• Like
A7 Business Magazine
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

A7 Business Magazine

  • 20 views
Uploaded on

Wintereditie

Wintereditie

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
20
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 1 A7 BUSINESS MAGAZINE VOOR DE ONDERNEMERS IN FRIESLAND NR. 48 | 2011 IN DEZE UITGAVE: Wubbo Ockels: ‘We spotten met het enige dat ons beschermt’ Duurzame energie Vastgoed in het Noorden Blue Energy biedt kansen voor Friesland
  • 2. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 2 A7 BUSINESS MAGAZINE VOOR DE ONDERNEMERS NR. 48 | 2011 Fotografie: Jorrit de Jong Ondernemersmagazine A7 Acquisitie: Redactie: Martine van der Linden is een initiatief van Landes Steven Hogebrink Rotenco Communicatie Tel. 06-30107615 Uitgevers BV en wordt Siebrand Osinga Roeline Kuiper verstuurd naar onderne- Landes Uitgevers BV Telefoon (0512) 54 17 07 Tel. 06-12414444 Druk: mers en managers in het Postbus 713 Drukkerij Veldhuis, Raalte bedrijfsleven, de non- 9200 AS Drachten Vormgeving: Taal en tekstbureau Poker profitsector en overheidsin- Telefoon (0512) 54 17 07 Landes Studio Tel. 0594 50 53 19 Foto voorpagina: stellingen. Fax (0512) 54 01 06 Opmaak: Mirella Donker Kim de Hart, Het blad verschijnt vier a7@landesuitgevers.nl Fotografie: Sytse v.d. Berg Janna Bosma Text LMG|KCND keer per jaar. www.landesuitgevers.nl Jorrit de Jong Tel. 06 47 30 86 89 strategie creatie 02 A7 Business Magazine
  • 3. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 3 INHOUD 04 PERSBERICHTEN WUBBO OCKELS: ‘WE SPOTTEN 06 MET HET ENIGE DAT ONS BESCHERMT’ 10 DOUWE FABER WETHOUDER SIEBREN SIEBENGA 18 OVER DUURZAAM HEERENVEEN 26 BLAUW GOUD ALLES LOOPT ALS DE PRIJS 36 MAAR GOED IS 39 CHIEL VAN DER WERFF VAN WOON-PLAN JCCF: MEER BEREIKEN 41 MET NETWERKEN 44 OVERZICHT BEDRIJVENTERREINEN SOCIAL MEDIA IN NEDERLAND: Op de inhoud van dit magazine rust copyright. 51 FACEBOOK IS DE GROOTSTE Niets mag op enigerlei wijze worden vermenigvuldigd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Aan de inhoud van deze uitgave kunnen 53 BUSINESSCLUB SC CAMBUUR geen rechten worden ontleend. VAN DER VEEN & KROMHOUT ZIET www.a7bm.nl 56 BEHOEFTE AAN ADVIES TOENEMEN A7 Business Magazine 03
  • 4. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 4 100 succesvolle topondernemers aan het woord over succes PERSBERICHTEN Hoe lukt het toch om ook in deze tijd topondernemers waren stuk voor stuk zodra het uit is? Kijk dan op de site van RA groep: succesvol te zijn en te blijven? inspirerend. Op zich niet verwonderlijk omdat www.ragroep.nl. Wij zorgen er dan voor dat u als Deze vraag speelde al langer door het hoofd van dit ook één van de sleutels naar succes is. één van de eersten het boek ontvangt. Benno Rijpkema, oprichter, adviseur en coach van RA Groep uit Heerenveen. Om het antwoord te Topondernemers weten hun klanten en medewer- Microkrediet vinden is hij in 2009 een onderzoek begonnen. kers te inspireren met hun verhaal. Zij zijn in staat “Het is mijn missie om mensen en organisaties te Inmiddels heeft hij ongeveer 100 topondernemers hun beeld van de toekomst zo te vertellen dat het helpen het door hun geformuleerde succes te gesproken die hun ‘succesformule’ uit de doeken verhaal niet alleen hunzelf inspireert, maar ook behalen”, aldus Benno Rijpkema. “Vanuit deze hebben gedaan. De resultaten van het onderzoek anderen om hun heen. Vaak zonder dat ze het zelf missie wil ik ook de mensen in ontwikkelings- worden gepresenteerd in boekvorm dat in de weten, zijn zij stuk voor stuk heel erg sterk in het landen helpen met de verkoop van dit boek. eerste helft van 2012 uitkomt. Een boek speciaal visualiseren van de toekomst. Ze leven hun droom voor ondernemers en mensen die ondernemend alsof het al werkelijkheid is. Ondanks dat het boek Daarom stort ik €1,- in het leven staan. Het boek staat bol van nog niet uit is, zijn er al diverse ondernemers voor elk verkocht boek wetenswaardigheden die voor elk mens gelden geweest die zich hebben gemeld om één of in een fonds voor micro- en in het bijzonder voor ondernemers. meerdere uitgaven van het boek te bestellen. kredieten. Zo kan ik niet De eerste 250 exemplaren zijn al gereserveerd! alleen de ondernemers Het onderzoek doen was al een feestje op zich, hier helpen, maar ook de aldus Benno Rijpkema. De gesprekken met de Wilt u alvast inschrijven om het boek te ontvangen ondernemers ver weg.” Wurk fan Fryslân: Friese vacatures, stages en afstudeerplekken op één website Leeuwarden, 9 december 2011 – Vanaf vandaag is www.wurkfanfryslan.nl actief. Een website waar via Twitter vraag en aanbod van vacatures, stages en afstudeerplekken in Fryslân samenkomen. Simpelweg door gebruik te maken van #wurk. Wurk fan Fryslân is een samenwerking tussen A7Westergo, de KvK en Fan Fryslân en wordt ondersteund door Leeuwarden Studiestad. Het project heeft als doel de Friese economie te stimuleren door het bij elkaar brengen van bedrijfsleven en studenten en is vandaag in het Provinsjehûs gelanceerd tijdens de bijeenkomst ‘Eén jaar Fan Fryslân’. Jongeren zoeken perspectief, vacaturesite. “Door op Twitter gebruik te maken dit jaar gestart en heeft als doel het imago van ondernemers zoeken talent van #wurk is direct duidelijk dat het om Fryslân Fryslân te verbreden, zodat we niet alleen meer ”Jongeren zoeken perspectief. Ondernemers gaat. Het zijn niet alleen vacatures maar ook bezoekers maar ook meer bedrijven, studenten, zoeken talent. Fryslân heeft het allemaal, maar stage- en afstudeerplekken. Binnen alle Tweets hoger opgeleiden en bewoners, interesseren, soms kunnen overheid, ondernemers en kan worden gefilterd op bijvoorbeeld branche. aantrekken en behouden. Fan Fryslân wordt uit- onderwijs samen net dat extra handje helpen. Daar komt bij dat iedereen er gebruik van kan gevoerd vanuit Fryslân Marketing, de organisatie Daarom is er nu Wurk fan Fryslân”, zegt maken. Wurk fan Fryslân heeft namelijk geen die al de regiomarketing van Fryslân op toeristisch Jan-Harmen Akkerman, ondernemer in Franeker commercieel maar een maatschappelijk doel”, vlak verzorgt. “We zijn enthousiast. In korte en als lid van de O3 – Ondernemers, Onderwijs aldus Akkerman. tijd heeft Fan Fryslân zich van papier naar en Overheid - in Noordwest Fryslân een van de praktijk ontwikkeld en is het gaan leven. Er is trekkers achter dit initiatief dat is te zien via Lancering tijdens bijeenkomst aantoonbaar draagvlak onder bestuurders, in de www.wurkfanfryslan.nl en www.fanfryslan.nl/wurk. ‘Eén jaar Fan Fryslân’ markt en in de samenleving en het proces van Wurk fan Fryslân is vandaag door Gedeputeerde het bundelen van gezamenlijke marketingkracht Niet zomaar weer een nieuwe vacaturesite Jannewietske de Vries gelanceerd tijdens de is in gang gezet,” aldus Jannewietske de Vries. Wurk fan Fryslân is niet zomaar weer een nieuwe bijeenkomst „Eén jaar Fan Fryslân?” Fan Fryslân is “We gaan vol vertrouwen het tweede jaar in.” 04 A7 Business Magazine
  • 5. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 5 Bouw bio-energiecentrale Delfzijl van start Op 24 november is energiebedrijf Eneco in Delfzijl een verwijzing uit het Gronings volkslied naar het hout, dat in de centrale wordt omgezet in officieel begonnen met de bouw van een bio- gebied buiten de stad Groningen. De centrale elektriciteit, komt per schip, trein en vrachtwagen energiecentrale van 49,9 MegaWatt. De centrale wordt gebouwd door het consortium AMB, uit Nederland en omliggende landen. Per jaar is komt halverwege 2013 in bedrijf en zet dan jaar- bestaande uit AREVA Renewables GmbH circa 300 duizend ton hout nodig, wat neerkomt lijks 300.000 ton snippers van gerecycled afval- (Duitsland), Ballast Nedam Infra bv en Metso op zo’n 150 scheepsladingen. Ten opzichte van hout om in duurzame elektriciteit. Dat is genoeg Power Oy (Finland). Voor de bouw zijn zo’n 350 de productie van elektriciteit in een gewone elektriciteit voor zo’n 120.000 huishoudens. medewerkers nodig. Uiteindelijk zullen zo’n dertig centrale levert deze houtcentrale een besparing De centrale gaat ‘Golden Raand’ heten. Dat is mensen in de centrale aan de slag gaan. Het op CO2-uitstoot van 250.000 ton per jaar. Noord-Nederlandse bedrijven goed in Inschatting effecten beeld op EWEA Offshore 2011 Green Deals De Rijksoverheid heeft afspraken gemaakt met bedrijven, organisaties en andere overheden over het realiseren van duurzame projecten: bijvoorbeeld projecten voor energiebesparing of opwekking van hernieuwbare energie. Inmiddels zijn er 59 van deze ‘Green Deals’ getekend. Het PBL en het ECN maakten een inschatting van het extra effect van deze 59 ‘Green Deals’ ten opzichte van hun verkenning voor de Motie Halsema. Promorfo, Wiertsema & Partners, No Limit Ships, Geo+, DHV en Groningen Seaports, allen deelne- Op verzoek van de Tweede Kamer maakten dichten, omdat ze niet voorzien in de aanvullende mer in het Northern Netherlands Offshore Wind het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en financiële middelen die daarvoor nodig zijn, netwerk NNOW presenteerden zich 28, 29 novem- het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) bovenop de jaarlijks beschikbare 1,4 miljard euro. ber en 1 decmber in de RAI op de Offshore 2011. een inschatting van het extra effect van de Green Deals ten opzichte van hun recente notitie De emissie van broeikasgassen die niet onder de Deze drukbezochte en grootste offshore ‘Effecten van het kabinetsbeleid voor milieu en Europese CO2-emissiehandel vallen, zal in 2020 windenergie beurs van Europa liet zien dat klimaat; verkenning voor de Motie-Halsema’. De iets lager uitkomen in de bandbreedte van 93 tot Noord-Nederland in de ruimste zin (de Energy Green Deals zijn vaak nog onvoldoende concreet 109 Megaton. In de verkenning voor de Motie- Valley regio) op offshore wind gebied een stevig ingevuld om de effecten kwantitatief te kunnen Halsema werd al geconcludeerd dat Nederland deuntje meeblaast. Van engineering, funderingen, ramen. In combinatie met de beperkt beschikbare bij die bandbreedte op koers ligt om aan het hydrografie tot supply- en hotelschepen, de regio tijd heeft dat noodgedwongen geleid tot de EU-doel voor deze broeikasgassen (indicatief: is goed vertegenwoordigd in de keten. keuze voor een analyse van de effecten van de 105 Megaton) te voldoen. Door uitvoering van de Green Deals op basis van expert judgement. In Green Deals zal dit nog waarschijnlijker worden. Tijdens Offshore 2011 werd ook de bedrijven- mei 2012 volgt een uitgebreidere analyse. coalitie in het kader van de Green Deal Offshore Naast deze effecten voor de middellange termijn Wind gepresenteerd aan Bert de Vries, Doordat de Green Deals er op gericht zijn om (tot 2020) kunnen sommige Green Deals plaatsvervangend directeur van het Ministerie van bestaande belemmeringen op het gebied van bovendien bijdragen aan de verdere ontwikkeling EL&I. De heer De Vries nam een lijst met zo’n 50 wetgeving, financiering en coördinatie weg te van innovatieve technieken. Voorbeelden zijn bedrijven in ontvangst die inzetten op innovatie nemen, is het waarschijnlijk dat hierdoor het Green Deals die gericht zijn op de verdere om de kostprijs van wind van zee te verlagen en aandeel hernieuwbare energie hoger in de ontwikkeling (en kostprijsverlaging) van elek- de Nederlandse exportpositie te verhogen. bandbreedte van 9 -12 procent komt te liggen trisch rijden, zogenaamde slimme elektriciteitsnet- die in de Verkenning voor de motie-Halsema ten, wind op zee, vergassing van biomassa en De organisatoren achter NNOW (NV NOM, was geraamd. Het is echter vrijwel uitgesloten uit biomassa geproduceerde kerosine. Energy Valley, Syntens), zijn ermee ingenomen dat de Green Deals het beleidstekort ten opzich- dat 7 partijen uit Noord-Nederland afkomstig zijn te van de Europese doelstelling – een aandeel en dat aandeel nog kan groeien. www.nnow.nl van 14 procent hernieuwbare energie – weten te A7 Business Magazine 05
  • 6. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 6 WU B BO OCKE LS WUBBO OCKELS ‘We spotten met het enige dat ons beschermt’ Wubbo Ockels is bekend als astronaut maar is vooral al jaren voorvechter van het toepassen van duurzame energie. Zijn eyeopener: ‘Met het verbranden van fossiele brandstoffen plegen we een enorme aanslag op de dunne laag lucht die ons scheidt van de levensgevaarlijke situatie in de ruimte. We spotten met het enige dat ons beschermt.’ Nuon Solar Team 06 A7 Business Magazine
  • 7. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 7 Hoe scoort Nederland op het gebied van duurzame energie, vergeleken met landen om ons heen? ‘Nederland scoort slecht, slechts 3,8% van onze energie wordt duurzaam opgewekt. Van de subsidiestromen gaat € 5,6 miljard naar fossiele energie zoals steenkool en aardgas en slechts € 1,5 miljard naar duurzame oplossingen. De subsidiestromen lopen derhalve naar de verkeerde, vervuilende brandstofsoorten en grote, machtige partijen die vaak al heel veel winst maken. Hier steken we dus ons belastinggeld in en nauwelijks in duurzame alternatieven.’ Wat zijn volgens u eyeopeners waardoor mensen zich gaan realiseren dat we echt naar duurzaam moeten? ‘Wat mij het meeste raakt is het besef wanneer Superbus je omhoog kijkt naar de lucht dat er op slechts 20 kilometer afstand sprake is van een heel gevaarlijke situatie, namelijk de ruimte. In die ruimte kan je niet leven. We leven op een soort laten werken en onze stem te laten horen. de hoogte bent van duurzame ontwikkelingen. ruimteschip (aarde) met een romp die ons Uiteindelijk moet en kan de bevolking bepalen Er zijn bijvoorbeeld programma’s waarmee je zeer beschermt. Die romp is een dun laagje lucht en wat zij wil.’ voordelig zonnepanelen kunt plaatsen. Op daar moet je niet mee spotten. Wij spotten daar www.wijwillenzon.nl en www.allesduurzaam.nl wel mee. Het opstoken van fossiele brandstof is Heeft u om die reden het initiatief genomen vind je mooie voorbeelden. Claim die daken!’ een enorme aanslag op die romp.’ om Nederland 2050 op te richten? ‘Inderdaad, als ik aan mensen vraag of zij een Eind november deed u de stad Groningen betere toekomst willen voor hun kinderen en aan met uw meest recente project ‘Het is tijd om de democratie te laten kleinkinderen, dan is het antwoord eigenlijk altijd Superbus. Wat is er mogelijk met deze werken en onze stem te laten horen’ ‘ja’. Maar als ik zeg: ‘als je dat kenbaar maakt gaat vorm van vervoer? het ook gebeuren’, dan reageren de mensen met ‘De Superbus is ontwikkeld met formule 1- en We praten veel over duurzaamheid ongeloof. Dat is triest, het fundamentele geloof in ruimtetechnologie en kan een topsnelheid maar er gebeurt dus nog relatief weinig. de democratie is weg. Wij moeten onze stem halen van 250 kilometer per uur. Zijn uiterlijk met Hoe gaan we dat omvormen? laten horen. Dat kan nu door de petitie dat je vleugeldeuren is bijzonder en door de achterwiel- ‘De macht en de belangen van de grote oliemaat- voor duurzaam wilt gaan te tekenen op sturing kan hij ook door de kleine straatjes van schappijen zijn groot. Door het verkopen van www.nederland2050.nl.’ bijvoorbeeld Groningen rijden. Hij is volledig onze energiebedrijven aan buitenlandse partijen is duurzaam, niet vervuilend en intelligent. die macht nog verder uitgebreid. Onze regering Welke ontwikkelingen spelen er in het Dat betekent dat de passagier zelf kan aangeven laat zich daardoor sturen. Zolang dit het geval Noorden waar u warm van wordt? waar en wanneer hij opgehaald wil worden. blijft kunnen we niet verwachten dat Nederland ‘In Dokkum staan schitterende energieneutrale Zo ontsluit je ook de kleine dorpen. De prijs komt richting duurzaam gaat. Je merkt echter dat de huizen voor weinig geld. Dan heb je de komende overeen met de huidige openbaarvervoerprijs. bevolking anders wil. Er zijn ontzettend veel 30 jaar geen energierekening. Dat vind ik een Naar ik verwacht kan de Superbus over 5 jaar al goede initiatieven. Bijvoorbeeld Lochem dat een geweldig project. In Borger heeft een stichting in operationeel worden. De burgemeester, eigen energiecoöperatie heeft gevormd en de een nieuwbouwwijk de sociale woningbouw raadsleden en kinderen die er in hebben gereden hele gemeente zelfvoorzienend wil maken, Texel volledig duurzaam gemaakt. Dat past in de waren laaiend enthousiast.’ met een eigen duurzame leverancier maar ook cultuurverandering die gaande is. Het is goed om grote bedrijven die duurzaam gaan zoals DSM en bij de klasse te beginnen die dit het hardst nodig Unilever. Het is nu tijd om onze democratie te heeft. Verder zeg ik altijd: zorg dat je redelijk op lees verder op pagina 9 A7 Business Magazine 07
  • 8. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 8 Drukkerij Veldhuis vervaardigt kwalitatief hoogwaardig drukwerk, of het nu gaat om brochures, tijdschriften, kalenders, catalogi, huisstijlen of boeken. Onze gemotiveerde en betrokken medewerkers van de studio, prepress, press, afterpress en verkoop laten u graag ervaren wat ons onderscheidend vermogen is. Alle expertise is in huis om, met oog voor detail, ook uw productie tot een succes te maken. We zijn niet de goedkoopste maar wel de beste! Drukkerij Veldhuis, daar krijg je een kleur van! Drukkerij Veldhuis, Kaagstraat 10, 8102 GZ Raalte, telefoon: 0572-349700 e-mail: info@veldhuis.nl, www.veldhuis.nl
