Organisatie van      Corporate Real Estate Management      Leon van Leersum bc FRICS      9 mei 2011      http://benelux.c...
Waar ga ik het over hebben?1.          Inleiding CoreNet2.          De Corporate Real Estate organisatie3.          De vas...
DOWNLOAD DEZE PRESENTATIE              http://www.slideshare.net/              leonvanleersum/              Of…
CoreNet GlobalEen dynamisch en wereldwijdnetwerk van corporate real estateen werkplek professionals vanvooraanstaande mult...
Onze missieAdvance KnowledgeConnect PeoplePromote Personal Excellence© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
Strategische positie van vastgoedLeden worden in staat gesteld om:• CRE een strategische rol te laten  spelen in zakelijk ...
Lidmaatschaps mogelijkheden        • Gebruikers        • Dienstverleners        • Ontwikkelaars        • Studenten        ...
Master of Corporate Real Estate         Een professioneel kwalificatie-         programma, gericht op         vaardigheden...
ChaptersMeer dan 50 lokale afdelingen wereldwijddienen als belangrijke onderdelen van hetwereldwijde netwerk.Er zijn mogel...
Overige services•       Discovery Forums•       Kenniscentrum•       Research & Publicaties•       Cariere ontwikkeling•  ...
DE CORPORATE REAL          ESTATE ORGANISATIE© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
1900 – 1930: oorsprong•         160.000 m2 fabrieken/kantoren•         Centraal georganiseerd•         Met name in Eindhov...
1945 – 1960: groei•         2.500 man personeel•         Eigen architecten en          ingenieursbureau,          onderhou...
1960 – 1990: doorontwikkeling•         Centrale Architects & Engineering          afdeling (300 FTE)•         Lokale techn...
1990 - 1995: reorganisatie•         Zeggenschap gedecentraliseerd•         Kleine centrale staf als adviseur              ...
2000 – 2010: ontwikkelingen  •          Zeggenschap op centraal niveau  •          2007: outsourcing Total Facility       ...
Philips Real Estate organisation 2009Real Estate, Facilities & Workplace Management                                       ...
25 jaar Corporate Real Estate   1985:   • CRE is goed voor 25% van balanstotaal   • 60% van bedrijven kent geen CREM   • 2...
Corporate Real Estate Ratio       Desk research*:                                    Property (van PP&E)       CRER =     ...
Niveaus van vastgoedmanagementJoroff, 1993                                                                                ...
DE VASTGOEDKETEN          GEZIEN VANUIT DE          GEBRUIKER© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
WAAR STAAN WIJ?gemeente         Ontwikkelaar    Gebruiker?         bank            bouwer    fonds              Duitser
WAAR DACHTEN WIJ TE STAAN?     Gebruiker      Ontwikkelaar gemeente        bouwer        bank              fonds
WAAR MOETEN WE NAARTOE?           Gebruiker  Ontwikkelaar   belegger   gemeente       bouwer
WAAROM GING/GAAT HET FOUT?• Er wordt gebouwd voor de belegger en  niet voor de gebruiker (klant?)• Iedereen is verblind do...
3 BELANGRIJKSTE FAKTOREN       IN HET VASTGOED• Geld• Geld• Geld
3 BELANGRIJKSTE FAKTOREN  VOOR DE EINDGEBRUIKER• Het Nieuwe Werken   =Geld• Duurzaamheid        =Geld• De Business Case   ...
Het HETNIEUWNieuweWERKEWerken
HET NIEUWE WERKEN         ≠   THUIS WERKEN
HET NIEUWE WERKEN         =  SAMEN WERKEN  (OOK VIRTUEEL)  RESULTAAT TELT
WORK IS NO LONGERA PLACE YOU GO     ITS WHAT YOU DO
Mensen       Technologie                  GebouwGedrag                      Infrastructuur
VERANDERINGEN KOMENDE 10 JAAR*1.    De-routinisering2.    Zwermen3.    Zwakke schakels4.    Het collectief5.    Werkproces...
WAR FOR TALENTGENERATION Y
IN DE KOMENDE 5-10 JAAR (NL)-   800.000 Baby Boomers    (@25m2 = 20.000.000 m2 VVO?)+   400.000 Generation-Y    (@12m2 = 5...
RUIMTEGEBRUIK STUDIE100%90%                                                                                  Empty80%70%  ...
RUIMTEGEBRUIK STUDIE100%       40% weggegooid geld!90%                                                                    ...
