ილიას გაზეთი#2
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

ილიას გაზეთი#2

on

  • 290 views

 

Statistics

Views

Total Views
290
Views on SlideShare
290
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
1
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

ილიას გაზეთი#2 ილიას გაზეთი#2 Document Transcript

  • გაზეთი ,,ბალავარი“ გამოცემა№1 ილია ჭავჭავაძე 1837-1907 ილია ჭავჭავაძე (დ. 8 ნოემბერი, 1837, სოფელი ყვარელი — გ. 12 სექტემბერი, 1907, წიწამური) — ქართველი მწერალი, პოეტი, პუბლიცისტი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი. ქართული მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის მიერ ილია ჭავჭავაძე შერაცხულია წმინდანად, სახელით წმ ინდა ილია მართალი.დაიბადა გადამდგარი ოფიცრის, თავად გრიგოლ ჭავჭავაძის ოჯახში. 10 წლისას გარდაეცვალა დედა — მარიამ ბებურიშვილი, 15 წლისას — მამა. დაობლებული ილიასა და მისი დაძმების მოვლა-პატრონობა მამიდამ — მაკრინე ჭავჭავაძე-ერისთავისამ იტვირთა. ზე. სწორედამდიდისულიერიტკივილისგამ ოადაწერილიჩვენამდემოღწეულიილიას ყრმობისდროინდელი, მისიერთერთიპოეტურიცდა “მოთქმასაწყლისა“. 15 წლისგიმნაზიელისცხოვრებაშიმომხდარ ამღრმატრავმასშეიძლებამიეწეროსისფაქ ტი, რომილიასამდროსსაგნებშიარასახარბიე ლონიშნებიმიუღია, რისგამოციგიგიმნაზიისიმავემეოთხეკლ ასშიდაუტოვებიათ. სამაგიეროდ, 1853 წელს ილიას მდგომარეობა საგრძნობლად გამოუსწორებია. პეტერბურგისუნივერსიტეტი 1857-1861 წლები თბილისი 1848-1856 წლები 1848 წლისიანვრისთვისგრიგოლჭავჭავაძესთა ვისიმეორევაჟიშვილიმაშინდელერთერთყველაზესაუკეთესორაევსკისკერძოპ ანსიონშიმიუბარებია. 1851 წელსსწავლისგასაგრძელებლადილიათბ ილისისგიმნაზიისმეოთხეკლასშიშევიდ ა. 1852 წლის 10 დეკემბერს, როცაილიათბილისშიუკვეგიმნაზიელიი ყო, ყვარელშიმამაცგარდაეცვალა. ამისშემდეგმთელიოჯახისტვირთიდახუ თიობოლიძმისშვილისაღზრდაპატრონობამამიდამაკრინესდააწვამხრებ წ
  • 2 გაზეთი,,ბალავარი“ | გამოცემა №1 პეტერბურგის უნივერსიტეტი 1857-1861 წლები 1857 წლის ივლისში ილია ჭავჭავაძე პეტერბურგში ჩავიდა და წარმატებით ჩააბარა უნივერსიტეტში მისაღები გამოცდები (იურიდიული ფაკულტეტი). 1859 წლის ზაფხულში ავადმყოფი ილია რამდენიმე თვით ჩამოსულა საქართველოში გამოსაჯანმრთელებლად და აქ შემოდგომამდე დარჩენილა. ილიას სტუდენტობის დროის შესახებ მოიპოვება მოგონებანი ილიას მეგობრის კოხტა აფხაზისა, რომელიც ილიასთან ერთად სწავლობდა, როგორც გიმნაზიაში, ისე უნივერსიტეტშიც, და ნიკო ნიკოლაძისა, რომელიც ილიას შემდეგ ჩავიდა პეტერბურგში. ნიკო ნიკოლაძის დროს პეტერბურგის სტუდენტობაში ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო ხსოვნა სტუდენტ ილიას შესახებ, რომელიც პეტერბურგის ქართველი სტუდენტობის ყველას მიერ აღიარებულ ხელმძღვანელად ითვლებოდა. კოხტა აფხაზი გადმოგვცემს:“უნივერსიტეტში ილიას