deKlank nr.6 2009/2010

3,511 views
3,372 views

Published on

deKlank, tijdschrift van Het Brabants Orkest, Eindhoven

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
3,511
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

deKlank nr.6 2009/2010

  1. 1. Tijd hrift Tijdschrift van Het Brabants Orkest • jaargang 32 • nr. 6 maart 2010 • € 4 Het a an Orkest jaargang 2 nr. maa t 010 g Portret van Isabelle Faust Portret van Isabelle Faust Stabat Mater in Oirschot Stabat Mater in Oirschot Het eigen geluid van Kaija Saariaho Het eigen geluid van Kaija Saariaho Dutilleux: meer eenling dan Fransman Dutilleux: meer eenling dan Fransman Seth Gaaikema feliciteert Het Brabants Orkest Seth Gaaikema feliciteert Het Brabants Orkest Van paard en wagen tot een lekke band
  2. 2. Adams and You, You and Adams Adams has a World reputation for their percussion and wind instruments. This is due to our commitment to our customers, our decisiveness in business, and innovation in our products. You, the customer who buy our products and services, always play an important role in Adams’ success. We are inspired by the individual wishes of our customers to constantly adjust and improve our range of products, and to keep searching for new opportunities. The New Adams Custom Series - Born from market demand and the passion of craftsmen and musicians. Passion in Sound… Philharmonic Timpani Custom Trumpet Artist Classic Marimba Adams Musical Instruments | Passion in Sound Adams Musical Instruments | Aziëstraat 17-19 | NL-6014 DA Ittervoort | The Netherlands | Phone +31 (0) 475 560700 | info@adams.nl | www.adams.nl
  3. 3. Colofon Uitgever deKlank, tijdschrift van Het Brabants Orkest, is een gezamenlijke uitgave van Het Brabants Orkest en de Stichting Vrienden van Het Brabants Orkest en uitgeverij BCM Redactie Ineke Kootstra, Philip Leussink (eindredactie), Adeline van Campen, Martijn Versteeg Tekst Thijs Bonger, Wim van den Dries, Trots Hans Hierck, Paul Janssen, Ineke Kootstra, Olga de Kort-Koulikova, In deze aflevering van deKlank kunt u zoals gebruikelijk lezen wat u de komende Theodoor van Leeuwen, Emanuel Overbeeke, Sarah Summerfield, Stephen weken te wachten staat. In dit woorwoord echter kijk ik met trots nog even terug Westra en Jan Zekveld op de voorbije periode, in de hoop dat u als trouwe bezoeker van Het Brabants Fotografie Mats Bäcker, Marco Borggreve, Simon van Boxtel, Felix Broede, Y. Coupan- Orkest niet met terugwerkende kracht spijt zult krijgen, als u onverhoopt een van nec, Maarit Kytöharju, Eric Larrayadieu, de concerten mocht hebben gemist. W. Leideritz, Ramon Mangold, Stephan Sanders en Alvaro Yanez Afbeelding voorzijde Isabelle Faust (foto Felix Broede) Het bijzondere koorprogramma met Nathalie Van alle beeldmateriaal in dit tijdschrift is Stutzmann en het Brabant Koor leverde in de Volks- met de grootst mogelijke zorgvuldigheid krant niet alleen lof op voor de uitvoering, maar ook getracht de bron te achterhalen. complimenten voor de programmering: ‘Terwijl Vormgeving Ineke Kootstra en Philip Leussink de meeste orkesten in Nederland zich hoe langer Druk Koninklijke drukkerij Broese & hoe meer naar het midden van de weg bewegen, Peereboom BV Breda is er bij Het Brabants Orkest sprake van een fris Advertentieacquisitie zijwindje. Dat komt voor een flink deel op het conto Brabant Sport en Media, Nuenen Marcel de Leeuw van Jan Zekveld, die bij de Brabanders is aange- telefoon 040 290 79 79 info@brabantsportenmedia.nl steld als artistiek manager.’ Arthur van Dijk © Simon van Boxtel Oplage 3.000 exemplaren Uitgave 32ste jaargang De Volkskrant kwam een week later nogmaals naar Eindhoven voor het programma nr. 6 maart 2010 Frequentie Van deKlank verschijnen acht rond Theo Verbey en John Adams. Men was met name benieuwd naar de uitvoering edities per concertseizoen ISSN 1569-9420 van Century Rolls van Adams, omdat Edo de Waard dat eerder als onspeelbaar terzijde had geschoven. ‘Onmogelijk stuk wordt toch nog een feest van bebop en Prijs losse verkoop € 4 | dubbelnummer € 5 abonnement € 28,50 (incl. verzend- Satie’, kopte de krant, en vond nogmaals bewezen ‘dat bij nieuwe muziek ook kosten) | abonnement Vrienden/ donateurs € 8 (alleen verzendkosten). termen als mooi, lekker en swingend passen’. Het Eindhovens Dagblad was het Bij een abonnement krijgt u alle edities voorafgaand aan het eerste concert daarmee eens en schreef: ‘Muziek van nu mag mooi zijn van Brabants Orkest’. thuisgestuurd. Voor aanmelding zie de bonnen op pagina 11. Een week later volgen de musici van Het Brabants Orkest moeiteloos de au- Wijzigingen voorbehouden Niets in deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of thentieke benadering van de ‘Weense klassieken’ door Jan Willem de Vriend. De openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan aangepaste speelstijl, de authentieke koperklanken, de fortepiano bespeeld door ook, zonder schriftelijke toestemming van Ronald Brautigam zorgden voor een andere klankkleur: er leek een ander orkest de redactie. op het podium te zitten. En ook hier een verrassing: ‘Het Brabants Orkest ver- Het Brabants Orkest Jan van Lieshoutstraat 5 tolkte met verve een verrassend mooie symfonie van Fodor. Een interessante postbus 230, 5600 AE Eindhoven telefoon 040 265 56 99 compositie uit 1804 van een oude Hollandse meester in stijl van de Weense telefax 040 246 34 59 klassieken.’ (Eindhovens Dagblad) info@brabantsorkest.nl www.brabantsorkest.nl St. Vrienden van Het Brabants Orkest telefoon 040 265 56 98 En toen volgden onze carnavalsconcerten met Karin Bloemen als soliste. Met de info@brabantsorkest.nl BCM recensie in het Brabants Dagblad (‘Bloemen windt Oetels om haar vingers’) was ik Esp 101 met name zeer verguld omdat we daarin werden geprezen om datgene waar het Postbus 1392, 5602 BJ Eindhoven bcm@bcm.nl • www.bcm.nl ons om te doen is: ‘Een stampvol Theater aan de Parade genoot tot de allerlaatste Hoe kunt u kaarten bestellen? klanken van een sterke show waarin de kwaliteit zowel in de muziek als in de Losse kaarten voor de concerten van Het Brabants Orkest kunt u bestellen bij het humor zat’. bespreekbureau van de zaal van uw keuze. Zie voor uitgebreide informatie en openingstijden pagina 50. Inderdaad, wat we ook spelen: kwaliteit, een verrassende programmering, volle zalen. Daar gaat het om. ARTHUR VAN DIJK, ALGEMEEN DIRECTEUR maart 2010 • deKlank 3
  4. 4. Isabelle Faust speelt s a t Vioolconcert van Beethoven r v Van paard en wagen tot een lekke band: Het Brabants Orkest t op tourneee Het eigen geluid van Kaija Saariaho 38 ARTIKELEN Portret: Isabelle Faust • Ineke Kootstra 2 25 6 REDACTIONELEN Jans Journaal | column • Jan Zekveld 23 Orkestreren is creëren • Sarah Summerfield 14 Af | deColumn • Stephen Westra 29 Stabat Mater in Oirschot • Theodoor van Leeuwen 16 Mijmeringen achter de lessenaar | column • Wolf Eekhof 43 deVernieuwers V/VI: Kaija Saariaho • Paul Janssen 38 Henri Dutilleux: meer eenling dan Fransman • Emanuel Overbeeke 48 RUBRIEKEN deVrienden • Terugblik op 2009 | 10 TEKST Tekst en vertaling Stabat Mater 19 Een jubilerend orkest met veel jubilerende Vrienden 13 hetOrkest • ‘Het avontuurlijke van hedendaagse muziek…’ | JUBILEUM Samenstelling orkest & staf 20 Traditie & Vernieuwing (V/VI) deOntmoeting • Drie walvissen, muziekonderwijs in Rusland | 40 Van paard en wagen tot een lekke band • Paul Janssen 25 Agenda educatie 43 Seth Gaaikema feliciteert Het Brabants Orkest (V/VI) • Eric Kolen 44 SERVICE Colofon 3 deBon • Aanmelden als Vriend of als abonnee op deKlank 11 Stichters, Beschermers, Partners, nieuwe Vrienden 12 Subsidiënten en Sponsors | Kaartverkoop | Vooruitblik 50 4
  5. 5. Het moet gezegd worden: als Brabants Orkest, stevig verankerd in het meest katholiek deel van ons land, maken wij het respecteren van de periode tussen Carnaval en Pasen moeilijk. In de veertigdagentijd, Seth die terughoudendheid, ontzegging en boetedoening van ons vraagt, schotelt het orkest u nota bene muzi- Gaaikema a k kale lekkernijen voor om uw vingers bij af te likken. feliciteert Het i t Isabelle Faust zal u in vervoering brengen met haar interpretatie van het Vioolconcert van Beethoven, Brabants b wereldberoemde Nederlander Jacques Zoon bespeelt Orkestt als een ware Merlijn zijn dwarsfluit in werken van Mozart en de recent gelauwerde componiste Kaija Saariaho. U zult genieten van de omringende werken van Haydn, Mozart, Schubert en Gabrieli, en wat denkt u van Dutilleux’ Tweede Symfonie onder leiding van ere-dirigent Marc Soustrot? Maestro Simonov zal met prijswinnend violist Yossif Ivanov op indringende wijze de Russische ziel blootleggen van grootheden als Moesorgski en Sjostakovitsj. Kortom: hoe de vastentijd te honoreren, hoe te matigen, wanneer zulke muzikale hoogstandjes in maart op het pro- Soustrot s gramma staan? 48 dirigeert g Gezien het feit dat de lijdenstijd in wezen draait om Dutilleux i inkeer, het komen tot zelfreflectie en de innerlijke voorbereiding op de gebeurtenissen en de symbo- CONCERTEN liek daarvan van het Paasfeest, is de betovering van 4, 5, 6 en 7 maart 2010 muziek die dat proces ondersteunt toch te billijken? Haydn, Mozart, Saariaho en Schubert Zeker wanneer ook nog de prachtige Stabat Maters Stefan Solyom · dirigent, Jacques Zoon · fluit 30 van de Noor Knut Nystedt, ingetogen met ‘eigen’ 13 en 14 maart 2010 Paul Uyterlinde op cello, en de meer geëxalteerde Gabrieli, Dutilleux en Beethoven versie van de Brit Herbert Howells, de visualisatie Marc Soustrot · dirigent, Isabelle Faust · viool 32 van de religieuze gebeurtenissen in de Quadrage- 19, 20 en 21 maart 2010 · STABAT MATER-concerten sima zo zeer verlicht. Nystedt en Howells David Atherton · dirigent, Joshua Ellicott · tenor Ik wens u een beste retraite waarbij onze muziek u Paul Uyterlinde · cello en Brabant Koor 34 van harte moge inspireren! 26, 27 en 28 maart 2010 Moesorgski en Sjostakovitsj INEKE KOOTSTRA Yuri Simonov · dirigent, Yossif Ivanov · viool 36 maart 2010 • deKlank 5
  6. 6. Inek Kootst neke Kootstra Isabelle Faust ‘Voor mij was muziek gewoon het meest vanzelfsprekende talent’ H et spel van Isabelle Faust kenmerkt zich door een uitgesproken gloed- volle toon. Een uniek geluid waarmee zij zich onderscheidt van collega’s. Niet alleen haar instrument – een Stradivarius uit 1704 met een helder en doordringend geluid – speelt daarbij een rol, het is ook een persoonlijk streven: ‘Ik heb een precieze toonvoorstelling en ben blij geregeld te horen dat mijn geluid anders is dan dat van andere violisten. Het wordt te vaak gezegd dat vioolgeluid uitwisselbaar is. Ik vergelijk mijn klank graag met een laserstraal of de glans van goud of zilver.’ Naar aanleiding van het verschijnen van de jongste cd van Faust, vertaalde Guido van Oorschot november jongstleden in de Volkskrant die bijzondere toon als volgt: ‘Ze [Faust en haar pianist Alexander Melnikov, red.] spelen de tien vioolsonates en het lijkt alsof ze aan de knoppen zitten van een gigantische kleurenmeng- machine. Wat Isabelle Faust niet doet: de stukken te lijf gaan met een doorsnee viooltoon die op elk deeltje moet passen. […] Fausts articulatie bestrijkt het hele repertoire tussen oorvijg en aaitje. Maar het knapst: elke rust, elke noot, elk thema ademt de geest van het grotere verhaal. Zo geef je Beethoven smoel.’ Ook bij Het Brabants Orkest zal Beethoven klinken, eveneens door Faust geïnterpreteerd. Een Beethoven die ze steeds weer opnieuw wil uitvinden: ‘Bekende concerten zijn soms moeilijk om met frisse oren te horen. Het publiek heeft ik weet niet hoeveel interpretaties op cd thuis en ieder kent zijn of haar favoriete solisten en uitvoeringen. Laatst verliet ik, na het spelen van het Beethoven-concert de concertzaal en iemand uit het publiek vertelde me onmiddellijk over zijn favoriete Menuhin-opname van die Beethoven. Hij heeft dus niet kunnen luisteren naar wat er werkelijk gebeurde in de zaal, op dat moment, op die dag, met een andere violist. Ook voor mij blijft het een uitdaging wanneer ik een stuk al vele jaren op het repertoire heb. Ik beschouw het als taak, voor publiek én uitvoerder, om steeds nieuwe aspecten te vinden. Het mag geen routine worden. Daarbij hielpen mij bijvoorbeeld de ervaringen met historische ensembles door met hen te proberen terug te keren Isabelle Faust naar de tekst van de componist. Zo speel ik inmiddels op darmsnaren, wat volledig anders is. Ik denk niet dat t © Felix Broede 6
  7. 7. ‘Ik ben niet iemand die het leven erg ingewikkeld maakt.’ maart 2010 • deKlank 7
  8. 8. het resultaat daarmee oprechter wordt, maar het opent nieuwe deuren en hoe meer vragen er zijn, hoe meer Beethoven-sonates je een werk zult heroverwegen. De historische praktijk was helaas niet bijzonder geïntegreerd in mijn studies, op cd en dvd ook al heeft mijn leraar Christopher Poppen mij daarvoor zeker trachten open te stellen. Ik was er toen nog Op vier cd’s namen violiste Isa- niet aan toe. Maar ondertussen heb ik de beginnersstatus op dit gebied al lang verlaten en doe ik projecten belle Faust en pianist Alexander met Andreas Staier, werk meer en meer samen met Concerto Köln en speelde ik bijvoorbeeld vorige maand nog Melnikov alle tien de vioolsonates Haydn-concerten met Ton Koopman in Parijs. Zodra je stopt met nieuwsgierig zijn, met evolueren en zoeken, van Beethoven op. De extra dvd, kun je wel inpakken! Dat geldt voor toehoorder en solist.’ die net als bij een ouderwetse ‘Ook op het gebied van nieuwe muziek ben ik tegenwoordig actief. En zelfs het uitvoeren van nieuwe composities, lp op de achterkant van cd 4 te die zich soms uiteindelijk als middelmatig bewijzen, schoolt je visie op muziek van hoge kwaliteit. Het is niet vinden is, laat het hele proces van zo lang geleden dat ik voor het eerst Ligeti en Feldman speelde. Vreemd genoeg vallen solisten tegenwoordig het maken van de opnamen zien. meer op met dit hedendaagse repertoire dan met Mendelssohn of Brahms. Niettemin speel ik het met de grootste vreugde. Ik ben gelukkig dat ik steeds weer gevraagd wordt voor heel veel verschillende dingen!’ Beethoven: Complete Sonatas for piano & violin (box: 4cd+dvd) Isabelle Faust viool Op het gehoor naspelen Alexander Melnikov piano Isabelle Faust groeide op in een lerarengezin, haar moeder was schoolmusicus en haar vader had een focus Harmonia Mundi op taal. Zij zorgden dat muziek altijd een onderdeel van haar en haar broers opvoeding was. Op dertigjarige HMC 902025.27 leeftijd zetten pa en ma zelf hun eerste schreden op respectievelijk de viool en de cello. ‘Dat bleek een muzikale september 2009 impuls voor het hele gezin. Eerst zou ik starten met pianospelen, maar bij gebrek aan een adequate leraar werd me gevraagd of ik net als vader, ook viool wilde spelen. Vervolgens gingen we ook samen naar dezelfde leraar. Ik was vijf jaar oud en kon geen noten lezen. Gedurende twee jaar speelde ik op het gehoor na wat de leraar mijn vader voorspeelde. Ook mijn broer werd door het instrument gegrepen en startte met vioollessen. Toen ik elf was, initieerden onze ouders het kwartetspelen. Maar niet met hen! Mijn vader zocht in de omge- ving van Stuttgart twee andere muzikanten van onze eigen leeftijd. Dat was een gouden greep. We hebben vijf jaar zeer intensief samen kamermuziek gemaakt. Mijn broer moest overigens wel tegen wil en dank aan de altviool en is er bij gebleven. Tegenwoordig is hij solo-altist van de Bremer Philharmoniker. Ik speelde de tweede viool, hetgeen mijn begrip van harmonische structuren geweldig heeft getraind. Zonder omwegen Het kwartet won belangrijke concoursen en volgde masterclasses bij de Spanjaard Antonio Pérez, toenmalig eerste violist van het Bartholdy Quartett, en bij het Melos Quartett en het LaSalle Quartett. ‘Het LaSalle Quartett heeft ons vooral dichter bij de muziek van Alban Berg gebracht.’ Voor Faust waren deze jaren van ontluikend tienerschap van onschatbare waarde. ‘Een ongelooflijk intensieve en vormende periode waarvan ik tegen- woordig nog steeds de vruchten pluk.’ In 1987 ontstond de vraag of wij het kwartet zouden voortzetten of dat ieder zich als individueel musicus wilde ontwikkelen. De andere kwartetleden hadden de middelbare school afgesloten en begonnen zich meer en meer professioneel te manifesteren. Isabelle Faust was nog maar vijftien Isabelle Faust © Alvaro Yanez 8