  • 9. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 9 Wat zou de overheid moeten veranderen ‘Ten aanzien van de Wubbo Ockels prijs konden om duurzaamheid te stimuleren? ook scholen en jongeren een prijs winnen. Ik zag ‘Nederland zou -net als Duitsland- de regelgeving altijd zulke blije gezichten en kan zoveel jongeren moeten veranderen om zo eerlijke kansen te stimuleren als ik in de jury zit, dat mag niet creëren. In Duitsland betaalt de vervuiler mee wegvallen. Het resterende bedrag van € 60.000 waardoor duurzaam interessant wordt. Verder is wil ik graag besteden om een scholentour te het zaak de subsidies af te schaffen. Zoals uit het organiseren met Superbus.’ voorgaande naar voren komt gaat er dan niet meer € 5,6 miljard subsidiegeld naar de v Woont u momenteel nog op uw ervuilende fossiele brandstoffen. De € 1,5 miljard energie-autonome zeilschip de Ecolution? die duurzame alternatieven minder krijgen wordt ‘Afgelopen zomer hebben we op het schip opgevangen door de eerlijker kans die ze dan gewoond, dat was bijzonder gerieflijk en comforta- krijgen. Het alternatief is er maar moet bel. Ik heb veel eigen vermogen in het schip gesto- aantrekkelijk gemaakt worden. Duitsland is ken dat helaas vorig jaar tot zinken werd gebracht hier een uitstekend voorbeeld van. Simpel en maar daarna weer is opgeknapt. Momenteel ligt doeltreffend. Je kiest daarmee voor de toekomst het in Groningen op de werf omdat al het elektra van jezelf, je kinderen en kleinkinderen.’ vorig jaar beschadigd is geraakt en vervangen moet worden. Het schip is een prachtig voorbeeld van een samenwerking met Noordelijke bedrijven. ‘Nederland zou -net als Duitsland- Het is in Groningen gebouwd en gerealiseerd.’ de regelgeving moeten veranderen om zo eerlijke kansen te creëren’ U was recent in het nieuws omdat U wilt de Superbus voorstellen voor de Wubbo Ockels prijs is afgeschaft. Heerenveen-Groningen. Spijt u dat? Wat zou dat betekenen voor het Noorden? ‘Ieder die een uitzonderlijke prestatie had geleverd ‘Het zou een uitgelezen kans zijn voor het op het gebied van de natuurwetenschappen of Noorden om iets heel bijzonders te doen dat niet techniek en die persoonlijk of door die prestatie alleen duurzaam maar ook verrijkend is. Als je een band heeft met Groningen, kwam in Superbus vergelijkt met bijvoorbeeld de HSL dan aanmerking voor de Wubbo Ockels prijs. Ook voor verbindt de HSL alleen grote steden met elkaar. junioren was er een Wubbo Ockels prijs. De prijs De kleinere plaatsen en dorpen betalen wel voor was een kenmerk van de verbintenis die ik heb deze verbinding middels hun belastinggeld maar met de stad Groningen. De prijs heeft 25 jaar ontvangen als tegenprestatie alleen de herrie van bestaan. Het is bijzonder jammer dat door verschil Wat wilt u zelf nog graag realiseren? de trein door hun gebied. Bij Superbus is dit het van mening met één partij de verbintenis is ‘Veel maar uiteindelijk zou ik vooral mijn omgekeerde. Je ontsluit iedere plaats, hij past opgeheven. Energyvalley wilde voorzitter worden oorspronkelijke laddermolen willen realiseren heel goed bij de nieuwe cultuur van duurzaam- van de Stichting, daar kon ik me niet goed in omdat ik denk dat hier toekomst in zit. We zijn heid. Dit zal ook gevolgen hebben voor de krimp vinden, omdat zij een paraplufunctie hebben in het nu heel ver met het ontwikkelen van één grote op het platteland. Een klein jochie ziet dat ook in Noorden voor alle soorten energie. Energyvalley kite vlieger om energie mee op te wekken. zijn dorp super coole high-tec voorbij komt en hij richt zich vooral op fossiele brandstoffen en voor Maar mijn oorspronkelijke idee is honderden daar niet voor naar de stad hoeft.’ een heel klein deel op duurzame alternatieven. vliegers in een soort lus tot 7 à 8 kilometer Dat strookt niet met mijn doelstellingen.’ hoogte te plaatsen, liefst ergens op een eiland.’ Hoe ziet u de rol van onderwijs en industrie? Komt er een nieuwe invulling van de prijs? Wat is het gekste dat u ooit ‘Onderwijs heeft duurzaamheid al goed op de ‘Er zijn door mij enkele voorstellen gedaan zoals: heeft meegemaakt? agenda staan. Wil je echt iets bereiken dan moet betrek mij als hoogleraar bij de nieuwe Energy Ockels moet lachen. De vraag brengt duidelijk je les geven in democratie. De jongeren duidelijk Academy in Groningen. Dan heb ik weer een iets naar boven. ‘Nee’, zegt hij, ‘dat zeg ik niet’. maken dat ze een stem hebben die er toe doet band met de stad. De Energy Academy moet een en dat het niet ‘een gebeuren is in Den Haag hoogwaardig instituut worden op het Zernike Tekst: Roeline Kuiper, Rotenco Communicatie waar je niets aan kunt veranderen’. Park waar onderzoek gedaan wordt naar energie. Fotografie: Nuon Solar Team & TU Delft In de industrie zie je een duidelijke verschuiving Volgens de plannen moeten er in 2020 zo’n naar duurzaamheid als een ‘important selling- drieduizend studenten op HBO- en universitair point’. Werknemers blijken duurzaamheid in de niveau worden opgeleid. Daarnaast zouden er praktijk sterk uit te dragen omdat ze er trots op een vijftal vakcentra voor groene energie moeten zijn. Dat biedt kansen voor het bedrijfsleven.’ ontstaan op MBO-niveau.’ A7 Business Magazine 09
  • 10. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 10 D O U W E FA B E R Gunstig investeringsklimaat voor duurzame energie Ekwadraat is één van de weinige bedrijven die een integrale aanpak bieden in duurzaamheid. Met haar hoofdzetel in Leeuwarden initieert, ontwikkelt en begeleidt zij projecten op het gebied van duurzame energie. We vroegen Douwe Faber, directeur van Ekwadraat, naar de duurzame ontwikkelingen in Nederland en daar buiten. De stijgende olieprijzen zullen hard aankomen, daarom is het investeringsklimaat voor duurzame energie nu bijzonder gunstig. Sinds 2009 is het op 11-11 niet alleen 2012 is. Halen we de doelstellingen niet dan kost Sint-Maarten maar ook De Dag van het ons nog veel meer geld want dan moeten de Duurzaamheid: hoe hebben jullie we in 2020 CO2 quotum in het buitenland kopen. deze dag ingevuld? Dat betekent lastenverzwaring en minder ‘Zo concreet mogelijk. Ik was dagvoorzitter op het economische groei.’ congres van de Gemeente Leeuwarden en Provincie Fryslân. Op deze dag laten we onze Subsidie: nuttig of noodzaak? klanten aan het woord. Zij tonen bijvoorbeeld hoe ‘Subsidie moet je alleen toepassen bij nieuwe ze hun fabriek energiezuinig hebben gemaakt. ontwikkelingen die nog niet marktrijp zijn en die Dat ze bijna zonder investering zonnepanelen op je wilt aanjagen. Als een ontwikkeling marktrijp hun boerderij hebben geplaatst, kassen duurzaam is -zoals zonnepanelen- moet je geen subsidie hebben verwarmd, minder energie gebruiken of verstrekken want dan maak je het onnodig duurzame gebiedsontwikkeling realiseren. Op zo’n ingewikkeld. Dan lijkt het een speciaal project dag worden veel prachtige ambities uitgesproken terwijl het dat niet is. Veel duurzame projecten zijn maar wij willen het juist concreet maken. Er liggen al helemaal panklaar en renderen na een aantal zoveel projecten klaar die niet ingewikkeld of duur jaar. Het is goed dat te bedenken en te zijn. Het is nu de tijd om te investeren.’ vergelijken met- of af te zetten tegen plannen voor een nieuwe keuken of badkamer. Dat zijn Wat is het investeringsklimaat luxeproducten waar je alleen maar op afschrijft voor duurzame energie? maar die niet renderen.’ ‘De olieprijs stijgt elke week en de euro wordt zwakker ten opzichte van de dollar, daarom zal Waar zouden ondernemers meer weet de volgende stijging van de olieprijs veel harder van moeten hebben? aankomen dan in 2008. Toen steeg de prijs ook ‘Voor bedrijven begint het met controle: weet maar werd de euro tegelijkertijd sterker, nu is het wat je betaalt. De facturen van energiebedrijven omgekeerd. De komende jaren worden twee bevatten heel veel fouten. Wij constateren vaak dingen actueel; de stijgende energieprijs en onze correctiemogelijkheden van honderden of Kyoto-doelstellingen van 2020. Nederland is het duizenden euro’s. Breng ook in kaart waar je slechtste jongetje van de klas. De urgentie om de energie gebruikt. Vaak blijkt dat je gericht kan doelstellingen te halen neemt toe nu het al bijna besparen. Tot slot is het zaak vooruit te kijken bij 10 A7 Business Magazine
  • 11. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 11 De Stelling: We moeten ons meer richten op kleinschalige, regionale energie-initatieven dan op grootschalige energiecentrales en-projecten. ‘Het een kan niet zonder het ander. Veel kleintjes maken een grote dus dat is beslist goed. Maar je hebt ook grote duurzame projecten nodig om meters te maken.’ nieuwe investeringen. Van een bestelbus is niet rijden en vervolgens windenergie. We zijn alleen de aanschafprijs belangrijk. Velen vergeten constant aan het repareren en gaat het te snel de exploitatiekosten te berekenen. Ga je op groen dan stoppen regelingen abrupt. gas rijden dan bespaar je per auto per jaar zeker Om te vergelijken: België produceert 2 maal € 3.000 a 4.000 bij 25.000 km op jaarbasis. zoveel duurzame energie als Nederland dat Dat tikt al stevig aan bij één bestelbus en zeker slechts 3,8% van de energie duurzaam opwekt. als je er tien hebt of meer.’ Duitsland loopt 5 of 6 keer voor en Scandinavië 7 maal. We missen de boot terwijl duurzame Worden er al voldoende dwarsverbanden energie juist een goede nieuwe economie kan gelegd bij duurzame oplossingen? zijn voor ons kennisintensieve bedrijfsleven. ‘Nee. Ekwadraat is één van de weinige bedrijven Om dat te behalen is een inhaalslag nodig, die naar de hele energieketen kijken, daar waar dat bereiken we met consistent beleid en de anderen vaak slechts een schakeltje pakken. juiste stimulering.’ Ekwadraat noemt zich daarom ‘architecten van de duurzame keten’. Want net als architecten werken Welke actualiteiten zijn Douwe Faber wij vanuit een visie en ‘bouwen’ wij aan de volgens u interessant? toekomst. In de totale energieketen willen wij ‘Dan kom ik weer bij heel concrete invullingen. maximaal rendement. In Nederland gebruiken Door een efficiënte inrichting van afvalverwer- Kernenergie ja of nee? we meer dan 40% van de energie die we kopen kingstations waarbij we een deel vergisten, een ‘Nee, want het maakt ons lui en de gevolgen zijn niet nuttig. Daar is dus heel veel in te doen. deel verbranden en besparen in afval, kan niet te overzien. Kijk naar Japan recentelijk en in Er gaat veel restwarmte verloren. De vraag van de afvalheffing in een aantal jaren gehalveerd het verleden Tsjernobyl. De stralingsziektes en een klant voor een installatie wordt ingevuld maar worden. Dat is in de kostenstructuur heel miljoenen mensen die zorg nodig hebben zijn er wordt niet gekeken naar zijn omgeving en of dichtbij. In de opbrengstenstructuur kunnen we afschuwelijk maar bovendien ook nog eens heel daar dwarsverbanden te leggen zijn. Juist op die tegenwoordig zonder investering zonnepanelen kostbaar. Je maakt je bovendien politiek instabiel. ketenintegratie moeten we ons gaan richten.’ op het dak krijgen die niets meer kosten dan het Voor een vijand is kernenergie een doelwit om gebruik van onze gewone energie. mee te schermen en een ravage aan te richten. ‘Twee jaar geleden zijn we zelf projecten gaan Als we keuzes maken en efficiënter inrichten ontwikkelen waar we samenwerking met Voorbeelden zijn: www.energiewacht.nl. Verder kunnen we makkelijk toe met duurzame energie andere partijen bij zoeken. Een voorbeeld is de is groen gas een schonere en goede besparing en is kernenergie korte termijn politiek.’ biogasleiding in Noord-Oost Friesland. Verder die direct toepasbaar is. Goede isolatie is een bedenken we nu een restwarmtenet voor hot item maar ook de plaatsing van een nieuw Tekst: Roeline Kuiper, Rotenco Communicatie Leeuwarden om alle restwarmte in te zetten in pand. Zet een pand met glazen pui niet op het nieuwbouw. In het zuiden van Nederland zuiden als je daardoor in de zomer airco nodig proberen we de energie van tuinbouw en hebt. Het is niet ingewikkeld, veel projecten woningen aan elkaar te koppelen. De tuinder liggen hier panklaar gereed.’ kan niets met laagwaardige warmte, dat blaast hij zo de pijp uit terwijl je daar prima een woning Welke rol ziet u voor scholen weggelegd? op kan verwarmen. Dan kun je energie vaker ‘Duurzame energie leent zich voor nieuwe ideeën gebruiken en gaat het rendement omhoog.’ op scholen en universiteiten. Veel wat we in Nederland bedenken is elders echter al bedacht. Welke rol ziet u weggelegd We hoeven niet op elke Hogeschool of voor de overheid? Universiteit een hele leergang duurzaamheid te ‘De Nederlandse overheid moet duidelijke keuzes geven. Ik sta er alleen achter als er veel meer maken en een consistent beleid. De ene keer verbindingen met het buitenland worden gezocht.’ www.ekwadraat.com wordt ingezet op zonne-energie, dan elektrisch A7 Business Magazine 11
  • 12. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 12 ENERGIE SERVICE FRIESLAND Otto van der Galiën 12 A7 Business Magazine
  • 13. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 13 ‘BEDRIJFSLEVEN KAN AANZIENLIJK BESPAREN OP ENERGIEKOSTEN’ Energie Service Friesland streeft naar een prettig en gezond binnenklimaat Ruim 36 jaar geleden werd Energie Service Friesland, kortweg ESF, opgericht. Van huis uit voert ESF service en onder- houd uit aan gasgestookte installaties in woonhuizen. Tegenwoordig is het takenpakket flink uitgebreid. Natuurlijk, ser- vice en onderhoud blijft de core business, maar klanten kunnen tegenwoordig ook bij ESF terecht voor verkoop, verhuur en lease van CV- en duurzame technieken. Ook in het bedrijfsleven is ESF een graag geziene partner. “Juist omdat wij de kennis in huis hebben die ondernemers helpt besparingen op hun energiekosten te realiseren”, legt algemeen directeur Otto van der Galiën uit. Koel in de zomer, warm in de winter, het hele jaar “Daarnaast neemt het gebruik van airconditioners “Energie Service Friesland is, zoals altijd, een gezond. Dat is het binnenklimaat dat ESF toe en ook daarvoor is men bij ESF aan het juiste neutrale speler”, besluit Van der Galiën. “Wij willen nastreeft. “Als het buiten warm is zorgen wij adres. Wij hebben STEK-gecertificeerde monteurs graag onze deskundigheid inbrengen en waar ervoor dat het binnen koel is en in koude winters in dienst, die airconditioners installeren. Verder mogelijk de regiefunctie op ons nemen, eventueel moet het binnen aangenaam warm zijn”, aldus voeren we energiescans uit bij bedrijven, dat heb- in samenwerking met andere partijen. Wij zijn Van der Galiën. “ESF verricht goed onderhoud ben we samen met DuTeF, Duurzame Technieken er van overtuigd dat het bedrijfsleven nog meer met als doel storingen te voorkomen. En ik durf te Friesland, opgezet. Uit zo’n onderzoek komt naar dan nu warm te krijgen is voor duurzaamheid, als stellen dat ESF daarin ver gaat. Wij besteden echt voren waar klanten heel specifiek een reductie in het maar georganiseerd wordt en mits het tijd en aandacht aan een controlebeurt en zorgen het gebruik van energie kunnen realiseren. Voor besparingen oplevert. De tijd is er in elk geval rijp ervoor dat een CV-ketel weer up to date wordt. de uitvoering kunnen ze ook bij ESF terecht. Wij voor. Nu investeren in energiebesparende En mocht zich desondanks een storing voordoen, kunnen dus van het begin tot het eind verzorgen.” middelen, levert veel sneller dan voorheen dan is ESF 24 uur per dag en 7 dagen per week rendement op. Energie Service Friesland wil bereikbaar. Onze 35 servicemonteurs zijn over de Duurzame energie projecten hierin graag de partner zijn voor de particuliere hele provincie Fryslân verspreid en zijn daardoor Uiteraard doet ESF veelvuldig onderzoek naar en zakelijke markt.” binnen twee uur ter plaatse.” mogelijkheden om duurzame energietoepassin- gen in te zetten. Van der Galiën:” Onlangs ben ik Bedrijfsleven in Zweden geweest en als je ziet welke resultaten Energie Service Friesland is er van overtuigd dat daar met alternatieve energiebronnen worden er op het gebied van energiebesparing nog veel behaald, dan is er in Nederland nog veel te te winnen is in het bedrijfsleven. “Dat hoeft niet winnen. Ja, ook bij het bedrijfsleven. Belangrijk tot forse investeringen te leiden”, geeft Van der daarbij is dat organisaties die daar de kennis Galiën aan. “Zo kunnen we bijvoorbeeld installa- voor in huis hebben, zoals ESF, in een vroegtijdig ties waterzijdig inregelen, waardoor de klant veel stadium bij een project worden betrokken. efficiënter kan stoken. Dit noemen wij Klimaat Daaruit komen vaak besparende concepten, waar Optimaal. Dit betekent minder gas, meer comfort, het betreffende bedrijf volop van kan profiteren. dus een prettig leef- en werkklimaat. Verder zijn Denk bijvoorbeeld aan de toepassing van Energie Service Friesland we SCIOS-gecertificeerd, wat inhoudt dat we zonne-energie. Een manier van energie opwekken De Werf 1 Heerenveen grotere installaties van 100 kilowatt en meer in die op de meeste kantoor- en bedrijfsgebouwen Tel. 0513 - 61 13 50 gebruik kunnen stellen en onderhouden. En dat toegepast kan worden.” www.energieservice.nl doen we inmiddels voor vele klanten.” A7 Business Magazine 13
  • 14. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 14C O L U M N R E N AT E W E S T D I J K De bespaartips van Renate De kop boven deze column klinkt als een reclameslogan voor een energiebedrijf. Het is niet mijn bedoeling iemand een voorkeur op te leggen voor welke energieleverancier dan ook. Maar nadenken over het terugdringen van het verbruik van gas en licht is iets dat elke ondernemer op zijn tijd moet doen. Minder stoken, gebruik van led- en andere onze kindskinderen verplicht goed om te springen gaan 480 bedrijven helpen hun energierekening zuinige lampen, apparaten niet onnodig aan laten met de omgeving waarin we leven. Wat voor omlaag te brengen, 20 andere met het vergroe- staan – ook niet in de standby-stand! – levert invloed heeft mijn onderneming op het milieu, nen van de energievoorziening. De komende tijd direct harde euro’s op in een lagere rekening. hoe gaan we om met het opraken van fossiele gaan verschillende initiatieven van start om dit te Ook het productieproces kan vaak zuiniger. energiebronnen? Een beter milieu begint immers bewerkstelligen. Met energieke groet, Kassa! Ook in economisch florissanter tijden bij jezelf. Nog niet overtuigd? Een groen label is dan deze is letten op de kleintjes (daar is weer goed voor het imago. Het onderscheidt een Renate Westdijk zo’n leus) een goede zaak. ondernemer – in positieve zin – van collega’s die Voorzitter MKB Friesland nog niet zover zijn. Duurzaam produceren is tot Is dat de enige motivatie? Nee. Een modern slot ook nog innoverend. bedrijf denkt na over de manier waarop hij zijn omgeving beïnvloedt. Duurzaamheid is geen vies MKB-Nederland heeft begin oktober een Green woord. We zijn het aan onszelf, onze kinderen en Deal afgesloten, een groen MKB-akkoord. Wij 14 A7 Business Magazine