განსაკუთრებით პოლიტიკური და ეკონომიური სამეცნიერო საგნები აინტერესებდა. ....... ჩვენ სტუდენტები, ხშირად ვიკრიბებოდით და ვბაასობდით როგორც საზოგადო კითხვებზე, აგრეთვე ჩვენს დაბეჩავებულს სამშობლოს მომავალზე. ვკითხულობდით ხშირად ქართულ წიგნებს“. ილიას სტუდენტობის ხანა პეტერბურგში დაემთხვა რევოლუციებისა და ეროვნულგამანთავისუფლებელი ომების, მათი მუდმივი გამოძახილის პერიოდს დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში. ახალგაზრდა ილია, თავისი დამონებული სამშობლოს მომავალ ბედზე ფიქრით მოცული, მღელვარებით ადევნებდა თვალყურს ეროვნულ-განმანთავისუფლებელ მოძრაობას ევროპაში. როდესაც 1860 წლის გაზაფხულზე გარიბალდიმ აიღო მესინა, ხოლო შემდეგ იტალიის ნახევარკუნძულზე გადმოვიდა, ილია ამას აღფრთოვანებული მიესალმა ლექსით: “მესმის, მესმის სანატრელი, ხალხთ ბორკილის ხმა მტვრევისა...“ ილიას დროს პეტერბურგის უნივერსიტეტში სწავლობდა ოცდაათამდე ქართველი სტუდენტი. ილიას გარშემო შემოკრებილი ქართველი სტუდენტობა შეადგენდა იმ ბირთვს, რომელმაც საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, შეადგინა “პირველი დასი“.ილიას დროს შეიქმნა რუსეთში ქართველი სტუდენტობის - “თერგდალეულთა“ ტრადიციები.1857-1861 წლები არაჩვეულებრივად უხვი გამოდგა სტუდენტი ილია ჭავჭავაძისთვის შემოქმედებითი ნაყოფიერების თვალსაზრისით.სტუდენტობის 4 წელი უაღრესად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა ჭავჭავაძის როგორც პიროვნებისა და მოქალაქის, მოაზროვნისა და მწერლის ფორმირებისა და სრულყოფისათვის, მისი პროგრესული სოციალური-პროგრესული, ფილოსოფიური და ესთეტიკური მრწამსის შემუშავებისათვის. იგი იმთავითვე ინტენსიურად და საფუძვლიანად სწავლობდა საქართველოს ისტორიასა და ქართულ მწერლობას. რუსულ და ევროპელ მწერალთა და მეცნიერთა მემკვიდრეობას; გატაცებით დაეწაფა რუსი რევოლუციონერ დემოკრატების — ბელინსკის, გერცენის, დობროლიუბოვის, ჩერნიშევსკის ნააზრევს, რაც დაუკავშირა საკუთარი ხალხის პროგრესისათვის ბრძოლის მიზნებსა და ამოცანებს. ,,მხოლოდ წარსულის ცოდნით დაუცავს ყოველს ერს თავისი ეროვნება, თავისი არსებობა, თავისი ვინაობა.“ მძაფრიპროტესტიბატონყმობისწინააღმდეგ; ამავე შემოქმედება 1859-1872 წლებშიდაიწერაჭავჭავაძისძლიერიმხატვრუ ლიინდივიდუალობითაღბეჭდილიდამძაფრი მოქალაქეობრივიპათოსითგამსჭვალული, ფართოსაზოგადოებრივირეზონანსისმქონენა წარმოებები, რომელთაცაღმავალიეტაპიშექმნეს XIX საუკუნისქართულლიტერატურასადასაერთო დქართულიმხატვრულიაზროვნებისისტორია ში: პოემა „აჩრდილი“ (პირველირედაქცია, 1859), რომელიცუმწვავესეროვნულდასოციალურპრ ობლემებზეწუხილისნაყოფიადანათელიმერმ ისისრწმენითააგანმსჭვალული; ეროვნულგანმათავისუფლებელიიდეებითშთაგონებულ იდრამატულიპოემა "ქართლისდედა". „სცენამომავალცხოვრებიდან“ (პირველირედაქცია, 1860); პოემა „კაკოყაჩაღი“ — „რამდენიმესურათიანუეპიზოდიყაჩაღისცხოვ რებიდან“ (1860) — პერიოდსგანეკუთვნებაროგორცჭავჭავაძისპო ეტურითარგმანები ( შილერის, ჰაინეს, რიუკერტის, ბაირონის, სკოტის, შენიეს, პუშკინისადალერმონტოვისნაწარმოებისა) დასატრფიალოლირიკისუდიდესინაწილი, ასევეპროგრესულისოციალურდაეროვნული დეალებითადამხატვრულისიახლეებითაღბეჭ დილისაყოველთაოდცნობილილექსები „ხმასამარიდან“ (1857), „გუთნის-დედა“, „ქართვლისდედა“, „ჩემითარიაღალი“ (სამივე 1858), „ნანა“ (1859), „ქართველსტუდენტებისსიმღერა“, „მუშა“, „იანიჩარი“ (სამივე 1860); პატრიოტულილირიკისბრწყინვალენიმუშები — „ელეგია“ (1859), „მესმის, მესმის“ (1860), „გაზაფხული“ („ტყემმოისხაფოთოლი“…, 1861); „პოეტი“ (1860), რომელშიცნათლადარისჩამოყალიბებულიჭავ ჭავაძისშეხედულებაპოეტისსაზოგადოებრივი მისიისშესახებ.ამავეხანებშიიქმნებაჭავჭავაძის
  • 3 გაზეთი,,ბალავარი“ | გამოცემა №1 მხატვრულიპროზისშესანიშნავინიმუშები, რამაცუდიდესიროლიშეასრულაქართულიკრ იტიკულირეალიზმისგანვითარებაში: ბატონყმურიინსტიტუტისმანკიერებათამამხი ლებელიმოთხრობა „გლახისნაამბობი“ (I—IV თავები, 1859) დაესკიზებიმოთხრობისა „კაცია-ადამიანი?!“, სადაცმებატონეთაგადაგვარებულიდასასიკვდ ილოდგანწირულიკლასისუაზროდაუშინაარს ო, მცონარულიყოფისმაღალმხატვრულისატირუ ლიასახვასაერთოდადამიანის, მისიზნეობის, მისიცხოვრებისაზრისზოგადკაცობრიულპრო ბლემებზედაგვაფიქრებს. ჭავჭავაძისპირველმალიტერატურულკრიტიკულმაწერილმა «ორიოდესიტყვათავადრევაზშალვასძისერის თავისმიერკაზლოვიდგან „შეშლილის“ თარგმნაზედა» („ცისკარი“, 1861) ახალითაობისლიტერატურულიმანიფესტისმ ნიშვნელობაშეიძინა. მასში, ისევეროგორცწერილებში „პასუხი“ (1861) და „საქართველოსმოამბეზედ“ (1863), ნათლადარისჩამოყალიბებულირეალისტური მწერლობისადასალიტერატუროკრიტიკისძი რითადიპრინციპები, ხელოვნებისადალიტერატურისარსისადასაზ ოგადოებრივიდანიშნულების, ობიექტურისინამდვილისადმიმხატვრულილ იტერატურისმიმართებისმატერიალისტურიგ აგება,დასაბუთებულისალიტერატუროენისგა ნმარტივების, საერთო-სახ. ენასთანმისიდაახლოებისაუცილებლობა. „ორიოდესიტყვა“… იქცა „მამებისა“ და „შვილების“ ბრძოლისსაწყისად. ილიასადააკაკისძეგლი 1-ლგიმნაზიასთან, თბილისი. 1863 ჭავჭავაძისმიერდაარსებულიჟურნალი „საქართველოსმოამბე“, მიუხედავადუმძიმესისაცენზურიპირობებისა , ეროვნულგანმათავისუფლებელიმოძრაობისჭეშმარიტმ ედროშედიქცა. 1863 წელსილიადაქორწინდაოლღაგურამიშვილზე სამშობლოში მოღვაწეობა ხანგრძლივიგანშორებისშემდეგ, 1861 წელსილიაჭავჭავაძერუსეთიდანსაქართველო შიდაბრუნდა. სამშობლოსთანშეხვედრისმოლოდინითაღძრ ულიფიქრები, მისიჭირვარამის, მისი „დაუყუჩებელიტკივილების“ მწვავეგანცდადამზადყოფნამისთვისერთგულ ადმსახურებისმხატვრულადაისახა „მგზავრისწერილებში“, რომელიცარამარტოავტორისან „თერგდალეულების“ მიზნებსადაამოცანებს, არამედმთელიქართველიხალხისსასიცოცხლ ომოთხოვნილებებს, საზოგადოდეროვნულგანმათავისუფლებელიმოძრაობისუწმინდესი