NỘI DUNG                                   SỐ 12 (222)-2012  CULTURE OF VIETNAMTaïp chí xuaát baûn 02 kyø/thaùngGiaáy pheù...
CONTENTS                                            regulations:   Pecuniary    fine   is   not                           ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNSÁNG TẠO VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT                         VỀ ĐỀ TÀI LỊCH SỬ                              ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNnhiều ý kiến, quan niệm khác nhau trong đánh giá          lịch sử. Đây là vấn đề trọng tâm của chủ đ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN    Từ thực tiễn đó, Hội thảo cần thảo luận, phân tích   thưởng có uy tín của các Hội chuyên ngành, ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN12 NAÊMVÌ MỘT NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC                                                                   ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN              Rối nước tuyên truyền văn hóa giao thông, chương trình do Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN  Ngày mồng 5 tết - Nhâm Thìn, nhân kỷ niệm chiến thắng Đống Đa, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phá...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN Bình Định - Tây Sơn với Thăng Long - Hà Nội, đã       báo về VHDT. tổ chức thành công Đêm cầm thi g...
BÀI PHÁT BIỂU CỦA ÔNG VALERIU ARTENI TẠI HỘI THẢO KHOA HỌC“ÂM NHẠC DÂN TỘC VỚI CUỘC SỐNG CON NGƯỜI HÔM NAY”               ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN VỀ VIỆC ĐĂNG CAI ASIAD:            COÁ GAÉNG                             tieát kieäm               ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN    Thể hiện xà kép tại giải vô địch quốc gia môn TDDC 2012 tại Cung thể thao Quần ngựa - HN. Ảnh Sư...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN KỶ NIỆM 40 NĂM “ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG”                TỪ NHẬN ĐỊNH                CỦA           ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNvệ mục tiêu ven biển từ Quảng Bình đến Quảng Ninh,Bác vui mừng tuyên dương công trạng của quân vàdân...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN cách đánh B52 cho các binh chủng không quân, tên          tên lửa vào đường Trường Sơn để tiếp xúc ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN        B-52 phơi xác trên đường   phố Hà Nội, một trong những   tấm ảnh nổi tiếng về trận “Hà Nội -...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN TÍN NGÖÔÕNG THÔØ CUÙNG HUØNG VÖÔNG TRỞ THÀNH DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ ĐẠI DIỆN CỦA NHÂN LOẠIKHI M...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNdị. Biểu tượng Vua Hùng và “Tín ngưỡng thờ cúng         của xã hội giúp thống nhất một hệ ý thức Việ...
CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN     Những nỗi lo sau Vinh danh     GSTS Ngô Đức Thịnh lưu ý: Trong quá trình xét duyệt hồ sơ “Tín n...
HIEÀN TAØI ÑAÁT VIEÄTNHÂN KỶ NIỆM 60 NĂM NHÀ HÁT TUỒNG ĐÀO TẤNVÀ 110 NĂM NGÀY SINH NHÀ THƠ, NHÀ VIẾT TUỒNG TỐNG PHƯỚC PHỔN...
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12

1,870 views

Published on

Chuyên đề văn hóa - kinh tế của tạp chí Văn hiến Việt nam.

Published in: News & Politics
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,870
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
97
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tạp chí Văn hiến Việt Nam số 12

  1. 1. NỘI DUNG SỐ 12 (222)-2012 CULTURE OF VIETNAMTaïp chí xuaát baûn 02 kyø/thaùngGiaáy pheùp hoaït ñoäng baùo chí soá 397/GP- BVHTTVaø soá 41/GP - SÑBSGiaáy pheùp Quaûng caùo soá 1187/BCTOØA SOAÏN TRÒ SÖÏ27 Höông Vieân, Q. Hai Baø Tröng, Haø NoäiÑT & Fax: (84.4)39.764.693CHUÛ NHIEÄMGS. Hoaøng ChöôngTOÅNG BIEÂN TAÄPNhaø baùo Nguyeãn Theá KhoaPHOÙ TOÅNG BIEÂN TAÄP THÖÔØNG TRÖÏCNhaø baùo Traàn Ñöùc Trung CON NGƯỜI SỰ KIỆNPHOÙ TOÅNG BIEÂN TAÄP 4. Sáng tạo Văn học, nghệ thuật về đề cùng nhà nôngTs. Nguyeãn Minh San tài lịch sử Thế ĐiệpTRÖÔÛNG BAN TRÒ SÖÏ PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh 43. Công ty CP truyền thông du lịch ViệtNhaø baùo Nguyeãn Hoaøng Mai 7. 12 năm vì một nền văn hoá dân tộc Cùng sự phát triển và tiến bộ của cộng GS Hoàng Chương đồngTHÖ KYÙ TOØA SOAÏNNhaø baùo Traàn Thu Hieàn 11. Bài phát biểu của ông Valeriu Arteni Thu ThuNhaø baùo Töø My Sôn tại hội thảo khoa học “Âm nhạc dân tộc THƯƠNG HIỆU - NHÃN HIỆU TỪ GÓC với cuộc sống con người hôm nay” NHÌN VĂN HÓAGIAÙM ÑOÁC ÑIEÀU HAØNHNhaø baùo Voõ Thaønh Taân 12. Về việc đăng cai ASIAD 18: Cố gắng 46. Công ty XNK-TM-CN-Vận tải HùngPGÑ: Nhaø baùo Leâ Haûi Chaâu tiết kiệm triệt để kinh phí Duy: Khẳng định thương hiệu bằng Thế Hùng thương hiệuGIAÙM ÑOÁC VPPT VAÊN HIEÁN VIEÄT NAMPhan Toân Tònh Haûi 14. Kỷ niệm 40 năm “Điện Biên Phủ trên Trúc Lam không”: Từ nhận định của Bác Hồ 48. Công ty TNHH sản xuất và thươngHOÄI ÑOÀNG BIEÂN TAÄP Phạm Hùng mại Hoàng Long VINA: Sẵn sàng cho hộiGS. Vuõ Khieâu - Thöôïng töôùng Nguyeãn Nam Khaùnh- GS. Traàn Baûng - GSTS. Traàn Vaên Kheâ - Nhaø thô 18. Khi một quốc gia có chung Quốc tổ nhậpNguyeãn Khoa Ñieàm - NS. Vuõ Maõo - GSVS. Hoà Só Hoàng Anh Đại MiêuVònh - GS. Tröôøng Löu - GSTS. Thaùi Kim Lan - HIỀN TÀI ĐẤT VIỆT 50. Công ty CP dịch vụ du lịch và thươngTS.NSND Phaïm Thò Thaønh - NSND Ñaëng Nhaät Minh- TS. Ñoaøn Thò Tình - GSTS. Nguyeãn Thuyeát Phong 21. Nhớ cây đại thụ Tuồng mại TST: Luôn đồng hành cùng khách- NB. Phaïm Ñöùc Löôïng - NB. Trung Ñoâng GS. Hoàng Chương hàng 24. Nhạc sỹ- chiến sỹ Nguyễn Trùng Thương Trần ThuBAN CHUYEÂN ÑEÀVaên phoøng Ban Bieân taäp Hương Sơn 52. Thương xá Tax : Xứng danh với bềSoá 64 Trung Hoøa (Soá 06 - Loâ 12B cuõ) Khu ÑTM TỪ TRONG DI SẢN dày trăm năm phát triểnTrung Yeân - Trung Hoøa - Caàu Giaáy - Haø Noäi 26. Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam: Phát Trúc LamÑT: (84.4)37.83.1961 - 37.83.1962Email: chuyendevanhien@ yahoo.com.vn huy truyền thống nghệ sỹ - chiến sỹ DOANH NHÂN TÂM TÀI Nguyễn Thu Hiền 54. Công ty CP vật tư kỹ thuật nôngVAÊN PHOØNG QUAÛNG CAÙO VAØ PHAÙT HAØNH 28. Bảo tàng Lịch sử quốc gia: Gắn kết nghiệp Bình Định: Một doanh nhân TâmSoá 404 Ñöôøng Böôûi, Q. Ba Ñình - TP. Haø NoäiÑT: 04. 3 7717665 * Fax: 04. 3 7718875; bảo tàng với du lịch - Tài Gắn bó với đồng ruộngMobile: (+84)989.186661 Nguyễn Thu Hiền Bùi ThọEmail: trantrungvanhien@gmail.com DIỄN ĐÀN 56. Công ty xổ số kiến thiết Kon Tum:VAÊN PHOØNG ÑAÏI DIEÄN TAÏI TP. HCM 30. Vài suy nghĩ nhỏ về sáng tạo đề tài Một doanh nhân dám nghĩ, dám làm288B An Döông Vöông - Q. 5 - TP. HCM lịch sử Bùi ThọÑT: (84.8)38.353.878 Nhà văn Vũ Hạnh ĐỜI SỐNG QUANH TAVAÊN PHOØNG ÑAÏI DIEÄN TAÏI ÑAØ NAÜNG 32. Hãng phim truyện Việt Nam bị Ban 58. Câu lạc bộ Đờn ca tài tử xã Vĩnh Thới:Taàng 5 Khaùch saïn Eiffel -117 Leâ Ñoä - TP. Ñaø Naüng Quản lý Hồ Tây chiếm đất thu hút nhiều người dân tham giaÑT: (84.511)647.529 - Fax: (84.511)811.972 Nguyễn Thị Hồng Ngát Phúc HiềnEmail: chuyendevanhien@ yahoo.com.vn 35. Tôn vinh thương hiệu nghề truyền 59. Rạch Bỏ LượcTrình baøy - Cty CP Vaên hoùa Thoâng tin thống và báu vật gia truyền Việt Nam Huỳnh ThăngDe. QA Nguyễn Vân TRANG BẠN ĐỌCTAØI TRÔÏ PHAÙT HAØNH 38. Vi phạm quy định biểu diễn: Phạt 61. Đơn khiếu nại của Vũ Văn ThấtDoanh nghieäp saùch Thaønh nghóa - TP. HCM tiền là chưa đủ 62. Có dấu hiệu vi phạm trong các hoạt Thanh Giang động tín dụngIn Taïi - Coâng ty TNHH MTV in Quaân ñoäi I 39. Vinh dự và trách nhiệm của nghệ sỹ TIN TỨC GIAÙ: 28.000VNÑ Trần Nguyễn 64. Giáo sư Hoàng Chương nhận VÌ SỰ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG Bằng khen danh dự của Bộ Ngoại giao 41. Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa Rumani chất Lâm Thao: Nửa thế kỷ song hành PV 65. Nhóm nhạc Dòng thời gian Chúc Sơn