  • 15. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 15 DEN Duurzame energie goed voor de portemonnee “Elk MKB-bedrijf is geschikt voor de toepassing van duurzame energie.” Dat zegt Harm Mulder van Duurzame Energiesystemen Nederland, kortweg DEN. Mede dankzij de immer stijgende kosten voor gas en elektriciteit, wordt de toepassing van duurzame energiebronnen, zoals de zon, voor steeds meer bedrijven interessant. Zeker nu de overheid aantrekkelijke subsidies, in de vorm van belastingteruggave, beschikbaar heeft. “Wij bieden elk bedrijf maatwerk”, stelt Mulder. Daarbij wordt overigens niet alleen naar het gebruik van zonnepanelen gekeken. Mulder: ”Het aantrekkelijke van duurzame energie zit hem vooral in het toepassen van een totaalconcept. Daarbij moet je denken aan het gebruik van zonnepanelen, maar ook LED-verlichting, zonnecollectoren en infrarood verwarming. Natuurlijk is geen enkel zonnecollectoren, waarmee het water kan worden tot enorme investeringen te leiden. Wat wij voorop bedrijf hetzelfde en daarom kijken wij altijd ter verwarmd, heeft DEN ook LED-verlichting in het stellen is dat in elke situatie een rekensom plekke naar de mogelijkheden, de investeringen pakket. Mulder:” De kwaliteit van LED-verlichting gemaakt moet worden. Is het aantrekkelijk om over die dat met zich meebrengt en de mogelijkheid wordt steeds beter. De tweede generatie biedt te stappen, dan adviseren wij dat te doen. Maar voor subsidie. Dat vertalen we in een helder bijvoorbeeld veel meer lichtopbrengst en gaat nog wegen de kosten nog niet op tegen de baten, dan beleidsplan voor energie, waarin de ondernemer langer mee. Bovendien kun je de LED-verlichting moet je het niet doen. Onze verwachting is echter precies kan zien wat zijn kosten voor energie in de laten branden op de energie die met de zonnepa- dat steeds meer ondernemers de voordelen van oude situatie en mogelijk nieuwe situatie zijn.” nelen zijn opgewekt. Buiten de investering heb je duurzame energiebronnen in gaan zien. De prijs is daarvoor dus geen kosten meer.” momenteel erg gunstig, zeker omdat de reguliere Stimuleren Datzelfde geldt in feite voor de infrarood verwar- kosten voor gas en elektriciteit blijven stijgen. Vaak wordt daarbij gekeken naar de terugverdien- ming, die via elektriciteit verwarmen. Mulder:” Bij Duurzame Energiesystemen Nederland voorzien tijd van een investering, terwijl de aanschaf van Deze verwarming is vooral handig voor ruimtes wij derhalve de komende jaren een enorme bijvoorbeeld een CV-ketel ook gewoon geld kost. waarin ’s avonds bijvoorbeeld nog vergaderd of toename van duurzame energie in het MKB. Mulder:” Wanneer een CV-installatie aan vernieu- gewerkt moet worden. Het hele gebouw hoeft Juist nu iedereen op de kosten moet letten.” wing toe is, loont het zeker de moeite te kijken dan immers niet verwarmd te worden. Infrarood naar alternatieve bronnen. Het toepassen van zon- verwarming is pertinent geen bijverwarming, het nepanelen en zonnecollectoren is vergunningvrij en kan ook als reguliere manier voor het verwarmen is geschikt voor zowel platte – als hellende daken.” van een pand worden gebruikt. De panelen Omdat de overheid investeringen in duurzame pro- kunnen bijvoorbeeld in het systeemplafond worden ducten wil stimuleren, heeft zij verschillende rege- weggewerkt, waardoor ze uit het zicht zijn.” lingen waar het MKB haar voordeel mee kan doen. Mulder noemt de EIA, Energie Investering Aftrek, Verkoopwaarde en de KIA, de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Al met al levert een overgang naar duurzame “En dan is de BTW ook nog terug te vragen. Het energie niet alleen een besparing op de kosten op. Duurzame Energiesystemen Nederland zijn regelingen die voor langere tijd gelden en niet Het gebouw kan hierdoor in een betere Energie Zijtak OZ 39 Nieuw-Amsterdam ineens worden stopgezet.” Prestatie Label komen, wat een gunstig gevolg Tel. 0591 - 532 346 voor de verkoopwaarde heeft. Mulder: ”Het toe- www.zon-panelen.nl Naast zonnepanelen, die stroom opwekken, en passen van duurzame energiebronnen hoeft niet A7 Business Magazine 15
  • 16. A7 12-2011 13-12-2011 13:35 Pagina 16 COLUMN BENNO RIJPKEMA Energie?! Ik heb het niet over MVO, wel over de energie wij als mensen elke seconde van de dag uitzenden. Eigenlijk ook MVO; met jouw energie zorg je ervoor dat je mensen om je heen blij kunt maken. Als coach, adviseur en trainer werk ik er dagelijks mee. Niet iedereen heeft de mogelijkheid om net als uit naar iedereen om je heen. Daarmee heb je van ‘Ja-en’. Als je denkt in Ja-en in plaats van Ja- Wubbo Ockels vanuit de ruimte de schoonheid invloed op die mensen. Jij maakt ze blij dat je er maar, denk je inoplossingen, kansen en mogelijk- van de aarde te aanschouwen. En dat hoeft ook weer bent en dat zorgt ervoor dat jij ook die men- heden. Je,focust op wat er wel is. Leven volgens helemaal niet. Kijk om je heen, er is voldoende om sen aantrekt die blij door het leven (willen) gaan. Ja-en.levert je niet alleen succes op, ook nog eens dankbaar voor te zijn. Dankbaar dat je elke ochtend een heel leuk leven. wakker wordt, dat klanten klant blijven, dat Studies wijzen uit dat blije mensen succesvoller zijn. medewerkers hun best doen, dat je een goed Soort zoekt soort, ook hier. Als jouw energie blije Benno Rijpkema gesprek hebt. Moeten we daar allemaal dankbaar mensen naar je toe trekt, trek je ook succes naar je Benno Rijpkema is schrijver van het boek voor zijn? JA! Is het vanzelfsprekend dat je elke toe. Als mislukking een resultaat is, is succes ook ‘Met energie naar SUCCES’ dat in 2012 verschijnt. ochtend wakker wordt of dat klanten bij je blijven? een resultaat. Aan jou om te zorgen dat je de juiste Hierin staan de lessen van topondernemers Nee, en daarom is dankbaarheid op zijn plaats. energie uitzendt. uitgewerkt om succesvol te zijn. Kijk ook op www.ragroep.nl. Dankbaarheid zorgt ervoor dat je met veel positieve Dankbaarheid is een manier om positieve energie energie door het leven gaat. Deze energie zend je uit te zenden. Een andere die ik je meegeef is die 16 A7 Business Magazine
  • 17. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 17 BOE R DE R IJSTROOM Nieuwe Boerderijstroom levert als eerste lokaal opgewekte groene energie direct in de buurt Sinds kort leveren het nieuwe Boerderijstroom en regiovariant Waddenstroom lokale groene stroom rechtstreeks van de boer aan de consument of bedrijven in de buurt. Boerderijstroom en Waddenstroom leveren uitsluitend 100% groene stroom uit de eigen regio, afkomstig uit kleinschalige energieprojecten van lokale ondernemers. De duurzame en voor- delige energie van windmoleneigenaren wordt zo voor het eerst rechtstreeks aan huishoudens en bedrijven in de buurt geleverd. Dus zonder tussenkomst van energiebedrijven zoals dat nu nog vaak het geval is. Boerderijstroom en Waddenstroom willen hiermee een bijdrage leveren aan duurzame economische ontwikkeling in de eigen regio. Energieleverancier Greenchoice verzorgt als partner in Boerderijstroom de administratie en de klantenservice. Duurzaam ondernemer Lammert Soet, initiatief- nemer van Waddenstroom en Boerderijstroom en eigenaar van Windpowercentre.nl : ‘Het initiatief is met Waddenstroom begonnen: een mooie regio die volledig duurzaam wil zijn in 2020. Dit streven verhoudt zich goed met het lokaal door boeren laten opwekken van wind- en zonne-energie. jaar. Binnenkort levert Boerderijstroom ook stappen, kan dat doen via www.waddenstroom.nl Voor de rest van Nederland leveren wij energie stroom die is opgewekt met zonnepanelen op of www.boerderijstroom.nl. De overstap wordt onder de naam Boerderijstroom.nl. Het gaat nu ligboxstallen. Soet: ‘Boeren zoeken steeds meer daarna volledig verzorgd. nog vooral om boeren met windmolens die de naar inkomsten uit andere bronnen dan hun opgewekte stroom zelf gebruiken voor hun bedrijf. Tegelijkertijd staan streekproducten bedrijfsvoering en het overschot opgewekte en -diensten volop in de belangstelling, daar energie graag in hun eigen regio willen verkopen. past lokale stroom ook bij. Boerderijstroom is Voor deze boeren is dit een extra inkomstenbron. lokaal opgewekt, duurzaam en voordelig.’ De afnemers, huishoudens en bedrijven ontvangen extra voordelig stroom.’ Samenwerkingspartners Greenchoice regelt voor Boerderijstroom de Het variabele tarief van Boerderijstroom ligt facturatie en klantenservice en verzorgt de structureel lager. Voor particulieren kan dit een daadwerkelijke levering. Greenchoice is door de Boerderijstroom kwart cent lager zijn dan wat zij nu bij hun regio- Consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis Lange lijnbaan 63 | NL-8861 NW Harlingen nale energiebedrijf betalen. Voor bedrijven is dit uitgeroepen tot de meest klantvriendelijke Tel. 06 50661253 | Fax 084 729 0370 een halve cent voordeliger. Voor een gemiddeld energieleverancier. De lokale netbeheerder ver- www.boerderijstroom.nl agrarisch bedrijf scheelt dit in combinatie met zorgt de technische continuïteit, energielevering info@boerderijstroom.nl groen gas al snel enkele honderden euro’s per is dus gegarandeerd. Wie dit jaar nog wil over- A7 Business Magazine 17
  • 18. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 18 GEMEENTE HEERENVEEN WETHOUDER SIEBREN SIEBENGA OVER DUURZAAM HEERENVEEN: “Doen en laten zien wat je doet” Auto’s op elektriciteit en groen gas, zonnepanelen op het gemeentehuis, maar ook Light Challenge, Sinnestriel, biobased businesspark, een studie naar een energielandschap op het toekomstige bedrijventerrein Klaverblad Noordoost en Smûk en Sunich. Het is duidelijk; de gemeente Heerenveen wil, waar het gaat om duurzaamheid, in de voorhoede staan. Wethouder Siebren Siebenga is dan ook een warm pleitbezorger van allerlei initiatieven en acties die de gemeente Heerenveen in dit kader neemt. “Duurzaamheid moet je gewoon doen” Wethouder Siebren Siebenga bij de recentelijk geplaatste zonnepanelen op het dak van het gemeentehuis. 18 A7 Business Magazine
  • 19. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 19 “Als gemeente heb je een voorbeeldfunctie”, aldus doorslag. Ook in 2012 wordt er weer om de Siebenga. “Daarom heeft de gemeente Sinnestriel gestreden. Bedrijven kunnen zich nog Heerenveen zelf ook het initiatief genomen door tot eind december 2011 hiervoor aanmelden.” voor duurzame oplossingen te kiezen. Zo hebben we zestig zonnepanelen op het dak van het Kringloop gemeentehuis en de gemeentewerf geplaatst. Op de diverse bedrijventerreinen die de gemeen- En rijden we met twee elektrische auto’s en twee te rijk is, wil Heerenveen duurzaamheid ook auto’s op groen gas. Die elektrische auto’s nadrukkelijk op de kaart zetten. Siebenga:” Zo worden met behulp van de zonnepanelen wordt op Haskerveen ingezet op een biobased opgeladen. Daarmee laten we zien dat investeren businesspark, waarbij gekeken wordt of het afval in duurzame mobiliteit loont. En daar blijft het niet van het ene bedrijf door een ander bedrijf als bij. Want mocht zich ten aanzien van ons grondstof gebruikt kan worden. Uiteindelijk moet wagenpark een vervangingsvraag voordoen, dan je dan komen tot het cradle to cradle principe, zullen we meer elektrische auto’s aanschaffen.” waarbij alle afval van dit bedrijventerrein hergebruikt gaat worden en de kringloop dus Om elektrisch te kunnen rijden, moet je elektrisch sluit. We kijken nu hoe we dit kunnen organiseren kunnen tanken en daarvoor heeft de gemeente en bijkomend voordeel is dat we de nodige ken- Heerenveen 3 oplaadpunten gerealiseerd: bij het nis opdoen, waarmee andere bedrijventerreinen gemeentehuis aan de K.R. Poststraat, tegenover hun voordeel kunnen doen. Als overheid hebben het Abe Lenstra Stadion en aan het wij daarin een aanjaagfunctie.” Gashoudersplein. “Er komt nog een vierde zogenaamde snellaadpunt bij het Abe Lenstra Energielandschap bedrijfsleven, om ook de ondernemers uit Stadion”, geeft Siebenga aan. “En voor een vijfde Zo wil de gemeente Heerenveen op het nieuwe Heerenveen en omgeving deelgenoot te maken punt doen we een oproep aan de bevolking van bedrijventerrein Klaverblad Noordoost in samen- van dit proces. De belangstelling was erg groot. onze gemeente om aan te geven waar men dit werking met de provincie en ondernemers een Voor het totale project heeft de gemeente punt graag wil hebben.” energielandschap realiseren. Siebenga:” 250.000 euro beschikbaar gesteld. Het is de Door omstandigheden is deze grond niet meer bedoeling dat we bewoners met zogenaamde Toekomstige woonstraat nodig voor het vestigen van bedrijven. E-teams gaan benaderen, om samen te kijken Van een geheel andere orde is de Light Samenwerking zorgt ook bij dit project voor waar maatregelen genomen kunnen worden.” Challenge, een wedstrijd voor studenten uit kennisdeling en innovatieve kracht. Innovatie, diverse steden, die straatverlichting voor de groene energie en economische groei gaan “Ja, al met al durf ik wel te stellen dat de gemeen- woonstraat van de toekomst moesten ontwerpen. hierbij hand in hand. We verwachten het rapport te Heerenveen qua duurzaamheid flink aan de “Daarin hebben studenten, burgers en met aanbevelingen in maart 2012.” weg timmert, precies zoals we dat ook graag bedrijfsleven samengewerkt”, zegt Siebenga. willen. We maken er zelf werk van en proberen “En de gemeente Heerenveen was initiator van Smûk en Sunich Heerenveense inwoners en bedrijven te stimule- dit project. Heerenveen heeft de wedstrijd niet Ten slotte het project Smûk en Sunich, dat gericht ren ook duurzamer te worden. We streven ernaar gewonnen, maar alle prototypes hadden veel is op bestaande woningen. “Als gemeente willen om in 2020 door deze en andere projecten lande- potentie. Ook volgend jaar doen we weer aan we stimuleren om energiezuinige woningen te lijk op de kaart te staan als voorbeeldgemeente, deze Light Challenge mee.” realiseren, want dat is goed voor het milieu en en hiervoor moeten we gezamenlijk optrekken.” voor de portemonnee van de bewoners”, zegt Sinnestriel Siebenga. “Dit doen we onder andere samen met Verder heeft de gemeente Heerenveen een prijs de woningbouwcorporaties Accolade en Woon in het leven geroepen voor de meest duurzame Friesland. Beide corporaties gaan 128 woningen onderneming van het jaar, de Sinnestriel. in de wijk Heerenveen-Midden renoveren, waarbij Siebenga:” Iedereen kan een kandidaat aanmel- deze woningen minimaal twee energielabelstap- den, waarna een jury beoordeelt welk bedrijf als pen worden verbeterd. Ambitie is om label B te winnaar uit de bus komt. De opkomst vanuit het behalen. In het verlengde daarvan hopen betrok- bedrijfsleven voor de prijsuitreiking was dit jaar ken partijen de particuliere woningeigenaren te groot. Er zijn hierdoor zelfs twee bedrijven bewegen energiebesparende maatregelen te beloond met de waarderingsprijs. Taxibedrijf nemen, waarbij het belangrijk is de mensen op Oenema ontving de prijs vanwege hun inzet op het juiste moment aan te spreken, bijvoorbeeld Meer informatie vindt u op: rijden op groen gas en bij Wasserij De Blinde wanneer men gaat verbouwen. We hebben www.heerenveen.nl gaf hun nieuwe, energiezuinige wassysteem de hierover een symposium georganiseerd met het A7 Business Magazine 19
  • 20. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 20
  • 21. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 21 M I L I E U F E D E R AT I E LOKAAL ENERGIEBEDRIJF HEEFT TOEKOMST ‘De wereld beter achter laten dan hij nu is’ Steeds meer dorpen beginnen initiatieven om zelf in hun energie te kunnen voorzien. Maar helaas komen de enthousias- te plannen niet overal van de grond. Dat bracht de Friese Milieufederatie (FMF) ertoe, in samenwerking met de Groninger collega’s, het project Lokale Energie Voorwaarts op te starten. “Daarmee willen we tien dorpen van onderaf stimuleren een lokaal energiebedrijf op te bouwen”, zegt Eelke Broersma, projectleider klimaat en duurzame energie van de FMF. Broersma. Onlangs is de startbijeenkomst kelijken door alvast het voorwerk te doen, want geweest en nu gaan we aan de slag met de indi- we moeten juist naar grootschaligheid, zowel aan viduele vraagstelling van elk dorp. Vervolgens de vragende als de aanbiedende kant, omdat komen er themabijeenkomsten waarbij bepaalde daarmee de kosten kunnen worden gedrukt.” zaken verder worden ingevuld. En ondertussen gaan we op zoek naar partners die van toege- Broersma ziet dat steeds meer dorpen geïnteres- voegde waarde zijn bij het realiseren van de plan- seerd raken in lokale energievoorziening. “De nen. Denk aan installateurs, een bank, etcetera.” energierekening stijgt elk jaar, het verbaast mij daarom niet dat mensen op zoek zijn naar Het is in principe aan de dorpen zelf op welke alternatieven. Individuele oplossingen zijn vaak te vorm van energie winnen ze willen inzetten. kostbaar, maar juist in de collectiviteit is er veel Broersma: ”Elke situatie is weer anders. Is er mogelijk. Daaraan wil de Friese Milieufederatie bijvoorbeeld een bedrijf actief dat veel restwarmte graag haar bijdrage leveren en wij hopen dat het LEV Startbijeenkomst produceert, dan is dat een optie. Maar ook het bedrijfsleven zal volgen. Zeker bedrijven die bezig gebruik van wind, zon of aardwarmte, kan per zijn met duurzaamheid en leefbaarheid, want juist dorp weer anders zijn. In weer een ander dorp daarin ligt een interessante nieuwe markt. “En dan maakt het niet uit in welk stadium een kunnen bijvoorbeeld houtsnippers worden Wij willen die bedrijven graag leren kennen en hen initiatief zich bevindt”, voegt Broersma er aan toe. gebruikt voor de verwarming van een koppelen aan lokale initiatieven. Een oproep dus!” “Er zijn dorpen die al heel ver zijn, zich bijna op zorginstelling in de buurt.” een bedrijfsmatige schaal bevinden en die kunnen doorgroeien naar een energiecoöperatie. Grootschaligheid Maar er zijn ook dorpen die nog aan het begin De kennis die de komende tijd wordt opgedaan, staan. Waar het om gaat is dat dorpen van komt in de openbaarheid, via internet. “Het is de elkaar kunnen leren, zodat het wiel niet telkens bedoeling dat zoveel mogelijk andere dorpen opnieuw hoeft te worden uitgevonden en dat en/of organisaties in de toekomst van onze erva- we initiatieven kunnen verbinden; met elkaar, ringen en opgedane kennis kunnen profiteren. maar ook met het bedrijfsleven.” Daarnaast hebben we momenteel een aantal studenten op stage, die voor ons in kaart brengen Toegevoegde waarde welke bedrijven zich bezig houden met In het project is vooralsnog ruimte voor 10 dor- bijvoorbeeld zonne-energie. Vooral de ‘kleine aan- pen, in Groningen hebben zich al 5 aangemeld, biedingen’ van bijvoorbeeld een pv-pakket van 4 Friese Milieufederatie in Friesland tot nu toe 3 (Oentsjerk, Reduzum en of 6 panelen zijn op internet het meest zichtbaar. www.friesemilieufederatie.nl de Leeuwarder wijk Camminghaburen). “Maar we Wie meer wil, moet dieper graven en dat wordt www.lerenvoorduurzameontwikkeling.nl verwachten die andere 2 er snel bij”, aldus als lastig ervaren. Dat graven willen wij vergemak- A7 Business Magazine 21