A                              PR                      D                                   O                      M       ...
FYSIEK VS. KENNISWERK 17%         49%                75%                        Kennis                        Fysiek  1900...
WIE DOEN AAN HNW?    -40%       -60%    -45%             -50%    -47%
RUIMTELIJKE IMPACT (NL)• 4.000.000 miljoen kenniswerkers• 2.000.000 geschikt voor HNW• 60% van de kantoorvoorraad in gebru...
2005
2015?How the internet killed  the office space
LET’S GOINTO THE CLOUD
GOOGLE
ZWERMEN
ZWERMEN•   Projectorganisaties•   Werken kan overal en altijd•   BYOD (=Bring Your Own Device)•   Hospitality: Iedereen is...
COMMUNICATIE•   Interactie waarschijnlijkheid ≤ 30 m.•   Effectieve Communities ≈ 100 pers.•   Grote vloeren ≥ 2.000 m2•  ...
LOKATIE
DE LOKATIE• Multimodale bereikbaarheid een must• Aanwezigheid van voorzieningen  (restaurants, winkels, hotel, etc.)• Kwal...
Leuke gebouwen,        Verkeerde plek…*1, 3 & 4 = TNT Hoofdkantoor, Hoofddorp2 = Creative Valley (YNNO), Papendorp5 = Dano...
Wonen                    KantoorWinkelen                                                Starbucks* *Mag ook: Regus, Igluu,...
1 miljard voertuigen per dag    53% olieconsumptie Verstedelijking verdubbelt    in komende 40 jaar   2007 stad/platteland...
Duurzaamheid
WAAROM?       Overtuiging• De klant vraagt erom• De werknemer identificeert zich• Aandeelhouderswaarde  (NYSI – Brand Valu...
Sociaal          Economisch          Ecologisch
CO2 REDUCTIE        =KOSTENBESPARING        =      GELD
Methode      •Methode niet belangrijk      •Het gaat om de inhoud*      •Elk bedrijf is anders*Dus geen gedoe met CO2 cert...
DEBUSINESS  CASE
TCO!TCO = Total Cost of Ownership – Het gaat om de totale kosten over de volledige bewoningsduur
DBFMO?DBFMO= Design Build Facilitate Manage & Operate – kan oplossing zijn, maar moet zich nog bewijzen.
IFRSFAS13
LEASE ACCOUNTING•   Alles op de balans (gebruiksrecht)•   Front loading of Straight lining?•   Explosiegevaar•   Huur vers...
EN DAN NOG DIT…
WIJ WILLENONZE OMGEVING EIST TRANSPARANTIE
Huurder         +   Ontwikkelaar                     Samenwerkings- Huurcontract   +     overeenkomstBelegger
Huurder                                                   Wat is nu de              Huurcontract                         e...
LEON VAN LEERSUM
Professional Meetings Real Estate - vastgoedbeheer Katholieke Universiteit Leuven Leon van Leersum-20110509
Professional Meetings Real Estate - vastgoedbeheer Katholieke Universiteit Leuven Leon van Leersum-20110509
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Professional Meetings Real Estate - vastgoedbeheer Katholieke Universiteit Leuven Leon van Leersum-20110509

1,075
-1

Published on

Dit is een presentatie gegeven door Leon van Leersum namens CoreNet Global in het kader van het post academische opleidingsprogramma van de Katholieke Universiteit Leuven (België)

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,075
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Professional Meetings Real Estate - vastgoedbeheer Katholieke Universiteit Leuven Leon van Leersum-20110509

  1. 1. Organisatie van Corporate Real Estate Management Leon van Leersum bc FRICS 9 mei 2011 http://benelux.corenetglobal.org© 2010. CoreNet Global. All rights reserved.