  2. 2. CONTENTS regulations: Pecuniary fine is not enough Thanh Giang N 12 (222)-2012 0 39. The honor and responsibility of artistsPEOPLE AND EVENT Tran Nguyen4. Creating literature, arts works on FOR THE COMMUNITY DEVELOPMENThistorical subject 41. Lam Thao Chemicals & Supe Asso. Prof. Dr. Nguyen Hong Vinh Phosphate JS Corporation: Half a7. 12 years for a national culture century alongside farmers Professor Hoang Chuong The Diep11. Speech of Mr. Valeriu Arteni at 43. Viet travel media JSC: Alwaysscientific workshop “Ethnic music to with development and progress of thepeople’s lives today” community12. To host the 18th Asian Games: Try Thu Thuto save fund strictly CULTURAL VIEWPOINT ON TRADE The Hung MARK & BRAND NAME14. Celebrating 40 years of “Dien Bien 46. Hung Duy Transport Trading Import-Phu by the air”: From the opinion of Export Company: Confirm brand by brandUncle Ho Truc Lam Pham Hung 48. Hoang Long VINA Trading &14. On the 20th celebration of diplomatic Production Co., Ltd. : Ready forrelation between Vietnam - South Korea: integrationThe similarity of Vietnam - South Korean Dai Mieuculture. 50. TST Tourist & Trading Service JSC: Professor Hoang Chuong Always accompany customers18. When a nation has an unique Tran Thuancestor 52. Tax Trade Center: Deserve with Hoang Anh hundred years of developmentTALENTS OF VIETNAMESE LAND Truc Lam21. Remember Tuong singing “Giant BUSINESSMAN HEART - TALENTtree” 54. Binh Dinh agricultural technique Professor Hoang Chuong materials JSC: An Heart-talented24. Musician - combatants Nguyen businessman sticks to the field.Trung Thuong Bui Tho Huong Son 56. Kon Tum Lottery Company: A daring,INSIDE HERITAGE determined businessman.26. National Museum of History: Bui ThoCombining museum with tourism LIFE AROUND US Nguyen Thu Hien 58. Vinh Thoi village amateur singing28. Contemporary dance based on folk, club: Attract more people to participateethnic dance Phuc Hien Nguyen Thu Hien 59. Comb riverFORUM Huynh Thang30. Some small thoughts in creativity of READERS PAGEhistorical topic 61. Petition application by Vu Van That Writer Vu Hanh Ảnh Bìa 1: Bà Nguyễn Thị Hà - GĐ Công ty 62. There are signs of violation of credit TNHH MTV Hồng Nguyên nhận giải thưởng32. Land of Vietnamese film company activitieshas been occupied by West Lake “Thương hiệu nổi tiếng Asean” từ GS, TS. NEWSManagement Board Bosengkham Vongdara - Bộ trưởng Bộ TT 64. Professor Hoang Chuong received Nguyen Thi Hong Ngat Certificate of Merit by Romanian Ministry VH&DL nước CHDCND Lào (bên trái)35. Honouring Vietnam’s traditional of Foreign Affairsbrands and precious treasures PV Nguyen Van 65. Timeline music band38. Violations of Art performing Chuc Son
  3. 3. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNSÁNG TẠO VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT VỀ ĐỀ TÀI LỊCH SỬ l PGS. TS. NGUYỄN HỒNG VINH Chủ tịch Hội đồng lý luận, phê bình VHNT Trung ương Như chúng ta đã biết, Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương (khoá VIII) của Đảng ta đã nêu lên mục tiêu, nhiệm vụ “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, trong đó khẳng định văn học, nghệ thuật là một bộ phận rất quan trọng của văn hoá, góp sức tích cực xây dựng và hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Đ ến tháng 6 năm 2008, Bộ Chính trị (khoá X) lại ban hành Nghị quyết số 23 về Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệthuật trong thời kỳ mới, chỉ rõ: “văn học, nghệ thuậtViệt Nam có bước phát triển mới, có những biết đổisâu sắc, những đặc điểm mới, đạt được nhiều thànhtựu”. Nghị quyết cũng nêu rõ những yếu kém, khuyếtđiểm: “Trong một số trường hợp, có biểu hiện cựcđoan, chỉ tập trung tô đậm mặt đen tối, tiêu cực củacuộc sống hiện tại, thậm chí xuyên tạc, bóp méo lịchsử hoặc bị các thế lực thù địch lôi kéo, đã sáng tácvà truyền bá các tác phẩm độc hại, đi ngược lại vớilợi ích của nhân dân và đất nước…” Cảnh trong phim Khát vọng Thăng Long - Màn đấu võ của vua Lý Công Chúng ta vui mừng nhận thấy, trong những năm Uẩn khi còn nhỏ, sống cùng với Thiền sư Vạn Hạnh tại chùa Kiến Sơ. Ảnhgần đây, cùng với những thành tựu chung của đất VTC Newnước, sáng tạo văn học, nghệ thuật về đề tài lịch sử trở thành động lực tinh thần thúc đẩy kinh tế - xã hộicó sự khởi sắc mới, xuất hiện một số tác phẩm có giá phát triển. Cùng với những gố gắng đáng ghi nhậntrị cao về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật, góp đó, công chúng yêu văn học, nghệ thuật tỏ rõ sự bănphần bồi dưỡng tri thức lịch sử, khơi dậy lòng yêu khoăn bức xúc; thậm chí bất bình khi hình tượng cácnước, ý chí tự cường, lòng tự hào dân tộc, ngăn chặn vị anh hùng lịch sử đã được cả dân tộc tôn vinh bịcái ác, nhân rộng cái thiện, đáp ứng nhu cầu văn xuyên tạc, bôi nhọ….hoá ngày càng phong phú, đa dạng của nhân dân, Trước tình hình thực tế đó, cùng với sự tồn tại4
  4. 4. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNnhiều ý kiến, quan niệm khác nhau trong đánh giá lịch sử. Đây là vấn đề trọng tâm của chủ đề Hội thảo,tình hình sáng tạo văn học, nghệ thuật về đề tài lịch được thể hiện chủ yếu qua hai khuynh hướng chính:sử; được sự đồng ý của Thường trực Ban Bí thư, lãnh Một là, tác phẩm văn học, nghệ thuật viết về đềđạo Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội đồng Lý luận, tài lịch sử phải bảo đảm tính chân thật của lịch sử,phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức tức là bám sát và tuyệt đối trung thành với các sựHội thảo khoa học toàn quốc với chủ đề “Sáng tạo kiện có thật của lịch sử (tuy không bỏ qua cảm quanvăn học, nghệ thuật về đề tài lịch sử” nhằm góp sức chính trị của tác giả), trong đó nhiều người thường lấythực hiện có hiệu quả những yêu cầu đặt ra đối với sự thành công của tiểu thuyết lịch sử Chiến tranh vàvăn học, nghệ thuật trong Nghị quyết Trung ương 5 hòa bình của L.Tolstoi và Pie Đại đế của A. Tolstoi(khoá VIII) và Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị (khoá - hai nhà viết tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng của nướcX). Hội thảo lần này là một trong những biện pháp Nga và Hoàng Lê nhất thống chí của Ngô gia văntích cực, thiết thực để thực hiện mục tiêu quan trọng phái ở nước ta làm dẫn chứng điển hình cho thànhđó. công của các tác phẩm viết theo khuynh hướng sáng Trong quá trình chuẩn bị, để bảo đảm Hội thảo tác này.đạt chất lượng cao, Hội đồng Lý luận, phê bình văn Hai là, coi lịch sử chỉ là chất liệu, là “cái cớ” đểhọc, nghệ thuật Trung ương đề nghị Hội Nhà văn sáng tạo tác phẩm, qua đó để mượn xưa nói nay, đểViệt Nam, Hội Điện ảnh Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt gửi gắm những quan niệm về thời đại, để khám pháNam, Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam, là những Hội con người lịch sử với tư cách là những nhân vật củađã có nhiều tác phẩm và kinh nghiệm viết về đề tài tác phẩm văn học, nghệ thuật. Những tác giả theonày, tổ chức hội thảo, tọa đàm bàn sâu về lĩnh vực khuynh hướng này thường viện dẫn câu tuyên ngônchuyên môn của mình, làm cơ sở cho cuộc Hội thảo của nhà văn Pháp A.Dumas: “Lịch sử là một cái đinhtoàn quốc. Ban Tổ chức Hội thảo chân thành cám ơn để tôi treo những bức tranh của tôi mà thôi”.sự hưởng ứng và hợp tác tích cực nêu trên, tạo tiền Trong chúng ta, chắc không ai đồng tình với quanđề triển khai có hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ cuộc niệm máy móc rằng, tác phẩm văn học, nghệ thuậtHội thảo này. về đề tài lịch sử chỉ là những tác phẩm sao chép, Tại Hội thảo hôm nay, chúng ta sẽ tập trung thảo diễn ngôn lịch sử khô khan. Đặc thù của văn học,luận những vấn đề cơ bản, như thực trạng, bản chất nghệ thuật là sáng tạo, là hư cấu. Hư cấu nghệ thuậttình hình sáng tạo văn học, nghệ thuật về đề tài lịch là một quy luật của điển hình hóa trong nghệ thuật,sử trong những năm gần đây; những vấn đề lý luận nhưng vấn đề quan trọng ở đây là sáng tạo như thếvà thực tiễn đặt ra xung quanh các tác phẩm văn nào, hư cấu đến đâu, hư cấu bao nhiêu % khi viết vềhọc, nghệ thuật về đề tài lịch sử; và từ thực tiễn sáng đề tài lịch sử…, đặc biệt là đối với những sự kiện lịchtác về đề tài lịch sử trong từng lĩnh vực văn học, nghệ sử đã được ghi trong chính sử, những nhân vật lịchthuật cụ thể, đề xuất những yêu cầu, giải pháp chủ sử đã được cả dân tộc tôn vinh.yếu nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả sáng tác, 2. Về thực tiễnlý luận, phê bình, trình diễn, quảng bá các tác phẩm Những năm gần đây, bên cạnh những tác phẩmviết về đề tài lịch sử… văn học, nghệ thuật về đề tài lịch sử đã gặt hái được Để đạt được mục tiêu nêu trên, kính đề nghị các những thành công, gây được tiếng vang trong giớinhà khoa học, các nhà hoạt động thực tiễn tập trung sáng tạo và công chúng như: Hồ Quý Ly, Đội gạothảo luận, làm rõ một số vấn đề cơ bản sau: lên chùa, Mẫu thượng ngàn, Tám triều vua Lý, Bão 1. Về phương diện khoa học: táp triều Trần, Sông Côn mùa lũ,... (Tiểu thuyết lịch Làm rõ hơn khái niệm về lịch sử và đề tài lịch sử, sử); Tây Sơn hào kiệt, Long thành cầm giả ca, Khátmối quan hệ giữa lịch sử và việc sáng tạo văn học, vọng Thăng Long, Huyền sử thiên đô, Thái sư Trầnnghệ thuật về đề tài lịch sử… Thủ Độ (phim truyện lịch sử);Rừng trúc, Nguyễn Trãi Từ trước đến nay, trong giới sáng tác cũng như ở Đông Quan, Bài ca giữ nước, Trần Thủ Độ, Chucông chúng yêu văn học, nghệ thuật còn có những Văn An, Đêm trắng, …(kịch lịch sử), vẫn có nhữngý kiến khác nhau xung quanh nhiều khía cạnh liên tác phẩm gây băn khoăn, bức xúc, thậm chí là sự bấtquan chủ đề Hội thảo, đặc biệt là mối quan hệ giữa bình của nhiều văn nghệ sĩ và công chúng như nhiềulịch sử và việc sáng tạo văn học, nghệ thuật về đề tài tham luận đề cập. 5