  • 22. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 22 COLUMN HARRIE BROUWER Belastingkortingen voor zuinige auto’s Omdat de stimuleringsmaatregelen voor de aanschaf van energiezuinige en schone auto’s te goed werken en daarmee te duur worden voor onze regering vinden er per 1 januari 2012 wederom een aantal wijzigingen plaats. Ik zal in de beperk- te ruimte die ik ter beschikking heb de hoofdlijnen te schetsen. De vrijstelling voor de BPM zal alleen voor de gewicht gebaseerd. Uitzondering hierop zijn de Voor auto’s met een uitstoot van minder dan 50 zuinigste auto’s blijven bestaan, al zullen de auto’s met een uitstoot van niet meer dan 50 gram gram per kilometer CO2 en die in 2012 of 2013 grenzen hiervoor jaarlijks verder worden verlaagd CO2 per kilometer, hiervoor geldt een vrijstelling op kenteken zijn gezet geldt een nihiltarief voor de van 110 gram CO2 per kilometer voor benzine tot en met 2015. bijtelling. Deze nihilbijtelling geldt voor een periode en 95 gram voor dieselauto’s tot 82 gram in 2015. van 60 maanden. Voor nulemissieauto’s die nu al Vanaf dat moment zijn er geen verschillen meer De bijtelling voor de loonbelasting en inkomsten- op kenteken staan wordt bovenstaande regeling tussen benzine en diesel. belasting van de auto van de zaak zal aansluiten uitgebreid tot en met 2016. bij de verscherping van de schijven in de BPM. Al met al is er nog voldoende reden om een De vrijstelling in de motorrijtuigenbelasting voor Daarnaast zal de duur van toepassing van het energiezuinige en schone auto aan te schaffen, zeer zuinige auto’s met een lage uitstoot (voor verlaagde tarief worden beperkt tot 60 maanden. al is enige haast geboden. benzine-auto’s minder dan 110 gram CO per 2 Na deze periode moet opnieuw bekeken worden kilometer, voor diesel 95 gram) blijft tot 1 januari of de auto nog voldoet aan de eisen. Harrie Brouwer 2014 bestaan. Daarna is de MRB alleen nog op Ik veronderstel dat hiervoor een keuring nodig is. Astrium Accountants 22 A7 Business Magazine
  • 23. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 23 DE STE LLI NG De stelling: We moeten ons meer richten op kleinschalige, regionale energie-initatieven dan op grootschalige energiecentrales en –projecten. Benno Rijpkema, RA Groep: Volgens mij is waardevol voor de Noordelijke economie. worden verwarmd met lokaal biogas. In 2012 het niet een of vraag, maar een en vraag. De grote projecten bieden veel werk in de bouw- zullen deze ontwikkelingen in Fryslân in een echte Dus zowel grootschalige energiecentrales en -pro- fase en een lange toeleverketen met veel partijen. versnelling komen. De reden daarvoor is simpel: jecten EN kleinschalige, regionale energie-initiatie- Meer innovatie en blijvende werkgelegenheid het wordt betaalbaar. Gratis zonnepanelen op ven. De kleinschalige initiatieven zijn goed voor het verwacht ik echter van de kleine en middelgrote woningen en bedrijven: in 2012 kan iedereen daar milieu en leveren in de regio werkgelegenheid op. bedrijven. van profiteren. En dan gebeurt waar het om draait: Vele kleintjes maken daarbij een grote. ...de betrokkenheid van mensen groeit. Daar zit De energiehuishouding leent zich er bij uitstek het succes van een omschakeling naar een Hiernaast is het ook goed om grootschalig te voor om lokaal/regionaal georganiseerd te wor- schone energievoorziening. En daar gebeurt het blijven denken en handelen. Grootschalige den (bijvoorbeeld in lokale energiebedrijven). dus nu ook. Overheden moeten dit stimuleren om projecten leveren direct qua volume meer Daarin kan innovatie vanuit regionale bedrijven tempo te maken. Ook in 2012 zal in Fryslân een (milieu)voordelen op dan een klein project. En meteen worden toegepast en kan (mede) lokaal energiebedrijf ontstaan. Dorpen kopen dan het zet tevens de toon als het goede voorbeeld. investeringsbereidheid daarin van burgers én Friese schone energie, in de buurt geproduceerd. Wanneer je als overheid investeert in deze grotere bedrijven worden uitgelokt. Samen met Auto’s rijden op elektrisch van zonnepanelen of grootschalige projecten laat je aan de mensen kennisinstellingen is de formule van kennis naar op groen gas van de boer in het dorp. Fryslân is zien dat het serieus is. Dit kan bijdragen aan het kunde naar kassa dan praktisch te maken. er voor gemaakt. Dit lossen wij zelf op om de ontwikkelen van kleinere initiatieven. provincie schoon en stil te houden met als Dat is een samenspel tussen bedrijfsleven, resultaat: veel nieuwe frisse, lokale banen. Een beter milieu begint bij jezelf, en dat geldt ook kennisinstellingen en overheid dat de Maar vooral veel blije mensen die weer greep hier. Denk groots en handel klein. Samen moet het verduurzaming van dem Noordelijke economie hebben op de energiekosten. gaan lukken om duurzaam met onze energie om vertaalt in economische groei door aantrekkelijke te gaan. Het is niet of de overheid of de burgers, (export)producten en een goed ontwikkel- en het is volgens mij de overheid EN de burgers. vestigingsklimaat. Werken vanuit kleinschalige, regionale energie initiatieven past daarbij, zonder Duco van Es, Arron Group: Zoals zo vaak, het belang van voldoende schaalbaarheid uit het wordt er alleen gekeken vanuit de portemonnee. oog te verliezen. Een ondernemer wil gewoon zo weinig mogelijk betalen voor zijn energie. Als ik bij iemand die een Bouwe de Boer, Gemeente Leeuwarden: all-in prijs betaald voor zijn kantoor aangeef dat We moeten ons meer richten op kleinschalige, ik heb een koffieautomaat heb die 30% minder regionale energie-initiatieven dan op energie verbruikt geeft zo iemand aan dat energie grootschalige energiecentrales en –projecten. verbruik geen selectie criterium is omdat die toch al bij de huur inzit. Kleine initiatieven kunnen alleen De wereld wordt warmer, de fossiele brandstoffen bestaan bij de gratie van subsidie en zijn derhalve raken op. Het antwoord om dit probleem op te niet rendabel. Er zijn gelukkig ook ondernemers lossen is: duurzame energie en energiebesparing. die heel bewust kijken naar hun omgeving en het Een ander antwoord is er niet. Duurzame energie van meerwaarde vinden voor hun bedrijf om in grote hoeveelheden opwekken is een nieuwe duurzaam te ondernemen! tak van sport. Zoals alle nieuwe sporten, begint dit dus klein. Bijvoorbeeld door zonnepanelen Allard van Dijk, Projectmanager op huizen, door boeren die Groengas gaan Ontwikkeling & Innovatie voor Energie produceren, windmolens bij een dorp of zoals in NV NOM: Beide typen bedrijvigheid zijn Techum (gemeente Leeuwarden) waar huizen A7 Business Magazine 23
  • 24. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 24 G E M E E NTE LE E UWAR DE N GEMEENTE LEEUWARDEN KLAAR VOOR GROTE PROJECTEN Duurzaamheid in een hogere versnelling Als ergens het woord duurzaamheid met hoofdletters wordt geschreven, dan is het wel in de gemeente Leeuwarden. Allerlei initiatieven die bijdragen aan een beter leefmilieu zagen al het levenslicht, met als meest in het oog springend wellicht de ‘Verklaring van Leeuwarden’, die vorig jaar november werd getekend. Ook in 2012 en daarna staan er diverse, met name grotere, projecten op het programma. “We willen vooral de inwoners van deze gemeente en het MKB meer betrekken bij het thema duurzaamheid, omdat er volgens ons nog veel is te winnen”, zegt wethouder Isabelle Diks, die onder andere duurzaamheid in haar portefeuille heeft. Wethouder Diks 24 A7 Business Magazine
  • 25. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 25 plannen die voor 2012 op het programma staan. tot verduurzaming vaak weinig krediet krijgen en “We willen inwoners meer informeren en op de dat is vervelend.” Dat neemt niet weg dat de hoogte brengen welke mogelijkheden er liggen gemeente Leeuwarden gestaag op de door haar om te verduurzamen. Nu is dat vaak nog een ingeslagen weg doorgaat. Diks noemt bijvoorbeeld ingewikkelde materie, met name omdat er zoveel de biogasringleiding die om de stad komt, de informatie over te vinden is. De gemeente ontwikkelingen in de watertechnologie, maar Leeuwarden gaat in samenwerking met ook duurzame mobiliteit middels elektrische auto’s Energiewacht een groot project met zonnepanelen en groen gas. “We hebben in het noordelijke starten. Het enige wat inwoners hoeven te doen is energieakkoord afgesproken dat er in 2020 zeker intekenen, waarna zaken als plaatsen, onderhoud 100.000 voertuigen in Noord-Nederland op en fiscale aangelegenheden worden geregeld.” duurzame brandstoffen moeten rijden. Daar zijn “Daarnaast gaan we in gesprek met de woning- inmiddels de vaartuigen bijgekomen. We hebben al bouwcorporaties”, vervolgt Diks, “om te kijken elektrische oplaadpalen in jachthavens. En ik wil of zij mogelijkheden zien huurwoningen van kijken of we toeristen kunnen belonen voor het feit zonnepanelen te voorzien. Wij zetten in op innovatie dat ze voor duurzaamheid kiezen. Bijvoorbeeld en kracht vanuit de maatschappij, omdat dit vaak door ze toe te laten in gebieden waar je nu niet veel sneller gaat dan landelijke initiatieven. Met met de boot mag komen, maar dan wel met een name de regelgeving begint namelijk een obstakel elektrische sloep.” te worden voor verduurzaming en daar willen wij niet op wachten.” Al met al is in de gemeente Leeuwarden een waslijst aan maatregelen genomen die tot verdere Uiteraard is ook het bedrijfsleven geïnteresseerd verduurzaming moeten leiden. “De komende jaren “We behoren al lange tijd tot de top 10 van in verduurzaming. Diks:” Ik weet van een aantal gaan we daar mee door, waarbij we ook nadrukke- gemeenten in Nederland die veel aan duurzaam- bedrijven op De Hemrik dat ze willen overstappen lijk kijken hoe we inwoners van deze gemeente heid doen”, geeft Diks aan. “Het duurzaam inkopen op zonnepanelen. Echter de subsidiepotjes zijn daarbij kunnen betrekken. Als gemeente zullen we van producten bijvoorbeeld is in deze gemeente al meestal in een mum van tijd overtekend, waardoor in 2012 de stap naar de grotere projecten maken. vele jaren vanzelfsprekend.” Maar daar blijft het het enthousiasme dat aanvankelijk aanwezig is De vraag of we in deze stad moeten verduurzamen uiteraard niet bij. Zo heeft de gemeente samen met vaak niet de boost krijgt die het nodig heeft. is niet meer aan de orde, want dat moet. En niet bedrijven en kennisinstellingen vorig jaar de De gemeente Leeuwarden heeft nu het initiatief alleen in de stad, deze hele regio en ook de Verklaring van Leeuwarden ondertekend. Diks:” genomen om samen met banken, ondernemers provincie is er veel aan gelegen duurzaam de Daarin hebben we onder andere met elkaar en de leverancier om tafel te gaan zitten en toekomst in te gaan. Maar”, besluit Diks in alle afgesproken dat Leeuwarden in 2020 onafhankelijk gezamenlijk naar een oplossing te zoeken.” nuchterheid, “ik ben wel voor verduurzaming is van fossiele brandstoffen en een knooppunt van vanuit een economisch standpunt, het moet kennis voor de watertechnologie is. Daarnaast Het bij elkaar brengen van partijen doet de zichzelf kunnen bedruipen en het moet gebeuren willen we uiterlijk in 2015 vijfhonderd nieuwe gemeente Leeuwarden vaker, bijvoorbeeld op zonder het verlies aan comfort. Want alleen dan is groene banen hebben gerealiseerd. Deze ambities het gebied van groen gas; dat is het Leeuwarder er draagvlak voor te vinden.” hebben we vertaald in de aanpak ‘Slim met energie Vriendenmodel. Diks:” Rijden op groen gas en water’, en we zijn als gemeente blij met het feit vinden velen nu nog ingewikkeld. Wat we gedaan Fotografie: Jorrit de Jong dat zoveel andere partijen daar achter staan.” hebben is partijen bij elkaar brengen om dat ideaal “Waar we ook uitermate blij mee zijn is de toch van de grond te tillen. Dan praat je dus over ontwikkeling in de onderwijswereld. Steeds meer de producent, de tankstationhouders, de garage- scholen in Fryslân ontwikkelen programma’s rond houders, enzovoort. De gemeente faciliteert daarin water en energie. Jonge mensen die opgeleid en zo krijg je een en ander aan het draaien.” worden in deze nieuwe toekomst hebben we de komende jaren hard nodig! Van zonnepanelen- Duurzame mobiliteit leggers tot ontwikkelaars van nieuwe ideeën.” Natuurlijk lukt niet elk project, zoals bijvoorbeeld de veelbelovende initiatieven van APA dat onlangs Ambitieuze plannen failliet ging. Diks:”Als gemeente hebben we daar Ook de inwoners van de gemeente Leeuwarden geld in gestoken en het is jammer dat dit niet www.leeuwarden.nl worden niet vergeten, zo blijkt uit de ambitieuze gelukt is. Duidelijk is wel dat initiatieven die leiden A7 Business Magazine 25
  • 26. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 26 B LU E E N E RGY 26 A7 Business Magazine
  • 27. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 27 ‘BLUE ENERGY BIEDT KANSEN VOOR FRIESLAND’ Blauw goud Een ware energierevolutie. Dat zal blue energy teweeg brengen, zowel in Nederland als in de rest van de wereld. Gedeputeerde Hans Konst: ‘Als blue energy doet wat we verwachten, dan hebben we een onuitputtelijke bron van energie in handen.’ Blue energy is energie dat wordt gewonnen uit De grenzen voorbij het verschil in zoutconcentratie tussen zoet en Komt er straks een blue energy-centrale, dan zal zout water. Diverse succesvolle testen omtrent deze veel werkgelegenheid met zich meebrengen. het opwekken ervan hebben reeds plaatsgevon- Dit fraaie toekomstbeeld wordt versterkt doordat den. Eerst op kleine schaal in het laboratorium Redstack voorbij de Nederlandse grenzen kijkt van Wetsus en later in een laboratorium bij en ook vooruit durft te denken. De Heer: ‘New Harlingen. Dit voorjaar start de laatste testfase Orleans, Shanghai, New York; Redstack heeft bij Breezanddijk. In containers die zich onder het daar nu al contacten gelegd met betrekking tot wateroppervlak bevinden wordt de komende blue energy. De kans zit er bijvoorbeeld in dat jaren blauwe energie opgewekt. New York in de toekomst dijken laat bouwen Hans Konst door Nederlandse bedrijven. Omdat deze stad Fries product aan een zoute zee is gelegen en een zoetwater ‘Aan de hand van de proefopstelling kijken we of rivier heeft, kan hier dan in principe ook een het systeem goed werkt’, steekt gedeputeerde blue energy-centrale worden gerealiseerd. water, zo laat De Heer weten. ‘Dit is echter een Hans Konst van wal. ‘Werkt het niet optimaal, dan Door internationaal te werken gaat blue energy theorie dat nog verder moet worden ontwikkeld.’ wordt gekeken hoe het beter kan. Als dit project nog belangrijker worden voor Friesland.’ uiteindelijk succesvol blijkt, en we gaan er van uit Aan ambitie geen gebrek, zoveel is in ieder geval dat dit het geval zal zijn, dan hebben we een Het draait uiteraard niet alleen om de handel. duidelijk. Voor nu ligt de focus echter vooral op technologie die overal waar zout en zoet water De voornaamste reden voor het opwekken van de proefopstelling bij de Afsluitdijk. Wellicht niet bij elkaar komen kan worden toegepast. Maar blue energie is het feit dat fossiele brandstoffen alleen vanwege het zoute en zoete water de dan bij voorkeur op plekken waar een scherpe langzaam verdwijnen. De nieuwe energievorm is meest geschikte locatie voor een dergelijk project. overgang tussen de twee soorten water is, daarnaast uitermate duurzaam. Het enige afval Ook symbolisch gezien zou je kunnen zeggen dat zoals bij de Afsluitdijk.’ dat blauwe energie oplevert, is brak water. Dit blue energy bij de bijna tachtigjarige waterkering water spoelt echter weer gewoon terug de zee hoort. Want zoals bij de witte uitkijktoren staat te Ongeveer vier jaar zal de testperiode bij in waar het zich vermengt met zout water. lezen op een bronzen reliëf ter herinnering aan de Breezanddijk duren. Bij positieve resultaten is de Je kunt het dus nauwelijks afval noemen. bouw van de Afsluitdijk: ‘Een volk dat leeft, bouwt kans groot dat er al in 2020 een blue energy- Konst: ‘Daarnaast is blue energy een aan zijn toekomst.’ centrale wordt gerealiseerd. Deze zal honderd- onuitputtelijke bron. Zolang er regen valt zal er duizenden huishoudens van blauwe energie zoet water zijn en het moet heel raar lopen wil voorzien. De centrale zal bovendien de regionale de zoute zee ooit opdrogen.’ economie een enorme boost geven. Projectleider Jan de Heer: ‘Vrijwel uitsluitend Friese bedrijven Zoet water maken zijn betrokken bij dit project. Blue energy is de Zoals aangegeven kan niet overal blue energy vrucht van Wetsus. Het Sneker bedrijf Redstack worden opgewekt omdat je niet overal een Provincie Fryslan voert het project uit in samenwerking met overgang tussen zout en zoet water hebt. Maar Snekertrekweg 1 | 8912 AA Leeuwarden verschillende bedrijven uit de provincie. ook hier is in de toekomst mogelijk een oplossing Tel: 058-2925925 | Fax: 058-2925125 Alleen voor de membranen, het belangrijkste voor. De technologieën die achter het opwekken provincie@fryslan.nl en info@fryslan.nl component voor het opwekken van blue energy, van blue energy zitten, zouden de basis kunnen www.fryslan.nl wordt beroep gedaan op het Japanse Fuji.’ zijn voor het produceren van zout water uit zoet A7 Business Magazine 27