დეალებსგამოხატავდადამიზანდასახულიაქტ ივობის, მოქმედებისადაბრძოლისწყურვილითადამოწ ოდებითიყოგანმსჭვალული. ამხანებშიჭავჭავაძეგატაცებითაგროვებდაქარ თულიხალხურიზეპირსიტყვიერებისნიმუშებ ს. სსცენები“ (1865), გადაამუშავა „ქართვლისდედა“ (1871) და „აჩრდილი“ (1872), დაასრულამუშაობადიდიხნისწინჩაფიქრებუ ლ „მგზავრისწერილებსა“ (1871) და „გლახისნაამბობზე“ (1872), ამავეპერიოდშიშეიქმნაეროვნულიწყლულები სმტკივნეულიაღქმითგამოწვეულიმწვავესატი რულილექსები — „რავაკეთეთ, რასვშვრებოდითანუსაქართველოსისტორიამე ცხრამეტესაუკუნისა“ და „ბედნიერიერი“ (ორივე 1871), ქართულიპატრიოტულილირიკისუბრწყინვა ლესიქმნილებათაგანი — „ჩემოკარგოქვეყანავ, რაზედმოგიწყენია“ (1872); სატირულპუბლიცისტურილექსები „გამოცანები“, „კიდევგამოცანები“ და „პასუხისპასუხი“ (1871—1872).1873იდანთბილისშიდამკვიდრებულიილიაჭავჭავ აძეაქტიურადჩაებაფართოპრაქტიკულსაზოგა დოებრივსაქმიანობაში, რომლებსაცბოლოწლებშირამდენადმეჩამოცი ლებულიიყო. 1875 აირჩიესთავმჯდომარედსათავადაზნაუროსაა დგილ-მამულობანკისა, რომელიცჭავჭავაძისმოღვაწეობისშედეგადფა ქტობრივადქართულეროვნულბანკადიქცადა უდიდესფინანსურდახმარებასუწევდაყველაძ ირითადკულტურულთუსაგანმანათლებლო დაწესებულებასსაქართველოში. 1881იდანჭავჭავაძეიყომისივეინიციატივითდაარს ებულიქართულიდრამატულისაზოგადოების თავმჯდომარე, 1879—1885 — „ქართველთაშორისწერაკითხვისგამავრცელებელისაზოგადოების“ თავმჯდომარისმოადგილე, 1885იდანსიცოცხლისდასასრულამდესაზოგადოებ ისუცვლელითავმჯდომარედასხვ. ივერია . 1864 „ნივთიერისაღსარისმოსაპოვებლად“ მუშაობადაიწყოჯერქუთაისისგენერალგუბერნატორისსაგანგებომინდობილობათამო ხელედ, შემდეგ — საქართველოშისაგლეხორეფორმისგატარებას თანდაკავშირებით — მომრიგებელშუამავლადაღმოსავლეთსაქართვ ელოში. 1868—1873 მუშაობდადუშეთისმაზრისმომრიგებელმოსა მართლედ. ამხანებშიდაწერამან „გლეხთაგანთავისუფლებისპირველიდროები 1877 წელსმანდააარსაპროგრესულიპერიოდულიგა მოცემა — „ივერია“, რომელიცსამიათეულიწლისმანძილზესაქართ ველოსეროვნული, სულიერიდაინტელექტუალურიცხოვრებისერ თ-ერთიძირითადიცენტრიიყო. 1873 ჭავჭავაძემი. მაჩაბელთანერთადთარგმნაშექსპირის „მეფელირი“; 1878 დაამთავრაისტორიულიპოემა „დიმიტრითავდადებული“, რომელიცსამშობლოსათვისთავგანწირვისპატ რიოტულიიდეისგაცხოველებასემსახურებოდ ა; 1882—1883 შექმნაღრმაფილოსოფიურიშინაარსისპოემა „განდეგილი“, რომელშიცსულისადახორცის, ცხოვრებისმიღებაარმიღებისმარადიულიპრობლემაადასმული დარომლისმხატვრულილოგიკითდაგმობილი აქვეყნისაგან, ცხოვრებისაგანგანდგომა; ადამიანისდანიშნულებადდამოვალეობადდა სახულიაამასოფლისათვისზრუნვა. ქართველიერისაღორძინებისიმედითააგანმსჭ ვალულილექსი „ბაზალეთისტბა“ (1833). 1887
