Marc Martens (ir.architect en ruimteplanner) - Ruimtelijke uitdagingen voor de woonzorg

1,025
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,025
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Marc Martens (ir.architect en ruimteplanner) - Ruimtelijke uitdagingen voor de woonzorg

  1. 1. Kortrijk, 22mei 2012wonen en zorg op maat – ontmoetingsavond Leiedalruimtelijke uitdagingen voor de woonzorg ir. Marc Martens, architect ruimtelijk planner bureau voor architectuur & planning, bv bvba VUB architectonische ingenieurswetenschappen
  2. 2. wonen en zorg : een belangrijk maatschappelijkthema, vandaag en in de nabije toekomst.we moeten er met zijn allen heel hard overdoordenken.wellicht schrijven we dan een nieuw decreet, stellenwe een gewestelijke of provinciale verordening vast,richten we een nieuw instituut op (agentschap,bureau…) dat de nodige regels zal schrijven…maar is dat wel de goede weg?vandaar deze parabel : “kort verhaal gesitueerd inhet dagelijkse leven dat dient om een moreel offilosofisch idee te illustreren”. (wikipedia) voorafgaande reflectie
  3. 3. “voorbij de muur” (parabel)
  4. 4. 1de 24 bewoners
  5. 5. DE 24 BEWONERSze horen niet goed, ze zijn niet altijd makkelijk in deomgang… het lijken wel gemiddelde Vlamingen 1
  6. 6. 2hun woonst
  7. 7. HUN WOONSTze wonen in een somber ommuurd klooster, met eenleegstaande kerk. 2
  8. 8. HUN WOONSTversleten en vervallen… 2
  9. 9. HUN WOONSTonaangepast, zeker geen geborgen thuis… 2
  10. 10. HUN WOONSThet tehuis is op de rand van het failliet… 2
  11. 11. 3een nieuwe directeur
  12. 12. EEN NIEUWE DIRECTEURhij wil de poort openzetten…“oei, gaan onze gasten niet weglopen?” 3
  13. 13. EEN NIEUWE DIRECTEURhij wil zelfs de muur slopen… de burgemeester wordtuitgenodigd om de eerste steen uit te breken. 3
  14. 14. EEN NIEUWE DIRECTEURhij nodigt de buren uit op jaarlijkse tuinfeesten… 3
  15. 15. EEN NIEUWE DIRECTEUReen prettige ontmoeting van bewoners, begeleiders,familie, buren, omliggende schoolgemeenschappen… 3
  16. 16. EEN NIEUWE DIRECTEURde buren bezoeken verbaasd het tehuis en zien dat eriets aan moet gebeuren… iemand brengt een cheque… 3
  17. 17. 4wat met dat patrimonium?
  18. 18. WAT MET DAT PATRIMONIUM?de instelling heeft een erkenning om te verbouwen.maar is dat financieel wel haalbaar ? 4
  19. 19. WAT MET DAT PATRIMONIUM?en wat met de kerk, 2x zo groot als de toegelatenfunctionele oppervlakte? allemaal te becijferen… 4
  20. 20. WAT MET DAT PATRIMONIUM?maar ons belangrijkste argument : wat met de bewonerstijdens de verbouwing? 4
  21. 21. WAT MET DAT PATRIMONIUM?er rijpt een plan : de muur slopen, een nieuwbouwoptrekken en pas daarna de kloostervleugel slopen… 4
  22. 22. WAT MET DAT PATRIMONIUM?de kerk kan verzelfstandigd worden, en er kunnen in detoekomst nog woningen bijkomen op de site… 4
  23. 23. 5het nieuwe huis
  24. 24. HET NIEUWE HUISje kunt die bewoners niet dwingen om in groep te leven.eerder een huis met veel kamers dan leefgroepen… 5
  25. 25. HET NIEUWE HUISeen oost-west gang (hoe durven we?) organiseert hetleven van de bewoners in tijd en ruimte. 5
  26. 26. HET NIEUWE HUISop de verdieping zijn de slaapkamers geclusterd volgensgrootte. lichtinval en uitzicht geven oriëntatie. 5
