Your SlideShare is downloading. ×
Potrebe, interesi i vrijednosti
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Potrebe, interesi i vrijednosti

1,563
views

Published on

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,563
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
17
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. UNIVERZITET U BANJOJ LUCI ELEKTROTEHNIČKI FAKULTET SOCIOLOGIJA POTREBE, INTERESI I VRIJEDNOSTI SEMINARSKI RADStudent:Nikolina Timarac, 1223/11 Banja Luka, novembar 2011. 1
  • 2. Tema: Potrebe, interesi i vrijednosti Nikolina Timarac, 1223/11Sadržaj 1.Potrebe, interesi i vrijednosti .............................................................. 3 1.1. Potrebe ......................................................................................... 3 1.2. Interesi.......................................................................................... 6 1.3. Vrijednosti .................................................................................... 7 2
  • 3. Tema: Potrebe, interesi i vrijednosti Nikolina Timarac, 1223/111. Potrebe, interesi i vrijednosti 1.1. Potrebe Potrebe predstavljaju skup dinamičkih snaga unutar pojedinca ili grupekoje svojim prisustvom čine neophodnim da se nečto ispuni, ostvari,pokrene ili pokuša.Nastaju iz slededih razloga: a) Kao osjedaj nedostatak nečega koji pokrede, motiviše da se taj nedostatak nadomjesti (nedostatak novca , znanja , ljubavi , ... ) , b) Kao višak nečega čega se treba osloboditi, kako bi se stvorila ravnoteža i povoljno stanje (višak novca, energije, robe, ... ).Potrebe možemo podijeliti prema nekoliko kriterijuma: 1. Prema osnovnom značaju za čovjeka: a. Primarne, a to su generičke, biološke i prirodno date čovjeku ( hrana, rad, odmor, kretanje, stanovanje , ... ) i b. Sekundarne, stečene u grupi, zajednici i odnosom prema drugim ljudima (druženje, znanje, bogatstvo, kultura . 2. Prema subjektima, nosiocima: a. Potrebe pojedinca - predstavljaju one potrebe koje ističu njegov značaj i ulogu, kao ličnosti, njegov razvoj, kretanje, ... Prema potrebama se procjenjuje čovjekov značaj i uloga u društvu, njegove ambicije i akcije. Društvene okolnosti čine da on postane „jednodimenzionalni čovjek“ kako kaže Markuze, čovjek potrošnje, potrošačko bide. Čovjek bogatih potreba ima potencijal da ostvari slobodu, samostalnost i da kreira. Čovjek siromašnih potreba ne može biti oslonac skladnog razvoja i procesa. 3
  • 4. Tema: Potrebe, interesi i vrijednosti Nikolina Timarac, 1223/11 On može lako postati objekt politike, ideološke i sličnih manipulacija. b. Potrebe društvene grupe su specifične potrebe udruženih pojedinaca, koje se kao takve lakše zadovoljavaju nego kad je čovjek sam i izolovan. Neke potrebe čovjek sam ne može ni zadovoljiti ni razviti. Ove potrebe razvija porodica, radna grupa, etnička, vjerska grupa, ... Potrebe društvene grupe ispunjavaju se kroz uloge i očekivanja koja pojedinac ima prema pripadajudoj grupi. Grupa može da usmjerava potrebe pojedinca, da ih bogati i razvija, ali može i da sputava njegove potrebe. c. Potrebe društvene zajednice su specifične potrebe za širim udruživanjem radi zaštite, razvoja i napretka pojedinaca i društvenih grupa. Zajednica nastoji da oblikuje poželjne potrebe, da ih usmjerava ka činjenju nečega što je dobro i korisno za tu zajednicu, takođe nastoji da izbjegne sukob potreba, ali može i da nametne hijerarhiju potreba.Abraham Maslou je 1954. godine podjelio potrebe u 7 grupa, a to su: 1. Fiziološke potrebe organizma (primarne biološke potrebe) – To su najvažnije, najosnovnije i najjače od svih potreba čovjeka. Nezadovoljavanje tih potreba dovodi do smrti organizma. Ako jedna od ovih potreba nije zadovoljena ove ostale ne mogu funkcionirati. To su: potreba za hranom, vodom, kisikom, spavanjem (sanjanjem), potreba za seksualnošdu (opstanak vrste), zaštita od ekstremnih temperatura i potreba za izlučivanjem 2. Potreba za sigurnošdu – temeljna psihološka potreba. To je potreba za stalnošdu, redom, poretkom, strukturom i potrebe za predvidljivošdu događaja u bližoj ili daljnjoj bududnosti Kad su zadovoljene ove prve dvije potrebe, onda dolazi do zadovoljavanja ostalih potreba. 3. Potreba za pripadanjem i ljubavlju – Privrženost, odanost i ljubav stvara odnos s drugim ljudima. 4