  • 4 გაზეთი,,ბალავარი“ | გამოცემა №1 ჭავჭავაძემშექმნარეფორმისშემდეგდროინდე ლიქართულისინამდვილისამსახველითხზუ ლება „ოთარაანთქვრივი“, რომელშიცქართველიდედისშთამბეჭდავისახ ესაერთოდქართველიხალხისსულიერიძლიერ ების, მისიშეუპოვრობისადაქედუხრელობისსიმბო ლოდაღიქმება.1870—1890იანწლებშიდაიწერაჭავჭავაძისძლიერიინტელ ექტით, ენციკლოპედიურიცოდნით, ფაქტებისადამოვლენებისგანსჯისადაგანზოგა დებისიშვიათიუნარითაღბეჭდილიმრავალინ აშრომიდაწერილილიტერატურათმცოდნეობ ის («აკაკიწერეთელიდა „ვეფხისტყაოსანი“», 1887 დასხვ.), საქართველოსისტორიის („აი, ისტორია“, 1889; „ქვათაღაღადი“, 1899 დასხვ.); ეკონომიკის („კერძოდასათემომიწათმფლობელობა“, „ხიზნებისსაქმე“, ორივე 1886 დასხვ.), სახალხომეურნეობის (მევენახეობისადამეღვინეობის, სოფლისმეურნეობისთვირფასიკულტურების, მელიორაციის, მესაქონლეობის, მრეწველობისდასხვ.), საბანკოსაქმისადაფინანსებისსაკითხებზე; წერილებიუცხოეთზე — ევროპისადააღმოსავლეთისპოლიტიკაზედას ხვ ილიაჭავჭავაძემთავისპუბლიცისტურშემოქმე დებასადასაზოგადოებრივმოღვაწეობაშიდიდ იადგილიდაუთმოსახალხოგანათლებისადამ ოზარდითაობისაღზრდისსაკითხებს, რამაცფუძემდებლურიროლიშეასრულაქართ ულპედაგოგიურმეცნიერებისადაქართულსახ ალხოეროვნულისკოლისჩამოყალიბებისსაქმე ში. ჭავჭავაძემკაცრადაკრიტიკებდაცარიზმისსაგა ნმანათლებლოპოლიტიკას. იგი, როგორცეროვნულგანმათავისუფლებელიმოძრაობისმეთაური, ეროვნებისბურჯის- ქართულიენის — დაცვისათვისბრძოლასმჭიდროდუკავშირებდ ამშობლიურენაზესწავლების, სახალხოსკოლებისქსლისზრდისმოთხოვნებს , რაცპროგრესულდემოკრატიულიპედაგოგიურიმოსაზრებითი ყონაკარნახევი. დღესაცაქტუალურიაჭავჭავაძისიდეებიაღზრ დისადაგანათლებისორგანულიკავშირის, გონებრივი, ზნეობრივი, ესთეტიკური, შრომითიდაფიზიკურიაღზრდისშესახებიგიგ ანსაკუთრებულროლსანიჭებდამასწავლებლი სპიროვნებასდამისპირადმაგალითს. დღემდეარდაუკარგავსმნიშვნელობაჭავჭავაძი სშეხედულებასოჯახშიაღზრდისშესახებ: „…გაზრდაშვილისაისეთიმოვალეობაა, რომსხვაყველაფერიამასუნდაშევწიროთ, ამასუნდაშევალიოთ…“ („პედაგოგიურითხზულებანი“, თბილისი, 1938, გვ. 353). ფასდაუდებელიაჭავჭავაძისმოღვაწეობასაქარ თველოშიპროფესიულიდაუმაღლესიგანათლ ებისორგანიზაციისადაქალთაუმაღლესიგანა თლებისგანხორციელებისსაქმეში. იგიზრუნვასადაშემწეობასარაკლებდაუცხოე თშიმყოფქართველსტუდენტებს. სახალხოგანათლებისადაპედაგოგიურსაკითხ ებზემრავალინაშრომიდაგვიტოვა, მ. შ. განსაკუთრებულიადგილიუჭირავსფუნდამენ ტურნაშრომს: „პედაგოგიკისსაფუძვლები“ (1888).ილიაჭავჭავაძეიყოარამარტომხატვრუ ლისიტყვისდიდოსტატი-პოეტი, ბელეტრისტი, დრამატურგი, მთარგმნელი; არამარტოსალიტერატუროენისრეფორმატორ იდაკანონმდებელი, ქართულიკრიტიკულირეალიზმის, რეალისტურიკრიტიკისადამებრძოლიპუბლი ცისტიკისფუძემდებელი, არამედასევე — დიდიმასშტაბისადაფართოდიაპაზონისმკვლ ევარი, რომლისინტერესებიმეცნიერებისარაერთდარ გსმოიცავდა; მისიპრაქტიკულიმოღვაწეობაკისაქართველო სსაზოგადოებრივკულტურულიცხოვრებისყველამნიშვნელოვა ნუბანსსწვდებოდადამათწარმატებებშიგანსაზ ღვრულროლსასრულებდა ილია