  • 28. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 28BEDRIJFSOVERNAME NOORD Wat vindt u belangrijk bij de verkoop of aankoop van een bedrijf? Vanuit Drachten en Groningen zijn Jan Snijder en Marcel Annema, de directie van BedrijfsOvername Noord, actief in de bedrijfsovernamemarkt. BedrijfsOvername Noord bemiddelt en begeleidt potentiële kopers in de zoektocht naar een geschikt bedrijf. Daarnaast bemiddelen wij bij de verkoop van geregeld, dat staat bij ons buiten kijf. Ook de financiering regelen wij voor onze bedrijven en bieden hierin de begeleiding van Wij hebben een grote database met potentiële klanten. Dit kan onder andere middels bancaire A t/m Z. Alles wat er in een dergelijk traject bij kopers, welke wij vooraf hebben gescreend. Op financiering, informals, fondsen, participatie en komt kijken, regelen wij voor onze klant. Wij heb- deze manier weten wij deze mensen in contact te private equity. Wij zoeken de juiste partij bij de ben op dit moment diverse bedrijven in de ver- brengen met bedrijven welke binnen het profiel plannen van de ondernemer. Dit doen wij koop staan, variërend van horeca, detailhandel, passen. Door onze omvangrijke netwerk en ruime overigens ook voor reguliere en startende productie-bedrijven, innovatieve bedrijven tot ervaring, ook doordat wij zelf in het verleden ondernemers, zodat ook zij hun financiering internationaal opererende organisaties. Zij kiezen bedrijven hebben gekocht en verkocht, zijn wij op een goede manier geregeld hebben. voor BedrijfsOvername Noord omdat wij niet puur van toegevoegde waarde naar onze klanten toe. naar de deal kijken, maar naar de persoonlijke en Wij hebben zelf ervaren wat bij een bedrijfsover- Zie voor meer informatie: emotionele aspecten. Uiteraard dienen de fiscale, name komt kijken en willen met onze kennis en www.bedrijfsovernamenoord.nl juridische en financiële zaken ook goed te worden ervaring onze klanten optimaal van dienst zijn. of bel: 0512 820234 En nu geeft uw ondernemersgeest even niet thuis… ‘n Tikje flamboyant bent u wel. Dus mag uw bedrijfspand dat ook uitstralen. U wilt een plek waar uw cliënten over praten en hebt al een monument op ‘t oog. Maar... wat kunt u ermee en wat mag u ermee? Wat is de prijs van onderscheid? Praat eens met Schoonhoven Bedrijfsmakelaardij. Bepaald geen grijze muizen. BOG-STRATEGEN Inzicht loont 28 A7 Business Magazine
  • 29. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 29 K AM E R VAN KO O P HAN D E L Ondernemersplein Fan Fryslân; meer delen, meer kennis, meer waarde Kamer van Koophandel Noord-Nederland is een onafhankelijke en professionele organisatie die actief is in de regio. Dichtbij de ondernemer, met in iedere provincie een vestiging. Nieuw is dat sinds medio 2011 iedere locatie een vestigingsleider heeft die het gezicht van KvK Noord is in de provincie. Fryslân de handen ineen. Samen vormen zij het ‘Ondernemersplein Fan Fryslân’, gevestigd in het gebouw van de Kamer van Koophandel in Leeuwarden. Het doel van de samenwerking is om door bundeling van krachten de economie in Fryslân te stimuleren. Dat leidt tot minder versnippering in het aanbod van diensten en tot meer investeringen in het (mkb) bedrijfsleven. En u als ondernemer wordt direct en op één plek, zowel digitaal als fysiek, verder geholpen met ondernemen. Stimuleren Friese economie Wij lopen hiermee lopen vooruit op de landelijke ontwikkeling van het samenvoegen van Kamer van Koophandel en Syntens tot één organisatie van en voor ondernemers. Door de bestaande regionale samenwerking te intensiveren en uit te breiden, hebben wij de eerste stap al gezet. Als Van links naar rechts: Margriet Bouma, Folkert Sweertman, Eric Jansen, Frans Alting en Agnes Mulder. Kamer van Koophandel gaan we, samen met onze partners, nog meer inzetten op projecten en activiteiten die de regionale economie in Fryslân Nieuw gezicht in Friesland de agrarische sector in Noordwest-Friesland en versterken. Wij staan voor u klaar: in de regio en Even voorstellen: mijn naam is Margriet Bouma en getrouwd met een zelfstandig ondernemer. dichtbij u als ondernemer. We hebben er zin in! sinds juli van dit jaar ben ik vestigingsleider van Dat houdt mij iedere dag scherp over wat er leeft de Kamer van Koophandel Noord-Nederland in bij ondernemers. Ik zie mezelf dan ook meer als Leeuwarden. Bevordering van ondernemerschap een ondernemende vrouw dan als een vrouwelijk is onze kerntaak en daar ben ik al een aantal ondernemer. En wat doen ondernemende jaren mee bezig in andere functies bij KvK Noord. vrouwen vaak? Zoeken naar samenwerking! Ik ben afkomstig uit een ondernemend gezin in Partners in ondernemen Alle ondernemers kunnen bij KvK Noord terecht voor hun ondernemingsvraagstukken en voor deelname aan projecten en activiteiten. Deze activiteiten zijn niet bij iedereen even goed bekend en vinden vaak plaats in samenwerking met andere instanties en partijen. Voor onderne- Voor meer achtergrondinformatie, mers in de regio is het soms ondoorzichtig bij vragen en opmerkingen kunt u contact wie ze terecht kunnen en waarvoor. Om de opnemen met Margriet Bouma ondernemer nog beter van dienst te zijn, slaan via 088-5851007 of margriet.bouma@kvk.nl KvK Noord, Syntens, NOM en de provincie A7 Business Magazine 29
  • 30. A7 12-2011 13-12-2011 13:36 Pagina 30 eenvoud vast contactpersoon kostenbesparend gratis service contract overzichtelijke factuur professionele telefooncentrale
  • 31. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 31 Eerste 3 maanden ATInSe GR elefo i MKB T telefonie | data | internet | mobiel Neem contact op voor de exacte voorwaarden van de aktie 3 maanden gratis MKB Telefonie. | Tritel Noord | Nipkowlaan 11 | 9202 JA Drachten | Tel: 0512 820 282 | info@tritel.nl | www.tritel.nl
  • 32. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 32 AUTO & B USI N ESS Bestaat de ultieme business auto? Het A7 Business Magazine vraagt in iedere editie verschillende ondernemers plaats te nemen achter het stuur van een testauto. De auto’s worden door verschillende dealers uitgekozen. In iedere A7 editie leest u de -vaak verrassende- ervaringen. Auto & Business HYBRIDE TOYOTA AURIS DYNAMIC 136 PK, STANDAARD AUTOMAAT CATALOGUSWAARDE VANAF € 23.790,- goed bevallen. In deze hybride auto is het een Minpunten: ´Hooguit dat voor mijn persoonlijke sport om heel zuinig en bewust te rijden. situatie met een gezin van 5 mensen de auto De signalering op het dashboard maakt het een wat te klein zou zijn. Qua uiterlijk is de auto vrij competitie om zuinig te rijden zodat je alleen traditioneel, hij had gezien zijn eigenschappen op de elektrisch opgeladen accu rijdt en geen ook op dat punt meer een ‘wow factor’ mogen benzine verbruikt. Dat is me gelukt. hebben.’ Deze auto maakt je heel bewust van je rijgedrag. Zakelijk: Uitstekende prijs/kwaliteitverhouding. De automaat en je bewuste rijstijl zorgen voor Zeer complete auto voor een lage leaseprijs. efficiënter rijden en minder verbruik. Qua rijden Een groot voordeel is de lage bijteling van 14%. ben ik een genieter, daarom rij ik Audi, maar Zeer geschikt als personen- en bedrijfsauto. het heeft me enorm verrast hoe ik kan genieten Operational lease vanaf € 325,- per maand. in zo’n relatief kleine auto.’ Plus punten: ‘Zeer stille elektrische motor, Test auto: Rijklaar met carbondak, bij het achteruit rijden verschijnt in de achteruit- carbon spiegels, lichtmetalen velgen, pearl white kijkspiegel een schermpje dat de weg achter metallic lak en navigatiesysteem € 25.345,-. de auto toont. Mooi en handig. De factor Dealer: Dealer: Toyota Valkema Heerenveen duurzaamheid moet je wel prikkelen want hij is Contactpersoon: Rudo Bijstra duurder dan gewone auto’s in zijn klasse maar NIEUWSGIERIG GEWORDEN? Testrijder: Otto van der Galiën, dat vertaalt zich weer in een forse besparing De betreffende dealer kan u meer vertellen Algemeen Directeur Energie Service Friesland op brandstofkosten. Pittige auto met solide over de technische specificaties, prijzen, Rijdt nu: Audi A5 wegligging en stevig stuur in de bochten. fiscale mogelijkheden en nog veel meer. Beleving: ‘Gewend aan een grotere auto stapte Zeer volwaardige kleine middenklasser. Als ik in met gezonde nieuwsgierigheid en stiekem bedrijf met 55 medewerkers waarvan 35 Bent u ondernemer en wilt u ook de aanname dat het zou tegenvallen. Maar wat medewerkers in de buitendienst oriënteren eens een testrit maken? was ik verrast door wat deze auto brengt aan we ons op duurzaam rijden. Deze rit heeft me Of bent u dealer en wilt u een proefrit plezier en rijeigenschappen. Het schakelen hoort wel overtuigd dat ik probleemloos dit gevoel faciliteren? Neem dan contact op met Siebrand wat mij betreft bij autorijden dus heb ik nooit voor kan overdragen op mijn monteurs. Ook privé Osinga of Steven Hogebrink van Landes een automaat gekozen. Een automaat associeer ik zou ik wel elektrisch of anderszins duurzaam Uitgevers op 0512 - 54 17 07. bovendien met grote auto’s maar is me hier erg willen rijden.’ 32 A7 Business Magazine
  • 33. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 33 MERCEDES-BENZ 180 BLUE EFFICIENCY, 122 PK CATALOGUSWAARDE VANAF € 27.000,- voorganger op de snelweg en kan hij voor- bereidend ingrijpen. De wagen waarschuwt en zet de remmen zo klaar dat hij snel kan reageren. Dat is een mooie techniek die de veiligheid ten goede komt. Bij de dealer ben ik erg goed ontvangen, het gesprek was prettig met goede uitleg. Leuk vond ik dat Onno Rienks vertelde nog niet heel lang in dienst te zijn maar dat dit aan kennis niet te merken was. Pluspunten: Deze nieuwe editie is nog zuiniger. Het Line-ambition met sportpakket biedt onder andere navigatie, zitcomfortpakket, Dynamic Steering, een lederen sportstuur, led dagrijlichten, remschijven geperforeerd, chroomafwerking interieur, CruiseControl, Xenon koplampen, verstelbare armsteun een comfort onderstel en automatische kinderzitherkenning. Minpunten: ´Het interieur vond ik erg donker maar ik begreep dat een lichtere versie beschikbaar is. Het navigatiescherm had wat dichter naar het raam gemogen in plaats van Foto: Jorrit de Jong vooraan op het dashboard. Dan hoef je minder van de weg af te kijken.’ Zakelijk: Uitstekende prijs/kwaliteitverhouding. Test auto: Rijklaar met Line-ambition pakket het verkeer en je zit wat hoger. Mooie velgen, Zeer geschikt als personen- en bedrijfsauto. met onder andere navigatiesysteem, parkeerassis- ziet er qua uiterlijk mooi uit. Praktische leren Mercedes-Benz is zeer toegespitst op veiligheid. tent, metallic lak en een sportpakket € 33.665,- bekleding. De prijs verraste me in positieve zin Extra service mogelijk door eigen leasemaat- Dealer: Wensink Heerenveen voor een Mercedes met deze opties. Mijn beeld schappij, verzekeringsmaatschappij en Contactpersoon: Onno Rienks van Mercedes Benz was dat dit dure auto’s betrof schadeherstelservice van Mercedes-Benz. Testrijder: Harrie C.G. Brouwer, Dat is me enorm meegevallen. De parkeerhulp Operational Lease vanaf € 95- p.wk. directeur eigenaar van Astrium Accountants heb ik niet getest maar dat kan een mooie optie Rijdt nu: Peugeot 308 ST Diesel zijn. Verder meet de wagen de afstand tot de Door: Roeline Kuiper, Rotenco Communicatie Beleving: ‘Mooie auto met redelijk veel opties. Veel ruimte ook achterin voor volwassenen ruim voldoende. Rijdt lekker, trekt goed door. Prettig vond ik de stoelen in het sportpakket. Deze geven bijzonder goede steun in de rug en opzij. De auto is stil genoeg, prettig zijn de 6 versnellingen. Het is een wat hogere auto die het midden houdt tussen een sedan en MPV. Foto: Jorrit de Jong Makkelijk in en uitstappen, goed overzicht over A7 Business Magazine 33
  • 34. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 34
  • 35. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 35 WE NSI N K LE E UWAR DE N Meer mogelijk met Mercedes-Benz Een auto kopen moet leuk zijn. Bij Wensink Leeuwarden, officieel Mercedes-Benz dealer, kunnen mensen daarom rekenen op een professionele benadering, maar dan wel op een transparante en hartelijke manier. Geen nieuw gezicht binnen Wensink, wél nieuw modellen die tegemoet komen aan de meest voor bedrijven. ‘Het modellengamma is divers. in de Leeuwarder showroom van deze officiële uiteenlopende wensen. ‘Wij denken met onze Je hebt de A-klasse voor nog geen 20.000 euro Mercedes-Benz dealer. Daar brengt Onno Rienks klanten mee zodat ze uiteindelijk een auto kopen wat prima wagens zijn voor bijvoorbeeld bedrijfs- sinds september personenwagens van het oudste die volledig bij hun past. Transparantie is daarbij medewerkers, tot directiewagens als de automerk ter wereld aan de man. Hij benadert belangrijk. Ik leg duidelijk uit hoe ik aan een Mercedes-Benz S-klasse. Ook voor deze daarbij iedereen op een open en hartelijke bepaalde waarde kom zodat dit volledig helder is. doelgroep is dus veel mogelijk. Wij luisteren goed manier. ‘Ik wil dat mensen bij ons een lage Dit schept een vertrouwensband.’ naar ondernemers zodat we passend advies drempel ervaren. Veel mensen hebben bij kunnen geven.’ Mercedes-Benz het idee dat het zeer dure Wensink Leeuwarden is niet alleen het adres voor wagens zijn, maar je hebt ze tegenwoordig in het aanschaffen van nieuwe wagens of occasions Business edition allerlei prijsklassen. Daarnaast verkopen wij van Mercedes-Benz en smart. Ze bieden er een De C-klasse van Mercedes-Benz kan indien auto’s van smart en die heb je al voor nog geen totaalpakket. Het afsluiten van een verzekering, gewenst geleverd worden in een speciale business 10.000 euro. De mensen die wij verwelkomen het regelen van bepaalde financieringen, edition. Dit is een basispakket waarin de meest zijn dan ook van alle leeftijden.’ onderhoud, verlengde garanties; alles wordt gekozen opties voor bedrijfswagens zitten. En dat aangeboden onder één dak. ‘Dat is voor de voor een zeer aantrekkelijke prijs. Maar ook de Breed scala mensen erg prettig. Ze weten op een gegeven nieuwe B-klasse doet het goed. Er wordt positief Volgens Rienks koopt iedereen een auto om een moment: Wensink, die regelt het wel.’ op deze wagen gereageerd, mede doordat alle andere reden. Voor het comfort, omdat de wagen motoren in aanmerking komen voor 20 procent zuinig is of vanwege de uitstraling. Dit gaat op voor zowel de particuliere als de bijtelling. Rienks: ‘Het is bovendien de ruimste auto Aan welke eisen de wagen ook moet voldoen; zakelijke doelgroep. Want uiteraard biedt die we hebben’. Mercedes-Benz biedt een breed scala aan Mercedes-Benz zeer representatieve wagens Na de zomer van dit jaar wordt de nieuwe A-klas- se verwacht. Een compacte en betaalbare wagen die zowel de particuliere als de zakelijke markt zal aanspreken. ‘Deze wagen is een geschikte aanvulling op de bestaande leasemarkt.’ Een auto die eveneens nog altijd zeer gewild is bij bedrijven, is de smart. ‘Deze is goedkoop in aanschaf, de verzekering is bij nieuwkoop laag en qua verbruik zijn deze wagens zeer zuinig. Een ideale wagen voor reclame-uitingen. Waar een auto dus ook voor nodig is, bij ons kunnen mensen alle kanten op.’ Fotografie: Jorrit de Jong Wensink Leeuwarden Lorentzkade 5A Tel. 058-212 99 17 Onno Rienks www.wensink.nl A7 Business Magazine 35
  • 36. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 36 VASTG O E D VASTGOED IN HET NOORDEN Alles loopt als de prijs maar goed is Het A7 Businessmagazine ging in gesprek met 3 makelaars en een vastgoedadviseur om te beluisteren hoe het is gesteld met de vastgoedsector in het Noorden. Wat zijn de ontwikkelingen, de prijzen en welke branches zijn nog hot? aantal positieve en grotere transacties gezien’. Harry Donker: ‘In onze eigen praktijk zie ik dat er behoorlijk veel vraag is naar kleinere ruimtes en dat dit redelijk stabiel is gebleven. Naar grotere bedrijfs- ruimtes is wel enige vraag maar daar speelt het pro- bleem dat het aanbod kwalitatief vaak niet voldoet. Veel grote ruimtes zijn te duur of verouderd waar- door de investering om deze naar wens te maken te groot is. Ook is de locatie niet altijd naar wens.’ Cees van der Gaast trekt de cijfers van NVM -net als Donker- enigszins in twijfel. ‘In Groningen moet je bovendien onderscheid maken in verkoop en verhuur. In 2010 en 2011 is meer bedrijfsruimte verkocht dan verhuurd. In de regio Groningen zie ik geen stijging ten opzichte van vorig jaar.’ Lieuwe Jan Kamminga vertelt dat er regionaal vlnr: Erik de Jong, Harry Donker, Lieuwe Jan Kamminga, Cees van der Gaast grote verschillen zijn. ‘De markt in Groningen is dynamischer en meer op koop gericht dan in Friesland. In Friesland spreekt huur veel meer. De NVM publiceerde onlangs dat -gemeten in Wel heb ik de indruk dat Friese ondernemers ruimten vanaf 750 m2- in de eerste zes maanden steeds vaker wel willen kopen maar dat zij de van 2011 bijna 50% meer productie- en opslag- financiering niet rond krijgen.’ ruimte verhuurd en verkocht is dan in dezelfde periode vorig jaar. Daarnaast deed zich voor Zijn er in Friesland regionaal gezien het eerst sinds jaren een daling van het direct grote verschillen qua verhuur en verkoop beschikbare aanbod voor. van bedrijfsruimte? Kamminga: ‘Ja, mijn gevoel zegt dat Sneek Wat is de trend in het Noorden? bijvoorbeeld meer aantrekt dan Leeuwarden. Echter Erik de Jong: ‘De eerste helft van 2011 zien we dat driekwart van bedrijventerrein ‘De Hemmen II’ in de opname in de bedrijfsruimtemarkt gunstig is ten Sneek is op risico gebouwd als belegging en daar opzichte van een jaar eerder. Zowel voor ruimtes tot staat ook veel leeg. Toch zie ik hier meer transacties. als vanaf 750 m . In Leeuwarden hebben we een 2 Drachten loopt ook goed, Heerenveen en Joure 36 A7 Business Magazine