  5. 5. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN Từ thực tiễn đó, Hội thảo cần thảo luận, phân tích thưởng có uy tín của các Hội chuyên ngành, vì vậyrõ nguyên nhân những tác phẩm thành công và chưa ngày càng thu hút được sự quan tâm của bạn đọcthành công; trên cơ sở đó đúc kết những tiêu chí cần và công chúng yêu văn học, nghệ thuật. Đó là minhcó bảo đảm sự thành công của một tác phẩm. chứng về sự quan tâm với ý thức trách nhiệm cao 3. Về trách nhiệm của người nghệ sỹ đối với của các tầng lớp nhân dân với lịch sử nước nhà. Vấnquá trình sáng tạo văn học, nghệ thuật về đề tài đề đặt ra tại Hội thảo là : làm gì và làm thế nào đểlịch sử phát huy mặt mạnh. khắc phục nhanh những thiếu Qua theo dõi các cuộc hội thảo của các Hội sót, bất cập, góp sức tạo ra môi trường và điều kiệnchuyên ngành, chúng tôi thấy mọi ý kiến trao đổi đều thuận lợi thúc đẩy công cuộc sáng tạo văn học, nghệthống nhất khái niệm lịch sử trong sách sử (chính thuật về đề tài lịch sử có bước phát triển tích cựcsử) với lịch sử trong các tác phẩm văn học, nghệ trong thời gian tới?thuật không phải bao giờ cũng đồng nhất, thậm chí Cùng với bốn vấn đề lớn nêu trên, Báo cáo đềcó chỗ còn trái ngược nhau, bởi vì, lịch sử trong các dẫn của Thường trực Hội đồng tại Hội thảo này sẽtác phẩm văn học, nghệ thuật là lịch sử đã được viết gợi mở những vấn đề rộng hơn, sâu hơn để các nhàlại qua lăng kính sáng tạo của người nghệ sỹ. Có khi khoa học, các nhà hoạt động thực tiễn thảo luận,nó là sự thật lịch sử còn bị khuất nấp; có khi nó chỉ tranh luận, tạo được tiếng nói chung xung quanhlà cảm nhận, trí tưởng tượng riêng của người nghệ sỹ những nội dung liên quan chủ đề “Sáng tạo văn học,về lịch sử… Nhưng có một nguyên tắc mà tất cả các nghệ thuật về đề tài lịch sử”nhà sáng tạo văn học, nghệ thuật về đề tài lịch sử Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đã thống nhất gầnphải tuân thủ, đó là tôn trọng chân lý lịch sử, không 40 năm, nhưng đi liền những thời cơ, thuận lợi lớn,vì một lý do cá nhân nào mà xuyên tạc, bóp méo lịch chúng ta đang đứng trước những thử thách khôngsử, hạ bệ thần tượng, bôi nhọ hình ảnh những anh nhỏ trong quá trình thúc đẩy kinh tế - xã hội pháthùng lịch sử đã được cả dân tộc tôn vinh. triển nhanh và bền vững, xây dựng và bảo vệ vững Vấn đề thứ tư cần quan tâm thảo luận là những chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Hơn baođiều kiện và môi trường cho sáng tạo văn học, giờ hết, nhìn lại để phân tích và đúc kết bài học lịchnghệ thuật về đề tài lịch sử. sử thành công cũng như thất bại trong thực hiện sứ Khi viết về đề tài lịch sử, người viết thường gặp mệnh vẻ vang đó đã được thể hiện cả trong sách sửrất nhiều khó khăn. Một trong những khó khăn lớn và các tác phẩm văn học, nghệ thuật viết về đề tàinhất là nguồn sử liệu của chúng ta quá ít, nhất là lịch sử sẽ là bài học quý báu để bồi dưỡng tinh thầnthời cổ - trung đại ( các chứng tích, sách vở, bia mộ, yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực tự cường,lăng tẩm, đền đài thường đã bị tàn phá bởi các cuộc mài sắc ý chí bảo vệ Tổ quốc, nâng cao ý thức cảnhchiến tranh hoặc bởi thời tiết khắc nghiệt). Cùng với giác cách mạng trong các tầng lớp nhân dân, nhất làkhó khăn đó là nguồn kinh phí đầu tư còn hạn hẹp thế hệ trẻ, là việc làm quan trọng và cấp bách. Bởinhưng lại dàn trải; cơ chế, chính sách… còn nhiều bất vì tác phẩm văn học, nghệ thuật viết về đề tài lịch sửcập, gây cản trở cho việc sáng tạo và quảng bá các không phải là sự sao chép, là kể lại lịch sử, mà là sựtác phẩm văn học, nghệ thuật,. Tuy nhiên, chúng ta gợi mở những vấn đề đáng quan tâm của con người,cũng có những thuận lợi nhất định, bởi lịch sử Việt của xã hội hiện tại, vì nó viết cho những người củaNam là lịch sử chống ngoại xâm oanh liệt và hào hôm nay đọc, suy ngẫm và hành động.hùng nhằm bảo vệ độc lập dân tộc, sự trường tồn Những nội dung bàn thảo hôm nay chính là nhằmcủa quốc gia qua hàng nghìn năm dựng nước và tạo ra sự thống nhất trong nhận thức lý luận cũng nhưgiữ nước. Đó là nguồn cảm hứng dồi dào cho những đánh giá bản chất tình hình sáng tạo văn học, nghệsáng tác về đề tài này; đồng thời cũng là đòi hỏi bức thuật về đề tài lịch sử; trên cơ sở đó nêu lên nhữngbách của đất nước trước những vấn đề thời sự nóng giải pháp thiết thực, khả thi, góp sức cổ vũ, độngbỏng của công cuộc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh viên, khuyến khích, tạo đà thúc đầy quá trình sángthổ của Tổ quốc ta. tạo văn học, nghệ thuật về đề tài lịch sử có bước Điều đáng mừng là, trong những năm gần đây, phát triển về chất, để trong tương lai gần, chúng tachúng ta ngày càng có nhiều tác phẩm văn học, sẽ được đón nhận thêm nhiều tác phẩm có giá trị caonghệ thuật về đề tài lịch sử được trao những giải về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật. n6
  6. 6. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN12 NAÊMVÌ MỘT NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC l GS. HOÀNG CHƯƠNGC ách đây hai năm, tại lễ kỷ niệm 10 năm cũng ra đời, thực hiện nhiệm vụ giới thiệu quảng thành lập Trung tâm GS - anh hùng lao bá những giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc, giữ gìn động Vũ Khiêu có viết tặng cho chúng tôi và phát huy những giá trị đó trong sự nghiệp côngmột câu đối rất hay: nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giao lưu hội “Ngàn năm văn hiến mười năm bút” nhập hôm nay. 3 năm sau ngày thành lập, được Mỗi nét từ chương mỗi nét vàng” sự quan tâm của Đảng và Chính Phủ Thủ tướng Ý GS muốn nói rằng, trong 10 năm qua, Trung tặng bằng khen, Trung tâm đã có buổi kỷ niệmtâm Nghiên cứu bảo tồn & phát huy văn hóa dân long trọng, huy hoàng tại hội trường Cục văn hóatộc VN và Tạp chí Văn hiến VN đã dùng cây bút cơ sở - Bộ văn hóa và chính thức công bố mở rộngviết nên những công trình, những bài nghiên cứu phạm vi hoạt động trên tất cả các lĩnh vực nghiênvề nền văn hiến, văn hóa dân tộc Việt Nam có tuổi cứu về văn hóa dân tộc với tên gọi mới là Trungđời hàng ngàn năm, một việc làm vô cùng có ý tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dânnghĩa đã được cộng đồng xã hội công nhận, được tộc VN được sự ủng hộ và giúp đỡ của đồng chílãnh đạo Đảng và Nhà nước biểu dương. Bởi có Nguyễn Khoa Điềm (khi đó là Ủy viên Bộ chínhviệc gì khó khăn hơn việc nghiên cứu, việc đãi cát trị, Bí thư TƯ, Trưởng ban tư tưởng văn hóa TƯ),tìm vàng di sản văn hiến hàng ngàn năm, nhưng nhạc sĩ Trần Hoàn, họa sĩ Vũ Giáng Hương - Chủđâu phải cái gì cũng phát lộ, sẵn có trước mặt, mà tịch và Phó Chủ tịch LHVH - NTVN, GS Vũ Tuyênphải kỳ công kiếm tìm, khai thác, phục dựng và Hoàng, GS Hồ Uy Liêm - Chủ tịch và Phó Chủ tịchphát huy nó trong bối cảnh đất nước mở cửa, thế Liên Hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật VN, Trunggiới hội nhập, văn hóa ngoại lai, văn hóa thương tâm đã trở thành thành viên thuộc Liên Hiệp Hội.mại ngày càng chiếm lĩnh trận địa văn hóa nghệ Từ năm 2003 đến nay, Liên Hiệp Hội luôn quanthuật dân tộc. tâm và tạo điều kiện thuận lợi để Trung tâm hoạt Còn nhớ, ngày ra mắt Trung tâm (1/6/2000), động có hiệu quả và vững mạnh. Nhớ buổi đầunhiều văn nghệ sĩ lớn như: nhà thơ Tố Hữu, nhà thành lập, Trung tâm chỉ có hơn 10 người, nhưngvăn Nguyễn Đình Thi, NSND Đào Mộng Long, 12 năm qua, Trung tâm đã hoạt động tích cực vànhà viết kịch Học Phi, nhạc sĩ Trần Hoàn... đã tới trở thành nơi hội tụ đông đảo giới trí thức khoadự và ủng hộ tâm huyết của chúng tôi và mong học xã hội, văn nghệ sĩ tâm huyết với văn hóa dânmuốn Trung tâm sẽ hoạt động mở rộng ở nhiều tộc, trong đó phải kể tới sự đóng góp của Thượnglĩnh vực văn hóa chứ không chỉ bó hẹp trong tướng Nguyễn Nam Khánh, nhạc sĩ Vũ Mão, cácphạm vi nghệ thuật sân khấu. ít thời gian sau, Tạp GS. AHLĐ Vũ Khiêu, NNC lão thành Mịch Quang,chí Văn hiến Việt Nam - diễn đàn của Trung tâm GS Trần Bảng, GS Hoàng Châu Ký, GS Trường 7