  9. 9. en zat nog gewoon op school. ‘Zo gebeurde het dat we onze eigen weg zochten. In hetzelfde jaar nog won ik mijn eerste concours, het Internationale Violinwettbewerb Leopold Mozart in Augsburg. Dat opende nieuwe deuren. Plotseling speelde ik met grote orkesten al het populaire vioolrepertoire van Mozart tot Mendelssohn en Dvorák. Tot dat moment was de idee dat ik mijn brood zou verdienen met vioolspelen niets anders dan ˇ een vage droom geweest. Nu werd het plotseling concreet door het winnen van een internationaal concours. Bovendien: wat kon ik doen? Ik had niet veel andere talenten die een professionele carrière konden dienen. Mijn broer was bijvoorbeeld zeer goed in wis- en natuurkunde. Die had tijd nodig om te beslissen over een eventuele muzikale loopbaan. Voor mij was de muziek gewoon het meest vanzelfsprekende talent. Én ik vond het leuk. Ik ben niet iemand die het leven dan erg ingewikkeld maakt. Ik volg het pad en probeer niet te veel omwegen te nemen. Dat heeft me veel gebracht.’ Band met Bartók Christoph Poppen, in januari leidde hij Het Brabants Orkest in prachtige concerten met de alt Nathalie Stutzmann, maakte lang voor zijn dirigentencarrière al naam als violist en viooldocent. ‘Na diverse docenten aan regionale muziekscholen ging ik na mijn eindexamen in Detmold bij Christopher studeren. Hij zou jarenlang mijn belangrijkste coach blijken. Daarnaast was ook de invloed zeer belangrijk van de Hongaarse violist Dénes Zsigmondy, die ik al vanaf mijn elfde jaar ontmoette tijdens zomercursussen. Door hem leerde ik de muziek van Béla Bartók kennen. Op mijn elfde werkte ik met hem aan de laatste zin van Bartóks sonate. Over de jaren heen hebben we op die manier de hele sonate behandeld. Hij heeft mij een zeer emotionele toegang tot Bartók gegeven. Zsigmondy had Bartók persoonlijk gekend en vermengde de muzikale lessen en het studeren op technische aspecten met het vertellen van anekdotes uit hun gemeenschappelijke tijd. En opeens werd deze muziek ongelooflijk bloemrijk en sentimenteel en kroop langzaam onder mijn huid. Het helpt je, vooral als jong mens, indien je een componist op zo’n manier leert kennen. Je herkent dat achter die noten een mens, een persoonlijkheid schuilgaat. Dat is een goede ingang, zeker wanneer je als elfjarige de intellectuele bagage nog mist om de draag- en reikwijdte van de muziek te bevatten. We leren op deze leeftijd zo snel…’ ‘En opeens werd Bartóks muziek ongelooflijk bloemrijk en sentimenteel en kroop langzaam onder mijn huid.’ De cirkel rond Dénes Zsigmondy heeft Isabelle Faust uiteindelijk op het pad van Christopher Poppen gezet. ‘Zsigmondy was erg onder de indruk van het Cherubini Quartett waarvan Christopher primarius was. Geweldig! Beide docenten zijn heerlijk complementair. Ze wilden beiden hetzelfde, maar verschillen enorm in hun aanpak. Hebben volledig tegengestelde manieren om zich muzikaal te uiten. Veel van Christopher was nieuw voor mij. Ik moest me heel erg concentreren; noem het ook wel ‘ontslakken of ontgiften’ van Zsigmondy’s aanpak. Ik moest veel gestructureerder dan ooit tevoren te werk gaan. Dat het bij beiden uiteindelijk om dezelfde dingen draaide, kan ik nu met een grote afstand en met veel ervaringsjaren pas zien. Overigens ben ik met beiden nog immer door een diepe vriendschap verbonden. Met Poppen bovendien ook door een zeer nauw artistiek partnerschap.’ Inmiddels is Faust in de voetsporen van haar docenten getreden en geeft zij naast haar solistencarrière ook zelf les. Ze is docent aan de Universität der Künste in Berlijn. Naast een volwaardige concertkalender met ongeveer zeventig concerten per seizoen is dat geen sinecure. Maar ze vindt het van groot belang. ‘Het is voor mij als persoon en musicus een zeer waardevolle activiteit. Lesgeven is iets dat mijn muzikale carrière rond maakt, dat de cirkel sluit. Bovendien vind ik het belangrijk het muzikale erfgoed door te geven. Het helpt me bovendien om zaken die ik aanvankelijk intuïtief benaderde, niet alleen met de onderbuik, maar ook met het hoofd te beschouwen. Daarmee ontstaat structuur. Ik probeer alles door te geven wat ik zelf muzikaal en methodisch te geven heb. Een uitstekende oefening in zelfreflectie. Je wordt je bewust van eigen hiaten of valkuilen en kunt die wetenschap ten voordele van je spel aanwenden. Maar het is ook een moeilijk en zeer verantwoordelijk métier om een student tot aan zijn diploma consequent en gestructureerd te begeleiden. Dat is voor mij een intensief leerproces waarin ik mij volledig heb ondergedompeld. Mijn zes meisjes, allen Vioolconcert van Beethoven e met zeer sterke karakters, veel talent, grote vastberadenheid en even zoveel taaiheid, hebben doelbewust 13 en 14 maart 2010 voor mij als hun docent gekozen. Dat creëert een gemeenschappelijk doel en maakt de verantwoordelijkheid zie pagina 32 voor mij heel persoonlijk. Het heeft me emotioneel meer gegrepen dan ik ooit gedacht had…’ maart 2010 • deKlank 9
  10. 10. deVrienden nieuws voor en over de Vrienden van Het Brabants Orkest Terugblik op 2009 Het seizoen 2009-2010 staat in het teken van het zestigjarig bestaan van Het Brabants Orkest. Een jubileum om trots op te zijn. Dat geldt zeer zeker ook voor de Stichting Vrienden die zich niet alleen heeft ingezet voor de oprichting van Het Brabants Orkest, maar in de afgelopen 60 jaar is blijven ijveren voor continuïteit en artistieke kwaliteit van het orkest. © Simon van Boxtel Generaties Vrienden hebben dat mogelijk gemaakt en met steun van ultimo 2008 ultimo 2009 onze Vrienden zullen wij onze inspanningen onverdroten voortzetten. Donateurs 1.263 1.223 Beschermers 137 134 Wij gaan dat doen mede op basis van de evaluaties van onze bestaande Stichters 61 63 activiteiten. De evaluaties waren enerzijds gericht op het peilen van de Partners 85 76 mate van tevredenheid van onze Donateurs, Beschermers, Stichters en Totaal 1546 1496 Partners en anderzijds op de kosten/opbrengsten-verhouding. Dit laatste was vooral van belang omdat ons beleid erop gericht is om 80% van de Het stemt tot voldoening dat de in december 2009 gestarte en nog lopende jaarlijkse bijdragen te besteden aan projecten van het orkest. In deKlank wervingscampagne al in de eerste weken succesvol is geweest. Daarnaast van december jl. hebben wij u reeds globaal geïnformeerd over de resul- is er weer sprake van een prille groei van het aantal Partners. taten van de evaluaties en de daaruit voortvloeiende acties. Een daarvan De regio Helmond spant wat de groei van het aantal Partners betreft de was de verhoging – voor het eerst na tien jaar – van de bodembijdrage kroon. In 2010 zullen de inspanningen er vooral op gericht zijn om de van de donaties. Het is verheugend dat wij daarop weinig of geen nega- aantallen Partners in Eindhoven en Tilburg te verhogen en een start met tieve reacties hebben ontvangen. Centraal staat het werven van nieuwe de werving te maken in Uden/Veghel en de Langstraat. Op deze plaats Donateurs, Beschermers, Stichters en Partners, waarbij wij ons vooral gaarne onze dank en waardering voor degenen die zich met veel over- ook zullen richten op de jongere generaties. Daarnaast zijn wij op zoek tuiging inzetten om het aantal contribuanten uit te breiden. naar nieuwe bronnen zoals bijvoorbeeld fondsen op naam. Al onze par- ticuliere donateurs zullen wij verder nog eens wijzen op de mogelijk- Bestuurssamenstelling heid om de bijdragen kostenneutraal te verhogen. Te denken daarbij In 2009 hebben wij afscheid genomen van een drietal goede collega’s, te valt aan de zogenoemde lijfrenteconstructie met behulp waarvan de al weten de heren E. van Heesewijk, H. van Noije en H. Verhoeven. Voor hun dan niet verhoogde bijdrage geheel fiscaal aftrekbaar is. inzet en collegialiteit zijn wij hen dank verschuldigd. In de september/ Verhoging van de inkomsten is ook van groot belang omdat met ingang oktober-editie van deKlank heeft u vervolgens kunnen kennismaken met twee van 2009 in het kader van het overheidsbeleid gericht op ‘van publiek nieuwe bestuursleden, te weten de heren J. Chappin en H. Dekkers en in de naar privaat’ de zogenoemde matchingsregeling van kracht is gewor- januari/februari-editie met de heren W. Kuypers en J. de Roij. In vervolg den. Dit betekent dat de toename van onze bijdrage ten opzicht van daarop kan ik u met genoegen mededelen dat wij de heer E. van Schagen, 2008 door de overheid verdubbeld wordt. algemeen directeur van het beursgenoteerde familiebedrijf Simac Techniek In 2009 doneerden wij aan het orkest een bedrag van ruim E 296.000. N.V., gevestigd te Veldhoven en Partner van het eerste uur, bereid hebben Ten opzichte van 2008 (E 226.000) is dat een toename van E 70.000. gevonden mij dit voorjaar als voorzitter op te volgen. In de komende editie Daarnaast bestaat er een mogelijkheid om dit positieve resultaat van van deKlank zult u ook met hem nader kunnen kennismaken. Het regel- E 70.000 via bovengenoemde machtigingsregeling verdubbeld te krijgen. matig stokjes overgeven zorgt ervoor dat het bestuur – gelet op de fondsen- Een globaal overzicht van de projecten waaraan wij hebben bijgedragen wervende doelstelling – blijft beschikken over actuele netwerken. treft u aan op de pagina hiernaast. Ten slotte Ontwikkeling aantal Vrienden In onze vier speelsteden vieren wij april aanstaande het zestigjarig jubi- Het overzicht in de kolom hiernaast laat zien dat er in het afgelopen jaar leum. Gaarne hopen wij dat vele Vrienden daarbij aanwezig zijn. een terugloop heeft plaatsgevonden van de aantallen Donateurs en Wij kunnen tevreden zijn over hetgeen wij voor Het Brabants Orkest Partners. De daling van het aantal Donateurs is vooral het gevolg van een hebben kunnen doen, maar tegelijk ook met het besef dat er nog veel te opschoning, waarbij degenen met een betalingsachterstand uit het bestand doen is. Zoals Saint-Simon ooit zei: de grandes choses à faire! zijn verwijderd. Het Partnerprogramma heeft het in 2009 moeilijk gehad. Het bestuur Stichting Vrienden van Het Brabants Orkest dankt voor uw De bij de start van het programma gesloten driejarige overeenkomsten aller steun! liepen namelijk af en mede door de economische omstandigheden is een aantal contracten niet verlengd. Om dezelfde reden stagneerde het DRS. WIM VAN DEN DRIES aantal nieuwe Partners. VOORZITTER STICHTING VRIENDEN VAN HET BRABANTS ORKEST 10
