wijzigen vanaf 2013/2014 centrale examens in taal van digitale leergegevens. Daarvoor moet in de eisen moet dit altijd in samenhang Elkaar begrijpen en rekenen. ‘Voor deze examinering wordt je elkaar verstaan.’ met de gehele onderwijskolom. Bij het doorgeven van leergegevens moet het referentiekader het uitgangspunt’, de behoefte van scholen leidend zijn. En zegt Hugo Hopstaken. ‘In dit referentie- Duurzaam Elkaar versterken dat betekent dus dat het niet alleen gaat kader staat beschreven wat er van leer- Het referentiekader bestaat uit vier refe- Vanaf augustus 2010 wordt het referentie- om resultaten op toetsen, maar ook allerlei lingen van primair onderwijs tot en met rentieniveaus. Simpel gezegd: wat moet je kader ingevoerd. Basisscholen zijn vanaf waardevolle begeleidingsinformatie. hoger onderwijs verwacht wordt. Daarmee kennen en kunnen als je 12, 16, 18 en ouder het schooljaar 2010-2011 verplicht objec- Hopstaken ziet zelf veel voordelen in het creëren we een doorlopende leerlijn met dan 18 jaar bent. Daarbij tieve en valide informa- digitaal uitwisselen van leergegevens, meer rust en continuïteit in de eisen die gaat het kader uit van ‘Het programma ELD tie over het eindniveau, ook aan de hand van het referentiekader. we stellen’. Hopstaken doelt op de soms een fundamenteel en het referentiekader met het referentiekader ‘Het programma ELD en het referentieka- flinke verschillen tussen onderwijssec- niveau (minimaal ver- taal en rekenen van de der kunnen elkaar versterken. Hoe meer kunnen elkaar toren. ‘We stellen wel allemaal eisen aan eist) en een streefniveau leerling, aan te leveren gebruik gemaakt wordt van het Elektro- taal en rekenen, maar spreken daarbij niet (uitdagend perspectief versterken’ bij het vervolgonder- nisch Leerdossier en hoe eenduidiger de dezelfde taal. En dat belemmert uiteinde- voor jongeren die meer wijs. Het programma taal- en rekeneisen, hoe beter de doorlo- lijk onder meer die doorlopende leerlijn.’ kunnen). Dit jaar wordt dit leeftijdge- ELD kan daar ook een belangrijke rol pende leerlijnen.’ Het digitaal uitwisselen van gegevens bonden referentiekader vertaald naar de bij spelen. Hoe de technische uitwisse- vereist ook een gemeenschappelijke taal. verschillende onderwijstypen. ‘Vervolgens ling van leergegevens met het ELD kan Leren lezen is kilometers maken Een groot deel van de vo-leerlingen heeft een leesachterstand. gens de informatie in het klassenteam. is dan al zo groot dat inhalen moeilijk Zorgleerlingen bespreekt de school tijdens wordt. Leerlingen leren wel lezen, ze halen Dat probleem begint op de basisschool en stapelt zich op. Het Sint een warme overdracht. AVI 9, maar oefenen vervolgens niet meer. Stanislascollege in Delft timmert hard aan de weg. ‘We meten Daardoor lezen ze te langzaam – slechts Dyslexie vijftig tot zestig in plaats van minimaal het niveau, leggen het vast in ons leerlingvolgsysteem en starten Kinderen met dyslexie volgen een ‘apart’ tachtig woorden per minuut – en wei- meteen met hardop lezen. Maar de achterstand inhalen... dat lukt traject. ‘Als dyslexie is vastgesteld op de nig accuraat. Als je zo onnauwkeurig en basisschool, krijgen deze kinderen bij ons langzaam leest, snap je niet meer wat je niet meer.’ een kaart met informatie voor de docent. leest. Daardoor ontstaat er een nog grotere Bijvoorbeeld: wil voorgelezen worden. achterstand.’ Van alle kinderen die bin- Marja van der Helm weet als geen ander digitale po-dossier kunnen koppelen aan Nieuwkomers worden gescreend volgens nenkomen op het Stanislascollege, kent hoe groot het probleem van laaggeletterd- ons eigen dossier.’ het landelijk protocol. Als het vermoeden Van der Helm het niveau. ‘We weten de heid is. Zelf noemt ze het liever functi- van dyslexie bestaat, test een onafhanke- Citoscores van de basisschool en testen in oneel ongeletterd zijn. ‘Dat is zo’n 50 Werkmiddag lijk bureau deze leerling. Deze informatie de eerste schoolweek zelf ook nog op tech- procent van de leerlingen die op ons vmbo Van der Helm is blij met gegevens die digi- komt in ons leerlingvolgsysteem’, vertelt nisch lezen. Vervolgens starten we in de binnen komen. Ze zitten op het niveau van taal worden aangeleverd. ‘Bij een papie- Van der Helm. ‘Voor alle leerlingen geldt klas meteen met hardop lezen, maar het is groep 5/6 in plaats van groep 8.’ Van der ren dossier lees je toch sneller over een overigens: hoe meer informatie er is, hoe vrijwel onmogelijk om de achterstand nog Helm is taalcoördinator op het Sint Stanis- bladzijde heen. Wij werken hier op school effectiever je kunt begeleiden. Ik zou bij in te halen. Pubers zijn moeilijk te motive- lascollege, op de locatie vmbo B/K in Delft. met het leerlingvolgsysteem van Magister. dyslectische kinderen bijvoorbeeld heel ren voor lezen.’ De oplossing ligt veel meer Behalve taalcoördinator is Van der Helm Het onderwijskundig rapport krijgen we graag willen weten welke stappen er al in het basisonderwijs, waar leerkrachten ook docent Nederlands en dyslexiespeci- vaak nog op papier. Het zou wel een flinke gezet zijn in het primair onderwijs.’ ouders moeten aansporen om te lezen met alist. Ze zit in de Permanente Commissie stap vooruit zijn als dat ook digitaal bin- hun kinderen. ‘Leren lezen is vooral een Leerlingenzorg (onafhankelijk) en in de nenkomt.’ De naw-gegevens verwerkt de Open en eerlijk kwestie van kilometers maken en daar heb toelatingscommissie van het Stanislascol- administratie. Het onderwijskundig rap- Het probleem van functionele ongeletterd- je ouders gewoon bij nodig. Daarom moet lege, vmbo B/K. De overgang van po naar port komt bij de plaatsingscommissie bin- heid begint in groep 3 op de basisschool. de school open en eerlijk zijn tegen ouders vo is voor Van der Helm dagelijkse kost. nen die de gegevens in Magister opneemt ‘Aan het eind van deze groep zijn de leer- over het niveau van de kinderen. Verberg ‘Wij krijgen veel gegevens van de basis- en met mentoren bespreekt tijdens een krachten al 10 procent van de leerlingen niks!’ school. Het zou heel mooi zijn als we het werkmiddag. Docenten krijgen vervol- ‘kwijt’. De achterstand van deze leerlingen
  • 5 Ketenpilots po-vo van start Test, test, test… Via ketenpilots wordt de ELD-standaard momenteel in de praktijk getest. Nog dit najaar gaan basisscholen digitale leergegevens uitwisselen met scholen in het voortgezet onderwijs. Een gesprek met Bart Caris en Gerard Bol, beiden ‘trekkers’ van basisscholen die deelnemen aan de ketenpilot po-vo. ‘Een Elektronisch Leer- dossier heeft alleen zin als het zo compleet mogelijk is.’ Gerard Bol is sinds vijf jaar directeur van helder zijn. Gegevensoverdracht waarbij O.B.S. de Dubbelburg in Katwijk, met iedereen die hiertoe geautoriseerd is verge- locaties in Valkenburg en Rijnsburg en in lijkbare gegevens verstrekt over identieke 2010 met een derde locatie in een nieuw- onderwerpen. Juist daar ligt volgens Bol de bouwwijk in Valkenburg. Het is met O.B.S. toegevoegde waarde van het Elektronisch Veel ouders realiseren zich niet dat er nu dat iedereen het grote voordeel van het de Krulder de enige openbare basisschool Leerdossier. ‘Anders dan bij de papieren ook al dossiers zijn. Mede ten behoeve ELD ziet en hier ook graag aan meewerkt. in Katwijk die wordt gedomineerd door dossiers en bij het DOD (Digitaal Over- van het onderwijskundig rapport wordt Iedereen ziet de meerwaarde van digitale protestants-christelijk onderwijs. De drachtsdossier) kunnen onderwijscollega’s er ook nu al van alles bijgehouden over uitwisseling van leergegevens.’ school telt circa 270 leerlingen en loopt elkaar via de ELD-standaard met behulp hun kinderen. Verslagen van gesprek- vaak voorop bij nieuwe ontwikkelingen. van het ELD-postkantoor een zo compleet ken met de ouders, onderzoeksrapporten Leerlingen blijven volgen Bol: ‘Het ELD is zo’n ontwikkeling. We mogelijk dossier aanreiken. De kracht van van de onderwijsbegeleiding, noem maar Tegelijkertijd constateerden de deelne- doen mee, omdat we ervan overtuigd zijn het ELD is de compleetheid. Dat betekent op. Iedere ouder kan dit papieren dossier mende scholen dat ze als regio méér met dat digitale overdracht van leergegevens dat