  7. 7. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN Rối nước tuyên truyền văn hóa giao thông, chương trình do Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc Việt Nam tổ chức cùng với sân khấu rối nước thu nhỏ Phan Thanh Liêm.Lưu, GS.VS Hoàng Trinh, GS.VS Hồ Sĩ Vịnh, nhiều đơn vị trực thuộc:GS Trần Nghĩa, PGS Tất Thắng, PGS Đặng Việt Công ty Văn hóa Hà Nội, Nhạc đường Bá Phổ,Bích, các tiến sĩ: Phạm Việt Long, Nguyễn Minh Múa rối nước Phan Thanh Liêm, Trung tâm quanSan, Đoàn Thị Tình, Nguyễn Cát Điền, Nguyễn họ Bắc Ninh, Trung tâm Nghiên cứu âm nhạc dânThị Minh Thái, nhà báo Nguyễn Thế Khoa, Nhà tộc, Trung tâm nghiên cứu văn hóa Mường ở Hòaviết kịch Nguyễn Thế Kỷ. Các NSND Đặng Nhật Bình và Tây Bắc, Trung tâm nghiên cứu nghệMinh, Phạm Thị Thành, Đàm Liên, Bạch Tuyết, Lê thuật dân gian Nghệ - Tĩnh, Đoàn nghệ thuật dânHuy Quang, NSUT Nguyễn Thế Phiệt, Bằng Thái, gian Việt Nam... các cơ quan đại diện tại miềnPhan Hồ, Bá Phổ, các nhà văn, nhà báo Nguyễn Trung và Tây Nguyên, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh,Hoàng Mai, Mai Tuyết Hoa, Nguyễn Quang Long, Bạc Liêu, Quảng Ninh và một số tỉnh thành khác...Trần Tấn Ngô, Văn Sử, Đức Lượng, Trung Đông, Trung tâm còn có chi hội nhà báo hơn 20 người.Chu Huy Sơn, Ngô Ngọc Tuân, Vũ Văn Đông, Đối với sự nghiệp nghiên cứu bảo tồn và phátĐặng Đức Duy, Trần Đức Trung, Võ Thành Tân, huy văn hóa dân tộc thì 12 năm là khoảng thờiLê Thành Chơn, Trầm Hương, Hoàng Minh Nhân, gian chưa phải là dài, nhưng Trung tâm và Tạp chíLê Tấn Minh, Phan Lữ Thuỳ Linh Trần Quang Văn Hiến Việt Nam, tuy là tổ chức phi chính phủ,Tuấn và các GS.TS ở nước ngoài như: Trần Văn hoạt động theo phương thức xã hội hoá nhưng đãKhê (ở Pháp), Nguyễn Thuyết Phong, Đinh Đức làm được rất nhiều việc, tạo được những dấu ấnHữu (ở Mỹ), Thái Kim Lan (ở Đức)...cũng là những đặc biệt trong đời sống xã hội. Bằng tất cả sự cốthành viên tự nguyện đến với Trung tâm vì tấm gắng và lòng nhiệt tình các thành viên của Trunglòng vì nền văn hóa dân tộc. Thậm chí, cả nữ danh tâm hoạt động không biết mệt mỏi, trong nghiêncầm piano Mỹ Margaret Bartreseur (ở Mỹ) cũng tự cứu, bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, Trungnguyện tham gia vào Trung tâm và hỗ trợ kinh phí tâm đã liên kết với các Bộ, ngành và một số tỉnh,cho Trung tâm hoạt động. Nhìn lại 12 năm Trung thành phố để làm các công trình về văn hóa như;tâm có quyền tự hào về sự phát triển lớn mạnh và liên kết với các tỉnh Bình Định, Quảng Ngãi, Hàsố lượng hội viên đã lên tới hàng trăm người và Tĩnh, Quảng Bình, Hưng Yên, Đà Nẵng, Hà Nội,8
  8. 8. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN Ngày mồng 5 tết - Nhâm Thìn, nhân kỷ niệm chiến thắng Đống Đa, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy VHDT ViệtNam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Định đã tổ chức lễ hội bài chòi tại sân nhà hát Kim Mã, Hà Nội.TP Hồ Chí Minh, Hà Tây (cũ),Cần Thơ nghiên cứu Hiệp các hội khoa học và kỹ thuật VN năm 2010.về văn hiến và danh nhân của các tỉnh, liên kết Trung tâm được Chủ tịch nước tặng huân chươngvới các nhà hát nghệ thuật truyền thống liên kết LĐ và Thủ tướng tặng bằng khen. Tháng 3 nămvới Bộ văn hóa TT&DL, Cục nghệ thuật biểu diễn 2011, cơ quan ngành TW đã đến tìm hiểu học tậpthực hiện “Dự án sân khấu học đường” nhằm đưa kinh nghiêm ở Trung tâm về cách quy tụ tài năngnghệ thuật dân tộc đến với thế hệ trẻ liên tục trong và sử dụng tài năng.10 năm qua, giúp thế hệ trẻ thêm hiểu, thêm yêu Cơ quan ngôn luận của Trung tâm là Tạp chínghệ thuật truyền thống của ông cha, biết quý Văn Hiến VN đã ngày càng mở rộng, khi mới ratrọng, nâng niu những giá trị văn hóa nghệ thuật đời chỉ xuất bản 1 kỳ/tháng, nay đã xuất bản 3 kỳ/của dân tộc, Trung tâm cũng đã phục hồi nghệ tháng, và Văn hiến điện tử được các cấp lãnh đạo,thuật Bài Chòi trên miền Bắc. Phục hồi nghệ thuật giới trí thức và đông đảo nhân dân quan tâm đónhát xẩm Hà Thành. Ngoài ra, Trung tâm còn liên nhận nhiệt tình và đánh giá cao về nội dung cũngkết với một số nhà xuất bản, một số địa phương để như hình thức của Tạp chí.in ấn, phát hành trong toàn quốc một số cuốn sách, Ngoài lĩnh vực nghiên cứu văn hóa dân tộc,tài liệu nghiên cứu về văn hóa, văn hiến của một trong năm năm trở lại đây, Trung tâm còn là đồngsố địa phương, về Tuồng, chèo, quan họ, múa rối trưởng ban và thường trực hội đồng trao cúp vàngnước, cải lương thành công... được dư luận hoan cho các doanh nhân và doanh nghiệp như: Giảinghênh. Đặc biệt từ năm 2004 đến nay, hàng năm thưởng cúp Doanh nghiệp vì sự phát triển cộngLiên hiệp các Hội KH&KTVN vẫn cấp kinh phí để đồng, cúp doanh nhân tâm tài, cúp Giám đốc tàitrung tâm thực hiện các đề tài nghiên cứu cấp Bộ, năng... đồng thời, Trung tâm còn tổ chức các hộivề nghệ thuật múa rối, hát quan họ, danh nhân thảo về văn hóa doanh nghiệp và doanh nhân vớiĐào Tấn, nghệ thuật Tuồng, nghệ thuật cải lương, văn hóa dân tộc gây được ảnh hưởng lớn trongnghệ thuật Phật giáo, nghệ thuật chèo...và nhiều cộng đồng.công trình khác như Tài năng và sử dụng tài năng. Mừng thủ đô 1000 tuổi, Trung tâm đã thực hiệnTrung tâm được đánh giá là một trong những đơn dự án “Phục hồi nghệ thuật Bài chòi trên miềnvị mạnh của Liên hiệp hội và cá nhân người đứng Bắc”, phục hồi hát xẩm Hà thành, phục hồi đànđầu Trung tâm cũng được bầu chọn là 1 trong 10 lạc cầm Mác Tuyên để biểu diễn chào mừng Đạigương mặt xuất sắc về lao động sáng tạo của Liên lễ và thực hiện tuyển tập kịch bản 1300 trang về 9
  9. 9. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN Bình Định - Tây Sơn với Thăng Long - Hà Nội, đã báo về VHDT. tổ chức thành công Đêm cầm thi giang “hò sông Chỉ trong năm 2011, trung tâm đã hoàn thành nước” ba miền tại TP Cần Thơ hướng về đại lễ công trình nghiên cứu cấp bộ: “100 năm sân khấu 1000 năm Thăng Long. cải lương” đã được nghiệm thu xuất sắc, đã tiến Trong 12 năm qua không chỉ quảng bá nghệ hành tổ chức sinh nhật có các hội thảo “97 năm thuật văn hóa dân tộc ở trong nước, Trung tâm sinh GS anh hùng lao động Vũ Khiêu” và “95 năm còn được một số nước như Mỹ, Nhật Bản, Đức, sinh của NNC lão thành Mịch Quang”, Kỷ niệm hội Pháp, Hàn Quốc... đến trung tâm tìm hiểu và mời thảo “50 năm của Ưng Bình Thúc Giạ Thị” danh sang nước họ giới thiệu về nghệ thuật sân khấu nhân văn hóa Huế. Trung tâm cũng đã tổ chức hội dân tộc. Bằng uy tín và thương hiệu của mình, từ thảo khoa học “60 năm Nghệ thuật cải lương trên năm 2010 cho tới nay, Trung tâm đã đảm nhiệm miền Bắc”. Tổ chức phát động sáng tác Văn hóa thêm trọng trách thực hiện Dự án văn hóa giao giao thông và biểu diễn các hình thức, kịch nói, thông “Đưa văn hóa giao thông vào cộng đồng Múa rối, hát xẩm, ca nhạc và triển lãm cuộc thi vẽ qua các phương tiện truyền thông đại chúng và tranh của thiếu nhi, ảnh Văn hóa giao thông, ... các hình thức văn học nghệ thuật” góp phần vào Chỉ trong vòng 5 tháng đầu năm 2012, trung việc tuyên truyền xây dựng văn hóa giao thông, tâm đã tiến hành nhiều hoạt động nổi bật như an toàn giao thông của đất nước, giảm tình trạng Lễ hội đánh Bài chòi vào mùa xuân năm Nhâm ùn tắc giao thông, làm giảm tai nạn giao thông, Thìn phát động sáng tác và biểu diễn VHGT. Hội xây dựng nét đẹp văn hóa của người tham gia thảo khoa học về 105 năm sinh Tổng bí thư Lê giao thông, tạo nên ý thức tự giác chấp hành pháp Duẩn với Văn hóa và con người phối hợp với hội luật về trật tự ATGT và tạo ra nếp sống văn hóa đồng lý luận TƯ và NXB Chính trị quốc gia, Hội văn minh cao trong tham gia giao thông của cộng thảo khoa học Nghệ thuật sân khấu thể hiện hình đồng. Với ý nghĩa ấy mà dự án Văn hóa giao thông tượng Bác Hồ nhân kỷ niệm 122 năm sinh Chủ do Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn tịch HCM (phối hợp với Hội nghệ sĩ sân khấu VN) hóa dân tộc VN thực hiện đã thu hút đông đảo và tiếp theo là hội thảo khoa học về danh nhân giới văn nghệ sĩ trí thức và báo chí cả nước. Cụ văn hóa Nguyễn Diêu - phối hợp với UBND tỉnh thể là đã tổ chức được hàng chục cuộc hội thảo Bình Định. về văn hóa giao thông trên cả nước, đã tổ chức Về tổ chức trung tâm đã có thêm nhiều tổ chức được nhiều chương trình nghệ thuật sân khấu và thành viên mới như Trung tâm Nghiên cứu BT&PH âm nhạc về văn hóa giao thông, kể cả mỹ thuật âm nhạc dân tộc, đoàn nghệ thuật dân gian VN, và nhiếp ảnh. Công ty truyền thông quốc gia. Chi bộ và công Được Chính phủ phê duyệt Trung tâm đang đoàn của Trung tâm vẫn giữ được danh hiệu tiên tiếp tục phối hợp với Cục nghệ thuật biểu diễn thực tiến trong toàn Đảng bộ và công đoàn của Liên hiện “Dự án sân khấu học đường” thật sâu rộng Hiệp hội. Có được thành tích trên đây là nhờ sự hơn nữa để làm cơ sở đề nghị chính phủ đưa sân đóng góp to lớn của các GS đầu ngành mà tiêu khấu truyền thống trở thành môn học chính khóa biểu là GS anh hùng lao động Vũ Khiêu, đặc biệt của các trường trung học cơ sở trong cả nước. được sự hỗ trợ tích cực của Liên hiệp các Hội khoa Trung tâm cũng sẽ tập trung nghiên cứu về văn học và kỹ thuật VN và đảng ủy liên hiệp, khó khăn hóa dân tộc thiểu số trong những năm tới. Trung lớn nhất đối với Trung tâm hiện nay là nguồn kinh tâm còn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ văn hóa đối phí bởi do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn ngoại, tức là liên kết hợp tác với các tổ chức, văn cầu. Rất mong Liên hiệp Hội và các bộ ngành, các hóa nghệ thuật ở nước ngoài để giới thiệu quảng doanh nghiệp, doanh nhân quan tâm ủng hộ để bá hình ảnh Việt Nam qua những nét đẹp của văn Trung tâm NCBT&PHVHDT và Tạp chí Văn Hiến hóa dân tộc Việt Nam ra các nước, như chúng VN tiếp tục phát triển.n tôi đã làm rất có hiệu quả ở Đức, ở Nhật, ở Mỹ Xin cảm ơn! hoặc ở Việt Nam. Riêng cá nhân TGĐ bình quân GS Hoàng Chương mỗi năm nói trên đài phát thanh và truyền hình cả TGĐ Trung tâm NCBT&PHVHDTVN nước khoảng 30 lượt, viết khoảng 50 bài trên các Chủ nhiệm Tạp chí Văn Hiến VN10