  2. 2. Waar ga ik het over hebben?1. Inleiding CoreNet2. De Corporate Real Estate organisatie3. De vastgoedketen4. Het Nieuwe Werken5. Lokatie6. Duurzaamheid7. De Business Case8. Lease Accounting9. Transparantie en ethiek© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  3. 3. DOWNLOAD DEZE PRESENTATIE http://www.slideshare.net/ leonvanleersum/ Of…
  4. 4. CoreNet GlobalEen dynamisch en wereldwijdnetwerk van corporate real estateen werkplek professionals vanvooraanstaande multinationals diestrategische waarde creëren voorhun ondernemingen.© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  5. 5. Onze missieAdvance KnowledgeConnect PeoplePromote Personal Excellence© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  6. 6. Strategische positie van vastgoedLeden worden in staat gesteld om:• CRE een strategische rol te laten spelen in zakelijk besluitvormingsproces• Meer bewustzijn te creëren over de rol en toegevoegde waarde van CRE• De strategische management mogelijkheden van CRE aan te tonen© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  7. 7. Lidmaatschaps mogelijkheden • Gebruikers • Dienstverleners • Ontwikkelaars • Studenten • Academici • Young Leaders • Gepensioneerden© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  8. 8. Master of Corporate Real Estate Een professioneel kwalificatie- programma, gericht op vaardigheden die benodigd zijn om dringende en belangrijke beslissingen te kunnen nemen in het strategisch management van corporate real estate.© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  9. 9. ChaptersMeer dan 50 lokale afdelingen wereldwijddienen als belangrijke onderdelen van hetwereldwijde netwerk.Er zijn mogelijkheden om deel te nemen inde informatieve programmas endiscussies om op de hoogte te blijven metde plaatselijke, regionale en internationalevastgoedontwikkelingen© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  10. 10. Overige services• Discovery Forums• Kenniscentrum• Research & Publicaties• Cariere ontwikkeling• Onderscheidingen programma• Webinars• Leader (magazine)• Netwerk mogelijkheden• Ledenalmanak (internet)© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  11. 11. DE CORPORATE REAL ESTATE ORGANISATIE© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  12. 12. 1900 – 1930: oorsprong• 160.000 m2 fabrieken/kantoren• Centraal georganiseerd• Met name in Eindhoven• Focus op techniek en bouwen Technische bedrijven© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  13. 13. 1945 – 1960: groei• 2.500 man personeel• Eigen architecten en ingenieursbureau, onderhoudsdienst• Daarnaast schoonmaak, Vastgoed brandweer, bakkerij, etc. Bedrijf© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  14. 14. 1960 – 1990: doorontwikkeling• Centrale Architects & Engineering afdeling (300 FTE)• Lokale technische afdelingen Architects & Eng. (AIB) Lokale technische afdelingen© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  15. 15. 1990 - 1995: reorganisatie• Zeggenschap gedecentraliseerd• Kleine centrale staf als adviseur Vastgoed Beheer en• Operationele activiteiten binnen Diensten nationale organisaties• Architects & Engineering ZEGGEN ZEGGEN ZEGGEN afgestoten (DHV AIB) SCHAP SCHAP SCHAP© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  16. 16. 2000 – 2010: ontwikkelingen • Zeggenschap op centraal niveau • 2007: outsourcing Total Facility Management per region CREM • 2008: outsourcing Brokerage services in EMEA • 2008: outsourcing Lease Admin in FM landenorganisatie NAM • 2010: outsourcing Real Estate Services global© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  17. 17. Philips Real Estate organisation 2009Real Estate, Facilities & Workplace Management Global RE Manager Global RE Global Strategic RE CFO Operations Management Portfolio Management Strategy Development Transaction & Centre of Competence Portfolio Management Property Management APAC NAM/LATAM EMEA Project Office Service Delivery & Workplace Workspace Management © 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  18. 18. 25 jaar Corporate Real Estate 1985: • CRE is goed voor 25% van balanstotaal • 60% van bedrijven kent geen CREM • 20% van bedrijven runt CRE voor winst 2011?© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  19. 19. Corporate Real Estate Ratio Desk research*: Property (van PP&E) CRER = Total Assets25% Dutch average 1994-2009 0.50 50% Dutch large caps 200920% 0.40 40%15% 0.30 30%10% 0.20 20%5% 0.10 10%0% 0.00 0% 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 KPN Heineken Ahold Air France-KLM Asml TNT Boskalis Philips Fugro Arcelormittal DSM Akzo Nobel SBM Offshore Wolters Kluwer Randstad Unilever © 2011. CoreNet Global. All rights reserved. *bron: RSM/Erasmus Universiteit
  20. 20. Niveaus van vastgoedmanagementJoroff, 1993 Business Strategist Voortstuwing bedrijfsmissie Entrepreneur Gelijkstelling aan marktmogelijkheden Dealmaker Standaardisering gebouwgebruik Controller Minimalisering gebouwkosten Taskmaster Uitrusting gebouwen© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  21. 21. DE VASTGOEDKETEN GEZIEN VANUIT DE GEBRUIKER© 2011. CoreNet Global. All rights reserved.