  • 5. Tema: Potrebe, interesi i vrijednosti Nikolina Timarac, 1223/11 4. Potreba za poštovanjem i samopoštovanjem – traži da se pojedinac zna nositi s poteškodama i da ih rješava. Samopoštovanje treba razlikovati od oholosti gdje se čovjek vidi u boljem svijetlu nego stoje. Sliku o sebi stvaramo na temelju onoga što nam drugi kažu. 5. Potreba za samodokazivanjem – Samoostvarene osobe su one osobe koje su postale sve ono što su mogle postati. Mi smo bida koja su uvijek u nastajanju. Pojedinac koji je postigao samoaktualizaciju ostvario je i iskoristio sve svoje kapacitete, potencijalnosti i talente. Iskrenost prema sebi je za kompletni razvoj pojedinca, a neiskrenost prema sebi je pravo otuđenje čovjeka 6. Potreba za znanjem i razumjevanjem 7. Estetske potrebe.Potrebe su istorijska kategorija, stalno se razvijaju i mjenjaju.Potrebe zavise od ekonomske, socijalne, političke i kulturne razvijenostidruštva, ali i potrebe utiču na brži ili sporiji razvoj društva.Savremeno društvo je društvo dinamičnih potreba (ekologija, Internet, …).Potrebe su pokazatelj razvoja ekonomije, demokratije, slobode, ljudskihprava,… 5
  • 6. Tema: Potrebe, interesi i vrijednosti Nikolina Timarac, 1223/11 1.2. Interesi Interes se definiše kao nastojanje da se pređe rastojanje između potrebei objekta te potrebe (momenta zadovoljenja te potrebe).Interes je izražena, svjesno artikulisana potreba i za interese važi da su topokretači razvoja i napretka društva.Izvori interesa su praktične, racionalne, potrebe, motivi, stavovi, akcije, ali iiracionalne, patološke potrebe i motivi.Grupni, društveni interes predstavlja socijalnu vrijednost, kojom sepojedinac vezuje za socijalnu sredinu.Prema subjektu interesa, interese dijelimo na: - Lične, - Porodične, - Etničke, - Vjerske, - Generacijske , ...Prema području na kome se interesi ispoljavaju, dijele se na: - Ekonomske, - Političke, - Socijalne, - Kulturne, - Materijalne, - Duhovne, ...Interesne grupe su one društvene grupe koje se okupljaju oko jednog ili višeinteresa, nastojedi da ih zaštite i brže i potpunije realizuju, stupajudi time uodnose sa drugim grupama ili sa državom.Kada interesne grupe usmjere svoje djelovanje i aktvnosti na određenenosioce modi, vlasti i njihove centre i vrše pritisak da bi brže i potpunijeostvarili svoje interese, onda one prelaze u oblik grupa za pritisak.Grupe za pritisak djeluju na pojedinca i institucije koji su nosioci vlasti iuticaja i koji donose značajne odluke, a u svom djelovanju koriste i medije,...Mogu biti formalne i neformalne, ad hoc ili na duže vrijeme formirane, ali ilobi – lobističke grupe (obrazovani pojedinci, specijalisti). 6
  • 7. Tema: Potrebe, interesi i vrijednosti Nikolina Timarac, 1223/11 1.3. Vrijednosti Osnovne vrijednosti su život, sloboda, pravda, dobrota, ljepota, znanje,materijalno bogatstvo, uspjeh , ...Vrijednosti su korektori potreba i interesa, vrše njihova usmjeravanja,dopune, selekciju.Vrijednosti su određeni standardi pomodu kojih se shvata da li je neštopoželjno ili nepoželjno, dobro ili loše za pojedinca, grupu, zajednicu,društvo, državu.Dijele se na dvije grupe: 1. Prema kriteriju opštosti, dijele se na - Univerzalne vrijednosti ( život, sloboda), - Grupne vrijednosti (pravda, jednakost), - Lične vrijednosti (dobrota, ljepota, znanje). 2. Prema karakteristikama i područjima ispoljavanja, dijele se na: - Saznajne ( istina, nauka, znanje) - Ekonomske ( rad, korisnost, profit ) - Političke ( vlast, mod) - Religijske ( sveto, nedodirljivo) - Estetske ( lijepo, prijatno) - Moralne (dobro, pošteno), - Pravne ( zakonski, nezavisno).Razvojem društva, formira se, razvija i mijenja sistem vrijednosti kao skupvrijednosnih obrazaca društvenih grupa i zajednica.Vrijednosti su društveno uslovljene grupe koje zavise od stepenarazvijenosti i karaktera društva, ali i utiču na društvo, njegov razvoj, ...Dobra društva počivaju na vrijednostima kao što su znanje, istina, pravda, aloša na neznanju, nepravdi, netoleranciji, zlu, ... 7