Welkom
Lente Akkoord Energiebesparing in
de nieuwbouw
22 april 2008
Het Groene Paviljoen, Baarn

Praktijkbijeenkomst
Energiebesparing in
Nieuwbouw
Bas van de Griendt
Milieumanager Rabo Bouwfonds
Voorzitter NEPROM Werkgroep Milieu &
Duurzaamheid

Spoorboekje voor vanmiddag
• Hans Blokzijl • Dolf Broekhuizen
welkom woningbouw
• Bas van de Griendt • Jan van ‘t
Westeinde
opening
commercieel vastgoed
• Jan Fokkema
• Discussie
energieconvenant
– Ad van der Aa
• Ad van der Aa
– Pieter Hameetman
praktische invulling
– Peter Letschert
pauze – Jan Fokkema
afsluiting + borrel

Welkom
Hans van Blokzijl
Bomencentrum Nederland/Het Groene Paviljoen

Praktijkbijeenkomst
Energiebesparing in
Nieuwbouw
Bas van de Griendt
Milieumanager Rabo Bouwfonds
Voorzitter NEPROM Werkgroep Milieu &
Duurzaamheid

Achtergronden
• Kyoto-protocol (1997)
• Bali Road Map / Action Plan (2007)
“emissie broeikasgassen (CO2)
terugdringen”
Doelstellingen:
• Al Gore (2006)
2010: 1990 – 5%
2030: 1990 – 30%
2050: 1990 – 50%

CO2 emissies in Nederland
Bron: RIVM (2005)

Steeds verdere aanscherping EPC
• 1996 1,4
• 1998 1,2
• 2000 1,0
• 2006 0,8
• 2011 0,6
• 2015 0,4
• ..?.. energieneutrale of nulwoning

Nieuwbouw en woningvoorraad (1)
Gereedgekomen woningen Woningvoorraad
in % van de woningvoorraad x 1.000 stuks
3,00
7.000
2,50
6.000
2,00 5.000
4.000
1,50
3.000
1,00
2.000
0,50
1.000
0,00 0
1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005

Nieuwbouw en woningvoorraad (2)
Gemiddeld energieverbruik
Ruimte- Tapwater Totaal
verwarming
12 GJ 8 GJ 20 GJ
Nieuwbouw
25 GJ 10 GJ 35 GJ
Woningvoorraad

Prijsontwikkelingen (2000 = 100)
250
200
150
100
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
CPI gas electriciteit Bron: CBS

Tot slot: productlevenscyclus
ca. 2,5% 10 - 15% 30 -1/3
35% 30 - 35% 15%
Bron: Theodore Levitt

Lente-Akkoord 22 april 2008
Energieprestatie / Energieverbruik
nieuwproductie verlagen met
- 25% in 2011 en - 50% in 2015

Lente-Akkoord
Energiebesparing in Nieuwbouw
22 april 2008
Jan Fokkema
NEPROM

Wat wil men van de
professionele opdrachtgever?
 2006: NEPROM biedt felle weerstand tegen aanscherping
EPC.
 2007: Kabinetsprogramma Schoon en Zuinig.
 De ons omringende landen!
 Toenemende politieke druk: gemeenten!
 Sector wil het initiatief overnemen!

Inhoud Lente-Akkoord
 Terugdringen (gestandaardiseerd)
energiegebruik:
 25% in 2011
 50% in 2015
ten opzichte van het niveau in 2007
 Aanpassen Energieprestatiemethodiek
(stop met de symboolpolitiek)

Energiereductiedoelstellingen
 In de volle breedte van de nieuwbouwproductie:
woningen, kantoren, winkels, etc.
 Gebruik maken van bestaande en bewezen technieken!
 Gebouwgerelateerd energiegebruik: verwarming, koeling,
ventileren, warm tapwater, etc.
 Reductie door gebouwgebonden en gebiedsgebonden
maatregelen.
 Ondergrens van bestaande EPC (en nieuwe voor
utiliteitsbouw per 1-1-2009) blijft bestaan

Gebiedsgebonden maatregelen
 Ook die tellen mee!
 Bodemenergie, collectie warmte-koudeopslag en
collectieve zonneboilerinstallaties. Precieze
bepalingsmethode moet nog worden vastgesteld.
 Tot die tijd wordt bij de gebiedsgebonden maatregelen
vooralsnog aangehaakt bij de EPL.
 Systeemgrenzen vaststellen voor 1 januari 2009.

Randvoorwaarden
 Consumenten bewust maken van aantrekkelijkheid van
energiebesparing (comfort).
 Gezondheid van gebouw en binnenmilieu moet verbeterd
worden.
 Meer inzicht krijgen in werkelijk energieverbruik en
gebruikersaspecten door grootschalig onderzoek.
 Als het convenant niet gehaald wordt, dan alsnog
reguliere aanscherping van EPC naar 0.6 en 0.4
 Ook als doelstellingen wel gehaald worden in overleg met
de sector aanscherping van de nieuwe prestatie-eisen
i.v.m. achterblijvers.

Wie gaat dat betalen?
 Hoe hoog zijn de meerkosten?
 Is de klant bereid om dat te betalen?
 Fiscale en financiële prikkels door het Rijk: inspanning.
 Concurrentiepositie t.o.v. bestaande bouw wordt bewaakt!

Herziening energieprestatienorm
 Huidige norm zegt weinig over werkelijk energiegebruik,
niet bruikbaar richting consument, niet bruikbaar om
energiereductie te bewerkstelligen.
 Eén methodiek voor nieuwbouw en bestaande bouw.
 Betere relatie prestatienorm en daadwerkelijk gebruik.
 Verdiscontering gebruikersinvloed.
 Goede waardering schilmaatregelen,
installatiemaatregelen en gebiedsmaatregelen.
 Moet voor de consument begrijpelijk zijn.
 Moet toekomstbestendig zijn (óók nul-energiewoningen)
 Per 2011 invoeren.
 Aansluiten bij in gang gezette aanpassingsproces (NEN).

Naar implementatie
 Kennisoverdracht- en stimuleringsprogramma!
 Experimenten en innovatie
 Nieuwe kennis ontwikkelen en toepassen
 In maximaal 10 experimenteergebieden
 5- 10% van de nieuwbouwproductie/ 25 %
energiezuiniger
 Daarbuiten: géén aanvullende eisen! Rijk handhaaft!

Kennisoverdracht- en
stimuleringsprogramma
 Kennis verspreiden over gebouwconcepten en
specifieke maatregelen: NEPROM & NVB
 Kern: Breed implementatietraject bewezen technieken.
 Bijvoorbeeld door Implementatieplatforms voor:
 Extra schilisolatie en driedubbele beglazing
 Lage temperatuurverwarming
 Intelligente ventilatiesystemen
 Warmte-terugwinsystemen
 Zonneboilersystemen
 Warmte-koudeopslagsystemen
 Gezamenlijke kennisontwikkeling en –verspreiding.
 Gezamenlijk stimuleren productontwikkeling.
 Gezamenlijk inkopen op basis van marktmacht?

Dank voor uw aandacht!