  22. 22. WAAR STAAN WIJ?gemeente Ontwikkelaar Gebruiker? bank bouwer fonds Duitser
  23. 23. WAAR DACHTEN WIJ TE STAAN? Gebruiker Ontwikkelaar gemeente bouwer bank fonds
  24. 24. WAAR MOETEN WE NAARTOE? Gebruiker Ontwikkelaar belegger gemeente bouwer
  25. 25. WAAROM GING/GAAT HET FOUT?• Er wordt gebouwd voor de belegger en niet voor de gebruiker (klant?)• Iedereen is verblind door het geld• Er wordt niet in de toekomst gekeken• Demografie – wat is dat?• Niemand is eigenaar van “het probleem”
  26. 26. 3 BELANGRIJKSTE FAKTOREN IN HET VASTGOED• Geld• Geld• Geld
  27. 27. 3 BELANGRIJKSTE FAKTOREN VOOR DE EINDGEBRUIKER• Het Nieuwe Werken =Geld• Duurzaamheid =Geld• De Business Case =Geld
  28. 28. Het HETNIEUWNieuweWERKEWerken
  29. 29. HET NIEUWE WERKEN ≠ THUIS WERKEN
  30. 30. HET NIEUWE WERKEN = SAMEN WERKEN (OOK VIRTUEEL) RESULTAAT TELT
  31. 31. WORK IS NO LONGERA PLACE YOU GO ITS WHAT YOU DO
  32. 32. Mensen Technologie GebouwGedrag Infrastructuur
  33. 33. VERANDERINGEN KOMENDE 10 JAAR*1. De-routinisering2. Zwermen3. Zwakke schakels4. Het collectief5. Werkprocessen zonder patroon6. Spontaan werk7. Simulatie en experimenten8. Patroon analyse9. Hyperconnecties (netwerk x netwerk)10. De werkplek *Bron: Gartner (the World of Work Will Witness 10 Changes During the Next 10 Years)
  34. 34. WAR FOR TALENTGENERATION Y
  35. 35. IN DE KOMENDE 5-10 JAAR (NL)- 800.000 Baby Boomers (@25m2 = 20.000.000 m2 VVO?)+ 400.000 Generation-Y (@12m2 = 5.000.000 m2 VVO?) Δ = 400.000 Δ = 15M m2 * EUR 400/m2 = personen EUR 6 MRD/jaar
  36. 36. RUIMTEGEBRUIK STUDIE100%90% Empty80%70% 47% leeg Unoccupied60% Not obtainable50% 14% tijdelijk niet gebruikt Pausing40%30% Individual work20% 39% in gebruik Collaboration10% 0% 8:00 9:00 10:00 11:00 12:00 13:00 14:00 15:00 16:00 17:00
  37. 37. RUIMTEGEBRUIK STUDIE100% 40% weggegooid geld!90% Empty80%70% 47% leeg (=18.500.000 m2) Unoccupied60% Not obtainable50% 14% tijdelijk niet gebruikt Pausing40%30% Individual work20% 39% in gebruik Collaboration10% 0% 8:00 9:00 10:00 11:00 12:00 13:00 14:00 15:00 16:00 17:00
  38. 38. A PR D O M FE IN SS IS TRPR IO A O N TI A FE SS L VE PR Fi Su 100% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 0% IO O na pp N nc o A FE e L SS & rt (2 Te IO A 2) ch N cc ni A ou ca L lS H nt in um al g es an (3 & R 0) A es ou fte rS rc PR al es O es (4 ) PR FE Su SS O IO PR pp FE or N O t( SS A IO L FE 12 ) N Le SS PR A ga IO O L N FE M l/ Q A SS ar A L ke /C IT IO tin (7 N g er ) A & L tif ic Sa C at PR le om io O s m n & un (8 FE B ic ) SS us at IO in io N es ns A s L D (2 Su ev 6) pp el ly op M C m A ha en N A in t( G & 6) ER S Sa M ou le A rc s N in & A g G (2 PR B Time at desk ER O us G 9) FE in en SS es IO s er D al Internal Mobility N External Mobility A ev (1 L el op 5) Fi el m d en Sa D le t( IR s 17 EC & ) TO S up R po /S rt en (4 io 2) rM an ag PR er O (7 FE ) SS IO N A L (2 ) MOBILITEIT PER PERSONA
  39. 39. FYSIEK VS. KENNISWERK 17% 49% 75% Kennis Fysiek 1900 1970 2020
  40. 40. WIE DOEN AAN HNW? -40% -60% -45% -50% -47%
  41. 41. RUIMTELIJKE IMPACT (NL)• 4.000.000 miljoen kenniswerkers• 2.000.000 geschikt voor HNW• 60% van de kantoorvoorraad in gebruik bij grote bedrijven/overheid• Kantoorruimte reductie tot wel 50%• Kleine organisaties + ZZP “gaan virtual”• HNW goed voor afname NETTO kantoorbehoefte (=leegstand)
  42. 42. 2005
  43. 43. 2015?How the internet killed the office space
  44. 44. LET’S GOINTO THE CLOUD
  45. 45. GOOGLE
  46. 46. ZWERMEN
  47. 47. ZWERMEN• Projectorganisaties• Werken kan overal en altijd• BYOD (=Bring Your Own Device)• Hospitality: Iedereen is Gast• My Place = Your Place• Veiligheidszones• Faciliteer!