juist ook informatie van bijvoorbeeld ook nu al op ieder moment inzien. Maar elkaar willen en dus ook meer informatie een onomkeerbare ontwikkeling is.’ leerlingbegeleiding of bepaalde zorgin- er wordt vrijwel nooit naar gevraagd. met elkaar willen delen. Caris: ‘Diverse stellingen in het ELD moeten kunnen Het digitale dossier is in die zin niet echt scholen, waaronder ook mijn school, Extra veld worden opgenomen. Als we die volledig- nieuw, het bundelt allerlei papieren infor- willen leerlingen meerdere jaren kun- Vanaf maart 2010 gaat de Dubbelburg heid niet nastreven en niet faciliteren, matie in één digitaal uit te wisselen dos- nen volgen. We willen graag weten of de samen met de protestants-christelijke verliest het Elektronisch Leerdossier zijn sier. Dat biedt uiteindelijk meer waarbor- schooladviezen die wij geven in de praktijk basisscholen van de P.C.B.O. in Rijnsburg meerwaarde: alle relevante informatie op gen voor privacy dan de warme overdracht ook goed uitpakken. En, heel praktisch, leerdossiers uitwisselen met vo-scholen in een veilige wijze uitwisselen. Het mist van diverse losse documenten.’ we willen daarnaast kunnen zien of de nabije regio: Northgo College (Noord- dan uiteindelijk ook zijn doel: adequate leerlingen na vertrek van de basisschool wijk), Andreas College/Pieter Groen leerlingenzorg.’ Moderne variant, zelfde doel daadwerkelijk geplaatst zijn bij een vo- (Katwijk) en Teylingen College (Voorhout). De projectscholen in Katwijk en omgeving Elders in Nederland is Bart Caris eveneens school. Hiervoor moeten we op regionaal De deelnemende partijen zijn inmiddels gaan vanaf november het uitwisselen van druk bezig met het voorbereiden van een niveau wel meer informatie aan elkaar met elkaar in overleg over de te volgen leergegevens testen. Bij het ‘schaduw- ketenpilot po-vo in zijn regio. Caris is kunnen overdragen. We hebben hiervoor procedures en de afstemming van over te draaien’ begin 2010 wordt duidelijk of locatieleider van Basisschool ’t Kienhout een oplossing gevonden, waarin we met dragen leergegevens. Volgens Bol is digi- de huidige leerlinginformatiesystemen en tevens bovenschools ICT-coördinator inachtneming van privacyregels leerlingen tale overdracht via het ELD een ideale kans van de basisscholen, Dotcomschool en van Meerderweert, voorzitter van de ICT meerdere jaren kunnen blijven volgen.’ om relevante leerlinginformatie via één Parnassys, goed zijn ingericht voor deze Stuurgroep WSNS Weert e.o., lid van de Bart Caris weet wat hem en de samenwer- landelijk centraal punt tussen scholen uit digitale uitwisseling. Bol: ‘Uiterlijk in WSNS Stuurgroep en de po-vo Werkgroep. kende scholen het komende jaar te doen te wisselen. Hij wil hoe dan ook voorko- januari 2010 moeten de kinderziekten De pilotscholen zijn naast zijn eigen school staat. ‘In het schooljaar 2009-2010 gaan men dat er naast het ELD toch weer allerlei eruit gefilterd zijn. In het voorjaar van afkomstig uit het samenwerkingsverband we op regionaal niveau de digitale uitwis- aanvullende documenten over leerlingen 2010, als de nieuwe verwijzingen voor het Weert en omstreken. Caris, eerder actief seling van leergegevens tussen po en vo verzonden gaan worden. voortgezet onderwijs eraan betrokken bij de invoering van het DOD, testen. Na de zomer van 2010 willen we Bol noemt een voorbeeld. ‘De kracht van komen, willen we daadwer- beschouwt het ELD als een verbeterde ook leergegevens gaan uitwisselen met ‘Neem een leerlingenrap- het ELD is de kelijk leergegevens gaan versie van het DOD. Een moderne variant andere basisscholen en met scholen uit het port van een onderwijs- uitwisselen met regionale met hetzelfde doel, ‘een soort DOD 2.0’. Speciaal Onderwijs (SO) en Speciaal Bij- compleetheid’ begeleidingsdienst. We vo-scholen.’ Net als Gerard Bol zit ook Bart Caris nog zonder Onderwijs (SBO). Op termijn zijn willen ervoor zorgen dat in de beginfase van de pilot. Wel is er al we verbonden met iedere basisschool en ook dergelijke informatie via het ELD kan Uniforme communicatie het nodige denkwerk verricht. Caris: ‘Met school voor voortgezet onderwijs in heel worden overgedragen. Zo’n rapport moet De deelnemende scholen in de ketenpilot elkaar hebben we het implementatietra- Nederland. Daar werken we naar toe.’ op eenvoudige wijze opgenomen kunnen denken ook nu al goed na over de commu- ject besproken. Daarbij werd duidelijk worden in het ELD. Dat kan bijvoorbeeld nicatie rond het ELD. Met name richting door mensen de mogelijkheid te bieden om ouders en leerlingen moet de communi- in het systeem een extra veld aan te vinken catie volgens Gerard Bol volstrekt helder en hier bijvoorbeeld een pdf van een rap- en uniform zijn. ‘Het kan niet zo zijn Gerard Bol, directeur O.B.S. de Dubbelburg port aan toe te voegen.’ dat het ELD bij de ene school heel anders wordt toegelicht dan bij een andere school. ‘We doen mee met het ELD, omdat we ervan over- Zo compleet mogelijk Daarom moet goed duidelijk zijn waar tuigd zijn dat digitale overdracht van leergegevens Een dossier dat gebruikersvriendelijk en het dossier voor dient, wie het invult, wie overzichtelijk is, maar dat tevens zoveel het mag inzien, of je akkoord moet geven een onomkeerbare ontwikkeling is.’ mogelijke relevante leerlinginformatie op het dossier. Ik denk dat er de komende kan overdragen. Gegevensoverdracht vol- periode qua communicatie nog aardig gens strakke procedures die voor iedereen wat missiewerk verricht moet worden.
  • 6 Elektronisch Leerdossier getoetst ELD werkt in lijn met NORA-principes Het Elektronisch Leerdossier is onlangs getoetst door de Neder- landse Overheid Referentie Architectuur (NORA), met uitstekende resultaten. Reinier Balt was bij de toets aanwezig. Hij vertelt hoe het ELD aangesloten is op bestaande systemen en afspraken. Reinier Balt werkt bij het Programma ELD van OCW, DUO (voorheen CFI/IB-groep), en houdt zich bezig met de IT-kant van Studielink (de online inschrijfapplica- het Elektronisch Leerdossier, zoals het tie voor het hoger onderwijs), scholen, ontwerp, de specificaties voor softwarele- softwareleveranciers en ook de NORA. Samenwerking in de onderwijskolom veranciers en het postkantoor. ‘Het post- NORA staat voor Nederlandse Overheid Organisaties slaan kantoor is een plek waar de Elektronische Referentie Architectuur. Deze organi- Leerdossiers tijdelijk worden neergezet satie stelt richtlijnen op die zorgen voor door de ene school, zodat ze opgehaald ‘interoperabiliteit’ tussen (overheids) handen ineen kunnen worden door de andere school. organisaties. Het gaat om basisafspraken Het ELD richt zich op het doorgeven van om informatie-uitwisseling goed te laten leergegevens bij de overstap die een leer- verlopen. Daarnaast werkt de overheid aan ling maakt van het basisonderwijs naar standaard bouwblokken, passend bin- het voortgezet onderwijs, of daarvandaan nen de NORA, die organisaties kunnen Het ELD en het DOD hebben dezelfde doelstelling: digitale uitwis- naar het vervolgonderwijs. Op de doorlo- inzetten om interoperabel te zijn. Denk pende leerlijn dus. De informatie die de hierbij bijvoorbeeld aan het fenomeen seling van leerlinggegevens. Sinds 12 juni is het samengaan van aanleverende school plaatst, moet digitaal DigiD, wat iedereen van de elektroni- de twee standaarden een feit. Daarnaast werken PO-Raad, VO- worden ondertekend, waarmee de school sche belastingaangifte kent. Nu kunnen aangeeft het dossier volledig en correct te ouders en leerlingen hun dossier op het raad, AVS en Cito samen aan een soepelere overgang van groep 8 hebben ingevuld.’ ELD-postkantoor inzien, waarbij ingelogd naar de brugklas. wordt met DigiD. Dit maakt alles eenvou- Mobiele oplader diger en herkenbaarder voor burgers. In Ruim een jaar na de eerste besprekingen lingen te verzamelen en te onderhouden. ‘Hoewel het ELD als focus heeft om de de toekomst moet bijvoorbeeld het dossier ondertekenden de Vereniging DOD en het Lieneke Jongeling, directeur van het doorlopende leerlijn te ondersteunen, beschikbaar zijn via de Persoonlijke Inter- Programma ELD op 12 juni in Den Haag Programma ELD voegt toe: ‘Bovendien realiseren we ons dat scholen in hun netpagina (PIP), zodat bijvoorbeeld ouders de intentieverklaring die het samengaan kan een onderwijsinstelling er zeker van omgeving met vele partijen veelal dezelfde die inloggen de informatie zien die bekend van beide standaarden definitief maakt. zijn dat ze over de juiste, gewaarborgde gegevens uitwisselen voor verschillende is bij de overheid, waaronder het leerdos- Hiermee komt er voor de hele onderwijs- informatie beschikt. En last but not least: doeleinden’, geeft Balt aan. ‘We kunnen sier van hun kind of kinderen. kolom – van primair onderwijs tot en met voor een leerling is het erg prettig dat de dus niet volstaan met een ELD-specifieke hoger onderwijs - één landelijke standaard nieuwe school al in een vroeg stadium infrastructuur voor informatie-uitwis- Nieuwe toets voor het digitaal vastleggen van leerling- over zijn gegevens beschikt en niet alle seling. We moeten zorgen dat het ELD Onlangs heeft de NORA het ELD getoetst, gegevens. Dat is voor zowel gebruikers, eerder vastgelegde gegevens opnieuw moet aansluit bij en samenwerkt met bestaande met uitstekende toetsresultaten. ‘En dat leerlingen/studenten en ouders en leve- opgeven.’ ontwikkelingen in het onderwijs voor is ook niet verrassend’, geeft Balt aan, ranciers overzichtelijker en effectiever. ‘De informatie-uitwisseling. Vergelijk het met ‘want we hebben van begin af aan gewerkt samenvoeging van beide standaarden is Ontwikkeling de opladers van mobiele telefoons. Die ver- vanuit de principes van de NORA. In deze een goede zaak’, stelt Theo Joosten, voor- Dan de overgang van groep 8 naar de schillen per merk en per type; ze hebben toets wordt bekeken of en in hoeverre het zitter van de Verenging DOD en lid van brugklas. Zo’n 185.000 leerlingen maken allemaal verschillende stekkertjes en dat is ELD zich houdt aan al deze principes. de stuurgroep ELD. ‘Als we het tenminste jaarlijks die overstap die tot op heden niet handig. We willen voorkomen dat een De NORA-toets is betrekkelijk nieuw, zo invullen dat de gebruikers er geen last niet soepel verloopt. Dat moet anders school met het ELD weer een nieuw type waardoor het ELD heeft kunnen bijdragen van ondervinden. We gaan kleine stappen vinden PO-Raad, VO-raad, AVS en Cito stekkertje nodig heeft. Daarom sluiten we aan de verdere ontwikkeling van de toets. zetten, waarin we het DOD geleidelijk en daarom werken ze komende tijd een aan bij bestaande, werkende afspraken.’ Misschien hebben we voor één stekker nog integreren in het ELD.’ plan uit. Daarin staat onder meer dat een een lange weg te gaan, maar het ELD is goede aansluiting tussen groep 8 en de Bouwblokken alvast op weg!’ Verzamelen brugklas de overdracht van heldere en Het Programma ELD werkt samen met De tijdwinst en kostenbesparing gelden interpretabele informatie vereist. Daarom allerlei organisaties, zoals het ministerie vooralsnog niet voor het primair onder- gaan scholen werken met het Elektronisch wijs, omdat het po aan het begin van de Leerdossier. Geen enkel probleem, nu DOD keten staat. Gebruikers in het po – die en ELD samengaan. Het ELD zal alle nood- gegevens nog niet digitaal vastleggen – zakelijke en wettelijk toegestane infor- moeten waarschijnlijk meer gegevens matie over het niveau van de leerlingen invoeren dan ze tot nu toe gewend zijn. bevatten. Met die informatie kunnen de Theo Joosten, voorzitter Vereniging DOD Uiteindelijk zorgt het systeem zeker voor docenten in de brugklas verder gaan op het een administratieve lastenverlichting, niveau waar de leerling in groep 8 gebleven ‘De samenvoeging van het ELD en het DOD omdat scholen leergegevens niet meer is. Ook de toetsen in po en vo, vooral voor is een goede zaak.’ hoeven over te typen en het ook niet meer taal en rekenen, moeten beter op elkaar nodig is om bijvoorbeeld de contactgege- aansluiten. Goede aansluiting geeft beter vens van de verschillende onderwijsinstel- zicht op de ontwikkeling van de leerling.