ჭავჭავაძის სახლი ანდრიას ქუჩაზე, თბილისი. ეროვნული მოძრაობა მთელითავისინახევარსაუკუნოვანიმოღვაწეო ბითჭავჭავაძედიადიმიზნისგანხორციელებას — ქართველიხალხისგაერთიანებას, ეროვნულითვითშეგნებისგამოცოცხლებასადა ამაღლებას, ეროვნულსახელმწიფოებრივიდამოუკიდებლობისათვი სბრძოლასემსახურებოდა. ჭავჭავაძეიყო XIX საუკუნის II ნახევრისსაქართველოსუდიდესიეროვნულიმ ოღვაწე, ქართველიერისეროვნულგანმათავისუფლებელიდაგანმანათლებელიმ ოძრაობისსულისჩამდგმელიდაწინამძღოლი. უწინარესყოვლისა, ამაშიამისიეპოქალურიდამსახურებასაქართვე ლოსწინაშე.მოწინავეეროვნულმაიდეებმა, ერისგადარჩენისგზებისძიებამჭავჭავაძისადამ ისთანამოაზრეთაშემოქმედებაშიშეიძინამწყო ბრიდათანამიმდევრულიკონცეფციისსახე, რომელიცმთელიერისქმედებისადაბრძოლისნ ათლადგააზრებულპროგრამადიქცადარომლი სსაბოლოომიზანსეროვნულიჩაგვრისგანთავი სუფალიდასოციალურადთანასწორისაზოგად ოებისაშენებაწარმოადგენდა. ჭავჭავაძემეწინავეიყომათშორის, ვინცქართულსინამდვილეშიასეთისაზოგადო ებისაშენებისადამშობელიქვეყნისბედნიერიმ ომავლისრწმენადანერგა.1905 წელსილიამშეადგინაპროგრამა, რომლისსაფუძველზე 1917 წელსდაარსდასაქართველოსეროვნულდემოკრატიულიპარტია. ამორგანიზაციისდაფუძნებისსულისჩამდგმე ლიიყოილიაჭავჭავაძისდიშვილი, იმხანადქართლკახეთისთავადაზნაურობისმარშალი, გენერალიკონსტანტინე (კოტე) აფხაზი.1906 სახელმწიფოსაბჭოსწევრადარჩეულმაილიაჭა ვჭავაძემგანაცხადა: „სახელმწიფოსაბჭოშითუთავადაზნაურთასახ ელითშევდივარ, ესმხოლოდფორმალური, იურიდიულიმხარეა. არდავფარავდავიტყვი: საბჭოშიმთელსაქართველოსდაქართველთაინ ტერესებისდამცველივიქნები“ მკვლელობა 1907 წელსრუსეთისპირველდუმაში (სახელმწიფოსაბჭო) სამსახურისშემდეგ, ილიამგადაწყვიტასაქართველოსდაბრუნებუ ლიყო. ამავეწლის 28 აგვისტოსთბილისიდანსაგურამოსკენმიმავალ ილიასადაოლღასწიწამურთანექვსკაციანიჯგ უფიდაესხათავს. თავდამსხმელებმაილიამოკლესდამიიმალნენ. ილიასმკვლელობისდეტალებიდღემდეკამათ ისსაგანია. ისტორიულდოკუმენტებზედაყრდნობითილ იასმკვლელობაჩაფიქრებულიჰქონდათსოცია ლ-დემოკრატებსადაბოლშევიკებს, ილიასმიერმათირევოლუციურიგზებისდაგმ ობისადახალხშიმისიუსაზღვროპოპულარობი სგამო. მეორემსოფლიოომისპერიოდშიერთმამოხუცმ აკაცმააღიარა, რომრუსეთისჟანდარმერიამდაიქირავაილიას მოსაკლავად. საბჭოთაპერიოდშიხელმძღვანელობამმკვლე ლობისგამოძიებადაიწყო, რომელმაცმოგვიანებითდაასკვნა, რომმეფისხელისუფლებისსაიდუმლოპოლიც იადაადმინისტრაციაიყვნენჩარეულიილიასმკ ვლელობაში.ილიასმკვლელობაქართველმახა ლხმაეროვნულტრაგედიადმიიჩნია. მისდაკრძალვაზეაკაკიწერეთელმა, რომელიციმპერიოდშიძლიერავადმყოფობდა, წარმოთქვა: "ილიასფასდაუდებელიწვლილიქართველიერ ისაღორძინებაშიმომავალითაობებისთვისნიმ უშისმიმცემია". ვაჟა-ფშაველაწერდა: „ილიასმკვლელებსრომშეეძლოთ, საქართველოსმოჰკლავდნენ.“ 1987 წელსსაქართველოსმართლმადიდებლურმაეკ ლესიამილიაწმინდანადშერაცხა. სახელითწმინდაილიამართალი.