  11. 11. deBon Subsidies van naam voorletters m/v Stichting Vrienden aan bedrijfsnaam (indien relevant) adres Het Brabants Orkest in 2009 postcode woonplaats telefoon e-mail Projecten vanuit Partnerprogramma • 5-7 maart 2009 • Het orkest speelde onder leiding van de Estlandse relatienummer (indien u al Vriend bent) dirigent Arvo Volmer en samen met Vadim Gluzman de sterren van de hemel in het Vioolconcert van Mendelssohn en de romantische Ik meld mij aan als Vriend van Het Brabants Orkest werken van Richard Strauss en van de Est Eduard Tubin. • 27-29 maart 2009 • Zowel Schönberg, Beethoven en tekstschrijver Noteert u mij als ∏ Stichter (vanaf E 285) Schiller roepen in hun Friede auf Erden en de Negende Symfonie op ∏ Beschermer (van E 130 tot E 285) ∏ Donateur (van E 45 tot E 130) tot vrede en verdraagzaamheid. Alan Buribayev, Het Brabants Door opgave als Stichter, Beschermer of Donateur krijg ik recht op de Orkest, Brabant Koor en solisten Wilke te Brummelstroete, Kelly bijbehorende voordelen via de PrivilegePas. God, Thomas Michael Allen en David Wilson-Johnson sloten zich ∏ Stuur mij informatie over de mogelijkheid van schenking daar graag bij aan. van lijfrente via notariële akte. • 23-26 april 2009 • Pianist, dirigent, Gershwin- en Ellington-specialist ∏ Stuur mij informatie over het Partnerprogramma. Wayne Marshall musiceerde met het orkest dat het een lieve lust was. Als Beschermer of Stichter krijgt u het tijdschrift deKlank maandelijks gratis thuisgestuurd. Ook als donateur ontvangt u gratis deKlank. Deze wordt u overhandigd bij de Informatie- Roaring New York en het Amerika van drooglegging, beurskrach én balie van Het Brabants Orkest op vertoon van uw PrivilegePas. Indien u deKlank liever van ongekende mogelijkheden trokken aan het geestesoog voorbij. krijgt thuisgestuurd, kunt u zich aanmelden voor een postabonnement voor i 8 per seizoen (zie onder). • 17-19 september 2009 • Het memorabele en indrukwekkende Derde Pianoconcert van Rachmaninov werd stoutmoedig geïnterpreteerd door Kyrill Gerstein. Ik meld mij aan als abonnee op deKlank • 8-11 oktober 2009 • ‘Er komt een meisje binnen, alsof ze over golven Ik neem ∏ een abonnement à E 8 (alleen voor vrienden-donateurs) loopt, en ze speelt zo beschouwend en verfijnd, zo analytisch en ∏ een abonnement à E 28,50 krachtig, dat ze alle rusteloze zielen in de zaal weet te temmen’ Een abonnement loopt een seizoen, van september tot juli. Bij abonnering in (Die Zeit). Violiste Baiba Skride deed in de werken van Mozart en de loop van een seizoen vindt afschrijving naar rato plaats. Schubert haar reputatie volledig eer aan. Ik verleen Het Brabants Orkest een doorlopende machtiging om, tot weder- • 3-6 december 2009 • Bartók, Schumann, Webern en Brahms werden opzegging, het bedrag van E per seizoen af te schrijven van op integere wijze vertolkt door concertmeester Wouter Vossen als solist, zijn Brabants Orkest en onder leiding van de gerenommeerde (post)bankrekening . Michael Tabachnik. plaats en datum handtekening Projecten vanuit Donateurs, Beschermers en Stichters • Tijdens het symfonisch concert op 12 februari 2009 in De Badings Stuur of fax naar Het Brabants Orkest, Postbus 230, 5600 AE Eindhoven · F 040 246 34 59 Driedaagse schitterden Ilya Grubert en concertmeester Adelina ✁ Hasani in het Dubbelconcert voor twee violen en orkest. • 5-8 november 2009 • Sopraan Johannette Zomer en dirigent Jos zie vervolg deVrienden op pagina 13 van Veldhoven vonden elkaar in een concertprogramma met muziek van Händel, Mozart en Haydn. • Op 13 november 2009 speelde Het Brabants Orkest met klarinettist Lars Wouters van den Oudenweijer het Klarinetconcert van composer in residence Theo Verbey. • 11-13 december 2009 • Het Brabants Orkest genereert met de legendarische pianist Alexander Toradze extatische kritieken, na de uitvoering van onder meer het Tweede Pianoconcert van Prokofjev. Voorts werden uit de middelen van de Stichting Vrienden de Concertinleidingen bij de concerten van Het Brabants Orkest en een Tevredenheidsonderzoek onder Vrienden van Het Brabants Orkest mogelijk gemaakt. Jacek Wasowicz © Ramon Mangold maart 2010 • deKlank 11
  12. 12. Stichting Vrienden van Het Brabants Orkest Door de financiële bijdrage van de Stichting Vrienden wordt Het Brabants Orkest in staat gesteld extra activiteiten in Noord-Brabant te ontplooien. De Vriendenstichting kent Stichters, Beschermers en Donateurs. Hieronder volgt een overzicht van particulieren, bedrijven en instellingen die zich als Vriend aan Het Brabants Orkest hebben willen verbinden. NIEUWE VRIENDEN december 2009 - januari 2010 BESCHERMERS Heeze Dhr. D.H. Rijpma Helmond Jos Mollemans Leidekkersbedrijf ’s-Hertogenbosch Dhr. L.H.J. Vaessen Schaijk Dhr. en mevr. De Leur-Stemp Veghel Mevr. J.M.M.J. Ketelaars DONATEURS Asten Dhr. en mevr. van Genuchten Berlicum Dhr. P.A. de Weger Bladel Dhr. of mevr. G.P.I. Peels Boxtel Dhr. F.J.C. van Ewijk | Mevr. J.C.P.M. Boogers Breda Mevr. A.H. Voorspuy Deurne Mevr. J.G. Schoonus Drunen Dhr. W.A.H. van der Mark Eindhoven Dhr. Y.A.J. Boskam | Dhr. of mevr. W.P.A.M. van Broekhoven | Dhr. E.A. Eerdmans | Dhr. H. Fleerkamp | Dhr. J. Haubrich | Dhr. G.J.M. König | Dhr. of mevr. Mr N.C. Kaan | Mevr. J.M.H.Th. van der Maas | Mevr. M.M.Th. Leijsen | Mevr. C. van Poppel | Mevr. E.D. van Riemsdijk-Kamphuis | Mevr. E.J. Ulrich-Wark | Dhr. M.I.G.J. Verschuren | Mevr. M.W.T. van den Wildenberg Etten-Leur Dhr. T. Stolk en mevr. J.W.C. Stolk-Nuitermans Geldermalsen Mevr. S. van Amstel-Visser Gemert Dhr. M.A.J.Vogels Heeze Mevr. O.J.G.M. Bakermans-Weijtens Helmond Dhr. P.J.M. Maas en mevr. R.O. Steijger | Dhr. R.N. Otma ’s-Hertogenbosch Dhr. L.M. Jansen | Dhr. P.A. van Kessel | Mevr. J.G.W.M. Kusters | Dhr. C.G.P. de Kort | Dhr. of mevr. M.P. Looijaard | Mevr. A.C.M. Martens-Staring Loon op Zand Dhr. P.G.C.M. Jansen | Dhr. I.L.C. Nuyens Nuenen Dhr. of mevr. S.D. Severs Oisterwijk Dhr. F.D.P. van Bel | Dhr. of mevr. P.F.H. Dusee Oosterhout Dhr. C. Jacobs Oss Mevr. J.M.T. Szován-Zeegers Rijen Dhr. of mevr. H.J.M. Zandbergen Roosendaal Mevr. J.M.H.L. Schippers-van de Waal Schijndel Mevr. W.A.M. van Kessel-Paessens Sint-Michielsgestel Mevr. H.J. Buiting-Klerk Son Dhr. en mevr. Jansen | Mevr. M. van Kamebeek | Mevr. J. Spoelstra-Wijs- muller Tilburg Mevr. H.J.H. Hessels | Dhr. R.R.M. Lyppens | Dhr. J.M.G. Schaaders | Mevr. J.W.M. Snik | Dhr. J.M. Vermeer | Dhr. W.J. Willems | mevr. M.M.E.P. Wassink-Bouwmans Udenhout Dhr. F.J.T. Hanckmann Ulvenhout Dhr. of mevr. W. Eland Veldhoven mevr. J. Zwiers-de Lange Vught Dhr. of mevr. J.A. Biers | Mevr. L.R.M. van den Berg-van der Meer Waalre Mevr. G.J. Jurriëns-van de Berg | Dhr. en mevr. Verheijen | Dhr. G.J.M. van Woerden DONATEURS · jaarlijkse bijdrage van E 45 tot E 130 Het Brabants Orkest weet zich gesteund door bijdragen van een groot aantal donateurs. BESCHERMERS · jaarlijkse bijdrage van E 130 tot E 285 Asten Dhr. G.H. Sanders Bavel Dhr. ir. J. Blok Berghem Dhr. G.M. Stapper v.d. Velden Berkel-Enschot W.J. Kuipers beheer B.V. | Dhr., mevr. P.F.J.C. Liebregts Berlicum (NB) Dhr. R.J.M. Haffmans | Dhr., mevr. I.C. van de Maesen en F.L. Slinkers Bladel De heer C.C.L Lathouwers Breda Dhr I. Baljeu | Dhr. H.J. van der Beek | Mevr. N. van der Meulen | Mevr. A.A.T. Naaijkens | Nauta Engineering Breda | Dhr. W.J. Poessé | Mevr. Vergeer-van der