  10. 10. BÀI PHÁT BIỂU CỦA ÔNG VALERIU ARTENI TẠI HỘI THẢO KHOA HỌC“ÂM NHẠC DÂN TỘC VỚI CUỘC SỐNG CON NGƯỜI HÔM NAY” l VALERIU ARTENI Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hoà Rumani KÍNH THƯA: NGUYÊN TỔNG BÍ THƯ LÊ KHẢ PHIÊU, KÍNH THƯA: NHẠC SĨ MAI TUYẾT HOA, GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU BẢO TỒN VÀ PHÁTHUY ÂM NHẠC DÂN TỘC VIỆT NAM, KÍNH THƯA QUÝ VỊ!T rước hết, tôi xin cảm ơn Giáo sư Hoàng truyền thống; dành riêng một kênh truyền hình 24 Chương, người có công lớn trong lĩnh vực bảo giờ phát các chương trình về âm nhạc dân gian; tồn và phát huy văn hóa dân tộc, đã dành cho đưa dân ca và múa dân gian vào các hoạt động xãtôi niềm vinh dự được tham dự buổi hội thảo hôm hội như ăn hỏi, đám cưới, v.v… với sự tham gia sôinay. Hoạt động nghiên cứu văn hóa dân tộc của nổi của cộng đồng, theo phong tục tập quán truyềnGiáo sư Hoàng Chương tôi đã biết qua những cuốn thống... Văn hóa dân gian tồn tại và phát triển như làsách tôi mua ở Việt Nam thời tôi học ở Khoa văn một đời sống tinh thần gắn liền với quần chúng, luônTrường Đại học Tổng hợp Hà Nội, trước khi tôi được có mặt trong sinh hoạt hàng ngày chứ không phảigặp anh và biết anh đã tốt nghiệp Trường Đại học như là một đề tài nghiên cứu xa lạ.Sân khấu Bucarest. Bản thân tôi được sinh ra và lớn lên trong một Đề tài của buổi hội thảo hôm nay rất thú vị và làng giàu truyền thống văn hóa dân gian, với nhữngphong phú. Vì thời gian không cho phép nên trong lễ hội có một không hai ở Rumani, sau đó được5 phút tôi chỉ có thể giới thiệu vài nét và cung cấp sống, học tập và công tác tại Việt Nam gần 17 nămcho các bạn một hình ảnh sinh động của mối quan nên tôi đã được xem, được nghe rất nhiều các thểhệ, hợp tác và trao đổi giữa Rumani - Việt Nam trong loại âm nhạc dân gian Việt Nam như quan họ, tuồng,lĩnh vực này. chèo, ca trù, hát xẩm…rất hay. Rumani có nét tương đồng với Việt Nam ở chỗ Gần đây khi mới trở lại Hà Nội, tôi được thưởngcó nền âm nhạc dân gian vô cùng phong phú. Và thức một chương trình nghệ thuật văn hóa dân tộcRumani cũng luôn luôn bảo tồn và phát huy nền âm Việt Nam rất đặc sắc do Giáo sư Hoàng Chươngnhạc dân gian truyền thống. Sự hợp tác giữa hai và các nghệ sĩ tài năng đàn, hát và diễn tuồng đãnước trong lĩnh vực này có một truyền thống tốt đẹp. chinh phục được tôi và một nhóm các bạn Mỹ cùngNgay sau khi Việt Nam tuyên bố độc lập, Rumani đã tham dự.giúp Việt Nam đào tạo nghệ sĩ, cán bộ giảng dạy và Tôi cũng rất thích tiết mục nhạc sĩ Mai Tuyết Hoanghiên cứu trong các trường âm nhạc Rumani cũng vừa đàn nhị vừa hát xẩm thể hiện nội dung rất cónhư thông qua các chuyến thăm, biểu diễn và dạy ý nghĩa. Cây đàn này còn diễn tả được bài dân canhạc của các đoàn ca múa dân gian Rumani và Việt Mỹ làm cho các bạn Mỹ vô cùng thích thú và vỗ tayNam bắt đầu từ những năm 50. kéo dài. Một trong những hình thức sinh hoạt góp phần Tôi nghĩ một chương trình nghệ thuật văn hóabảo tồn và truyền bá những giá trị văn hóa dân tộc dân tộc Việt Nam rất đặc sắc như thế này đưa sangvô giá đó là tổ chức những festival folklore quốc Rumani biểu diễn, thì nhất định người Rumani sẽtế nhân dịp các lễ hội trong năm với sự tham gia thích. Cùng với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việtcủa các đoàn nghệ thuật các nước láng giềng và Nam và Hội Hữu nghị Việt Nam - Rumani, tôi đangcác nước bè bạn khắp năm châu. Năm 1994, Đoàn cố gắng tạo điều kiện để các nghệ sĩ Việt Nam sớmnghệ thuật dân gian Việt Nam do Giáo sư Hoàng sang biểu diễn tại Rumani trong khuôn khổ chươngChương dẫn đầu đã tham gia rất thành công các trình trao đổi văn hóa giữa hai nước chúng ta.Festival quốc tế tại Rumani được tổ chức ở Bucarest, Tôi chúc mừng Việt Nam mở cửa, hội nhập,Constanta, Tulcea và Piatra Neamt, thành phố quê nhưng vẫn giữ gìn, phát huy được bản sắc văn hóahương của tôi. dân tộc, trong đó có âm nhạc dân tộc. Những hình thức sinh hoạt khác bao gồm những Một lần nữa tôi xin cảm ơn Giáo sư Hoàngcuộc thi dân ca và múa dân gian để tuyển chọn Chương đã mời tôi tới dự và chúc hội thảo của cácnhững tài năng trẻ; khuyến khích tổ chức lễ hội bạn thành công tốt đẹp. n 11
  11. 11. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN VỀ VIỆC ĐĂNG CAI ASIAD: COÁ GAÉNG tieát kieäm trieät ñeå kinh phí l THẾ HÙNG Đó là lời hứa của Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh trên chuyên mục “Dân hỏi, Bộ trưởng trả lời”, phát sóng trong chương trình thời sự trên kênh VTV1 Đài Truyền hình Việt Nam tối 2/12/2012 xung quanh việc Việt Nam đăng cai ASIAD 18, năm 2019. H ai vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm, đó tới mức dưới 3 tỷ USD cho sự kiện này, có nghĩa là là: Mức kinh phí đăng cai là khá lớn (150 triệu nhiều khả năng cho số kinh phí mà chúng ta phải chi USD) trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó cho ASIAD sẽ còn phải “đội” lên nữa. khăn; Lực lượng VĐV thành tích cao của Việt Nam có Trả lời những băn khoăn của người dân, Bộ trưởng đủ sức tạo nên sự đột biến trong ASIAD 18 để xứng Hoàng Tuấn Anh cho biết, Bộ đã xác định cố gắng tầm nước chủ nhà? không vượt mức chi 150 triệu USD, tuy nhiên, điều Sẽ cố gắng không vượt mức kinh phí 150 triệu này còn phụ thuộc vào các yếu tố khách quan khác. USD Theo Bộ trưởng, nếu giá nhân công, giá vật liệu mà Vượt qua các đối thủ, Việt Nam đã trở thành chủ tăng lên, thì đây sẽ là điều “bất khả kháng” trong việc nhà của kỳ Đại hội thể thao châu Á -ASIAD 18, đây mức chi có thể bị “đội” lên. Bộ trưởng cũng đưa ra con là một niềm tự hào lớn, cũng là một cơ hội lớn với số 10-20% mức kinh phí tăng thêm so với dự kiến ban Việt Nam nếu như chúng ta có thể tận dụng được “lợi đầu mà các nước đã từng đăng cai ASIAD “vấp” phải. thế” này. Tuy nhiên, cũng rất nhiều ý kiến băn khoăn Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, Bộ có “ý thức cao về vấn đã được đặt ra ngay khi chúng ta giành được quyền đề cần phải tiết kiệm, cũng như phải làm sao đưa vào đăng cai; trong đó tập trung nhất là vấn đề mức kinh xây dựng, nâng cấp các công trình một cách hiệu quả phí quá lớn, tới 150 triệu USD mà chúng ta sẽ phải nhất, không để thất thoát, và sẽ có sự giám sát với chi ra cho việc đăng cai này. Đặc biệt trong khi trên công tác xây dựng, nâng cấp này”. thực tế, thì các nước đăng cai lâu nay đã có nước chi Bên cạnh nỗi băn khoăn về kinh phí tổ chức, thì12