  • 7 Misverstanden over het ELD Tijdens presentaties, ontmoetingen in het veld, via de website zakelijke gegevens voor de overdracht met andere berichtenset is samengesteld dan een beknopt historisch overzicht. Deze voor de overgang van voortgezet onder- of op de bank thuis krijgen de medewerkers van Lerendoorgeven hoogst noodzakelijke gegevens zijn door wijs naar het hoger beroepsonderwijs. Het | ELD allerlei vragen voorgeschoteld. Welke vragen zijn ons de onderwijsprofessionals samengesteld. betreft dus een beperkt aantal relevante Tussen de verschillende schoolovergangen actuele overdrachtgegevens en niet een afgelopen periode opgevallen? Een kleine selectie. die mogelijk zijn, is met vertegenwoordi- in de tijd opgebouwd dossier bestaande gers uit het veld overlegd welke gegevens uit een serie documenten. Cito-scores van er in de berichtenset moet zitten. Dit de basisschool zijn op het hbo niet meer Het ELD is een grote database met gegevens! van de school waar de leerling van vertrekt betekent dat bij de overgang van primair relevant. Het geluid van een mega-database die naar een digitaal ‘postkantoor’. Daar onderwijs naar voortgezet onderwijs een misbruikt kan worden, is onlosmakelijk wordt het ELD tijdelijk opgeslagen. Als het verbonden met grotere ict-projecten. Hier op het postkantoor staat, zijn de ouders/ ontkomt het ELD ook niet aan, maar in de verzorgers aan zet. Zij kunnen het ELD kern gaat het bij het ELD om het op een inzien en al dan niet vrijgeven. Daarna kan efficiënte en veilige manier doorgeven van de school waar de leerling is aangemeld informatie over de leerling (Lerendoorge- het ELD ophalen op het postkantoor. Na ven, vandaar de naam van deze uitgave). definitieve plaatsing kunnen de gegevens Jeroen Loeffen, Villa Koopzicht Dat gebeurt op de momenten dat het er in principe van het postkantoor verdwij- voor een leerling en de onderwijsinstelling nen. Het is aan de onderwijsinstellingen ‘Kennisontwikkeling en kennisdeling staan centraal toe doet: bij de overgang van de ene school om de bewaartermijn van het ELD te bepa- in de fase waarin het Elektronisch Leerdossier zich naar de andere. Het gaat dus om gegevens- len; dit is op het postkantoor instelbaar. uitwisseling tussen scholen om de doorlo- nu bevindt.’ pende leerlijn voor leerlingen/studenten Het gaat om een compleet dossier? te ondersteunen. Als een leerling van een Nee, het gaat om een minimale berichten- school vertrekt, wordt het ELD verzonden set. Daarin zitten alleen de hoogst nood- Nieuwe website voor het ELD Het Programma ELD heeft een nieuwe website. De nieuwe naam gelegenheid te geven hier actief aan deel te Interactief nemen. Dat kan op Lerendoorgeven.nl.’ De site is interactief. ‘We bieden bij elk Lerendoorgeven.nl staat voor de boodschap die het ELD wil uit- stukje content gerichte interactie- en par- dragen. ‘Kennisontwikkeling en kennisdeling staan centraal in de Boodschap ticipatiefuncties.’ Belangrijk daarbij is dat Er is dan ook nagedacht over de manier reacties en bijdrages ook waardevol voor fase waarin het Elektronisch Leerdossier zich nu bevindt. Dat wil waarop betrokkenen op de nieuwe site anderen worden: de inhoud is belangrijker de website ook bieden.’ worden bediend. ‘Het is geen homogene dan het aantal hits en kliks. ‘Elke bijdrage groep. Professionals, leerlingen, ouders, gaat – voordat hij wordt geplaatst – langs docenten en de maatschappij hebben een moderator. Die wil er voor zorgen dat De nieuwe allemaal andere belangen als het gaat om er een bruikbare informatierelatie met de website van leerlingbegeleiding. Het Elektronisch hele doelgroep ontstaat binnen een con- ELD Leerdossier ondersteunt de doorlopende text waar iedere deelnemer veilig is.’ leerlijn. Het gaat hier dus om leren doorge- Volgens Loeffen ligt de filosofie van ven. Deze boodschap geeft zowel richting Stichting Rebeltoday ten grondslag aan aan de communicatie als aan het doel van de nieuwe ELD-site. ‘Deze stichting heeft het ELD; daarom heeft de website dezelfde een betere publieke en openbare com- naam.’ municatie voor en door kinderen als doel. De segmentatie van doelgroepen is op de Van jongeren hebben we geleerd dat het site functioneel doorgevoerd. ‘Zo’n split- bij communiceren via internet belangrijk sing is noodzakelijk om nieuwe kennis te is dat je de waarde van informatie kunt vergaren en te delen op een manier die het toetsen. En dat, bij openbare communica- best past bij de relatie die je hebt met het tie, de veiligheid bij de mens ligt en niet ELD’, aldus Loeffen. ‘Daarom hebben we in een geavanceerd systeem. Geloof je iets op de website onderscheid gemaakt tussen omdat een instituut dit zegt? Of geloof leerlingen, studenten en ouders enerzijds je iets omdat het in samenwerking met Nadenken over welke boodschap je wilt dergelijk traject.’ In gesprekken met het en professionals anderzijds.’ Er is daar- mensen wordt gemaakt, door middel van uitdragen is leidend bij de ontwikke- Programma ELD is naar voren gekomen naast bewust voor gekozen om de profes- een dialoog waar je zonder drempels aan ling van een nieuwe website, zo vertelt dat het vooral heel belangrijk is dat de sionals niet verder uit te splitsen. ‘Deze mag deelnemen? In het laatste geval krijgt Jeroen Loeffen van Villa Koopzicht. Hij is nieuwe site betrokkenheid bij de ambities groep moet binnen de voor hen bedoelde communicatie een duurzamer karakter en als conceptontwerper verantwoordelijk van het ELD creëert. ‘Kennisontwikkeling omgeving laten zien dat ze kunnen samen- ontstaat er ook een inhoudelijke binding. voor de opzet van de ELD-site. ‘Wat wil je en kennisdeling staan centraal in de fase werken aan een gezamenlijk doel. Om te En dat passen we toe bij Lerendoorgeven.nl.’ bereiken met een nieuwe website? Welke waarin het Elektronisch Leerdossier zich voorkomen dat er hokjes ontstaan tussen communicatiedoelstelling hang je eraan nu bevindt. Maar deze zaken kun je alleen de diverse professionals, stimuleren wij ze vast? Dat zijn belangrijke vragen bij een bereiken door de direct betrokkenen de om samen op te trekken.’
  • 8 ELD-leverancier Onderwijs Transparant: Leren Lerendoorgeven ‘De leerling centraal met ketenintegratie’ Lerendoorgeven | ELD Educatie, onderwijs en zorg integreren in één draaggolf met platform Onderwijs Transparant werkt De standaard ELD zorgt voor de digitale uit- daarom met verschillende modules, die wisseling van gewaarborgde leer- en begelei- gegevens. Dat is de missie van Onderwijs Transparant. Gegevens- naar behoefte zijn te koppelen. Een kleine dingsgegevens. Het Elektronisch Leerdossier standaarden zoals het Elektronisch Leerdossier zijn een belang- greep: van po naar po, van vo naar mbo, ondersteunt de doorlopende leer- en begelei- van zorg- en adviesteam naar samenwer- dingslijn. Door het maken van inhoudelijke en rijk hulpmiddel bij deze opdracht. Maar het gaat het bedrijf om kingsverbanden in het vo (één loket). Ook technische afspraken verloopt de uitwisseling meer dan onderwijs alleen. ‘We willen de integratie en uitwissel- is er een monitor voor zorgleerlingen en van gegevens eenduidig, transparant en vei- een registratiemodule voor de boven- lig. Een Elektronisch Leerdossier wordt via het baarheid faciliteren van informatie tussen onderwijs- en zorg- schoolse rebound. Toet: ‘Sommige regio’s ELD-postkantoor van de ene naar de andere systemen.’ nemen enkele modules af, andere kop- onderwijsinstelling verzonden. De school of pelen alle modules aan elkaar. In de regio instelling waarborgt deze – voor de overstap Schoolrapportages die kwijtraken als een optimaal benutten en zorg je dat niemand Eindhoven werkt men al een aantal jaar noodzakelijke – informatie. Het programma is basisschoolleerling naar de andere kant buitenboord valt.’ Directeur Bernard met deze methodiek. Zij kunnen met recht in 2004 gestart als ELDvo, maar kent inmid- van het land verhuist. Een drop-out op het Toet vervolgt: ‘Daarbij merken we dat de een voorloper genoemd worden. Inmiddels dels gegevenssets voor de verschillende over- mbo die pas wordt opgemerkt als hij voor regio een natuurlijke vorm is waarbinnen zijn meerdere partijen zeer geïnteresseerd stapmogelijkheden in de onderwijsketen. het onderwijs verloren is. Een kind uit een samenwerking plaatsvindt. De inhoude- zoals samenwerkingsverbanden in en probleemgezin dat geen hulp krijgt omdat lijke overdracht kan dan soepel verlopen. rondom Rotterdam en Tilburg. Onderwijs de GGD niet de juiste gegevens uit het Op grotere schaal zijn de standaarden al Transparant heeft hiervoor een regios- systeem kan halen. Louis Swinkels, mede- snel te breed of juist te eng.’ pecifieke implementatie ontwikkeld die Colofon oprichter van Onderwijs Transparant, honderd procent aansluit op de behoefte kan legio voorbeelden noemen waar goed van de regio. Dat is uiteraard de situatie Deze Lerendoorgeven | ELD-uitgave is een datamanagement uitkomst kan bieden. waar we graag heen willen.’ voortzetting van eerdere informatiebladen ‘Een integrale draaggolf met informatie die door het Programma ELD zijn uitgegeven. uit de hele keten laat breukvlakken tussen Haken en ogen Deze uitgave verschijnt 3 maal per jaar. instanties en onderwijs-zorginstellingen Toet en Swinkels zien veel positieve ont- Oplage: 17.000 verdwijnen. Die keten moet nog vóór het wikkelingen in hun vakgebied. Het ELD primair onderwijs starten en doorlopen tot en het Digitaal Overdrachtsdossier (DOD) Redactieadres een kind volwassen is.’ horen daar zeker bij. Toch zijn er enkele Lerendoorgeven | ELD kanttekeningen te maken. ‘De gegevens Postbus 1585 Regionale benadering Elke regio heeft namelijk een eigen in een leerlingvolgsysteem kun je via de 5200 BP ’s-Hertogenbosch Het Nijmeegse bedrijf onderscheidt zich dynamiek en werkwijze, benadrukt Toet. DOD-standaard invoeren, maar daar zit- (073) 68 00 613 door hun nadruk op het zorgaspect én Bestuurders stellen andere eisen, instan- ten wel een paar haken en ogen aan. De de regionale benadering. Een bewuste ties hebben verschillende behoeften en standaard is te eng met betrekking tot het Tekstproductie keuze. ‘Elk kind heeft een eigen leerren- de jongerenproblematiek heeft eigen zorgaspect, waar wij ons juist hard voor Ravestein & Zwart, Nijmegen dement en eigen talenten. Door je infor- kenmerken. Maatwerk staat dan voorop maken’, aldus de directeur. Zijn compag- matiesysteem goed in te richten kun je die bij de dataoverdracht en -analyse. Het non vult aan: ‘Datzelfde geldt eigenlijk Fotografie ook voor het ELD. Met name de zachte(re) Mirrors, Nijmegen gegevens zijn belangrijke stuurindicato- ren. Deze zitten thans niet in de DOD- en/ Vormgeving Onderwijs Transparant: of ELD-standaard. Wat absoluut niet Jannie de Groot bno, Hilversum voor transparant onderwijs wegneemt dat het als gegevensstandaard Lauwers-C, Nijmegen heel belangrijk is. Het ELD is uitermate Onderwijs Transparant is vorig jaar ontstaan uit Twistance Data Soluti- geschikt als standaard om informatie Druk ons uit Nijmegen en Real Time Ventures uit Someren. Hun core-business tussen regio’s uit te wisselen via het DKZET Offsetrotatie BV, Hapert hadden ze gemeen: het ontwikkelen van webbased applicaties waarmee postkantoor en daarbij via DigiD inzicht (realtime) datamanagement- en uitwisseling met behulp van moderne te verschaffen aan ouders. Dat zijn zeker ict-oplossingen geïntegreerd in de onderwijs-zorgketen mogelijk wordt. toegevoegde waardes.’ www.lerendoorgeven.nl Beide bedrijven constateerden met name binnen het onderwijs grote behoefte aan het in kaart brengen van leerlingstromen en het longitudi- Geïnteresseerd in Lerendoorgeven? naal monitoren van leerlingen. Dus werden de krachten gebundeld. Het Abonneer u op ons e-zine via hoofdkantoor staat nu in Nijmegen, met een nevenvestiging in Some- Louis Swinkels, mede oprichter van www.lerendoorgeven.nl ren. De klantenkring van het vijftienkoppige team kent een landelijke Onderwijs Transparant spreiding, maar concentreert zich nu vooral beneden de grote rivieren. De regio’s/samenwerkingsverbanden in de provincies Brabant, Zeeland en Limburg zijn belangrijke afnemers, evenals regionale scholenkoepels. ‘Een integrale draaggolf met informa- Onderwijs Transparant loopt voorop bij de ontwikkelingen van integrale tie uit de hele keten laat breukvlakken oplossingen in de onderwijs-zorgketen, is lid van de VDOD en voorstan- der van het ELD. tussen instanties en onderwijs-zorg- instellingen verdwijnen.’