Hout | Dhr. Rouppe van der Voort Deurne Dhr. en mevr. Ph. de Groot Drunen Dhr. H.J.L. Mimpen Eersel Dhr. en mevr. H.W. Honold Eindhoven Mevr. T.W.W. Attema-van Baarn | Dhr. dr. G.W.B. Borrie | Mevr. Calon | Mevr. A. Crijnen-Wijn | Dellebeke Interieurarchitecten | Accountantskantoor Foederer B.V. | Mevr. A.E.M.Th. van der Harten-Scheuler | Dhr. J.J.P. van Keulen | Mevr. Th.M. Lambregts-Brautigam | Mevr. J.R.H. Maij-Weggen | Mevr. A.G. Otten-Nypels | Philips’ Philharmo- nisch Koor | Dhr. drs. J. Post | Dhr. en mevr. Ruigrok-van Veghel | Dhr. H. Rotman | Dhr. P.P.M. Slaats | Dhr. J.M.M. Widlak | Mevr. M.Th.C.J.J. Verhagen- Teulings Eksel (B) Mevr. M.J.C.J. Staatsen-Hettema Ell Dhr., mevr. J.M.R. Snel-Ebberink Elsendorp Dhr., mevr. J.A.M. Hoevenaars Esch Henket Beheer Geldrop Bureau ERASMUS cultuur & communicatie | Ir. H. Mooijweer | P.M. van de Poel Gemonde Dhr. en mevr. Meijer Grubbenvorst Mevr. R. Weersink Heeswijk-Dinther Abdij van Berne Heeze D.H. Rijpma Helmond Mevr. M.W. Zick-Pruim | Jos Mollemans Leidekkersbedrijf Helvoirt Mr. A.J.Th.M. Gudde, oud-notaris | Ir. L.A.S. Hageman | Holding C.G. Peters B.V. | Notariskantoor Witlox: Dhr. C.J. van Haaren ’s-Hertogenbosch Belind Den Bosch B.V. | Prof. mr. J.P.A. Coopmans | Drs. M.M.J.H.L. Gudde | Dhr. F.M.J.A. Jacobs | Mevr. P.M. Langenberg-Eerebout | Stichting Activiteiten Lions Club | Dhr. J. Onvlee | Pijnburg Vastgoedadviezen | Dhr. A.J.M.M. Stalpers | Dhr. F. Stumpf | Beheer en Beleggingsmaatschappij Vepu B.V. | Mevr. Sweens-Schute | Mevr. J.H.C. Zwitser-Schouten | Dhr. L.H.J. Vaessen Leende Dhr. A.J.M. van Lieshout | Dr. F.C. Romeijn Maarheeze J.G.M. Verrest, r.a. | Mevr. M. Goeverne-Roeffen Mierlo Dhr. H.J.G.M. van Daelen | Dhr. H.P.M. Nooijen Nuenen Brabant Sport en Media BV Oirschot De Meeuw Holding B.V. Oisterwijk Mevr. J.M.Th. Sindorff-van Loon Oosterhout (NB) Dhr J.A. van Lint | Dhr. G.F. de Vries Oss Dhr. C.J.M. Hazenberg | Dhr. en mevr. Y.M.Th.L. Verheggen-de Loo en P.M.A.J. Verheggen Prinsenbeek Dhr. G.M.P Brogtrop Rosmalen Mevr. E.P. Clerkx Schaijk Dhr. en mevr. De Leur-Stemp Schijndel Mevr. P.M.H. Romkens-van Ha- mond Sint-Michielsgestel Mr. J. Ten Berge | Dhr. en mevr. de Wilde-Beekhuizen Son Dhr. en mevr. A. Hensen-van Kroonenburg | Dhr. C.A.L. van Rhienen | Dhr. en mevr. Ruigrok-Lettinga Strijbeek J.J.M. van Eck Teteringen Dhr. J.W.C. Jansen | Mevr. C.A.M. van Lieshout | Dhr. H.P. Lelieveld Tilburg Mevr. Y.F. Logghe-Lijster | Mevr. I. van Logtestijn-Driessen | Mannaerts & Appels, Advocaten en Notarissen | Dhr. P. van der Pasch | Dhr. G. Verhaak | Termeer Schoenen B.V. Uden Van Aspert Beheer B.V. Raadgevend Ingenieursbureau | F. Brouwers | M.J.J.M. van Grootel B.V. Udenhout Klapburg B.V. Ulvenhout Dhr. en mevr. Kammeraat-Bakema | Mevr. Melchers-Leygraaf | Dhr. M.J.D. Tigchelaar Utrecht Dhr. drs. R.C.G. Bouman Valkenswaard Daan’s flexibele dienstverlening | Dhr. F.F. Otten Veghel J.M.M.J. Ketelaars Veldhoven Dhr. W.C.M. Aarts | Dhr. G.T. Kruiff Vught Dhr. J.A.A.M. Langenhoff | Th. F.J.C. van Lotringen | Mevr. Sengers-van Gijn | v. Weel BV | Mr. H.J.M. Stieger Waalre Dhr. Broese van Groenou | Dhr. en mevr. J. Otten | Dhr. J.D. Otten Weert Dhr. J.M.M. Houben Zevenbergen Accountantskantoor de Jager | Dhr. en mevr. B.H. van den Bout 12
  13. 13. STICHTERS · jaarlijkse bijdrage van E 285 of meer Amsterdam Dhr. mr. S.P.F.M. Paardekooper Bakel Mevr. H.J.M. van de Wijgert Bergeijk Dhr. W.J.A. Raaphorst Berkel-Enschot VRE Tilburg B.V. Bladel Kempencare Boxtel Dhr. A.C. van Rooij, arts Een jubilerend orkest met Breda Dhondt: architecten en stedebouwkundigen | Mr. J.J.M. Hertoghs | Dhr. en mevr. Kramers- Gijsbrechts | Dhr. en mevr. Schipper-van Otterlo | Dhr J.W. Rotte Breugel Bartelds Technical Soft- veel jubilerende Vrienden ware Dussen Dhr. en mevr. Biezen-Hunfeld Eindhoven Drs. J.F.M. de Bont | Dhr. en mevr van Rooij | Dhr. en mevr. De Goede- van der Sande Geldrop Drs. H.H.A. Appelo Heesbeen Gem. Heus- Eigenlijk zouden we ieder seizoen een feestje den Stichting N. van Ballegooijen Fonds Heeze Mevr. Casimir | Dhr. dr.ir. Hazewindus Helmond mogen vieren, want met zo veel trouwe en voor- Gamma Holding N.V. | Mevr. mr. C.B. Mol-Bronkhorst | Dhr. en mevr. Zijlstra-van Mierlo Helvoirt Ir. K. Hubée ’s-Hertogenbosch Uitgeversmaatschappij De Bossche Omroep De Waalwijker BV | al langdurig aan ons verbonden Vrienden vieren Huijbregts Notarissen | Mevr. C.J.G.W. Looijen | Mevr. Th. Ubink-Ebeling Hoeven Dhr., mevr. J.T. er ieder seizoen wel een paar Beschermers, Verschuren Kaatsheuvel Dekkers- v.d. Vliet beheersmij b.v. Klundert J. den Hollander Verhuur B.V. Stichters of Donateurs een eigen jubileum. Knegsel Mevr. T.H.J.M. Bruning Maaseik Dhr. A.P.M. Kasbergen Nuenen Dhr. ir. Troost Ooster- hout (NB) B.V. Bouwtechnisch Adviesburo ir. W.A. van Boxsel c.i. Dhr G.F. de Vries | Dhr. en mevr. Daarbij gaat het soms zelfs om gouden en dia- Stalpers Oss Drs. C.P.H.Th. Gudde Rosmalen Dhr. en mevr van den Akker Sint-Michielsgestel W. manten kroonjaren. Bergsma B.V. Tilburg J. Gimbrère Service B.V. | Holla Poelman Advocaten Uden Scena akoestisch adviseurs B.V. | Dhr. P.T.A. van der Voort Ulvenhout Dhr. Kenter Veldhoven Monica van den Broek, Zestien ondersteuners zijn al tussen de 50 en 54 de uitvaartzorg | De heren A. van Soest en S.A.G. Duffhues Vught Antiquariaat Dhr. F.D. Sonnen- berg | G.A.J.M. van Spaandonk, arts | Dr. G.A. Vermeer, arts Waalwijk Maiburg Schuurtechniek B.V. jaar Vriend van het orkest. De Paters Kapucijnen Weert Mevr. E. van Rijn-Schmitz Zaltbommel Mevr. J. Hoorn-Dits | J.H. van Overdam en mevrouw C. van Rooij van Rosmalen uit ’s-Hertogenbosch, de heer W. Nienhuis uit Eersel, PARTNERS · Sinds 2006 ondersteunen diverse Brabantse bedrijven en particulieren Het mevrouw P.E. Laport uit Waalre, mevrouw J.M. Brabants Orkest als Partner. Bedrijven verbinden zich voor een periode van minimaal 3 jaar aan het orkest met een jaarlijkse bijdrage van E 2.500. Particulieren voldoen hun jaarlijkse Casimir-Jonker uit Heeze, de heer C.P. Vergeer bijdrage van E 1.500 in de vorm van een lijfrenteregeling en verbinden zich voor een periode uit Breda, de heer D. De Stoppelaar Blijdesteijn van minimaal vijf jaar. en de dames B.M. Peremans-Berkhout, T.W.W. Attema-van Baarn, M. Verhagen-Teulings en A. NIEUWE PARTNERS ’s-Hertogenbosch Bouwconsulting B.V. Drunen Dhr. en mevr. Reijnders-Weller uit Eindhoven, de heer E.M.Th. H.A.J. Bemelmans-Van der Schoot Helmond Stichting Helmond ontvangt - Helmond geeft Lapidaire uit Vught, de heer E.M.G. Schermer Beek en Donk Grapharma B.V. Boxtel Bosch Rexroth B.V. Breda ABN Amro Private Banking | Deloitte uit Helmond, de heer P.M. van de Poel uit Gel- Accountants B.V. | Ernst & Young | Kamer van Koophandel Zuidwest-Nederland | PUUR Advocaten drop en mevrouw E.P.M. Clerkx uit Rosmalen | Rabobank Breda | Rouws & Ceulen | Rüttchen Holding B.V. ’s-Hertogenbosch Banning Advocaten zijn we zeer erkentelijk. | DONG Energy | Enexis B.V. | Dhr. en mevr. drs. A.L.M. Nelissen | Quaestus Senior Management Search | Rabobank ’s-Hertogenbosch e.o. | Dhr. en mevr. drs. J.G.I.M. Reijrink | Dhr. en mevr. J.H. Scheepers-Nagelkerke | WesterToren Innovation Center BV | Dhr. en mevr. W.K. Wiechers-de Vries Maar liefst dertien trouwe Vrienden steunen ons Eindhoven ABN-AMRO Private Banking | Tangena & Van kan | Brainport Development | Complan al zelfs tussen de 55 en 57 jaar. Mignot & De B.V. | Huddles Hoogsteder bv | ING Bank | PricewaterhouseCoopers | Van Straten Bouw en Vastgoed Block B.V., de dames R. Smeets-van den Putten, Etten-Leur Van Tilburg-Bastianen Groep Goirle C+M de Kort van Strijp Halsteren GGZ Westelijk A.M.A.J. Witte-Wust uit Eindhoven, mevrouw Noord-Brabant Helmond Handelsonderneming van Felix Clercx, hardhoutspecialist | P.G. Kuijpers & Zn. | Dhr. mr. E.C.J.M. Hettema | Restaurant De Steenoven | Stichting HTF | Rabobank Helmond H.J.M. Leijgraaf uit Teteringen, de heer J. Naaij- | Dhr. drs. P.B. Rooijackers Helvoirt Dhr. en mevr. drs. W.N. van den Dries Rijen Kin Machinebouw kens uit Hilvarenbeek, dames R.G.M. Verhulst- Rijen b.v. Nuenen Jacques van Leuken, Gardens, Parks & Estates Roosendaal BVR-Groep N.V. | Tiesselinck en M.A.G. Raymakers-Michielsen en Interflon Beheer B.V. | Rabobank Roosendaal - Woensdrecht Rosmalen Dhr. en mevr. J. Chappin | Dhr. en mevr. dr. W.M. van den Goorbergh-Tonnaer | Heijmans N.V. | Dhr. J. Stienstra Rotterdam de heer P.J.M. Pijnenburg van Pijnenburg Vast- TBI Holdings B.V. Sint-Michielsgestel Dhr. en mevr. G.J. Moonen Tilburg NV Brabantse