  12. 12. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN Thể hiện xà kép tại giải vô địch quốc gia môn TDDC 2012 tại Cung thể thao Quần ngựa - HN. Ảnh Sưu tầmviệc các công trình xây dựng mới, nâng cấp để sử nhà ASIAD 18 hay không?dụng trong kỳ ASIAD sắp tới sẽ được phát huy hiệu Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cho rằng, chúng taquả ra sao khi sau khi kết thúc kỳ Đại hội cũng là vấn có niềm tin là trong những năm qua, đội ngũ VĐV trẻđề được người dân quan tâm. Vì trên thực tế, đã có của Việt Nam đã có những nỗ lực phấn đấu, và trongnhững ví dụ “nhãn tiền” về việc nhiều công trình xây những năm tới, chúng ta sẽ phải “suy nghĩ về cáchdựng cho các sự kiện thể thao lớn, sau đó đã bị sử đào tạo, chuẩn bị lực lượng như thế nào, để có thểdụng không đúng mục đích. có nhiều HCV và đạt mục tiêu đề ra là cố gắng có từ Theo Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh, Bộ đã tính tới 10-15 HCV trong kỳ ASIAD sắp tới”.việc này. Thừa nhận hiện đã có một số bất cập trong Cũng theo Bộ trưởng, điều chúng ta hướng tới việcviệc sử dụng các công trình sau các sự kiện thể thao đăng cai ASIAD sẽ lớn hơn việc đạt thành tích caoquốc tế trước đây, Bộ trưởng nói kinh nghiệm của các này. “Chúng tôi hướng tới nhiều mục tiêu. Thứ nhất,nước láng giềng cho thấy, các công trình thể thao của mục tiêu về chính trị là khẳng định và tiếp tục nânghọ rất đa năng, không chỉ phục vụ cho các dịch vụ cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Thứ đếnthể thao, mà còn phục vụ cho các dịch vụ văn hóa, là mục tiêu kinh tế, nhằm thúc đẩy sự phát triển kinhgiải trí, du lịch. Đây là một điều mà Việt Nam cần học tế - xã hội của thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận.tập, và tới đây, khi xây dựng các công trình phục vụ Mục tiêu thứ ba về văn hóa. Đây sẽ là dịp để ngườicho ASIAD 18, Bộ cũng sẽ có những tính toán về dân tận hưởng một kỳ đại hội thể thao tầm cỡ châuquy hoạch, thiết kế... để đảm bảo về quy mô và công lục, cũng như những giá trị mà đại hội ASIAD mangsuất, cũng như các thiết bị, công nghệ... theo hướng lại. Và riêng với thể thao Việt Nam, đây sẽ là dịp đểtiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt là vẫn phát huy được chúng ta đẩy mạnh việc thực hiện thể thao phong tràohiệu quả sử dụng sau kỳ ASIAD. và thể thao thành tích cao”, Bộ trưởng nhấn mạnh. Phải tạo ra cơ hội cho Việt Nam Cũng theo Bộ trưởng Hoàng Tuần Anh, Bộ đang Một bức thư gửi về chương trình “Dân hỏi, Bộ tập trung xây dựng kế hoạch tổng thể tổ chức ASIADtrưởng trả lời” đã rất tâm huyết khi đề cập đến thành 18 để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trong đó,tích của thể thao Việt Nam ở các đấu trường quốc tế. các nội dung cần triển khai là việc thành lập Ban chỉ7 năm nữa, liệu chúng ta có thể đào tạo được một thế đạo, Ban tổ chức, chuẩn bị lực lượng vận động viên,hệ VĐV đủ mạnh để có thể nâng thành tích của thể chuẩn bị cơ sở vật chất, rồi công tác tuyên truyền,thao Việt Nam lên, cho xứng tầm với một nước chủ quảng bá.. n 13
  13. 13. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN KỶ NIỆM 40 NĂM “ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG” TỪ NHẬN ĐỊNH CỦA BÁC HỒ l PHẠM HƯNG Theo hồi ức Thượng tướng Phùng Thế Tài, nguyên Tư lệnh Quân chủng Phòng không Không quân, cuối năm 1962, trong một lần ông được gặp, báo cáo với Bác Hồ về công tác sẵn sàng chiến đấu, Bác đã chỉ thị: “B52 bay cao hơn 10 cây số mà trong tay chú hiện nay chỉ có cao xạ thôi... Ngay từ bây giờ, là Tư lệnh Bộ đội Phòng không, chú phải theo dõi chặt chẽ và phải thường xuyên quan tâm đến loại máy bay B52 này”. Năm 1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Dù đế quốc Mỹ có lắm súng, nhiều tiền, dù chúng có B57, B52 hay “B” gì đi chăng nữa, ta cũng đánh. Từng ấy máy bay, từng Khi Bác Hồ chính thức giao nhiệm vụ ấy quân Mỹ ta cũng đánh; mà đã Thượng tướng Phùng Thế Tài kể rằng khi ông được giao nhiệm vụ Tư lệnh PK-KQ, Bác Hồ đã hỏi: “Chú đã biết gì về đánh là nhất định thắng”. Và năm B52?”, rồi Bác nói tiếp: “Nếu chú có biết bây giờ thì cũng chưa 1967, Bác tiên đoán: “Sớm muộn rồi làm gì được vì nó bay cao, bay nhanh”. Đúng là lúc này, việc đế quốc Mỹ cũng đưa B52 ra đánh nghiên cứu về B52 và cách đánh chưa được đặt ra vì Quân Hà Nội, rồi có thua mới chịu thua. chủng (QC) mới thành lập, cả tập thể cán bộ đang tập trung Ở Việt Nam, Mỹ nhất định thua, cho việc xây dựng phát triển lực lượng, bố trí thế trận phòng nhưng chỉ sau khi thua trên bầu trời không bảo vệ bầu trời miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Năm 1964, QC báo cáo với Bác thành tích chiến đấu bảo Hà Nội”.14
  14. 14. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNvệ mục tiêu ven biển từ Quảng Bình đến Quảng Ninh,Bác vui mừng tuyên dương công trạng của quân vàdân ta, nhưng Bác vẫn không quên nhiệm vụ nghiêncứu đánh B52. Bác hỏi: “Các chú đã chuẩn bị đánhB52 như thế nào rồi?”. Thực tế cho đến đầu năm1964, máy bay B52 chưa xuất hiện trên chiến trườngViệt Nam, các tài liệu về B52 cũng chưa nhiều. Vàogiữa năm 1964, Mỹ chọn căn cứ Anđơxơn trên đảoGuam (Mỹ) làm căn cứ xuất phát của máy bay chiếnlược B52. Bằng nhiều con đường khác nhau, ta đãbiết được B52 là loại máy bay chiến lược hạng nặngtầm xa do hãng Boeing sản xuất năm 1954, trang bịcho không quân Mỹ từ 1955. Đến năm 1961, loại máybay này đã qua 8 lần cải tiến, có thể mang từ 17 đến30 tấn bom, bay liên tục 21 giờ trên chặng đường từ12.000km đến 16.000km, hoạt động được cả ban đêmtrong điều kiện khí hậu phức tạp, bay ném bom ở độcao 9-11km, với kíp lái 6 người. B52 còn được trang bị 15 máy gây nhiễu điện tử,2 máy gây nhiễu bằng sợi kim loại, có tên lửa nhử mồiđể nhiễu loạn ra-đa đối phương, có pháo chống máybay đặt ở phía đuôi. Trong thời gian đưa B52 ném bomViệt Nam, Mỹ có khoảng 450 chiếc B52. Báo chí Mỹđã không ngớt quảng cáo để gây ấn tượng với thế giớivề loại “siêu pháo đài bay” này. Họ gọi đây là vũ khíchiến lược “vô địch”, “bất khả xâm phạm”. Đầu năm 1965, cùng với việc đổ quân vào miềnNam Việt Nam, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ MắcNamara đã quyết định điều động lực lượng B52 tới căncứ không quân Mỹ ở Anđơxơn. Và bắt đầu từ tháng Đáp lời kêu gọi chống Mỹ, cứu nước của Hồ Chủ tịch, phụ4/1965, Liên đoàn Không quân chiến lược số 3 của nữ ta dũng cảm bắn cháy máy bay Mỹ.Mỹ được lệnh thực hiện chiến dịch ném bom rải thảmmang tên “Cung sáng” ở miền Nam Việt Nam. không-Không quân lên báo cáo tình hình và trực tiếp Ngày 18/6/1965, lần đầu tiên Mỹ sử dụng 30 chiếc giao nhiệm vụ cho quân chủng: “Máy bay B-52 MỹB52 từ đảo Guam, vượt 9.000km, bay liên tục trong 12 đã ném bom miền Bắc. Phải tìm cách đánh cho đượcgiờ rồi thực hiện cuộc ném bom rải thảm xuống vùng B-52. Nhiệm vụ này Bác giao cho các chú Phòngdân cư ở Bến Cát (Bình Dương), phía Tây Bắc Sài không - Không quân”.Gòn. Sau đó, Mỹ tiếp tục dùng B52 để yểm trợ cho Cuối năm 1967, khi làm việc với Bộ Tư lệnh PK-các cuộc hành quân của lính Mỹ và Nguỵ. Theo số KQ, Bác Hồ lại khẳng định: “Sớm muộn rồi đế quốcliệu thống kê của Lầu Năm góc, trung bình mỗi tháng Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội. Phải dự kiếntrong năm 1965, Mỹ tiến hành 300 phi vụ B52 ném trước tình huống càng sớm càng tốt để có thời gianbom rải thảm xuống miền Nam Việt Nam; năm 1966 suy nghĩ, chuẩn bị… Ở Việt Nam, Mỹ nhất định thua,tăng lên từ 600 - 800 phi vụ/tháng. nhưng sẽ chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Để ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho chiến Nội”.trường miền Nam, ngày 12/4/1966, lần đầu tiên Mỹ Những lời dặn dò của Bác đã thôi thúc quân chủngsử dụng B52 ném bom rải thảm xuống đèo Mụ Giạ thành lập các đoàn nghiên cứu về B52 một cách kỹ(Quảng Bình), cửa ngõ của đường Hồ Chí Minh. Bác lưỡng và đề xuất các phương án tác chiến cho nhiềumời đồng chí Đặng Tính, Chính uỷ Quân chủng Phòng tình huống, tổ chức nghiêm túc công tác luyện tập 15
  15. 15. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN cách đánh B52 cho các binh chủng không quân, tên tên lửa vào đường Trường Sơn để tiếp xúc và nghiên lửa, pháo phòng không. cứu mức độ gây nhiễu điện tử của B52. Các đơn vị này Quyết tâm chiến lược, bộ óc sáng tạo và bàn đã tổng hợp, ghi nhận về chiến thuật chống B52 của tay vàng tên lửa phòng không SAM-2. Để có vũ khí trừng trị được B-52, Bác đặt vấn đề Cùng với những nghiên cứu về tính năng kỹ chiến với Liên Xô chi viện cho Việt Nam vũ khí tên lửa phòng thuật của B52, cách ném bom của B52 và các lực không. Dưới sự giúp đỡ của Liên xô, Trung đoàn tên lượng không quân hỗ trợ B52, Cơ quan Tham mưu lửa phòng không SAM-2 đầu tiên mang phiên hiệu quân chủng đã đúc kết thành cuốn “cẩm nang đỏ” về H36 ra đời. phương pháp tác chiến chống B52, gồm các phương Mỹ đã phải thốt lên: Hà Nội có lưới lửa phòng không án đánh B52 trong nhiễu, đánh B52 khi mục tiêu bay nguy hiểm nhất thế giới. thẳng vào; hướng dẫn cụ thể từng cách đánh cho các Việc xây dựng quyết tâm dám đánh và quyết thắng lực lượng chiến đấu, đặc biệt là binh chủng tên lửa, B-52 được đặt ra ngay từ khi đế quốc Mỹ bắt đầu sử đồng thời chỉ đạo ngay trong chiến dịch, các lực lượng dụng máy bay B-52 đánh phá ở chiến trường miền phải kịp thời rút kinh nghiệm và nhanh chóng phổ biến Nam. Phải đánh thắng B-52 là mối quan tâm đặc biệt tới các đơn vị. của Bác Hồ và cũng là quyết tâm của quân dân ta. Trong cuốn sách “Chiến tranh tại Việt Nam là thế Lãnh đạo Quân chủng PK-KQ báo cáo Bác ý định đưa đó” xuất bản tại Ukraine năm 2005, đã được Nhà xuất lực lượng tên lửa, ra đa vào chiến trường phía Nam tìm bản Chính trị - quốc gia dịch sang tiếng Việt, Thượng cách bắn rơi máy bay B-52, để củng cố ý chí quyết tướng Khiupênen, nguyên Trưởng đoàn chuyên gia thắng và xây dựng niềm