  27. 27. HET NIEUWE HUISop de begane grond : vier livings, een achttal ateliers.personeelsruimtes discreet afgezonderd… 5
  28. 28. HET NIEUWE HUISateliers aan de straatkant, met zicht op de school aande overkant. 5
  29. 29. HET NIEUWE HUISlivings in directe relatie met de private tuin. 5
  30. 30. HET NIEUWE HUISterrassen op het zuiden. en alles extreem sober! hetgeld groeit niet op onze rug. 5
  31. 31. HET NIEUWE HUISmet beplanting en een wadi om af te bakenen (er loopter wel eentje een keer weg). 5
  32. 32. HET NIEUWE HUISvoorbij de wadi een semi-private tuin waar de bewonersen de buren elkaar kunnen ontmoeten. 5
  33. 33. 6de verhuizing
  34. 34. DE VERHUIZINGeen hectische dag, met de hulp van begeleiders, familie,buren, vrijwilligers… 6
  35. 35. DE VERHUIZINGemotioneel en verwarrend ook voor de bewoners diehun vertrouwde plek moeten verlaten… 6
  36. 36. DE VERHUIZINGmaar ze komen snel thuis in hun nieuw verblijf dat zestap voor stap hebben zien bouwen. 6
  37. 37. DE VERHUIZINGen waar ze onmiddellijk hun weg in vinden. 6
  38. 38. DE VERHUIZINGna een paar dagen kan de wakende nachtwacht gaanslapen! 6
  39. 39. 7het leven van alledag
  40. 40. HET LEVEN VAN ALLEDAGleren werken met een computer. 7
  41. 41. HET LEVEN VAN ALLEDAGhet huishouden doen. 7
  42. 42. HET LEVEN VAN ALLEDAGmet de fiets op toer, boodschappen doen met de buren… 7
  43. 43. HET LEVEN VAN ALLEDAGde kinderen van de school aan de overkant komenmeehelpen eten klaarmaken. 7
  44. 44. 8en de kerk?
  45. 45. EN DE KERK?we hadden een idee : de “unité d‟habitation” van leCorbusier als inspiratiebron… 8
  46. 46. EN DE KERK?19 woningen in 7 verschillende types : gelijkvloerseappartementen, maisonnettes, studio‟s… 8
  47. 47. EN DE KERK?ondanks de drastische omvorming wordt hetkenmerkend silhouet in de wijk behouden. 8
  48. 48. EN DE KERK?een projectontwikkelaar koopt de kerk (het geld iswelkom). de verbouwing is aan de gang. 8
  49. 49. 9diensten inclusieve ondersteuning
  50. 50. DIENSTEN INCLUSIEVE ONDERSTEUNINGaan de overkant van de straat zijn we een huis aan hetverbouwen tot 4 studio‟s : dichtbij en toch zelfstandig… 9
  51. 51. DIENSTEN INCLUSIEVE ONDERSTEUNINGmaar fragiel. wie zal het aankunnen? 9
  52. 52. 10noch een zotteke(naar Jan Hoet)
  53. 53. NOCH EEN ZOTTEKEsamen met de bewoners maakt kunstenaar BrenHeimans een werk tussen private en collectieve tuin. 10
  54. 54. NOCH EEN ZOTTEKEkaartlokaal, atelier, uitkijkpost?water dat klank in beweging omzet… 10
  55. 55. NOCH EEN ZOTTEKEaanleg en onderhoud met de nabijgelegentuinbouwschool. 10
  56. 56. 10 ruimtelijke uitdagingen
  57. 57. DE LEEFWERELD VAN MENSEN IS DE „ECHTE‟ RUIMTEwe bakenen ruimtes af, delen mensen op in categorieënterwijl hun wereld een continuüm van leefervaringen is. 1
  58. 58. “Duurzame ontwikkeling moet vertrekken van de bestaandestructuren. Duurzame ontwikkeling is niet alleen behoudend,maar creëert de toekomst als een nieuwe mogelijkheid, zonderze vast te leggen.”(Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen, 1999)RUIMTE DETERMINEERT NIET, MAAR FACILITEERTniemand is ooit beter geworden van een gebouw of pleinmaar mensen vinden er hun weg, ontmoeten er elkaar. 2
  59. 59. ZOEK EVENWICHT TUSSEN PRIVAAT EN COLLECTIEFbevoogding is zo mogelijk nog erger dan vereenzaming:privacy gradiënt, gezelschap, keuzevrijheid… 3