Ontwikke- goedadviezen uit ’s-Hertogenbosch, de heer lings Maatschappij | Interpolis | Dhr. J. Melis | Roschpro B.V. | ZLTO Uden Heven Group b.v. A.J.G. van ’t Hooft en mevrouw Sengers-van Gijn Utrecht Mevr. drs. A.C. van Huffelen en dhr. H.L.A.M. Lohman Veghel Jumbo Supermarkten | Sligro uit Vught, de heer F.C. Romeijn uit Leende, me- Food Group Nederland B.V. Veldhoven SIMAC Techniek N.V. Vught Gijsbert & Bernadette van den Brink | Dhr. en mevr. Cooymans-Merkus | Drs. O.P.M.Haffmans BV | J.M.A. Koster | Stichting vrouw E.M.J. de Jong-Gijsbers uit Waalre en VanderLinden Fonds | Dhr. en mevr. M. Weck-van den Assem Waalwijk Daelmans Bakkerijen B.V. Heijmans N.V. uit Rosmalen. We waarderen die trouwe liasons buitengewoon. Vriendenbestuur voorzitter W.N. van den Dries secretaris mevr. I.E. Koster-Burbidge Onze oudste toegenegenen, bijna zo lang solidair penningmeester P. van der Werf leden J. Blok | J. Chappin | H.Th.G. Dekkers | met het orkest als we in 2010 oud zijn, maar W.A.M. Kuypers | mevr. E.P.J. Lemkes-Straver | J. de Roij liefst 59 jaar, zijn de heer J.D. Otten uit Waalre, de heer en mevrouw F.F. Otten uit Valkenswaard en de Gamma Holding uit Helmond. Allen, en nadrukkelijk ook diegenen die korter dan 50 jaar, maar ontegenzeglijk met evenveel enga- gement ons tot steun zijn, danken wij hartelijk! maart 2010 • deKlank 13
  14. 14. Sara Summerfie Sa ah Summerfield ‘Orkestreren is creëren…’ Nikolaj Rimski-Korsakov H oe vaak hoort of leest u bij concertbezoek niet: ‘dit werk is een orkestratie van…’ of: ‘het origineel werd gearrangeerd door…’. Op een dergelijk ogenblik weet u als concertbezoeker wat er bedoeld wordt. Maar wat is orkestreren nu precies en hoe verhoudt het zich ten opzichte van componeren en arrangeren? wetenswaardigheden • Principles of Orchestration, het Om een en ander duidelijk te maken is een korte theoretische uiteenzetting op zijn plaats. Dat is saai, dat boek waaraan Rimski-Korsakov klopt, maar het is ook beknopt en bevat basaal materiaal om de opwindender praktische en illustratieve in- werkte toen hij stierf, werd voltooid formatie verderop in het verhaal goed te kunnen bevatten. door componist Maximilian Stein- Welnu: componeren is niet meer of minder dan het maken van een muziekstuk door middel van het vastleggen berg, uitgegeven in 1921 en ver- van noten of een structuur in een partituur met behulp van notenschrift of door middel van notatie in een scheen in 1964 in Engelse vertaling. • Bij zijn orkestratie van Schilde- schema of grafiek. Uitgangspunt van een compositie is het 'idee'. Dit kan een thema zijn, of een motief, maar rijen van een tentoonstelling liet ook klankvelden of buitenmuzikale indrukken. Vervolgens kiest een componist voor het notenmateriaal waarmee Ravel een van de Promenades hij werken wil, zoals tonaliteit, bitonaliteit, atonaliteit, microtonaliteit, of combinaties daarvan. Daarna heeft weg. Stokowski schrapte de delen hij welbeschouwd op elke plek in het muziekstuk steeds vier keuzes: herhalen, variëren, ontwikkelen of iets Tuileries en Limoges, omdat hij nieuws schrijven. die ‘te Frans’ vond. Orkestreren, het woord zegt het al, is een reeds bestaand muziekstuk uitbreiden tot een werk voor orkest. • Zowel Modest Moesorgski als Bekende orkestraties zijn de Schilderijen van een tentoonstelling van Maurice Ravel, die daarvoor gebruikmaakte Nikolaj Rimski-Korsakov waren lid van het stuk voor piano solo van Modest Moesorgski, of het Adagio for strings van Samuel Barber, dat oor- van ‘Het Machtige Hoopje’ of ‘De spronkelijk het licht zag als tweede deel van een strijkkwartet. Vijf’, een rond 1870 gevormd ge- De term arrangeren ten slotte wordt gebruikt wanneer een compositie wordt bewerkt voor een andere bezetting, zelschap. Dit bestond verder uit Mili Balakirev, Alexander Borodin in een bepaalde stijl of voor een bepaalde gelegenheid. Zo werden in de negentiende eeuw, bij gebrek aan en César Cui en zette zich in voor radio, pick-up of cd-speler, symfonieën van bijvoorbeeld Mozart en Beethoven bewerkt voor piano quatre- een nationaal georiënteerde muziek. mains, zodat deze ook thuis konden worden gespeeld en beluisterd. • Johann Sebastian Bach bewerkte een concert voor viool tot een con- Traktaat der traktaten cert voor clavecimbel. Dat concert Meester der orkestratie is zonder enige twijfel Nikolaj Rimski-Korsakov, die in 1873 begon met het optekenen arrangeerde hij vervolgens voor van het traktaat der traktaten betreffende orkestratie (later ook in het Engels verschenen onder de titel Principles vierstemmig koor, orgel en orkest. of Orchestration). Wat hij de wereld wilde bieden over dit onderwerp was een allesomvattend werk, met de • Tijdens de Romantiek nam de nadruk op letterlijk alles. Hij realiseerde zich echter al gauw dat een dergelijk gedetailleerde beschrijving omvang van het orkest enorm toe. vrijwel onmogelijk bleek en het project bloedde dood. Toch kon hij het niet laten eraan te blijven sleutelen en De uitvinding van nieuwe instru- menten (saxofoon, Wagner-tuba, op 21 juni 1908 om vier uur ’s middags legde hij de laatste hand aan het eerste hoofdstuk. Diezelfde nacht etc.) leidde eveneens tot nieuwe werd hij geveld door de angina die hem al sinds 1890 teisterde. Het voltooide hoofdstuk en de rest van zijn orkestratiemogelijkheden. notities werden postuum alsnog uitgebracht. 14
  15. 15. Volgens Rimski-Korsakov of Sjostakovitsj? Ook Modest Moesorgski slaagde er niet in zijn werk, de opera Chovansjtsjina, te voltooien alvorens zijn door drank geïnduceerde dood op 28 maart 1881. Rimski-Korsakov, collega en goede vriend, nam het op zich het werk te vervolledigen. Dit deed hij met verve; Moesorgski had slechts een handvol aanwijzingen achtergelaten over hoe het componeren en de orkestratie aangepakt moesten worden en dus koos Rimski-Korsakov er voor er zijn eigen draai aan te geven. Er wordt gezegd dat Rimski-Korsakov veel van de essentie van Moesorgski door middel van zijn orkestratie uit het werk haalde; zo zou hij de brutaalste harmonieën en toonkleuren van Moesorgski hebben gladgestreken, omdat hij ze als fout of disharmonisch bestempelde. Daar is wat voor te zeggen: vanwege de heldere klanken van de houtblazers en de lichte bassen, het tempo rubato en de wel- haast smachtende ritmiek, herinnert vooral de ouverture, Dageraad boven de Moskva rivier, eerder aan pasto- rale taferelen dan aan het stadsleven, en klinkt deze meer als een wel zeer luchtige klaagzang dan als de prelude tot een historisch drama waarin velen op tragische wijze het leven zullen laten. Dmitri Sjostakovitsj baseerde in 1959 een bewerking op de zangpartituur die Moesorgski had nagelaten en benaderde daarmee volgens velen diens gedachtegoed betreffende deze opera het meest. Rimski-Korsakov zou de brutaalste harmonieën en toonkleuren van Moesorgski hebben gladgestreken… Een Franse of Russische tentoonstelling? Ook de compositie Schilderijen van een tentoonstelling van Moesorgski werd georkestreerd door Nikolaj Rimski- Korsakov. Naast zijn orkestratie, en de cruciale orkestrale versie van Maurice Ravel, bestaan er tevens andere bewerkingen voor symfonieorkest, alsook voor jazzorkest, rockgroepen, harmonie- en fanfareorkesten, syn- thesizers en soloarrangementen voor orgel, clavecimbel en gitaar. Ook is er een versie voor accordeonorkest en één voor Chinese instrumenten. Bovendien maakte beiaardier Wim Franken een versie voor beiaard en harmonieorkest. Alle goede intenties ten spijt vielen al deze toch niet onverdienstelijke versies geheel in het Ouverture Chovansjtsjina en u ture Chovansjtsjina en niet bij de sensationele orkestratie van Maurice Ravel, die in 1922 ten tonele verscheen. Schilderijen van een tentoon- en e Ravels orkestratie was een opdracht van de dirigent van het Boston Symphony Orchestra, Serge Koussevitzky stelling van Moesorgski en is, weinig verbazingwekkend, uitermate Frans van klankkleur, bijvoorbeeld door het veelvuldig gebruik van 26, 26, 27 en 28 maart · zie p.36 de saxofoons, de soms dunne strijkersklank en de lichtheid van de orkestratie van het komische deel Ballet van de kuikens in de eierschalen. Zeventien jaar later besloot de Britse dirigent Leopold Stokowski dat het tijd werd het werk te ‘ont- fransen’ door middel van alweer een nieuwe orkestratie waarin een zware, sterk Russische klankkleur overheerst. Stokowski vond de or- kestratie van Ravel ‘te Gallisch’; vooral in het deel Il vecchio castello is de interpretatie van Ravel (de melodie gaat bij hem naar de nog- al aan Parijs herinnerende klank van de altsaxofoon) sterk verschillend van die van Stokowski. Hij geeft de melodie aan de meer met Rusland te associëren Engelse hoorn. Maar liefst acht unisono spelende hoorns in Bydlo doen de Russische asso- ciatie nog meer opvlammen en de finale wordt effectvol uitgespeeld met sterk dramatisch aanzettend Nikolaj Rimski-Korsakov in 1898 zwaar koper, ondersteund door de geschilderd door Valentin Alexandrovitsj Serov contrabassen en een orgel. maart 2010 • deKlank 15