  • 37. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 37 doen het wat minder.’ Van der Gaast: ‘De gezondheidszorg is hot. moeten worden ingevoerd. Iedere gemeente met Van der Gaast: ‘Ik ben het wel eens met Kamminga, Deze sector wil ook nog wel wat betalen maar grond heeft een bedrijventerrein. Het had niet veel opvallend is dat in Sneek veel eigen bouw wil ook veel cadeau hebben.’ gescheeld of je kon van Groningen tot Harlingen plaatsvindt. Drachten valt me echter tegen, Donker: ‘Je ziet veel samenvoegingen van rijden zonder dat je last had van zijwind, omdat het we krijgen weinig reactie op wat wij daar te huur huisartsen en psychologenpraktijken. De laatste bijna één groot damwandprofiel was geworden.’ hebben staan.’ solitaire huisarts kennen we bijna persoonlijk. Meer Donker: ‘De afgelopen jaren hebben wij goede dan 50% van de huisartsen is vrouw en werkt Welke positieve veranderingen zien jullie? ‘ transacties gedaan in Sneek zoals twee maal deeltijd dus komt clustering in groepspraktijken, ‘De komende periode is meer flexibiliteit van alle e 1.000m2 verhuurd aan groothandels en onlangs met ook andere medische disciplines (huisartsen, partijen nodig om de mis match van vraag en 800M2 met kantoren erbij. Ook in de andere grote fysiotherapeuten, apotheek) veel voor. Waar verder aanbod op te lossen. Ook waar het starre p plaatsen is wel beweging.’ nog veel gebeurt is de ICT sector, met name in regelgeving betreft. We merken dat gemeenten v webdesign en gaming.’ hier al positiever in acteren en open staan om In hoeverre kunnen gemeenten of van gedachten te wisselen. We zien de toekomst overheid in het algemeen een rol Wat zijn de gemiddelde huurprijzen met vertrouwen tegemoet.’ spelen bij de verhuur of verkoop voor bedrijfsruimte en kantoren? van bedrijfspanden? Donker: ‘Marktconform is €110 à €120 per m2 Tekst: Roeline Kuiper, Rotenco Communicatie De Jong: ‘Overheden mogen geen bedrijfssteun per jaar.’ geven. Wel kunnen ze meer meedenken in moge- Van der Gaast: ‘Dat was het 3 jaar geleden ook al.’ C.J. (Cees) van der Gaast RT: lijkheden, zoeken naar oplossingen, regelgeving Donker: ‘De tijd van stijgende huurprijzen ligt enige NVM Makelaar / Taxateur o.z. nog eens tegen het licht houden en aanpassen tijd achter ons, bovendien wordt nu meer verwacht van MVGM Bedrijfshuisvesting. naar de moderne tijd. Door zelf ook actief te zijn qua opleveringsniveau van het pand.’ Van der Gaast is hoofd van de MVGM in onderhoud van bedrijventerreinen kunnen zij vestiging in Groningen, voorheen Meeùs. ondernemers stimuleren om te investeren.’ Welke weg moeten we in slaan om de MVGM richt zich vanuit Groningen op de Donker: ‘Heerenveen en Smallingerland zijn erg markt weer te laten aantrekken? aan- en verkoop alsmede aan- en verhuur, actief qua werven. Maar de gemeente kan nog Kamminga: ‘De uitstraling van de panden is heel beleggingen en taxaties van bedrijfsmatig zo enthousiast zijn, de ondernemer maakt een belangrijk. Men wil niet meer naar oude panden en onroerend goed in de noordelijke provincies. eigen keus. Ontsluiting en vindbaarheid van terreinen. Mooi initiatief is het streven van Drs. H.H. (Harry) Donker: arbeidskrachten zijn erg bepalend.’ Leeuwarden naar de titel ‘Beste binnenstad 2015’. Directeur en beëdigd NVM Makelaar / De stad is goed bezig met subsidieregelingen voor Taxateur o.z. van Schoonhoven Naar welke ruimte is nog vraag? het opknappen van woningen en kantoren boven Bedrijfsmakelaardij B.V. Van der Gaast: ‘Bedrijfsruimte en af en toe panden in de binnenstad.’ Schoonhoven richt zich op bedrijfsonroerend- een belegging. Op de kantorenmarkt wordt Van der Gaast: ‘Gemeenten zouden revitalisering goed in Friesland, verhuur, verkoop, weinig zaken gedaan.’ meer moeten stimuleren. Ze zijn teveel gericht beleggingen en taxaties. De Jong: ‘De kantorenmarkt is erg lastig, evenals op het uitgeven van grond met als gevolg dat Drs E.W. (Erik) de Jong MRE: het beleggen vanwege financieringsmoeilijkheden. overal langs de snelweg half afgewerkte bedrijven- Directeur van Vinco Vastgoed. De vraag spitst zich toe op kleinere, goedkopere, terreinen liggen.’ Vinco Vastgoed is vastgoed adviseur en net uitziende, gebruikte hallen die goed De Jong: ‘Ik pleit voor meer controlefunctie bij de betrokken bij het assetmanagement van een onderhouden zijn.’ overheid en een inventarisatie van wat er al is. aantal vastgoedfondsen. Adviseert eveneens Kamminga: ‘Klopt inderdaad, ik denk dat Daarvoor is meer en verdergaand overleg nodig gemeenten, zorginstellingen en overige down-sizing hiermee annex is. Bedrijven gaan met randgemeenten. Op basis hiervan moeten (commerciële) vastgoedgebruikers . efficiënter werken en stoten overbodige ruimte afspraken gemaakt worden hoe we de komende L.J. (Lieuwe Jan) Kamminga: af en zoeken kleinere ruimte.’ jaren om gaan met de terreinen en panden. Directeur en NVM Makelaar / Taxateur De Jong: ‘Ik denk dat down-sizing meer speelt voor Er moet een veel betere match komen tussen van Kamminga Bedrijfsmakelaars. kantoren dan voor bedrijfsruimte.’ aanbod en vraag.’ Kamminga startte in 2005, nam in 2008 Donker: ‘Alles loopt als de prijs maar goed is. Donker: ‘Ik sluit me aan bij De Jong. De gemeente Boelens Jorritsma makelaars over en zette De kantorenmarkt is wel ingewikkeld maar als de heeft lang verschillende rollen gehad, enerzijds die het bedrijf voort onder eigen naam. prijs goed is bestaat er wel animo.’ van werkgelegenheid creëren en anderzijds die Kamminga richt zich op bedrijfsonroerendgoed van grondexploitant. De gemeente zou wellicht een in Friesland, verhuur, verkoop, beleggingen Welke branches bewegen zich nog in de sterkere regiefunctie moeten hebben.’ en taxaties. bedrijfsruimte en kantorenmarkt? Van der Gaast: ‘Die regiefunctie zou ook provinciaal A7 Business Magazine 37
  • 38. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 38 Op zoek naar een dienstverlener die... • Continu goede prestaties levert • Afspraken nakomt • Netjes en volledig werk levert • Innovatief blijft KTD multiservice is gespecialiseerd in diverse onderhoudstaken o.a.: • Periodiek schoonmaakonderhoud voor bedrijven, instellingen en particulieren. • Glasbewassing • Industriële reiniging • Dakgoot reiniging • Bouwopruiming Facilitaire diensten • Groenvoorziening • Terreininrichting Beheer/Onderhoud Technische Service KTD Multiservice Tel.: 0512 - 524 547 Detachering Mob.: 06 - 225 188 22 E-mail: ktd@kpnplanet.nl Het totaal pakket voor uw bedrijf! zakelijk instinct En hier was uw even de weg kwijt... Knap, zoals u in no time een flinke onderneming uit de grond hebt gestampt. Uw gevoel voor zaken is absoluut goed. Maar... hoe goed voelen uw uitbreidingsplannen eigenlijk? Hoe courant en flexibel is de nieuwe locatie waaraan u denkt? Leg uw gedachten eens op tafel bij Schoonhoven Bedrijfsmakelaardij. Ze hebben er verstand van. BOG-STRATEGEN Inzicht loont
  • 39. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 39 WOON-PLAN CHIEL VAN DER WERFF VAN WOON-PLAN: “Wij ontzorgen opdrachtgevers” U wilt efficiënt bouwen, tegen zo gunstig mogelijke kosten, in een zo kort mogelijke tijd. Dat leek tot voor kort bijna niet mogelijk, maar dankzij de innovatieve aanpak van Woon-Plan in Leeuwarden kan dat nu wel. Bedrijven, gemeenten, woningcorporaties en particulieren maakten inmiddels kennis met de werkwijze van Woon-Plan. “We noemen het zelf risi- codragend bouwmanagement, waarbij we de klant volledig ontzorgen”, geeft algemeen directeur Chiel van der Werf aan. zijn. “We betrekken heel vroeg vaak vaste onder- naar de opdrachtgever. Bovendien, meerkosten aannemers in het traject, waardoor je minder faal- kennen we niet en dat spreekt zeker aan.” kosten hebt”, geeft Van der Werff aan. “Wanneer partijen vroegtijdig aan tafel zitten, kunnen zaken Tjerk doet al uw werk! veel beter op elkaar worden afgestemd. Ondertussen zitten ze bij Woon-Plan niet stil. Voor Overigens wordt de klant hier ook in betrokken. de particuliere markt komt het bedrijf binnenkort En daarbij krijgt hij standaard de hele calculatie in met een onderhoudsconcept op de markt. Van te zien, zodat hij kan meebeslissen. Mocht hij bij- der Werff:” Klanten betalen ons maandelijks een voorbeeld een goedkopere tegelzetter kennen, bepaalt bedrag en krijgen daarvoor een dagdeel dan wij aanbieden, dan is dat mogelijk. Waarbij of meer per jaar een vakman ter beschikking. we uiteraard wel de kwaliteit bewaken.” Tjerk doet al uw Werk!, noemen we hem. Hij kan bijvoorbeeld schilderen of timmeren, dat kan van De renovatie van 42 appartementen in Den Haag, alles zijn. Voordeel voor de klant is dat hij niet de ontwikkeling van 16 woningen in Reduzum, ineens voor onverwacht hoge uitgaven komt te het verduurzamen van particuliere woningen in staan, terwijl zijn woning in prima staat blijft. Ook Sneek; het zijn voorbeelden van projecten waarbij daar hebben we hoge verwachtingen van.” Woon-Plan de regie in handen heeft. “We hebben Chiel van der Werff contacten met verschillende partijen”, legt Van der Werff uit, “en het mooie is dat we daardoor ook steeds weer met andere potentiële opdrachtge- Snelle en correcte afspraken, inzage in offertes, vers in aanraking komen. Men vertelt ons verhaal betrokkenheid bij het proces en een optimale rond en dat slaat aan, zeker in deze tijd.” prijs-kwaliteitsverhouding, het past allemaal per- fect in de manier waarop Woon-Plan werkt. Van Mentaliteit der Werff:” Het grootste voordeel van onze aan- Woon-Plan heeft opvallend veel opdrachten in pak is dat het prijsniveau ten opzichte van de tra- West- en Zuid-Nederland. Van der Werff:” Steeds ditionele bouwers naar beneden gaat en dat heeft weer horen we dat ze daar graag met vaklieden vooral te maken met het feit dat onze overhead- uit Friesland werken. Dat heeft ongetwijfeld met kosten op een veel lager niveau liggen.” onze mentaliteit te maken: zeggen wat je doet en Woon-Plan doen wat je zegt. Zo zitten we zelf ook in elkaar.” Westersingel 50 Organiseren “Wat wij bij opdrachtgevers merken is dat ze Leeuwarden Wat Woon-Plan feitelijk doet is het organiseren vooral de transparante manier waarop wij werken Tel. 058 - 216 55 66 van allerlei partijen die bij de bouw of renovatie op prijs stellen. En mocht een klus achteraf mee- www.woon-plan.nl van woningen en bedrijfsgebouwen betrokken vallen, qua prijs, dan gaat een deel ook terug A7 Business Magazine 39
  • 40. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 40
  • 41. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 41 JCCF JONGEREN COMMERCIËLE CLUB FRIESLAND Meer bereiken met netwerken De Jongeren Commerciële Club Friesland (JCCF) is de meest actieve, effectieve én leukste netwerkclub van Noord Nederland! We brengen jonge ondernemers en mensen met een commerciële of leidinggevende functie met elkaar in contact. Onze maandelijkse bijeenkomsten zijn afwisselend actief, informerend en inspirerend. We starten om 16.30 uur en sluiten altijd af met een diner of lopend buffet. Tijdens de bijeenkomst is er veel gelegenheid tot netwerken en steeds stellen drie leden zich (nader) voor. De locatie is afhankelijk van de activiteit en doorgaans in Friesland. Activiteiten Meer bereiken en groeien doe je door ervaringen uit te wisselen en inspiratie op te doen. Onze activiteiten zijn daar op afgestemd: van bedrijfsbezoeken aan Philips, de VW fabriek in Emden, Omrop Fryslân en Weduwe Joustra tot inspirerende lezingen van Jos Burgers, sc Heerenveen mental coach Martin Beljon Het bestuur Michiel Kranendonk Voorzitter Activiteiten Commissie – Kranendonk Schilders en Hans Kraaij Junior. Elkaar nog beter leren Atje Deinum Voorzitter – Deinum Events Paula Huizenga Secretaris en Ledenwerf Commissie – By Paula Design op maat kennen doe je vooral tijdens activiteiten als Roeline Kuiper Voorzitter Communicatie Commissie – Rotenco Communicatie Chris van der Voorn Vice voorzitter – Tres Internet zeilen, golfen, mountainbiken en ijshockey. Leden en gratis publiciteit Onze leden (tot 40 jaar) vertegenwoordigen voor free publicity voor je bedrijf. Natuurlijk zijn of bel 0800 - 3223 235 (9-12 uur) bedrijven uit heel Noord Nederland én we actief met social media als LinkedIn en om vrijblijvend een bijeenkomst bij te wonen of daarbuiten. Als JCCF lid heb je bovendien Twitter waar je ook je gezicht kan laten zien. een informatiepakket aan te vragen. kosteloos toegang tot de maandelijkse DCCF (De Commerciële Club Friesland) activiteiten Nieuwsgierig geworden? CU soon bij de JCCF! waar je de decisionmakers van het Noorden En wil jij je netwerk in één klap uitbreiden met treft. De digitale JCCFeiten houdt je op de meer dan 450 zakelijke contacten? Ga dan naar hoogte van al het nieuws en is een platform www.jccf.nl, mail secretariaat@jccf.nl Fotografie: Jorrit de Jong A7 Business Magazine 41
  • 42. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 42 Lemmer – Nieuwburen 10-12 – kantoor Representatief en karakteristiek voormalig postkantoor gelegen aan het historische dorpsplein. Het pand is op een zeer mooie zichtlocatie gelegen, is uitstekend bereikbaar en heeft voldoende parkeermogelijkheden. Het is een beeldbepalend object dat geschikt te maken is voor diverse doeleinden zoals kantoor, zakelijke dienstverlening, horeca of in combinatie met wonen. Het totale pand heeft een BVO oppervlakte van ca. 825 m2. Vraagprijs € 975.000 k.k. Leeuwarden – Celsiusweg 26 – bedrijfsruimte Representatief bedrijfsgebouw (1999) gelegen op bedrijventerrein Leeuwarden-West met o.a. ruime bedrijfshal, drie overdekte lading-docks en kantoorruimte. Het geheel is gelegen op 6.709 m2 eigen grond, volledig afsluitbaar. De bereikbaarheid is goed. Het pand heeft een VVO oppervlakte van ca.2.083 m2 bestaande uit; - bedrijfshal: 1.600 m2 - kantoor: 250 m2 - ontvangstruimte: 120 m2 - berging + sanitaire voorzieningen: 113 m2 Vraagprijs € 1.250.000 k.k. Bakhuizen – De Burde 18 – bedrijfsruimte Rustig en vrij gelegen bedrijfshal op bedrijventerrein De Burde in Bakhuizen op een kavel van 1.629 m2. De loods is in 2009 gebouwd door Holabouw, is volledig geïsoleerd, wordt verwarmd d.m.v. vloerverwarming en beschikt over sanitair en een keukenblok. De loods heeft drie overheaddeuren en drie loopdeuren en is daarom ook uitermate geschikt om in meerdere delen te gebruiken. De loods heeft een vloeroppervlak van 300m2. Vraagprijs € 149.000 k.k. Drachten – Dopheide 4B - kantoor Representatieve kantoorruimte met een totale vloeroppervlakte van circa 275 m2 verdeeld over drie etages. Het object maakt deel uit van een negental moderne solitaire kantoorvilla’s op een herkenbare en goed bereikbare locatie (nabij afritten A7 en N31) op het Officepark in Drachten. Het pand wordt o.a. opgeleverd met kabelgoten, alarmsysteem, sanitaire voorzieningen en mechanische ventilatie. Huurprijs € 99,- per m2 per jaar excl. BTW en servicekosten Sneek – Kolenbranderstraat 15 - bedrijfsruimte Op aantrekkelijke locatie gelegen op het gewilde bedrijventerrein “De Hemmen II” staat dit representatieve bedrijfspand met in totaal 530 m2 verhuurbare bedrijfsruimte. Deze nieuwe bedrijfsruimte is voorzien van drie overheaddeuren elk met een eigen toegangsdeur. In overleg kan het voorzieningenniveau worden aangepast, bijv. kantoorruimte, sanitair, uitgebreide elektra. Deelhuur vanaf 180 m2 mogelijk. Huurprijs vanaf € 37,50 per m2 per jaar excl. BTW
  • 43. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 43 Grou – Parkstraat 3 – bedrijfsruimte Voormalig post en bestelkantoor gelegen in het centrum van Grou op een kavel van 682 m2. Het pand, gebouwd in de jaren ’70, is gelegen op herkenbare locatie in het levendige watersportplaats Grou. Goed bereikbaar, goede ontsluiting, en voldoende parkeergelegenheid in de directe omgeving. Het pand heeft een verhuurbaar oppervlakte op de begane grond van ca. 214 m2. Vraagprijs € 550.000 k.k. Lemmer – Sluisweg 11 – bedrijfsruimte Royaal bedrijfspand met kantoor en bedrijfshal op het industrieterrein Sluisweg te Lemmer. Het pand is goed bereikbaar, zowel via de weg als via het water. Het pand staat op slechts 3 minuten reisafstand van het centrum (busstation) en 3 minuten reisafstand vanaf de snelweg A6. Verhuurbaar vloeroppervlak: * kantoor: 550 m2 * bedrijfshal: 1.000 m2 Deelhuur behoort tot de mogelijkheden. Huurprijs vanaf € 25.000 per jaar excl. BTW Sneek – Selfhelpweg 20 – bedrijfspand Representatief bedrijfsgebouw met bedrijfshal en kantoren op goede herkenbare zichtlocatie langs Stadsrondweg-Zuid met voldoende parkeergelegenheid op eigen terrein. Het geheel staat op een kavel van 3.387 m2 eigen grond. De bereikbaarheid is uitstekend. Het totale pand heeft een VVO oppervlakte van circa 1.050 m2 bestaande uit; - bedrijfshal: 665 m2 - kantoor: 180 m2 - ontvangstruimte: 145 m2 - berging + sanitaire voorzieningen: 60 m2 Vraagprijs € 650.000 k.k. Franeker – Marconistraat 1 – bedrijfsruimte Verzorgd, representatief bedrijfspand gelegen aan de rand van bedrijventerrein Franeker West. Het geheel is gelegen op een kavel van 2.694 m2 eigen grond met voldoende parkeermogelijkheid op eigen terrein. De ontsluiting is goed. Het totale pand heeft een VVO oppervlakte van ca. 1.204 m2 bestaande uit; * bedrijfshal: 565 m2 * kantoor: 519 m2 * berging + sanitaire voorzieningen: 60 m2 * fietsenstalling: 60 m2 Vraagprijs € 545.000 k.k. Kamminga Makelaars Leeuwarden Kamminga Makelaars Sneek Kamminga Makelaars Dronryp Groot Schavernek 9 Leeuwarderweg 2 C Holpaed 16 A Postbus 2645 8605 AH Sneek 9271 AB Dronryp 8901 AC Leeuwarden Telefoon: 0515 43 43 41 Telefoon: 0517 820 380 Telefoon: 058 299 8 999 info@kammingamakelaars.nl info@kammingamakelaars.nl info@kammingamakelaars.nl www.kammingamakelaars.nl