tin đánh thắng B-52 cho bộ quân sự Liên Xô tại Việt Nam từng nói: “Trao vũ khí đội. Người suy nghĩ rồi thong thả nói: “Đúng, muốn bắt tên lửa cho các bạn Việt Nam là trao nó cho những bộ cọp phải vào tận hang”. Tháng 5-1966, một số đơn vị óc sáng tạo và những bàn tay vàng”. tên lửa, ra đa và những cán bộ có kinh nghiệm của Quả thật, nếu tên lửa của các bạn Liên xô không quân chủng đã được cấp tốc đưa vào chiến trường. có những bộ óc sáng tạo và những bàn tay vàng của Trung đoàn tên lửa H38 - đơn vị hoả lực đầu tiên nhận những người lính “bộ đội cụ Hồ” Việt Nam thì sẽ không trọng trách lớn lao này, đã vượt qua muôn vàn gian có kỳ tích tiêu diệt B52 trên bầu trời thủ đô Hà Nội. khổ, khó khăn đưa tên lửa vào Vĩnh Linh, đánh dấu B52 suýt tuyệt chủng chặng đường đầu tiên trên con đường dài đi đến chiến Trước và sau cuộc chiến tranh Việt Nam, hầu như thắng B-52. chưa có một máy bay B52 nào của Mỹ bị bắn hạ trên Ngày 17-9-1967, Phân đội tên lửa 84, Đoàn H38 thế giới. Với tầm bay cao, được bảo vệ bởi nhiều máy lần đầu tiên chỉ trong vòng 30 phút đã kịp thời phát bay tiêm kích và hệ thống gây nhiễu điện tử hiện đại, hiện và bắn rơi 2 chiếc B-52 trên bầu trời Vĩnh Linh. có thể nói B52 như là một pháo đài bay không thể bị Nhận được tin vui từ Vĩnh Linh ra, các đồng chí lãnh bắn rơi. Trong tháng 4/1972, đã có trận đánh bộ đội đạo Quân chủng PK-KQ muốn báo tin ngay đến Bác tên lửa phóng 30 quả đạn nhưng không hạ được một nhưng lúc đó đã khuya, sợ Bác thức giấc, đồng chí Tư chiếc B52 nào. lệnh đã gọi cho đồng chí Vũ Kỳ (thư ký của Bác) thì Ngày 27-2-1968, bản kế hoạch mang tên “Phương được biết Bác vẫn chưa ngủ. án đánh trả cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 của Đồng chí quay số 01 (mật danh điện thoại của Mỹ, bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng” của Quân chủng Bác), Bác nhận ra giọng đồng chí Phùng Thế Tài và Phòng không-Không quân đã được hình thành, tuy hỏi ngay: còn đơn sơ nhưng đã chứa đựng những nội dung cơ - Chú Tài đấy à? Có việc gì thế? Bắn rơi B-52 rồi bản. Từ kinh nghiệm thực tế của các chiến trường, phải không? bản kế hoạch liên tục được sửa chữa, bổ sung để đến Việc Bác đoán trước đã bắn rơi B-52 là xuất phát năm 1972, Quân chủng có thêm những “Phương án từ niềm tin tuyệt đối của Người vào lòng dũng cảm, trí tháng 5”, “Phương án tháng 7”, “Phương án tháng 9” tuệ, khả năng sáng tạo của bộ đội ta. và cuối cùng là “Phương án tháng 11” - bản kế hoạch Sau khi địch dùng B52 đánh phá Hải Phòng ngày đánh B-52 hoàn chỉnh nhất. Trên cơ sở bản kế hoạch 16/4/1972, quân chủng PK-KQ đã chỉ thị cho Sư đoàn đó, Quân chủng Phòng không-Không quân đã cùng PK bảo vệ Hà Nội lần lượt đưa một đến hai trung đoàn quân và dân thủ đô Hà Nội, Hải Phòng và một số16
  16. 16. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN B-52 phơi xác trên đường phố Hà Nội, một trong những tấm ảnh nổi tiếng về trận “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” - Ảnh tư liệuđịa phương miền Bắc lao vào chuẩn bị hết sức khẩn bộ đội thật thành thạo.trương, để đến đêm 18-12-1972 bước vào một cuộc Quả đúng như lời Bác Hồ tiên tri, 18 giờ 30 phútchiến đấu một cách chủ động, với tư thế của người ngày 18/12/1972, Không quân Mỹ thực hiện chiếnchiến thắng. dịch Linebacker II dùng B52 ném bom hủy diệt Hà Lực lượng nòng cốt của quân đội Việt Nam chống Nội. Mặc dù đế quốc Mỹ đã huy động một lực lượnglại “con bài chiến lược” B52 của Mỹ là các đơn vị tên lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Thế giới lần thứlửa phòng không với những bệ phóng tên lửa SAM 2. hai cho cuộc tập kích này: gần 1/2 số máy bay chiếnTừ rất sớm, bộ đội radar, tên lửa đã được luyện tập các lược B-52 của toàn nước Mỹ (193 chiếc trên tổng sốphương án để có thể phát hiện và ngăn chặn B52, bảo 400 chiếc), gần 1/3 số máy bay chiến thuật của toànvệ Hà Nội, Hải Phòng. Tháng 5/1972, Đại tướng Võ nước Mỹ (1.077 chiếc trên tổng số 3.041 chiếc) cùngNguyên Giáp bất ngờ nêu câu hỏi với các cán bộ tham nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại khác nhưngmưu tác chiến của Quân chủng: “Tỷ lệ B52 bị bắn rơi sau 12 ngày đêm chiến đấu kiên cường, dũng cảm,mức độ nào thì Nhà Trắng rung chuyển, mức độ nào vượt qua mọi gian khổ, ác liệt, quân và dân ta đã bắnthì Mỹ không chịu nổi, phải thua?”. rơi 81 máy bay Mỹ trong đó có 34 máy bay B-52, bắt Cho đến lúc đó, những phương án đánh B52 trên sống nhiều giặc lái, trong đó có nhiều giặc lái B-52.bầu trời Hà Nội, Hải Phòng đều đã có những yêu cầu Hãng thông tấn AP từng bình luận về số máy bayvề hiệu suất chiến đấu từng trận, từng ngày, nhưng B52 bị bắn rơi trong cuộc tập kích này: “Cứ theo tốcchưa nói đến chỉ tiêu tỷ lệ bắn rơi B52. Đại tướng Tổng độ bị bắn rơi như thế này thì sau 3 tháng, B52 sẽ tuyệttư lệnh đã phát hiện ra thiếu sót đó và yêu cầu bổ chủng”.khuyết kịp thời. Sau mấy tuần vật lộn với những con Như vậy, riêng quân chủng Phòng không khôngsố, các cán bộ tham mưu phòng không không quân quân đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ tiêu diệt B52 đãđã đưa ra câu trả lời về chỉ tiêu này: N1 (tỷ lệ Mỹ chịu báo cáo với đại tướng Võ Nguyên Giáp ở chỉ tiêu caođựng được) là 1-2% (trên tổng số B52 tham chiến của nhất, chỉ tiêu N3 (trên 10%,).Với 34 chiếc B52 bị bắnMỹ); N2 (tỷ lệ làm Nhà Trắng rung chuyển) là 6-7%; hạ, đạt tỷ lệ là 17,6% (34/197).N3 (tỷ lệ buộc Mỹ thua cuộc) là trên 10%. Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” tháng Câu hỏi tiếp theo của Tổng tư lệnh là Quân chủng 12/1972 đã buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris, camchọn tỷ lệ nào? Câu trả lời lần này có ngay lập tức: kết tôn trọng các quyền cơ bản của nhân dân ViệtChúng tôi loại trừ N1, quyết tâm đạt N2 và vươn tới Nam, chấp nhận rút hoàn toàn quân viễn chinh Mỹ vàN3. các nước chư hầu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, tạo điều Đại tướng chỉ thị muốn vậy, quân chủng phải làm kiện thuận lợi cho quân và dân ta tiến lên giành toàntốt hai việc: Khẩn trương hoàn thành kế hoạch đánh thắng vào mùa xuân năm 1975, thực hiện mong ướcB52 bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng để dựa vào đó hoàn của Bác “đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, tiếntất mọi công tác chuẩn bị; Gấp rút hoàn chỉnh các tài lên “Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước” theoliệu về cách đánh B52 để lấy đó mà huấn luyện cho lời kêu gọi của Bác Hồ…n 17
  17. 17. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN TÍN NGÖÔÕNG THÔØ CUÙNG HUØNG VÖÔNG TRỞ THÀNH DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ ĐẠI DIỆN CỦA NHÂN LOẠIKHI MỘT QUỐC GIACÓ CHUNG QUOÁC TOÅ Hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ vừa mới được Ủy ban liên chính phủ về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại tại kỳ họp lần thứ 7 diễn ra ở trụ sở UNESCO, Paris, Pháp. Việc Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ được công nhận, cho thấy thế giới đánh giá rất cao, đồng thời cũng chứng tỏ sức sống của văn hóa Việt Nam, gắn với dòng chảy văn hóa hội nhập vào thế giới. Với tin vui này, Việt Nam hiện có tổng cộng 14 di sản văn hóa cả vật l HOÀNG ANH thể và phi vật thể được thế giới công nhận. T heo các nhà nghiên cứu văn hóa trong và đánh giá rất cao và nhận được số phiếu gần như ngoài nước, có lẽ chưa có một quốc gia nào tuyệt đối của Hội đồng chuyên gia UNESCO. trên thế giới có tín ngưỡng thờ Tổ với phạm Theo đánh giá của các thành viên UNESCO, vi rộng lớn và trường tồn qua hàng ngàn năm lịch ngoài những tiêu chí quan trọng về sự trường tồn sử như tín ngưỡng thờ Hùng Vương ở Việt Nam. Tín theo thời gian, sự tham gia tích cực của cộng đồng, ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là biểu trưng cho triết điểm độc đáo và hấp dẫn nhất của tín ngưỡng lý nhân văn “con người có tổ có tông” của văn hóa thờ cúng Hùng Vương rất thuần Việt. Yếu tố này Việt Nam. Đây là hiện tượng độc đáo nhất trên thế rất có sức nặng thuyết phục Hội đồng chuyên gia giới khi cả một quốc gia, một dân tộc tự coi mình có UNESCO. GSTS Ngô Đức Thịnh cho rằng trong chung nguồn gốc. suốt chiều dài lịch sử ít nhất hơn 500 năm đến nay, Hiện tượng văn hóa tâm linh độc đáo biểu tượng Vua Hùng được thừa nhận trên cả nước Trong số 37 hồ sơ được xem xét và bỏ phiếu để Việt Nam như một biểu tượng cội nguồn chung cho trở thành di sản của nhân loại trong Kỳ họp thứ 7 cả dân tộc vượt qua mọi rào cản của các triều đại của Hội đồng Liên quốc gia về Bảo tồn di sản văn phong kiến, sự khác biệt tôn giáo và các chế độ xã hóa phi vật thể UNESCO, hồ sơ “Tín ngưỡng thờ hội. Trong mỗi gia đình Việt Nam, việc thờ cúng tổ cúng Hùng Vương tại Phú Thọ” của Việt Nam được tiên là một tín ngưỡng vô cùng quen thuộc và bình18