  • 5 გაზეთი,,ბალავარი“ | გამოცემა №1 ილიას ბრძნული გამონათქვამები მემკვიდრეობა ილიამსიცოცხლეშივემოიპოვამოწინავექართვ ელისაზოგადოებრიობისსაერთოაღიარება, უღრმესიპატივისცემადადაფასება, ხოლომისიმოწამებრივისიკვდილისშემდეგთა ნდათანსულუფრომკაფიოდგამოიკვეთაბუმბე რაზიმოაზროვნისადამხატვრისნამოღვაწარის , მისიმდიდარიდამრავალფეროვანიშემოქმედე ბისმაღალიღირებულების, იმდიდმნიშვნელოვანიმისიისჭეშმარიტიაზრ ი, რომელიცმანქართველიხალხისსულიერდაგო ნებრივაღორძინებაშიშეასრულა. დაკრძალულიათბილისში, საზოგადომოღვაწეთამთაწმინდისპანთეონში დიდისიბრძნეაკაცისაცნ ობათავისათავისა. თუსახელისშოვნაგინდა , დღესისეთინერგიდარგ ე, რომხვალემამადლობი თსთქვას: “ნანერგითაშენითამარგ ე”. პატარანიჩბითაცბევრი რამგაკეთდებადაძალია ნშესაძლოაცოტცოტაობიდანდიდისაქმ ეგამოვიდეს. პაწიაყრმავ, ეხლაროცაპირველადმო დიხარქვეყანაში, შენსტირიდაშენსგარშემ ოკიყველასსიხარულის ღიმილიმოსდის, იყავისე, რომროცაქვეყანასეთხო ვებოდე, ყველანისტიროდნენდა მარტოშენკიღიმილიმო გსვლოდეს. რასაცთვითონარვიმოქმ ედებთო, სხვისგანბევრსნურასვე ლოდებითო. კმაყოფილებაკაცისმომა კვდინებელისენია. ქვეყანაიმითკიარარისუ ბედური, რომღარიბია, არამედიმით, რომმცოდნე, გონებაგახსნილი, გულანთებულიკაცებია რაჰყავს. შენრომცუდკაცობდე, კაიკაცობაზედსხვასმაი ნცნუგალანძღავ. წარსულიმკვიდრისაძი რკველიააწმყოსი, როგორცაწმყომომავლი სა. ვინცკაცადარვარგა, ისარცმამადივარგებს, არცდედადდაარცსხვად რადმე; იმიტომ, რომმამობადადედობაა დამიანურიმარტოშვილ ებისგამრავლებადაძუძ უსწოვებაარარის. ვინცლაფშითავიდანფე ხებამდეამოსვრილია, არშეიძლებაისეშეეხოსს ხვას, რომთავისილაფიიმასაც არმოაცხოს. ერი, ერთისღვაწლისდამდებ ი, ერთსისტორიულუღელ შიბმული, ერთადმებრძოლიერთს ადაიმავეჭირსადალხინ შიგამოტარებული – ერთსულოვნებით, ერთგულებითძლიერია . თუსათავემღვრიეა, ბოლოშიამაოიქნებაწმინ დაწყლისძებნა. კარგიაგაღვიძებულიად ამიანი, მაგრამუფროუკეთესიაა დამიანი, რომელსაცძილშიაცარას ძინავს, ქვეყნისუბედურებითგ ულ-აღტკინებულსა.