  • 44. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 44 OVERZICHT BEDRIJVENTERREIN Overzicht bedrijventerreinen GEMEENTE SKARSTERLAN bedrijvencontactfunctionaris de heer F. Kamstra, parkachtige omgeving aan de Silo van het UTD Skarsterlân heeft nog bedrijfsgrond beschikbaar te bereiken via telefoonnumer 0511-458878. terrein. Het is een unieke kans om wonen en op het bedrijventerrein De Ekers werken te combineren, een doorstart van uw (gemengd/modern bedrijventerrein), alsmede Bedrijventerrein Dwarsried bedrijf te maken of een nieuw bedrijf te vestigen. op het bedrijvenpark Woudfennen (hoogwaardig). In Noordoost-Friesland ligt Kollum, dicht bij het De 5 woon-werkeenheden zijn gelegen op ruime Het bedrijventerrein De Ekers is gelegen langs Lauwersmeergebied en in de buurt van de kavels en hebben een oppervlakte variërend de A7 tussen Joure en Heerenveen, terwijl het Waddenzee. Noordoostelijk van Kollum, nabij van 1.180 – 1.500 m2. bedrijvenpark Woudfennen tussen Joure en Dokkumer Nieuwe Zijlen, ontwikkelt Sneek aan de A7 ligt. planontwikkelaar Dwarsried Kollum BV in GEMEENTE HARLINGEN samenwerking met de gemeente Kollumerland De gemeente Harlingen heeft bedrijventerreinen GEMEENTE LEMSTERLAND c.a. het nieuwe bedrijventerrein Dwarsried. beschikbaar op Oostpoort I (nog 3,3 ha. Aansluitend op de eerste fase wordt De meeste bouwpercelen op Dwarsried liggen beschikbaar) en Oostpoort II (nog 5,1 ha LEMSTERPARK fase 2, in noordelijke richting, aan open vaarwater, met een diepte van circa beschikbaar). Deze industrieterreinen zijn gelegen voorbereid. Naar verwachting zullen de 2 meter. Voor alle kavels geldt een minimale aan het Van Harinxmakanaal (CEMT-klasse bedrijfskavels medio 2011 gereed zijn. Voor deze afname van 1500 m2 en de kavels worden V vaarweg) en bereikbaar via A31/N31. Voor fase zal hetzelfde concept worden toegepast, aangeboden in diverse prijsklassen vanaf € 45,- meer informatie kunt u bellen: 0517-492278 namelijk wonen / werken langs de Straatweg, (excl. Btw, vrij op naam). of kijken op www.oostpoort-harlingen.nl bedrijven en perifere detailhandel in het middengebied en direct aan de A6 zijn kantoren GEMEENTE BOARNSTERHIM Harlingen Seaport en bedrijven mogelijk. Tevens zijn er in fase 1 nog Bedrijventerrein Frisia is de perfecte locatie voor Het bedrijventerrein Industriehaven ligt voor bedrijfskavels te koop vanaf ca. 1.400 m2. zelfstandige, ambitieuze ondernemers die geloven het grootste gedeelte direct aan de havenkom in de slogan “samen sterk’. Het dorp Grou ligt en is daarmee uitermate geschikt voor bedrijven Heeft u belangstelling voor een bedrijfskavel? centraal in de provincie en heeft van oudsher die afhankelijk zijn van de aan- en afvoer over Kijk dan op www.lemsterpark.nl. een naam als watersportdorp. De samenstelling zee. Ook de rest van het terrein leent zich door van het bedrijfsleven is gevarieerd en kleinschalig. een logische indeling voor zeehavengebonden GEMEENTE KOLLUMERLAND Vanwege de waterrijke omgeving zijn er bedrijven. De nieuwe Industriehaven omvat Bedrijventerrein Jumaheerd gerenommeerde jachtbouwers en –verhuurders ongeveer 70 ha. (een verdubbeling). Na aftrek In de gemeente Kollumerland c.a. zijn nog enkele en onderhoudsbedrijven actief en zijn bedrijven van de havenkom en de zeedijken resteert een bouwkavels voor bedrijven beschikbaar op het werkzaam in de recreatie, dienstverlening en bedrijventerrein van 50 ha. bedrijventerrein Jumaheerd in Kollum. Pijnacker handel. Op bedrijventerrein Frisia kan de water- Ontwikkeling B.V. realiseert dit regionale bedrij- sportindustrie zich ontwikkelen en gebruik maken Kijk voor meer informatie op: venterrein in samenwerking met de gemeente van het kenniscentra van de Jachtbouw. www.harlingenseaport.nl Kollumerland c.a. Het bedrijventerrein kent een Op bedrijven Spikerboor in Akkrum verkoopt goede ontsluiting en heeft kavels beschikbaar Hoekstra Makelaardij in van Van der Werf’s GEMEENTE OOSTSTELLINGWERF met een oppervlakte varierend van 1500 tot 2500 Bouwbedrijf te Leeuwarden 5 projectmatige Bedrijventerrein Venekoten Oosterwolde m . Voor vragen kunt u contact opnemen met de 2 woon-werkeenheden. Deze liggen in een Het bedrijventerrein Venekoten te Oosterwolde is 44 A7 Business Magazine
  • 45. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 45 in fasen gerealiseerd. Het bestaande terrein ligging in Noord Nederland en de infrastructuur de bedrijvenparken Drachten-Azeven Zuid en wordt de komende jaren in fasen met ruim 20 maakt Azeven Noord bij uitstek geschikt voor Drachten-Azeven Noord in beheer. Bedrijvenpark ha uitgebreid. Die grond is in het bezit van de logistieke bedrijven. Drachten-Azeven Zuid is gelegen op grond- gemeente en heeft grotendeels een bedrijfs- gebied van de gemeente Opsterland en behelst bestemming. De grond kost € 36,- per vierkante De Haven een terrein van 45 ha. (netto). Het terrein is meter, exclusief BTW. Op zeer beperkte schaal is Dit is één van de grootste industrieterreinen in geschikt voor medium - en hightech productie- nog grond op zichtlocaties beschikbaar, Noord Nederland. Er zijn zo’n 440 bedrijven bedrijven, groothandel, transport- en die grond kost € 50,00 per m2 exclusief BTW. gevestigd. Enkele jaren geleden is met een distributiebedrijven. De kavelgrootte varieert van grondige opknapbeurt fors in dit bedrijventerrein 5000 m2 tot 5 ha. Bedrijvenpark Azeven Noord GEMEENTE TIETJERKSTERADEEL geïnvesteerd. ligt op het grondgebied van Smallingerland. Industrieterrein Burgum-Sumar Het industrieterrein Burgum-Sumar ligt vlakbij Kantorenpark Bedrijventerrein Tolbaas het Prinses Margrietkanaal aan de zuidzijde van Dit terrein ligt aan de kruising A7-N31 en is Bedrijventerrein Tolbaas bevindt zich in Gorredijk Burgum. Dit industrieterrein is geschikt voor zeer geschikt voor kantoren, commerciële en sluit aan op bedrijventerrein Overtoom. Het grotere bedrijven, deels water gerelateerd. Delen expositieruimten en toonzalen. Ook in de huur- bedrijventerrein biedt ruimte voor gecombineerd van het industrieterrein zijn in het kader van de sector is er een gevarieerd aanbod. wonen en werken. Om voor een kavel in aanmer- wet geluidhinder gezoneerd. Het industrieterrein king te komen, moet er aangetoond worden dat heeft een opvangfunctie voor de regio. Overig er sprake is van een bedrijf in combinatie met een Op diverse overige locaties in Drachten worden woonfunctie De oppervlakte van de kavels Bedrijvenpark Burgum-West plannen op maat ontwikkeld. Hebt u een varieert van circa 2000 m2 tot circa 2500 m2. Het noordelijke gedeelte van het terrein in specifieke vraag? Aarzel niet en neem contact Voor meer informatie kunt u contact opnemen Burgum-West, wat voor industriële doeleinden op met de bedrijfscontactfunctionarissen: met: Matthijs Beute, is bestemd, is in 2009 bouwrijp gemaakt. Ico Van Slooten, telefoon 0512-581258 of Rhoula e-mail matthijs.beute@opsterland.nl, Ondertussen is gestart met de uitgifte van een Beekhuizen-Dais, telefoon 0512 – 581 261 telefoon (0512) 386 235 of 06 - 82060465. deel van de beschikbare bedrijfslocaties. De woon-werk locaties aan de doorgaande weg GEMEENTE OPSTERLAND GEMEENTE HEERENVEEN worden pas in fase 2 uitgegeven. Bedrijventerrein Overtoom Modern, bereikbaar, zichtbaar. Dat zijn de Gorredijk is een ondernemend dorp. Er zijn maar kenmerken van de bedrijventerreinen en Bedrijventerrein Sanjesfjild Trynwâlden weinig plaatsen in Nederland waar de verhouding kantorenparken in Heerenveen. Vanwege de (in voorbereiding) bedrijventerrein versus woongebied zo groot is ligging aan de snelwegen A7 en A32 is "Sanjesfjild" wordt het nieuwe bedrijventerrein als in Gorredijk. Dit gegeven kenmerkt de Heerenveen goed en snel te bereiken vanuit voor de Trynwâlden. Het bedrijventerrein zal met bedrijvigheid en de arbeidsmoraal in de grootste binnen- en buitenland. Het merendeel van de een plein direct aansluiten op de dorpsstructuur plaats van Opsterland, centraal gelegen aan de bedrijventerreinen is gesitueerd aan deze van Gytsjerk-Oentsjerk en gaat daar ook deel rijksweg A7 tussen Drachten en Heerenveen. hoofdverkeersaders. Wanneer uw onderneming vanuit maken. Dit plein geeft een bijzondere In Gorredijk is plaats voor bijna alle soorten in Heerenveen gevestigd is bent u goed te zichtlijn vanaf een nieuw kerkplein, via het ondernemingen. Het grootste bedrijventerrein bereiken en zichtbaar! bedrijventerrein, naar het buitengebied. in Gorredijk is Overtoom, een bedrijventerrein Het bedrijventerrein beschikt over enkele grote, waar vele gerenommeerde bedrijven zijn Kijk op www.heerenveen.nl voor meer informatie. groene lobben die als wadi fungeren ten gevestigd en waar nog ruimte beschikbaar is behoeve van de afwatering van het gebied. voor nieuwe bedrijven. GEMEENTE SMALLINGERLAND Bedrijventerrein Drachten-Azeven Azeven Noord Op economisch gebied werken de gemeenten Dit moderne bedrijvenpark aan de A7 biedt Opsterland en Smallingerland samen binnen ruimte aan kennisintensieve bedrijven, R&D, de Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark productiebedrijven en warehousing. De centrale Drachten. Deze exploitatiemaatschappij heeft A7 Business Magazine 45
  • 46. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 46 02 A7 Business Magazine
  • 47. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 47 RIENK RIENK Kantoor & Inrichting Al 25 jaar actief op het gebied van kantoorautomatisering. Naast de exclusieve vertegenwoordi- ging voor Nederland van het MKB financiële administratiepakket voor het midden- en kleinbe- drijf, leveren wij ook diverse andere softwarepakketten voor uiteenlopende bedrijfstakken en toepassingen. Ons hardwareprogramma beslaat alles; van een is, volgen onze medewerkers cursussen, o.a. In een maatschappij waar momenteel meer wordt simpele stand-alone PC, tot complexe netwerken aangeboden door Microsoft, om telkens op de gelet op kwantiteit dan op kwaliteit, verliest men (o.a. Windows 2003/2008) met meerdere hoogte te zijn van de nieuwste ontwikkelingen datgene waar het in het bedrijfsleven echt om werkstations, printers en andere randapparatuur. binnen het vak. draait uit het oog: SERVICE! Met een eigen technische dienst zijn wij in staat Geïnteresseerd?? Kom eens vrijblijvend langs en om reparaties zelf uit te voeren van zowel de door Naast automatisering kunt u bij Rienk ook terecht laat u verrassen door de vele mogelijkheden. ons geleverde hardware, als van andere merken. voor al uw andere Kantoorwensen, zoals Omdat de computerbranche continue in beweging Kantoormeubilair, Zitmeubelen, Kantoormachines, Advies en deskundigheid binnen handbereik... Onderhoud, Reparaties, Eigen bezorgdienst, en Tot ziens bij Rienk! een groot assortiment Kantoorbenodigdheden! Door middel van een door u ingevoerde gebruikersnaam en een automatisch gegenereerd wachtwoord, kunt u binnen enkele minuten beschikken over een aanbod van meer dan 24.000 kantoor-artikelen. Van papier tot cd RIENK Kantoor & Inrichting - Madam recordables en van inkt cartridges tot computer- Curieweg 2, 8501 XC JOURE systemen. Zoals u van ons gewend bent kunt u Tel: 0513-416650 naderhand natuurlijk ook de keuze maken of u E-mail: info@rienk.nl de bestelling zelf wilt halen, of dat wij uw www.rienk.nl bestelling bij u bezorgen. A7 Business Magazine 47
  • 48. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 48 TE HUUR/ TE KOOP Drachten, De Hemmen 79 Drachten, Edisonlaan 4-8 TE HUUR Bedrijfspand met kantoor en buitenopslag op Een kavel grond pal aan de A7 (Heerenveen-Groningen) vlak voor industrieterrein “De Haven” op een mooie zichtlocatie. de afslag Oosterwolde-Emmen. De nieuwbouwplannen omvatten Ruim opgezet met parkeergelegenheid en opslagmogelijkheden de realisatie van drie zelfstandige bedrijfsunits met kantoorruimte. op eigen terrein. Het terrein is afgezet met een hekwerk. Samenvoeging van de units tot één of twee units behoort tot de mogelijkheden, evenals de mogelijkheid om de gehele kavel te kopen. Totaal groot circa 1.250 m2, waarvan circa 1.100 m2 bedrijfsruimte en circa 150 m2 kantoren/kantine en receptie. De totale oppervlakte van de 3 units bedraagt circa 1.672 m2, vanaf circa 435 m2 voor € 34.500,= met BTW. Koop van de units behoort eveneens tot de mogelijkheden. De kavel is groot circa 4.230 m2 voor € 90,= per m2 kosten koper Huurprijs € 57.500,= per jaar te vermeerderen met BTW. te vermeerderen met BTW. TE KOOP Drachten, Zonnedauw 6, 8 en 10 Een voormalig bankgebouw van de Nederlandse Bank met twee (aangebouwde) bedrijfswoningen. Het object is in gebruik geweest als centrum voor licht architectuur en is gelegen op bedrijventerrein “Torenpark” te Drachten. Dit bedrijventerrein is geschikt voor kantoren, commerciële expositieruimte en toonzalen. De bereikbaarheid is uitstekend ten opzichte van het centrum en direct gelegen aan de kruising A7 / N37. Het pand beschikt over een aantal specifieke en bijzondere kenmerken, waaronder kluizen. Totaal groot circa 2.590 m2, verdeeld over begane grond, -1e verdieping en -2e verdieping en dakopbouw. Vraagprijs € 1.775.000,= k.k. MVGM Bedrijfshuisvesting Groningen Europaweg 31-33 | 9723 AS Groningen Postbus 300 | 9700 AH Groningen Telefoon 050-3174890 www.mvgm.nl
  • 49. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 49 B E D R I J F S R E P O R TA G E ASTRIUM ACCOUNTANTS ‘Het goede van het grote en het prettige van het kleine’ Astrium Accountants is een door de AFM en SRA gecertificeerde accountantsorganisatie met vier vestigingen: Heerenveen, Waddinxveen, Den Haag en Gouda. Astrium verzorgt controleverklaringen, beoordelingsverklaringen, de volledige of gedeeltelijke administratie en men kan er terecht voor het gespecialiseerde IT-auditing. controle en bijvoorbeeld accountantsverklaringen verantwoording is. De IT-auditors van Astrium voor de inbreng in een N.V./ B.V. (inbreng in toetsen de beheersmaatregelen die binnen natura), NIWO-verklaringen (verklaring krediet- ICT-omgevingen getroffen zijn en adviseren het waardigheid voor de transportsector), Kiwa- management dan wel de accountant hierover.’ verklaringen (verklaring kredietwaardigheid voor personenvervoer), afdrachtsverklaringen Astrium werkt veel samen met accountants (betaling van loonheffingen en/of omzetbelas- en administratiekantoren die bijvoorbeeld de ting), subsidieverklaringen, omzetverklaringen jaarrekening hebben gemaakt. ‘Wij doen hun (veelal nodig voor aanbestedingen) en overige.’ werkzaamheden niet over maar maken er juist gebruik van zodat we kosten reduceren voor de ‘Voor een aantal beroepsgroepen zoals klant. Astrium Accountants onderscheidt zich notarissen, deurwaarders, reisbureaus en door meer klantgerichtheid. Bij de grotere professionele bewindvoerders zijn beoordelings- kantoren wordt je steeds meer een nummer. verklaringen verplicht. Ook deze geven wij af. Hier vinden we iedere klant belangrijk en geven Astrium telt vier vennoten met een stevige staat Tot slot verrichten wij administratieve de persoonlijke aandacht die de klant verdient. van dienst. Harrie Brouwer RA was tien jaar dienstverlening. Van het compleet verzorgen van We bieden -gezien onze brede en gedegen geleden samen met zijn collega Simon Bruijniks de administratie tot en met de jaarrekening, achtergrond en ervaring- het goede van het grote uit Gouda grondlegger van Astrium Accountants. vaktechnische consultatie inzake wet- en en het prettige van het kleine. Een goed product Vorig jaar traden nog twee vennoten toe. Brouwer regelgeving, vraagstukken op het gebied van voor een redelijke prijs. Daarbij proberen we de bestiert de vestiging Heerenveen die gevestigd is externe verslaggeving, opstellen en inrichten ondernemer op zo veel mogelijk gebieden te in het kantorencomplex bij het Thialf stadion. van kwaliteitsbeleid binnen een organisatie ontlasten. Zo kan de ondernemer doen waar hij Brouwer begon zijn carrière bij KPMG en (onder andere handboeken) en het geven van goed in is.’ stroomde door als Financial Controller bij diverse praktische handvatten en modellen voor het bedrijven alvorens hij voor zichzelf begon. uitvoeren van (wettelijke) controles. Alles altijd ‘Sinds eind december 2010 zijn we gecertificeerd met een frisse blik.’ SRA lid, een kwaliteitskenmerk voor accountants- Frisse, brede dienstverlening kantoren. Voor een kantoor dat in deze samen- ‘Astrium is gegroeid vanuit de controlepraktijk’, IT-auditing stelling een jaar bestaat is dat wel bijzonder’, vertelt Brouwer. ‘Sinds de regelgeving van 2007 ‘Tevens zijn we gespecialiseerd in IT-auditing of vertelt Brouwer tot slot. ‘Zo’n certificering kost omtrent controleverklaringen, zijn er in Nederland EDP-auditing. De verwerking van administratieve veel voorbereidingstijd maar is een investering in nog circa 450 kantoren die op basis van de AFM processen vindt steeds meer plaats binnen de toekomst die ons uitgangspunt van kwaliteit certificering controleverklaringen mogen afgeven. geautomatiseerde informatiesystemen. Hierdoor nog eens onderstreept.’ Wij zijn er daar één van. De controleverklaringen ontstaat de noodzaak, zowel voor het mana- zien enerzijds op de verplichte wettelijke controle gement als de accountant, te toetsen hoe Tekst: Roeline Kuiper, Rotenco Communicatie verklaringen bij de jaarrekening van middelgrote betrouwbaar de invoer, opslag, verwerking en tot grote bedrijven. Daarnaast is er de vrijwillige de managementinformatie inclusief financiële A7 Business Magazine 49
  • 50. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 50
  • 51. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 51 SOCIAL MEDIA Social media in Nederland: Facebook is de grootste Hoe staat het met social media in Nederland? Dat was de belangrijkste vraag die Hyves donderdag 1 december probeer- de te beantwoorden tijdens een speciale pers-update. Aanleiding voor de presentatie was een onderzoek onder duizend Nederlands van vijftien jaar en ouder die niet werkzaam waren in de journalistiek, marketing, marktonderzoek of sociale media. Hieronder treft u de belangrijkste resultaten van die presentatie. Hyves vs. Facebook Hoewel Hyves en Facebook beide even bekend zijn in Nederland is Facebook sinds dit jaar toch echt de grootste binnen onze landsgrenzen. Van de ondervraagden gebruikt 78 procent Facebook en 57 procent Hyves. Toch maakt het vaderlandse sociale netwerk zich naar eigen zeggen niet zo druk om die cijfers. Hyves is vooral heel erg trots op het marktaandeel dat ze tot nu toe hebben: Er zijn in Nederland maar weinig websites die zeven miljoen unieke bezoekers per maand weten te trekken. Maar ons lukt het nog steeds, aldus een trotse Marc de Vries, CEO van Hyves. Maar er is natuurlijk meer dan alleen Hyves en Facebook: 35 procent van de ondervraagden gebruikt LinkedIn, 27 procent gebruikt Twitter en 7 procent van de ondervraagden is te vinden op Google+. Hoe gebruiken we sociale media? Hoewel vakidioten zoals ik vaak actief zijn op alle denkbare sociale media is dat niet het geval met de gemiddelde Nederlander. Twee derde van de ondervraagden is actief op meerdere social media. En van alle ondervraagden is slechts 2 procent actief op de vijf bekendste sociale media, namelijk Facebook, Hyves, LinkedIn, Twitter en Google+. De gemiddelde Nederland heeft daarentegen wel op minstens twee van die sites een profiel. Slechts 15 procent van de Twitteraars zijn geen twijfelaars een stuk lager. Waar de Facebook-gebruiker zich ondervraagden gebruikt alleen Facebook en Bij de Twitter-gebruikers valt het op dat de zelf erg goed kunnen identificeren met het merk, 10 procent is alleen op Hyves actief. In het geval motivaties om het sociale medium te gebruiken is dit bij Twitter gebruikers niet zo. van Twitter is dat zelfs maar 2 procent. op alle punten het hoogst beoordeeld worden Daarnaast gebruiken we de verschillende ten opzichte van andere social media. Zo is 72 sociale media ook anders. Waar we Twitter procent van de Twitteraars het eens met de Schoener 50 vooral gebruiken om te informeren, gebruiken stelling “Met Twitter vermaak ik me”. In lijn met 8802 NN Franeker we Hyves en Facebook vooral voor entertainment. de stelling dat Twitter gebruikt wordt om te Mobiel: 06 47 18 79 89 Iets wat opvalt is dat ondervraagden die alleen informeren is 42 procent het eens met de stelling E-mail: contact@jeroen.io Hyves gebruiken over het algemeen niet op dat Twitter zorgt voor meer bekendheid. Bij Hyves www.jeroen.io LinkedIn zitten. (28 procent) en Facebook (31 procent) ligt dat A7 Business Magazine 51