  18. 18. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄNdị. Biểu tượng Vua Hùng và “Tín ngưỡng thờ cúng của xã hội giúp thống nhất một hệ ý thức Việt NamHùng Vương” là một hình tượng của ý thức hệ cơ là điều không phải quốc gia nào cũng có. Theo cácbản của dân tộc được tạo nên bởi các nhà tri thức, chuyên gia văn hóa Việt Nam khác, tục thờ cúngcác bậc minh quân từ buổi đầu trong quá trình hình những cá nhân sáng lập ra quốc gia vốn phổ biến ởthành và định hình quốc gia tự chủ. các nước Đông Á, tuy nhiên, ở quy mô toàn bộ cộng Nếu hệ thống lại, các huyền thoại ông cha ta có đồng tham gia vào nghi lễ lại là không phổ biến.“Tứ bất tử” (4 vị thánh bất tử): Thánh Gióng - tượng Việc cả dân tộc tôn vinh vị “cha chung” bắt nguồn từtrưng sức mạnh chống giặc ngoại xâm; Thánh Tản đặc thù lịch sử Việt Nam.Viên hay truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh - tượng Nhận định về tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vươngtrưng cho sức mạnh chinh phục tự nhiên, Chử Đồng của người Việt, TS. Peter Knecht (Đại học AichiTử - một xã hội nhân ái với tình yêu, hôn nhân và sự Gakuin, Nhật Bản), cho rằng, tín ngưỡng thờ Hùngsung túc, Thánh Mẫu Liễu Hạnh - tượng trưng cho Vương chính là sợi chỉ gắn kết người Việt khắp mọicuộc sống tinh thần qua hình ảnh của phụ nữ như miền đất nước lại với nhau. PGS.TS Diana Thrammột quyền bình đẳng trong xã hội. (Đại học Rhodes, Nam Phi), người có 20 năm Cùng với 4 hệ ý thức trên, Hùng Vương cũng nghiên cứu Lễ hội Đền Hùng nói: “Đã có lúc tôi bănchính là một hệ ý thức có tính cột trụ biểu tượng cho khoăn, tín ngưỡng thờ Hùng Vương là tôn giáo haytinh thần cố kết quốc gia - dân tộc. một tập tục, nghi lễ xã hội, có sức mạnh tâm linh to Tính độc đáo tiêu biểu được quốc tế thừa nhận lớn, thậm chí như một sức mạnh chính trị nào đó”.trong “tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” nằm ở Diana Thram cho rằng, tín ngưỡng thời Hùng Vươngchính tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Việc coi quốc gia chính là sợi chỉ đỏ tâm linh, động lực tinh thần gắn- dân tộc như một “gia đình lớn”, lấy khuôn phép ứng kết toàn dân tộc, nên người Việt ở đâu muốn hànhxử gia đình, gia tộc để tạo thành khuôn khổ ứng xử hương về đất Tổ. 19
  19. 19. CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN Những nỗi lo sau Vinh danh GSTS Ngô Đức Thịnh lưu ý: Trong quá trình xét duyệt hồ sơ “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” của Việt Nam, vấn đề khiến UNESCO quan ngại nhất khiến những người làm hồ sơ phải đau đầu chính vai trò của Nhà nước đối với di sản văn hóa phi vật thể này. Không thể phủ nhận vai trò của Nhà nước đối với các lễ hội, nhưng việc can thiệp quá sâu hay nói theo cách khác là “nhà nước hóa” lễ hội là điều không chỉ UNESCO lo lắng mà ngay cả những nhà khoa học trong nước đã lên tiếng. Cần phân biệt rõ hai khái niệm vai trò của nhà nước với lễ hội và vấn đề “nhà nước hóa” lễ hội. trách nhiệm cử hành các nghi thức. Lễ hội Đền Hùng những năm qua được chuẩn Người dân là chủ thể của lễ hội, là người sáng tạo bị chu đáo, được đầu tư công phu đã trở thành một ra các giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc. “quốc lễ” mà Nhà nước đóng vai trò “chủ lễ”. Sự Giữ gìn bản sắc và tính thiêng liêng của lễ hội, quan tâm của Nhà nước với một lễ hội là điều đáng đáp ứng được nhu cầu thay đổi cho phù hợp với tính mừng nhưng một lễ hội truyền thống dân gian phải lịch sử cho phù hợp luôn cần có vai trò của Nhà có sự kết hợp song song vai trò của Nhà nước và vai nước nhưng chỉ cần đến mức nào là đủ luôn là vấn trò của người dân. đề đáng quan tâm nhất với lễ hội nói chung và lễ Những năm trước đây, nghi lễ Đền Hùng đã bị hội đền Hùng nói riêng mà trong đó giá trị của “tín nghi lễ Nhà nước hóa khiến một tập tục tín ngưỡng ngưỡng thờ cúng Vua Hùng” luôn là một bài toán dân gian bị thu hẹp, vai trò của người dân sở tại bị lu cần có lời giải hợp lí. mờ trước vai trò “chủ lễ” của các cấp lãnh đạo nhà Nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc cho rằng, nước. quan trọng nhất là làm sao để việc vinh danh di sản Năm vừa qua, Lễ giỗ tổ Hùng Vương đã có sự không trở thành hình thức. Trước khi được thế giới góp mặt của người dân với nghi lễ rước kiệu của các vinh danh, những giá trị văn hóa của người Việt phải làng xung quanh khu vực núi Nghĩa Lĩnh là một tín có chỗ đứng trong tâm hồn và trái tim của mỗi người hiệu đáng mừng cho thấy nhà nước đã tôn trọng vai Việt Nam và mỗi cá nhân phải ý thức được trách trò của người dân trong lễ hội. nhiệm bảo tồn, gìn giữ tinh hoa của người Việt. Người dân là chủ thể của lễ hội, là người tạo ra Ông Hoàng Dân Mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Phú bản sắc của lễ hội vì chính họ đã sáng tạo và gìn Thọ, cho biết, hồ sơ tín ngưỡng thờ cúng Hùng giữ lễ hội từ ngàn xưa đến nay. Nếu có sự can thiệp Vương của Việt Nam trình lên UNESCO nêu rõ giá quá sâu, vô tình sẽ đẩy người dân đứng ngoài, thành trị của di sản là thể hiện lòng tôn kính đối với tổ tiên, người chứng kiến, đứng xem lễ hội thì sẽ không theo tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”, sau khi được thành lễ hội đúng nghĩa. UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của nhân Nếu nhìn vào lịch sử trước đây, Lễ giỗ Tổ Hùng loại, sẽ giúp khích lệ nhận thức về lòng biết ơn tổ Vương bắt đầu được coi là một quốc lễ từ thời nhà tiên. Nguyễn, cứ 5 năm tổ chức một lần. Khi cử lễ, ít khi Để phát huy giá trị tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vua có mặt, mà nơi đứng ra lo là bộ Lễ (tương tự Vương và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, bộ Văn hóa) cùng các quan đầu tỉnh. Tài liệu để UBND tỉnh Phú Thọ đã có kế hoạch, đề cương cụ thể lại cho thấy triều Nguyễn đã có những quy định cụ nhằm rà soát, đánh giá và đi đến thống nhất trong thể như giao việc tổ chức giỗ, trông coi hương khói việc thờ cúng Hùng Vương trong cả nước. Theo đó, mộ Tổ hàng năm cho nhân dân các xã sở tại, các vị hơn 1.400 đền thờ Vua Hùng trên khắp Việt Nam sẽ con trưởng. Vào năm hội lệ (không phải hội chính), có chung một nghi lễ. Bên cạnh đó, tỉnh Phú Thọ đã triều đình gửi 3 đấu gạo thơm (khoảng 20 kg) về để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét điều chỉnh quy dân làng nấu xôi cúng Tổ. Năm chẵn, triều đình chịu hoạch tổng thể quần thể di tích Đền Hùng. n20
  20. 20. HIEÀN TAØI ÑAÁT VIEÄTNHÂN KỶ NIỆM 60 NĂM NHÀ HÁT TUỒNG ĐÀO TẤNVÀ 110 NĂM NGÀY SINH NHÀ THƠ, NHÀ VIẾT TUỒNG TỐNG PHƯỚC PHỔNHỚCÂY ĐẠI THỤ TUOÀNG l GS HOÀNG CHƯƠNGN ói tới Nhà hát tuồng Đào Tấn tiền thân của Tống Phước Phổ tham gia cách mạng từ những đoàn tuồng Liên khu 5 không thể không năm 30 và đã từng bị giặc Pháp bắt bỏ tù. Ra tù lại bị nhắc tới Tống Phước Phổ, một nhà soạn bắt vì những hành động yêu nước của mình. Bài thơtuồng cách mạng đầu tiên, một nhà thơ, nhà báo, “Về Quảng Nam bị bắt” đã nói lên tấm lòng chungngười từng bảo vệ cho anh hùng Lý Tự Trọng, đã bị thủy với dân với Đảng của ông:thực dân Pháp bỏ tù nhưng tinh thần cách mạng và Ngàn dặm gian nan mới bước vềcây bút chiến đấu của ông không bao giờ ngừng. Hàn huyên chưa kịp thỏa tình quê Tống Phước Phổ sinh ra và lớn lên trong một gia Hỏi han sau trước tìm bao chuyệnđình có truyền thống yêu nước và học vấn ở Phủ Tra khảo ngày đêm đủ mọi bềĐiện Bàn - tỉnh Quảng Nam. Ông nội của ông là Trước Đảng lời thề ghi nhớ mãingười học rộng, đỗ cao, nhưng đã từ quan để gửi Trên vai xiềng xích ngại ngùng chigắm tâm sự phản kháng triều đình qua những vần Cuộc đời cách mạng là như thếthơ, câu hát. Mẹ của ông là cháu nội của Nhà yêu Lối thẳng đường ngay ta cứ đi.nước anh hùng dân tộc Hoàng Diệu. Tư tưởng yêu (1931)dân, yêu nước của ông trong thời trẻ được thể hiện Tống Phước Phổ đi theo cách mạng trong thờitrong những bài thơ mộc mạc mà sâu sắc. Ví dụ kỳ khó khăn nhất do thực dân Pháp ra tay khủngbài thơ châm biếm tên Toàn quyền Pasquier trở về bố phong trào yêu nước của nhân dân Việt Nam. ỞPháp: Quảng Nam - Đà Nẵng bị địch truy lùng, ông chạy Giọt lệ pha chung rượu tiễn hành vô Sài Gòn tiếp tục hoạt động cách mạng bằng ngòi Đau lòng hăm mấy triệu sinh linh bút của mình, hết viết báo lại làm thơ rồi viết tuồng. Da vàng dám cợt công khai hóa! Ông ở chung nhà với nhà cách mạng Phan Bôi và Lý Xương trắng còn ghi đức hiếu sinh! Tự Trọng. Hôm Phan Bôi diễn thuyết, ông có mặt để (1927) bảo vệ. Lý Tự Trọng bị bắt...và bị giết, ông làm bài 21

×