  16. 16. Theod Theodoor va Leeuwen van eeuwe Stabat Mater in Oirschot een jonge Brabantse traditie met groot succes! W ie in de passietijd Naarden zegt, denkt aan de Matthäus-Passion. Zo worden inmiddels Oirschot en het Stabat Mater ook in één adem genoemd. Het landelijk bekende Oirschotse concertweekend in de Sint Petruskerk is een groot succes. Er komen elk jaar ruim tweeduizend bezoekers. Voornamelijk uit het zuiden, maar uit onderzoek blijkt dat ook geregeld verre reizen worden gemaakt om dit prachtige concertweekend niet te hoeven missen. Promi- nenten uit overheid en bedrijfsleven zijn ook van de partij en behalve echte liefhebbers treffen ook beroepsnetwerkers elkaar graag tijdens dit Brabantse topevenement. Stichting Stabat Mater is in 1998 door enkele muziekliefhebbers opgericht. De idee hierachter was dat de behoefte aan muzikaal geïnspireerde reflectie op het lijdensverhaal met de passies van Matthäus en Johannes niet verzadigd waren. Dat die aanname correct was moge blijken uit de grote belangstelling voor de jaarlijks door de stichting georganiseerde uitvoeringen, traditioneel twee weken voorafgaand aan Pasen. Er wordt een www.stabatmater.nl zeer divers aanbod aan werken en uitvoerenden gepresenteerd en om het jaar verzorgen Het Brabants Orkest In 2011 vindt het Stabat Mater- weekend plaats op 8, 9 en 10 april. en Brabant Koor de concerten in Oirschot. Een toepasselijk programma wordt dan in goed onderling overleg gekozen en van een herkenbaar thema voorzien. Universele betekenis Het Stabat Mater dolorosa (De bedroefd staande moeder) is een historisch document met universele betekenis. Het gedicht gaat over de compassie met het enorme verdriet van een moeder over haar kind. Het beschrijft het leed van Maria bij de kruisdood van Jezus. Het is niet bekend wie de tekst heeft geschreven. Meestal wordt Jacopone Benedetti da Todi (1228-1306) als auteur aangemerkt. Begin vorige eeuw is door de Duitse musicoloog Clemens Blume de Engelsman John Pecham (1230-1279) aan de lijst van mogelijke dichters toegevoegd. Pecham was aartsbisschop van Canterbury. In 1957 verscheen een studie van musicologe Hélène Nolthenius, die de franciscaan Giovanni Fidenza (kardinaal Bonaventura, dertiende eeuw) aanwijst als mogelijke auteur. Sinds de Middeleeuwen is het gedicht een van de rijkste inspiratiebronnen voor componisten. Het Stabat Mater is door de eeuwen heen al honderden malen op muziek gezet. Bijna alle bekende componisten hebben wel een verklanking op hun naam staan. Sint Petruskerk in Oirschot 16
  17. 17. Verscheidenheid en waardering Daardoor kent het Stabat Mater een enorme verscheidenheid aan compo- sities, dwars door de tijden en stijlen heen, die allen tezamen, steeds in een passende omgeving, leiden tot een mooie muzikale traditie. In de voorafgaande elf edities van het aan het Stabat Mater gewijde weekeinde presenteerde de stichting maar liefst zevenentwintig verschillende muzi- kale versies uit onderscheiden stijlperiodes. Ook qua omvang van het uitvoerend ensemble liepen deze composities sterk uiteen. De uitvoeringen hebben echter één overeenkomst: ze vinden plaats op een hoog niveau, en dat geeft deze nog jonge traditie een eigen uitstraling en impact. De muzikale beleving van dit religieuze treurdicht staat daarin centraal. In- middels is deze succesvolle jaarlijkse concertreeks uitgegroeid tot een van de hoogtepunten in de muzikale agenda. In juni 2005 werd het Stabat Mater concertweekend door het Brabantse provinciebestuur gekwalificeerd als beeldbepalend cultureel evenement in de provincie. Het stichtings- bestuur is trots op dit lovend oordeel en ook verheugd over de waardering van de vele, trouwe bezoekers. Het begon in 1998 toen de nog in oprichting zijnde Stichting Stabat Mater Sint Petruskerk in Oirschot tekende voor een try-out met de uitvoering van Dvoráks Stabat Mater in ˇ het provinciehuis te ’s-Hertogenbosch. Na een Stabat Mater-weekend in ‘Een warme, muzikale ontmoeting’ de Grote Kerk in Breda vond de stichting vanaf 2000 zijn vaste thuishaven Theodoor van Leeuwen (Boxtel) is sinds 2000 zakelijk leider/directeur van in de Sint Petruskerk in Oirschot. In 2008 vierde de stichting haar tienjarig Stichting Stabat Mater: ‘Twee weken voor Pasen presenteren wij werken bestaan met een compositieopdracht. Na het bekende werk van Rossini, van interessante, toonaangevende componisten en contracteren daarvoor klonk de première van de muzikale interpretatie van de bedroefd staande orkesten, koren, dirigenten en solisten uit binnen- en buitenland. Dat moeder van de in Breda woonachtige componist Daan Manneke. blijft in een reeks van jaren doorgevoerd uiteraard niet onopgemerkt. Het programma van dit jaar voegt onder het motto ‘Intiem en Groots’ Daarom zijn er ook bedrijven en organisaties die ons graag financieel twee tekstverklankingen toe, die weliswaar beide uit de tweede helft van steunen om dit alles mogelijk te maken. Ik vind het geweldig dat er zo veel belangstelling vanuit het bedrijfsleven is en blijft. De uitvoerenden de twintigste eeuw stammen, maar verder in vrijwel elk opzicht elkaars komen graag naar Oirschot, want het programma is uitnodigend, de tegenpool vormen: de interpretatie van de Noor Knut Nystedt is kort en locatie is fijn en de kerk is mooi en akoestisch prima in orde. Bovendien geschreven voor kamerkoor en cello, terwijl de partituur van de Brit is het goed toeven in Oirschot. Rond de kerk zijn genoeg horecabedrijven Herbert Howells een vol uur duurt en de inzet van een groot koor, tenor- gevestigd die de vele gasten graag bezoeken. Wij proberen het onze solist en een meer dan volledig bezet symfonieorkest vergt. gasten tot in detail naar hun zin te maken. Het hele jaar werken we hieraan Op de website van de stichting (www.stabatmater.nl) vindt u een volledig en met veel plezier. Eigenlijk is het concertweekend daarmee één grote overzicht van alle tot op heden uitgevoerde werken. ontmoeting geworden, waarmee het bewijs is geleverd dat klassieke muziek gemixt met een warme ontmoeting velen uitstekend bevalt! Het Brabants Stabat Mate -zettingen van Nystedt en Ho ater zettingen Nystedt en Howells Orkest vormt samen met Brabant Koor voor ons een voortreffelijke 19, 20 en 21 maart 2010 · zie pagina 34 010 partner. We kunnen op elkaar rekenen. Dat mag ook gezegd!’ maart 2010 • deKlank 17
  18. 18. Boek een fantastische Muziekreis Boek snel of vraag de brochure aan: www.icproductions.nl / 013-5363921 Muziek- & Cultuurreis • Bezoek orgelconcert in de Dom van Riga • Stadstour Riga o.l.v. gids • Vier 3-gangenmaaltijden in Riga, Letland • Bezoek concert Mozart Requiem • Ticket Staatsopera van Riga • Authentieke Letse lunch • ****Hotel in Centrum van Riga • Boottocht over de Daugava • Vliegticket Amsterdam-Riga v.v. 5-daagse • Jugendstilwandeling • Transfers Muziekreis • Bezoek musea Van 21 t/m 25 maart 2010 met vier concerten € 895,- p.p. inclusief een 5-daagse koorreis naar Riga (Letland) Muziek- & Cultuurreis • Concert in het Palau de la Musica met het orkest Tafelmusik • Bezoek botanische tuin • Stadswandeling o.l.v. gids in Valencia, Spanje • Bezoek orgelconcert • Concert door pianist Alexei Volodin • Drie 3-gangen maaltijden • Verblijf in **** Hotel in het centrum • Concert door het Orquestra de van Valencia 5-daagse Valencia o.l.v. Walter Weller • Vliegticket Amsterdam – Valencia Muziekreis • Bezoek museum voor schone kunsten € 985,- en museum voor moderne kunst van 18 t/m 23 mei 2010 met vier concerten • Rondleiding in het Palau de les Arts en een prachtig cultureel programma p.p. inclusief • Toegang tot alle in het programma • Stadswandelingen Weimar en Bach Biennale genoemde concerten Erfurt o.l.v. gids • Excursie naar Arnstadt, • 4 drie-gangen maaltijden Weimar Dornheim en Erfurt • Verblijf in **** Hotel • Muzieklezing: ”Bach en zijn zonen” • Vervoer per luxe touringcar 5-daagse Muziekreis naar Weimar van 8 t/m 12 juli 2010 met concerten en excursies € 895,- p.p. inclusief Muziek & Cultuurreis • 2 Kamermuziekconcerten • Bezoek Staatsopera • Stadswandeling o.l.v. Nederlands sprekende gids in Praag • Concert Die Schöpfung van J. Haydn • 5 drie-gangen maaltijden • Verblijf in **** Hotel in centrum • Orgelconcert van Praag 5-daagse Muziek • Bezoek Mozarthuis Bertramka • Vervoer per luxe touringcar en cultuurreis • Bezoek Mucha museum € 795,- • Moldaurondvaart van 21 t/m 25 oktober 2010 met bezoek aan Opera en Concerten in Praag en omgeving p.p. inclusief IC Productions is aangesloten IC Productions, Postbus 655 Kijk voor de dagprogramma’s en bij de Stichting Garantiefonds Reisgelden waardoor u geen 5000 AR Tilburg, tel 013 - 536 39 21 meer info op www.muziekreizen.org financiële risico’s loopt. 18