  • 52. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 52 A7 BUSINESS MAGAZINE VOOR DE ONDERNEMERS IN FRIESLAND NR. 45 | 2011 Uw advertentie in de volgende A7? Dat kan! Riddersmaweg 2 | 9291 NC KOLLUM Tel. 0511 - 45 25 25 | Fax 0511 - 45 34 07 Bel 0512-541707 en vraag naar houthandel@barkmeijerbv.nl Siebrand Osinga of Steven Hogebrink
  • 53. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 53 VOETBAL & B USI N ESS Businessclub SC Cambuur: hét platform voor ondernemend Friesland Met een vernieuwde commerciële afdeling wil SC Cambuur meer ondernemers interesseren zich te verbinden aan de profclub uit de Friese hoofdstad. Circa 250 bedrijven maken al kennis met de vele mogelijkheden die SC Cambuur biedt om een hogere attentiewaarde te creëren voor een product of dienst. Commercieel directeur Ard de Graaf en account- managers Christiaan de Jong en Maarten Gildemacher zijn er dan ook van overtuigd dat SC Cambuur de ondernemer meer te bieden heeft dan men op voorhand wellicht denkt. Potentie SC Cambuur start verkoop certificaten Volgens de commerciële mensen zit er veel Om de vermogenspositie van SC Cambuur te potentie in SC Cambuur. Ard:” De club heeft een versterken, is de club gestart met de verkoop moeilijke tijd achter de rug en het is in ieders van certificaten. Dit is fase twee in het red- belang nu te gaan bouwen aan een club waar de dingsplan van SC Cambuur. Hiermee kan een continuïteit voorop staat. Dat moeten we met ondernemer en individu dus mede-eigenaar elkaar doen en we voelen ons daarin gesteund van de club worden. “Waar dat in de toekomst door de ondernemers. We hebben dit seizoen toe kan leiden? Ons streven stap voor stap alweer ruim dertig nieuwe bedrijven kunnen door te groeien naar een volwassen eredivisie- inschrijven en dat doet ons goed.” waardige club, die voor deze stad en regio van groot belang is. Wij nodigen ondernemers dan De commerciële afdeling organiseert, naast de ook van harte uit deel te nemen aan dit certifi- “We zijn één van de grootste zakelijke netwerken wedstrijden, ook andere activiteiten waar onder- catenplan”, vertelt Ard de Graaf. in de regio”, geeft Ard aan. “Het belang voor nemers elkaar kunnen ontmoeten. Denk aan een ondernemers om elkaar te blijven ontmoeten, bedrijfslunch of – bezoek, meestal op locatie, neemt in de huidige tijd alleen maar toe. Als dat maar ook het bezoeken van een dan kan in een ontspannen en gezellige sfeer, Europacupwedstrijd. Ard:’ Het doel is om onder- zoals we dat bij SC Cambuur bieden, dan komt nemers met elkaar te verbinden. Onze busines- dat de saamhorigheid alleen maar ten goede. We sclub is laagdrempelig, je kunt hier nog echt net- hebben het dan over de gunfactor en dat zie je werken. Wij merken ook dat de zogenaamde binnen onze businessclub toenemen.” gunfactor toeneemt. Ondernemers, die voordat ze een order plaatsen, eerst binnen de businessclub “Daarnaast”, gaat Christiaan verder, “kan een van SC Cambuur kijken of ze ergens terecht kun- ondernemer zijn bedrijfsnaam via SC Cambuur nen. Dat zijn natuurlijke positieve ontwikkelingen.” extra onder de aandacht brengen. Denk daarbij aan wedstrijdsponsoring, maar ook onze led- Ambitie boarding heeft een hoge attentiewaarde. Kortom, “Wij zitten in een opgaande lijn, waar andere SC Cambuur is een prachtig podium om je naam clubs het moeilijk hebben”, geeft Ard aan. “SC steviger op de kaart te zetten.” Cambuur heeft de ambitie om te groeien. We zit- ten weliswaar aan het begin van dat proces, maar “Tenslotte willen we als SC Cambuur een meer- we zijn niet ontevreden over de vorderingen. waarde creëren voor ondernemers die zich bij ons Naast nieuwe sponsoren, hebben een groot aan- aansluiten”, aldus Maarten. “Bij SC Cambuur tal ook hun contracten uitgebreid. Dat geeft aan beschikken we over een uitgebreide database, dat ze vertrouwen in deze club hebben en goede waarmee onze sponsors hun voordeel kunnen ervaringen hebben met de businessclub. We SC Cambuur doen. Natuurlijk gaan we daar heel zorgvuldig moeten nog veel doen om daar te komen waar Tel. 058 - 296 33 00 mee om, maar het is duidelijk dat wij onze spon- we naartoe willen, maar we zijn er van overtuigd sales@cambuur.nl soren meer te bieden hebben dan alleen een dat we samen met ondernemend Friesland die www.cambuur.nl stoel, een wedstrijd en een gezellige avond.” belangrijke stappen kunnen maken.” A7 Business Magazine 53
  • 54. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 54
  • 55. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 55 VOETBAL & B USI N ESS Harkemase Boys ideaal uithangbord voor bedrijven in Noord-Nederland Harkemase Boys is een unieke club in Friesland met een historie die teruggaat tot 1946. De club heeft al een aantal kampioenschappen op destijds het hoogste amateurniveau op haar naam staan en is dit seizoen, net als voorgaand seizoen, de enige Friese club in de Topklasse. Daarmee heeft de club uit Harkema een landelijke uitstraling. Media (kranten, (regionale) televisie, internet en social media) besteedt veel aandacht aan de wedstrijden van de A-selectie van Harkemase Boys en tevens zijn er vele websites die het zaterdagvoetbal belichten. Dat Harkemase Boys een grote achterban heeft blijkt wel uit het aantal volgers via Twitter. Momenteel wordt @harkemaseboys door 1826 twitteraars gevolgd, verreweg het hoogste aantal in de hele Topklasse. Daarnaast en niet onbelangrijk komen er naast de eigen supporters ook duizenden supporters van tegenstanders uit (Noord-) Nederland naar Sportpark “De Bosk” in Harkema. Harkemase Boys staat dus continu in de schijnwerpers en daar profiteren de sponsors natuurlijk van mee. Een dergelijke zakenclub moet zeker niet worden de aanleg van een uitstekende grasmat met onderschat, omdat deze toegang biedt tot een beregeningsinstallatie, het uitbreiden van de heel breed relatienetwerk! De Sponsorgroep staantribunes en het aanleggen van rollboarding Harkemase Boys behoort met meer dan 180 leden heeft het sportcomplex van Harkemase Boys tot één van de grootste zakenclubs in het amateur- het afgelopen jaar een ware metamorfose voetbal van Nederland. Dat biedt perspectieven ondergaan. Harkemase Boys met haar prachtige voor Harkemase Boys om op het hoogste niveau complex op sportpark “De Bosk” is dan ook te blijven acteren, en dan niet als een grijze muis, een voorbeeld is voor vele verenigingen. maar een club met ambities. Er zijn diverse sponsormogelijkheden, zodat bedrij- In het fraaie sponsorhome biedt Harkemase Boys ven reeds voor een relatief laag bedrag sponsor haar sponsors een gezellige ontmoetingsplaats kan worden van Harkemase Boys en op deze Vanuit de Sponsorgroep Harkemase Boys is in bij de thuiswedstrijden van het eerste elftal. manier in contact kan komen met haar doelgroep. januari 2003 een commissie gevormd die als De ervaring leert dat de voetbalsport een zeer doelstelling het interesseren van nieuwe bedrijven goed medium is om persoonlijke contacten en Belangstelling om eens de sfeer te proeven bij om zich aan te sluiten bij de sponsorgroep heeft. reclame doelstellingen samen te laten bloeien. Harkemase Boys. Neem dan contact op met één Het instellen van deze commissie een gouden Zowel bij sponsoring als bij sportbeoefening van de leden van Sponsorwervingscommissie- greep is geweest blijkt wel uit het feit dat sinds de gaat het immers om het maximale resultaat. leden. oprichting van de Sponsor Werving Commissie het aantal sponsoren gestaag is gegroeid van ruim 120 Een groot aantal clubs in de Topklasse heeft in 2003, naar een aantal boven de 180 in 2011. een begroting die vier keer zo groot is als die van Harkemase Boys, waardoor het niet makkelijk is Bedrijven worden soms om uiteenlopende redenen om bovenin mee te draaien. Om goed mee te lid van de Sponsorgroep. Het kan zijn dat kunnen blijven doen in de Topklasse zal de Harkemase Boys hen zo aan het hart ligt dat Sponsorgroep verder moeten groeien en mede sponsoring een logische stap is, anderen dankzij de inzet van de Sponsorwervingscommissie onderkennen de kracht van een dergelijke grote lukt dit aardig. Een voorbeeld hiervan is een Sponsorgroep en zien buiten het ondersteunen nieuwe vorm van promotie voor sponsors, namelijk van de voetbalclub Harkemase Boys andere rollboarding langs het hoofdveld. In februari 2011 interessante mogelijkheden. Duidelijk is dat is deze rollboarding in gebruik genomen en Harkemase Boys een toonaangevende club is inmiddels is al 1800 meter voorzien van reclame- binnen het topamateurvoetbal en een grote uitingen van bedrijven. naamsbekendheid heeft onder de vele voetbal- www.harkemaseboys.nl liefhebbers zowel in Friesland als Nederland. Harkemase Boys is volop in beweging. Door A7 Business Magazine 55
  • 56. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 56 VAN D E R V E E N & K R O M H O UT ENTHOUSIASTE SPONSOR HARKEMASE BOYS Van der Veen & Kromhout ziet behoefte aan advies toenemen Een gerenommeerd kantoor waar alle kennis en kunde op het gebied van financiële en zakelijke aangelegenheden voorhanden is. Dat is Van der Veen & Kromhout registeraccountants en belastingadviseurs, met vestigingen in Drachten, Joure en Gorredijk. “Wij bedienen zowel de zelfstandige als de middelgrote MKB-er”, geeft registeraccountant Martin van Dekken aan. “Van der Veen & Kromhout heeft alles in huis wat een ondernemer op het gebied van financieel en zakelijk advies nodig heeft.” 56 A7 Business Magazine
  • 57. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 57 snel kunnen schakelen en kunnen inspelen op sponsor van Harkemase Boys, dat momenteel vragen van ondernemers. Dit samenspel van uitkomt in de topklasse van het amateurvoetbal. taken is het onderscheidend vermogen van Martin van Dekken is lid van de sponsorwerving- Van der Veen & Kromhout. Als wij tijdens onze commissie van deze unieke club in Friesland werkzaamheden adviespunten signaleren, dan en zit in de redactie van de presentatiegids. bespreken we dit met de cliënt. Wij kijken altijd “Verder ga ik elke thuis- en uitwedstrijd kijken, of de cliënt nog steeds op de goede koers zit.” als sponsor en als supporter”, laat hij weten. “We zien nu ook het effect van de sponsoring. MKB Bedrijfsadvies, Bedrijfswaardering en Mensen leren je kennen en dat betekent dat we Overnames, Belastingadvies, Salarisadministratie nu ook klanten uit de regio van Harkema naar ons en Advies, Agro Bedrijfsadvies, Samenstellen van toe krijgen.” Volgend jaar wil Van der Veen & jaarrapporten en uiteraard Accountantscontrole. Kromhout een soort sponsoravond organiseren, Allemaal aparte afdelingen van Van der Veen & inclusief lezing, waarbij het accountantskantoor Kromhout, die onderling echter veelvuldig met de bedrijven, die tot de Sponsorgroep behoren, elkaar in contact staan en samenwerken. beter leert kennen, maar ook cliënten van Van Dekken:” In feite lijkt het wel op een soort Van der Veen & Kromhout kennis wil laten maken supermarkt, waarbij de ondernemer alle met het brede relatienetwerk, die Harkemase producten vindt, die voor zijn onderneming van Boys inmiddels heeft opgebouwd. “We doen dat belang zijn.” Ondanks dit scala aan diensten in een informele sfeer en willen kijken wat we wordt er toch gezorgd dat iedere cliënt één voor elkaar kunnen betekenen.” aanspreekpunt heeft. “Vaak hebben onze cliënten jaren dezelfde contactpersoon. Deze is volledig Heeft u vragen? Neem eens vrijblijvend contact Wat steeds belangrijker wordt, merkt ook Van op de hoogte van de branche en bedrijf van de op met Martin van Dekken RA, te bereiken Dekken in de dagelijkse praktijk, is de behoefte klant en dit werkt uiteraard plezierig voor zowel via telefoonnummer: 0512 – 58 48 00 aan advies. “We zijn sparring partner voor onze de klant als voor Van der Veen & Kromhout.” of email: mvandekken@kromhout.com klanten, waarbij we niet tegenover, maar juist naast de ondernemer gaan zitten. Het grote Kans voordeel van bekend zijn in de regio, is dat wij Natuurlijk gaat de huidige economische situatie uitstekende contacten hebben met de plaatselijke niet aan het bedrijfsleven in Friesland voorbij. Van banken, makelaars/taxateurs en de Dekken: “Het woord crisis heeft in de dagelijkse Belastingdienst. Dat is in het voordeel van de spraak een negatieve lading, maar in mijn ogen is ondernemer. En uiteraard verwacht de onderne- een crisis een moment van de waarheid, waarop mer dat wij de cijfers kunnen analyseren, maar een beslissing moet worden genomen die van onze service gaat verder dan de cijfers alleen. grote invloed is op de toekomst. Door de crisis We sparren met elkaar, brengen risico’s in kaart worden cliënten aangezet om na te denken over en komen met een advies waar de betreffende eventuele aanpassingen ten aanzien van markten, ondernemer mee vooruit kan. Daar gaat het om.” producten, processen, banen en dergelijke. Dit houdt niet alleen inkrimpen in, want in de Alle disciplines in huis praktijk komen we ook bedrijven tegen, die de “Van der Veen & Kromhout staat bekend om z’n recessie juist als een kans zien, door bijvoorbeeld korte lijnen en de no nonsense instelling. De klant bedrijven over te nemen. Ondernemen is risico kan altijd bellen”, gaat Van Dekken verder. nemen, maar een succesvolle ondernemer weegt “Niet voor niets zijn vele ondernemers al jaren de risico’s goed af. Bij deze aspecten kan Van der Veen en Kromhout verbonden aan Van der Veen & Kromhout. Van der Veen & Kromhout ook fungeren als Tel. 0512 - 584 800 Dat zegt iets over de manier waarop wij werken, sparringpartner.” Tel. 0513 - 468 468 maar ook over het feit dat onze dienstverlening Tel. 0513 - 480 480 altijd up to date is. Van der Veen & Kromhout Sponsoring www.kromhout.com heeft alle disciplines zelf in huis, waardoor we Van der Veen & Kromhout is al zo’n 7 jaar A7 Business Magazine 57
  • 58. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 58 Camera’s en meer... SBSAFE staat voor Siebe Bosch Veilig. SBSAFE bestaat in 2012 vijf jaar. In deze periode heeft het bedrijf zich als specialist geprofileerd op het gebied van camerabewaking. Camera’s projecteren is maatwerk, er zijn meer dan 40 soorten camera’s, elke site/locatie is anders. SBSAFE weet het beste van het beste te combineren tot een perfect geheel. Meer dan 25 jaar ervaring in de IT en perfecte kennis van IP koppelingen zorgt dat de beelden van de klanten via het internet aan de andere kant van de stad/land terecht komen, koppelen van filialen en zelfs op de mobiele telefoon. ABUS, een ijzersterk merk Voor de producten range van ABUS wordt SBSAFE door ABUS Security Center Nederland ingehuurd om problemen naar klanten voor ABUS op te lossen. De klanten van SBSAFE zijn: - Winkels - Gemeenten - Politie - Musea - Tankstations - Zeeschepen - Particulieren Specialistische camera oplossingen SBSAFE De hoge bomen 12 9203 ND Drachten Tel: 06 50 688 494 Meer informatie, wat SBSAFE voor u of uw bedrijf kan betekenen? Internet: www.sbsafe.com E-mail: info@sbsafe.com Tel: 06 50 688 494
  • 59. A7 12-2011 13-12-2011 13:37 Pagina 59 CSK FOOD ENRICHMENT CSK food enrichment bouwt duurzame productielocatie in Leeuwarden Op 13 juli jl. ging de eerste paal de grond in en eind 2012 moet er een goedgekeurd product komen uit de nieuwe duurzame productielocatie van CSK food enrichment in Leeuwarden. CSK produceert onder andere diepgevroren bacterie cultures, die in yoghurt, kaas en kwark worden toegepast. Om aan de toenemende wereldwijde vraag te voldoen, moet de productiecapaciteit worden uitgebreid, waarbij CSK waar mogelijk kiest voor duurzame oplossingen. maar wordt de dakconstructie wel zodanig gebouwd dat dit in de toekomst wel kan. Wel wordt de fabriek uitstekend geïsoleerd. Verder wordt bijvoorbeeld de warmte die vrijkomt hergebruikt en maken we gebruik van de regeneratie van wisselaars.” Volgens Hiemstra wordt in Leeuwarden aan een pareltje op het gebied van procestechniek neergezet. “En daarbij moet uiteraard voor 100 procent steriel worden gewerkt. Al met al wordt in Leeuwarden gerealiseerd, wat in Ede niet mogelijk is.” En zo blijft CSK zich onderscheiden in niche Niek de Jong en Grietinus Talsma producten, die hun weg over de gehele wereld vinden. “We kruipen dicht tegen onze klanten aan en bieden daar waar mogelijk ondersteuning”, CSK heeft als leverancier van hoogwaardige Talsma. “Maar we hebben bewust voor uitbreiding besluit Talsma. “We zijn sterk in de kaas en weten zuivelingrediënten een unieke positionering op het in Leeuwarden gekozen, omdat we zo meer met name hoe je die op smaak kunt brengen. Dat gebied van smaak, textuur en bioconservering van kernactiviteiten van CSK op één plaats kunnen Nederland van oudsher bekend staat als een goed zuivelproducten. Samen met klanten worden samenbrengen en we bovendien meer mogelijk- kaasland, doet de rest. Vanuit die positie bouwen zuivelproducten ontwikkeld die naadloos aansluiten heden hebben voor het werven van nieuw we aan klantrelaties over de hele wereld. Dat lukt op duurzame trends als genieten, gezondheid en personeel.” “Daarnaast”, vult projectmanager CSK omdat we flexibel, wendbaar en gedreven zijn natuur. “De nieuwe fabriek krijgt een meer dan Jentje Hiemstra aan, “bestaat in Leeuwarden de en afspraken richting klant nakomen. Ja, dit is een dubbele capaciteit ten opzichte van de huidige mogelijkheid de huidige te bouwen fabriek nog bedrijf waar Friesland trots op mag zijn.” situatie”, zegt director operations Grietinus Talsma. een keer te spiegelen, dat is in Ede onmogelijk.” Dat dit nodig is blijkt onder andere uit de groei- cijfers. “Met de bacterie cultures groeien we 15 à Pareltje 20 procent per jaar”, geeft Talsma aan. “De nood- Duurzaamheid speelt bij de nieuwbouw van de zaak tot uitbreiding was meer dan noodzakelijk.” fabriek een belangrijke rol. Manager engineering Niek de Jong:” In het voortraject hebben we CSK food enrichment BV Bewust gekeken waar we tot duurzame oplossingen kun- Pallasweg 1 Leeuwarden Naast Leeuwarden heeft de Koninklijke CSK nen komen, maar dat hebben we wel pragmatisch Tel. 058 - 284 42 43 (van 1905) een productievestiging in Ede. “We gedaan. Zo vinden we dat het gebruik van www.cskfood.com zitten daar weliswaar in de food valley”, aldus zonnepanelen nog niet voldoende rendeert, A7 Business Magazine 59
  • 60. A7 12-2011 13-12-2011 13:38 Pagina 60