  48. 48. COMMUNICATIE• Interactie waarschijnlijkheid ≤ 30 m.• Effectieve Communities ≈ 100 pers.• Grote vloeren ≥ 2.000 m2• Maximale flexibiliteit (hoogte x breedte)• Lucht & Licht• Alle ruimte is bruikbaar• Bruto/Netto verhouding (huurprijs VVO?)
  49. 49. LOKATIE
  50. 50. DE LOKATIE• Multimodale bereikbaarheid een must• Aanwezigheid van voorzieningen (restaurants, winkels, hotel, etc.)• Kwaliteit van de omgeving (=werkplek)• Beleving & identificatie• Maatschappelijke gevoeligheid (KPMG, Deloitte, CapGemini, …)
  51. 51. Leuke gebouwen, Verkeerde plek…*1, 3 & 4 = TNT Hoofdkantoor, Hoofddorp2 = Creative Valley (YNNO), Papendorp5 = Danone Hoofdkantoor , Science Park Utrecht* Uitzondering is Danone, deze past in zijn (thematische) omgeving
  52. 52. Wonen KantoorWinkelen Starbucks* *Mag ook: Regus, Igluu, Seats2Meet, La Place, Spaces, McDonalds, CoffeeCompany, FEBO, NH Hotelles, Van der Valk
  53. 53. 1 miljard voertuigen per dag 53% olieconsumptie Verstedelijking verdubbelt in komende 40 jaar 2007 stad/platteland break-even
  54. 54. Duurzaamheid
  55. 55. WAAROM? Overtuiging• De klant vraagt erom• De werknemer identificeert zich• Aandeelhouderswaarde (NYSI – Brand Value - NYSE)Geen ontkomen aan
  56. 56. Sociaal Economisch Ecologisch
  57. 57. CO2 REDUCTIE =KOSTENBESPARING = GELD
  58. 58. Methode •Methode niet belangrijk •Het gaat om de inhoud* •Elk bedrijf is anders*Dus geen gedoe met CO2 certificaten of windparken op zee – het gebouw zelf moet duurzaam zijn.
  59. 59. DEBUSINESS CASE
  60. 60. TCO!TCO = Total Cost of Ownership – Het gaat om de totale kosten over de volledige bewoningsduur
  61. 61. DBFMO?DBFMO= Design Build Facilitate Manage & Operate – kan oplossing zijn, maar moet zich nog bewijzen.
  62. 62. IFRSFAS13
  63. 63. LEASE ACCOUNTING• Alles op de balans (gebruiksrecht)• Front loading of Straight lining?• Explosiegevaar• Huur versus koop & Cash is King!• Korte huurovereenkomsten?• Samenwerking Finance & Vastgoed• Transparantie tussen huurder en verhuurder• Voor wie doen we het eigenlijk?
  64. 64. EN DAN NOG DIT…
  65. 65. WIJ WILLENONZE OMGEVING EIST TRANSPARANTIE
  66. 66. Huurder + Ontwikkelaar Samenwerkings- Huurcontract + overeenkomstBelegger
  67. 67. Huurder Wat is nu de Huurcontract echte effectieve huurprijs? BeleggerDoor belegger geen inzage te geven in de winstdeling en incentives, verwoordt het huurcontract nietde daadwerkelijke huurwaarde – zijn de samenwerkingsovereenkomsten de sideletters van het tweededecennium?
  68. 68. LEON VAN LEERSUM

×