  • 6 გაზეთი,,ბალავარი“ | გამოცემა №1 ლუკმამაშინარისტკბილ ი, როცაკაიკაცობითარისნ აშოვნი. მარტოშენიმტერიდაგიმ ალავს, შენსსახეზედრომურიგ ობაჰნახოსრამე, მოყვარეკიმაშინვესარკე სმოგიტანს, რომგაისწოროდახალხშ იარშერცხვე. სხვაშენთვისდაშენსხვი სთვის, აიგზაცხოვრებისა. ჩემიმსაჯულიჩემიტვინ იადაისპატარაღმერთი, რომელსაცსინდისსეძახ იან. ხვალეარუნდაჰგავდეს დღევანდელს, თუკაცსპროგრესი, წინსვლაადამიანისაფუ ჭსიტყვადარმიაჩნია. ღობეყორესმოდებაღალატია საქმისა. ხელიმიეცშენსმეზობელ ს, შეერთდით, ერთადიმუშავეთ, თუგინდათქვეყანაშირი გიანადიცხოვროთ. ისიცინისკარგად, ვინცბოლოსგაიცინებსო . ფეხსვერგასძრავთ, თუსაკუთარისტვინისძა ფებიარამოქმედეთ, თუსაკუთარიგრძნობად აჭკუაარწაიმძღვარეთ, თუსაკუთარიმსჯელობ აარიქონიეთ. ზოგჯერმოკლესიტყვაც გრძელია. დედაცკაცია, – გვეუბნებაჩვენიენა, – დამამაცაო. ათიათასჯერარაფერიმაინც არაფერია. ბოდიშიძნელადთუმოა რჩენსმოგრეხილსკისერ სა, – დაარცმოტეხილიფეხის თვისარისუებარიწამალ ი. ვინცთვითონმოიპოვებს სახელს, იგიბევრითწინარისიმა ზე, ვისაცსახელიმამაპაპათაგანრჩენიადარგე ბია. თავისუფლებისშოვნაის ჯობსსაშოვნელსაყველა სა. სიკეთითსძლიეშენსმტე რსა, ერიდესისხლითზღვევა სა: სულგრძელობითაძლევ ასჯობსვაჟკაცობითაძლ ევასა. სიტყვათქმაადაარაქმნა. თქმასადაქმნასშორისდ იდიზღვარია. ღონიერიდაჭირთამძლე ვიისარის, ვისაცჭკუაცოდნითმოუ რთავს, ცოდნითაუყვავებია, ცოდნისძუძუთიგაუზრ დია. ჭეშმარიტღირსებასყვირ ილიარუნდა. ხესვერგაზრდიიმდროზ ეადრე, რაცბუნებასდაუნიშნავს . ხმალიმაშინუფროკარგი ა, როცაისფარიადაარასატ ევარი. ერთი “მაქვს” სჯობსათას “გქონდა-ს”. დროზენახმარიფარიცა იგივეხმალიარიო. პატიოსანთმტერთაშორ ისმოციქულინამუსია. ყველაკაცმარომიგისიკე თეჰქმნას, რისშემძლებიცარის, ქვეყნიერებაზეუბედურ ნიაღარიქნებიან. უფულოერიერთაშორის დაუფულოკაციადამიან თაშორისყმააფულიანის ა. ფულირამდენადაცბევრ ია, იმოდენადაცხარბიადაგ აუმაძღარი. მეზობლისუბედურება ზეჩვენიბედნიერებავერ დაფუძვნდება, ვერაშენდება. ქართველსკაცსარცქარი სშემოტანილიუნდაარც გატანილი. დამალულიჭირიძნელი ა, პირდაპირმოსულსკიდე ვროგორციქნებაშეეჭიდ ებაკაცი. ზოგისაგანია, რომთუარდაინახე, ვერირწმუნებ, დაზოგიკი – იმისთანა, თუარირწმუნე, ვერდაინახავ. მთელიკაცობრიობისუწ ინდელიცხოვრებასულ უსარგებლოიქნება,
  • გაზეთი,,ბალავარი“ | გამოცემა №1 თუიმათცხოვრებიდამ ჩვენ სასარგებლოს არას გამოვიტანთ. . 7
  • გაზეთი ,,ბალავარი“ საინფორმაციოგაზეთიმომზადდასსიპქ. ბათუმის №6 ფიზიკამათემატიკურისაჯაროსკოლისმოსწავლეებისმიერ. სკოლისმისამართია: ქ.ბათუმიფიროსმანისქუჩა №5. სკოლისტელეფონი: 24-30-51. პროექტისხელმძღვანელი: მზიაბაუჟაძეელ-ფოსტა: mzia.baujadze@gmail.com გამოცემა№1