  19. 19. TEKST Stabat Mater Stabat Mater dolorosa Naast het kruis, met wenende ogen, Iuxta crucem tecum stare, Diep bedroefd kom ik U vragen iuxta crucem lacrimosa, stond de Moeder droefgebogen, et me tibi sociare met U Jezus leed te dragen dum pendebat filius. waar haar zoon te lijden hing. in planctu desidero. en met U bij ’t kruis te staan. Virgo virginum praeclara, Maagd der Maagden, uitverkoren, Cuius animam gementem Ach, hoe haar door ’t zuchtend harte, mihi iam non sis amara, wil mij in uw goedheid horen, contristatam et dolentem, medelijdend met zijn smarte, fac me tecum plangere. laat mij wenend bij U zijn. pertransivit gladius. ’t zwaard van droefheid henenging. Fac ut portem Christi mortem, Laat mij al de wrede plagen O quam tristis et afflicta O, hoe weende in pijn en rouwe, passionis, fac consortem, en de dood van Christus dragen, fuit illa benedicta die gebenedijde vrouwe, et plagas recolere. laat mij sterven zoals Hij. mater unigeniti Moeder van Gods enige Zoon Fac me plagis vulnerari, Met Hem aan het kruis geklonken, Quae moerebat, et dolebat, Ach hoe treurde en hoe streed zij, cruce hac inebriari, maak mij van de smarte dronken et tremebat, dum videbat Ach wat moederangsten leed zij, ob amorem filii. om de liefde voor Uw Zoon. nati poenas inclyti. ziende hem ten spot en hoon Inflammatus et accensus Moge ik in ’t vuur niet branden, Quis est homo qui non fleret, Wie, die zonder mederouwen Per Te, Virgo, sim defensus neem o Maagd mijn zaak in handen Christi matrem si videret Christus’ moeder kan aanschouwen In die iudicii. in het oordeel voor Gods troon. in tanto supplicio? in zo wrede foltering? Fac me cruce custodiri Met Hem aan het kruis geklonken, Quis non posset contristari Wie wil niet in droevig wenen Morte Christi praemuniri maak mij van de smarte dronken Christi Matrem contemplari met Maria zich verenen, Confoveri gratia om de liefde voor Uw Zoon. dolentem cum filio? lijdend met haar lieveling? Quando corpus morietur, Als mijn lichaam weg zal sterven, Pro peccatis suae gentis, Voor de zonden van de zijnen Fac, ut animae donetur doe mijn ziele dan verwerven vidit Iesum in tormentis zag zij Jesus zo in pijnen Paradisi gloria. Amen. ’t glorievolle Paradijs. Amen. et flagellis subditum. en door gesels wreed gewond vertaling · Hélène Nolthenius Stabat Mater-zettingen van Nystedt en Howells · zie pagina 34 ettingen van Nystedt en Howells z Vidit suum dulcem natum Gans alleen zag zij hem lijden, moriendo desolatum, troosteloos de doodsstrijd strijden dum emisit spiritum. in zijn laatste stervensstond. Eia mater, fons amoris, Geef, o Moeder, bron van liefde, me sentire vim doloris dat ik voele wat U griefde, fac, ut tecum lugeam. dat ik met U medeklaag. Fac ut ardeat cor meum Dat mijn hart ontgloei van binnen, in amando Christum Deum, in mijn Heer en God te minnen, ut sibi complaceam. dat ik Hem alleen behaag. Sancta mater, istud agas Heilige Moeder, ach verhoor mij, Crucifixi fige plagas des gekruistes wonden boor mij cordi meo valide. diep en krachtig in het hart. Tui nati vulnerati, ’k Zie Uw Zoon bedekt met wonden tam dignati pro me pati, talloos om mijn vele zonden, poenas mecum divide. laat mij delen in Zijn smart. Fac me vere tecum flere, Doe mij in liefde met U wenen crucifixo condolere, en met Jezus mij verenen donec ego vixero. tot mijn stervensuur zal slaan. maart 2010 • deKlank 19
  20. 20. Verbey. Maar dan die uitsmijter, beneden peil! Het Brabants Orkest hetOrkest onwaardig! Wat een flutmuziek vol clichés, die je nog in de oren blijft de mensen achter het bedrijf klinken bij de terugreis naar huis… Als dan toch in het genre gekozen moet worden, doe het dan met echte ‘Het avontuurlijke van hedendaagse muziek, die van Robert Graettinger bijvoorbeeld. De arrangementen muziek…’ - Een briefwisseling kunnen zo opgehaald worden bij Werner Herbers! Soms is een vraag of opmerking in een ingezonden brief en/of de Jammer, jammer, het liet zich allemaal zo mooi aanzien… correspondentie die zich daarop ontspint niet alleen interessant voor de schrijver, maar ook voor een breder gehoor. Graag maken wij u deel- Met vriendelijke groet (en volgende keer beter), genoot van onderstaande uitwisseling, naar aanleiding van het concert Ruud Nordt van 22 januari 2010 met muziek van Verbey, Adams en Vleggaar. Van Ruud Nordt Aan Jan Zekveld Van Jan Zekveld Aan Ruud Nordt Datum 23 januari 2010 15:28: GMT+01:00 Datum 27 januari 2010 16:07: GMT+01:00 Geachte heer Zekveld, Geachte Heer Nordt, Tsjongejonge, dat was gisteren wel even schrikken. Dank voor Uw reactie na het concert van Het Brabants Orkest, afgelopen Januari 2010 was/is een prachtige maand om in Eindhoven wat meer vrijdag. Het programma was gebouwd rond Theo Verbey, dit seizoen kennis te maken met de muziek van John Adams, immers z’n Hallelujah composer-in-residence bij het orkest en in wiens werk menigmaal het Junction voor pianoduo (Scholtens/Janssens) werd prachtig uitgevoerd, muzikale verleden in uiteenlopende gedaanten een rol speelt. Na con- terwijl de volgende week Shaker Loops met Britten Sinfonia (James sultatie van de componist heb ik de omringende werken gekozen, zoals Kennedy). Bovendien was er nog een Vriendentafel aan hem gewijd. Adams’ in Nederland nog zelden uitgevoerde Pianoconcert Century Rolls Maar de grote desillusie kwam dus gisteren. Eerst het prachtige piano- en muziek van Giel Vleggaar, die bij Verbey heeft gestudeerd. Het gehele werk van John Adams, keurig ingebed tussen mooie stukken van Theo programma, met dus uitdrukkelijk twee Nederlandse componisten van Het Brabants Orkest Hobo Herman Vincken Directiesecretariaat Martje Smulders Harry van Veldhoven Planning & Concertzaken Chef-dirigent Chiara Astore Klarinet Paula van Meyl Alan Buribayev Orsolya Horváth Arno van Houtert Jan De Wit Altviool Céleste Zewald Educatie Eredirigent Marc Tooten Karel Plessers Adeline van Campen Marc Soustrot Tine Janssens Clement van den Bulck Marketing & Communicatie Pieta Maring Fagot Martijn Versteeg Eerste Viool Paula Galavazi József Auer Annemieke Claessens-Vergeer Wouter Vossen Linda Calder-Mueller Lucas Bos Anita Goedhart Adelina Hasani Peter Mascher Danny D’haene Ineke Kootstra (deKlank) Jan Homa Manfred Kloens Hoorn Relatiebeheer Partners & Sponsors Jacek Wasowicz Elena Belozerova Peter Hoeben Jolanda Neggers Joan Haimes Evelien de Vries Jaap van Wershoven Financiële administratie Stephen Calder Cello Steven Minken Maurice van Dijck Annet van Deinse Paul Uyterlinde Cleo Simons Miren Maite Aarts-Jense Vladimir Horvat Caroline Kerpestein Trompet Marga Schepers Monique van der Pijl-Pellens Sanne de Graaf Raymond Vievermanns Vriendenadministratie Machiel Swillens Marc Knippenberg Ruud Visser Inge van Ham Caecilia van Peursem Joep Willems Trombone Femke Heijmans Serge Willem Anton Ivanov Quirijn van den Bijlaard Orkestinspectie & Muziekbibliotheek Daniel Held Anneloes de Hooge Henri Aarts Marieke Bakker David Ernst Saskia Plagge Mark Boonstra Marcel Biemans (Muziekbibliotheek) Tijmen Wehlburg Rares Mihailescu Tuba Ans van de Burgt Tweede Viool Contrabas Piet Joris Rob ter Plegt Mia Knippenberg-Vandewiele Eva Vavrinecz Pauken en slagwerk Patrick Rinzema Marleen de Bruin Wolf Eekhof Han Vogel Lykle Lykles Maarten Kroese Mari van der Putten Ans Pellemans-van der Woude Gildas Delaporte Albert Straten Bestuur Martin Hak Pia Pirtinaho Harp J.F. Sistermans - voorzitter Priscilla Lazar-Post Fluit Anton Sie P.F.A.M. van Boekel - penningmeester Leo Silvius José Antonio Cabedo Cervera J.M.J. Verbeeten - secretaris Elitza Nikolova Angela Schneidt-Stone Directie W.M.M. van Fessem Heidi Poessé Hanneke Zwart Arthur van Dijk Mevr. A.C. van Huffelen Julia van Eck-Jegorova Frans van de Wiel Artistiek management Mevr. I.E. Koster-Burbidge Marleen Matser Jan Zekveld Mevr. M. Nas 20

×