  60. 60. VERSTANDIG BEHEER VAN PATRIMONIUMoude kloosters, scholen… worden “vermarkt” ondankshun toekomstige potenties. 4
  61. 61. MENSELIJKE OVERWEGINGEN ZIJN OOK ARGUMENTENniet alleen technische en financiële argumenten zijnrationeel. de drie P‟s van duurzaamheid. 5
  62. 62. ZORG VOORAL VOOR GOEDE BEGELEIDINGhoe goed ook voorbereid, een stap naar meerzelfstandigheid blijft fragiel en vergt veel begeleiding. 6
  63. 63. ZORG VOORAL VOOR GOEDE BEGELEIDINGhet gaat hier niet alleen om kwetsbare mensen. waarommensen ook niet ondersteunen bij eigen bouwplannen? 6
  64. 64. CREËER EEN MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK“het kan toch niet dat onze opgroeiende kinderensteeds geconfronteerd worden met gehandicapten” 7
  65. 65. CREËER EEN MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAKsoms moeten we spijtig genoeg wel verordenendoptreden om onverdraagzaamheid te counteren… 7
  66. 66. LIJST VAN REGELS TOEPASSELIJK OP EEN KINDERTEHUIS- codex ruimtelijke ordening- stedelijke bouwverordeningen- erfgoedinventaris- basisnormen brandbestrijding en -voorkoming- verschillende stedelijke brandreglementeringen- Besluit VlaReg studie alternatieve energie- EPB- VIPA- AGION- hemelwaterverordening- toegankelijkheidsverordening- Besluit VlaReg legionella- HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points)- ARAB- wet over de overheidsopdrachten- professionele aansprakelijkheid- ...VIND GEEN NIEUWE REGELS UIThet aantal regelgevingen neemt hallucinante proportiesaan, en staat een coherent ontwerp in de weg… 8
  67. 67. basisnormen brandbestrijding- aantrede > 20 cm- optrede < 18 cm- helling < 37toegankelijkheidsverordening- aantrede > 23 cm- optrede < 18 cm- 2xO + 1xA tussen 57 en 63los daarvan moet de trapook zijn architectonischewaarde hebben : licht,ruimtelijke dynamiek…VIND GEEN NIEUWE REGELS UITregels zijn soms zelfs contradictorisch. is datduurzaamheid, een net andere regel bedenken ? 8
  68. 68. stoere kerels die roken zijn „kwetsbare‟ personen…de preventie veteranenziekte is dus van toepassing : ermoet een omloopleiding sanitair warm water geplaatst…VIPA zegt dan : de energieverliezen moetengecompenseerd met balansventilatie.maar de meest performante warmte wisselaars lekkeneen beetje en brengen wat vervuilde lucht in omloop…verhoogd risico op kwetsbaarheid?VIND GEEN NIEUWE REGELS UITsoms leidt de opeenstapeling van regels tot net hetomgekeerde van wat men wil bereiken… 8
  69. 69. VIND GEEN NIEUWE REGELS UITen ongetwijfeld leidt de starheid van regels totoverdimensionering en meerkosten… 8
  70. 70. SLOOP DE MUUR TUSSEN DE SECTORENhuisvesting, onderwijs, gezondheidszorg… iedereen doetzijn eigen ding, en bemoeilijkt de samenwerking… 9
  71. 71. SLUIT ZELF BONDGENOOTSCHAPPENook al is het structureel moeilijk, vrijwilligesamenwerkingen bieden een grote meerwaarde… 10
  72. 72. 1 de leefwereld van mensen is de echte ruimte2 ruimte determineert niet maar faciliteert3 zoek evenwicht tussen privaat en collectief4 verstandig beheer van patrimonium5 menselijke overwegingen zijn ook argumenten6 zorg vooral voor goede begeleiding7 creëer een maatschappelijk draagvlak8 vind geen nieuwe regels uit9 sloop de muur tussen de sectoren10 sluit zelf bondgenootschappende 10 GEBODEN VAN WOONZORGom boven je bed te hangen…

×