Edición de textos con LaTeX

Edición de textos con LTEX A Plano de Apoio ao Ensino Laura M. Castro Souto lcastro@udc.es Xaneiro 2013

contidos1 Introdución2 Creación de documentos3 Dando formato aos documentos4 Edición de documentos5 Conclusións

Introdución

que é LaTeX?Sistema software para producir documentosdixitais de alta calidade

que é LaTeX?Sistema software para producir documentosdixitais de alta calidade ... outro procesador detextos máis?

que é LaTeX?Sistema software para producir documentosdixitais de alta calidade ... outro procesador detextos máis? Non, de feito: • Non é unha ferramenta WYSIWYG • Pódese empregar calquera editor de textos • Escríbese contido xunto con comandos • Os comandos indican en qué tipo de documento dixital se transforma o contido

que é LaTeX?Input file Document Text +Commands LATEX

que é LaTeX?Input file Document Text +Commands LATEX A Isto tamén é LTEX.

para que serve? Escribir texto = Procesar texto• Numeración de páxinas• Cabeceiras sensibles ao contexto• Numeración de capítulos, seccións, ﬁguras...• Xestión de índices, notas, referencias...

para que serve? Escribir texto = Procesar texto • Numeración de páxinas • Cabeceiras sensibles ao contexto • Numeración de capítulos, seccións, ﬁguras... • Xestión de índices, notas, referencias...LTEX automatiza as tarefas de formato do textoA

para que serve? Escribir texto = Procesar texto • Numeración de páxinas • Cabeceiras sensibles ao contexto • Numeración de capítulos, seccións, ﬁguras... • Xestión de índices, notas, referencias...LTEX automatiza as tarefas de formato do textoA ... para concentrármonos no contido.

para que serve?• Artigos, informes• Memorias, manuais, libros

para que serve? • Artigos, informes • Memorias, manuais, librose tamén... • cartas • presentacións • contidos web • etc.

como funciona?1 Edición de código fonte • Ficheiro de entrada (texto plano, .tex) A • Comandos LTEX intercalados2 Compilación A • O compilador de LTEX procesa o código fonte, aplicando os comandos ao texto para producir o documento ﬁnal3 Visualización/impresión A • A saída DVI do compilador de LTEX adoita transformarse a Postscript ou PDF

como funciona? document.aux document.log ... document.ps dvips pdf2ps LA T E X document.dvidocument.tex ps2pdf dvipdfm P D F LA T E X document.pdf

como funciona?• Linux: • texlive; texmaker, kile; evince, okular...• Windows: • MikTEX; TEXnicCenter• Mac: • MacTEX; TEXShop, iTEXMac

Creación de documentos

estrutura básica AOs ﬁcheiros fonte LTEX divídense lóxicamente endúas partes:Preámbulo Ao principio do documento, inclúe preferencias xerais Corpo Despois do preámulo, inclúe o contido xunto con comandos intercalados de alcance limitado

estrutura básica documentclass { a r t i c l e } begin { document }This i s my f i r s t LaTeX document . end { document }

estrutura básica Preámbulo documentclass { a r t i c l e } begin { document }This i s my f i r s t LaTeX document . end { document }

estrutura básica Preámbulo documentclass { a r t i c l e } begin { document }This i s my f i r s t LaTeX document . end { document } Corpo

estrutura básica documentclass { a r t i c l e } comando begin { document }This i s my f i r s t LaTeX document . end { document }

estrutura básica documentclass { a r t i c l e } comando begin { document }This i s my f i r s t LaTeX document . end { document } contorno

tipos de documentosTodo documento comeza co comando: documentclass [ preferencias ] { clase −documento } AClases de documentos LTEX básicas:article, proc Axeitadas para documentos curtosbook, report Axeitadas para documentos longosletter, slides Documentos de propósito especíﬁco

tipos de documentosPreferencias de documento:Base font size: 10pt, 11pt, 12ptPaper format: letterpaper, a4paper, b5paper...Page format: oneside, twoside; openright/anyColumn format: onecolumn, twocolumnTitle page: titlepage, notitlepage

preferencias xeraisALTEX asume que escribimos en inglés, pero: usepackage [ g a l i c i a n ] { babel } usepackage [ u t f 8 ] { inputenc } • O comando usepackage habilita novas preferencias e comandos • Sempre se coloca no preámbulo • Pode recibir opcións (spanish, utf8... )

Dando formato aos documentos

portadasALTEX xera portadas sinxelas se lle proporcionamosa información suﬁciente no preámbulo: t i t l e {Nome/ encabezamento do documento } author { Autor / a ou autores / as } date { Data do documento }Para amosar a portada, usaremos no corpo: maketitle

divisiónsSintaxe: section [Nome curto ] {Nome longo }Divisións de documento dispoñibles en LTEX: part, Achapter, section, subsection, subsubsection,paragraph, subparagraphComandos relacionados: tableofcontents, appendix

estilosHai 3 estilos básicos de cabeceiras/pés de páxina: empty Cabeceiras e pés de páxina baleiros plain Cabeceiras baleiras, pés co número de páxina centradoheadings Cabeceiras co número de páxina e nome da división actualÚsanse/cámbianse engandido ao preámbulo: pagestyle {nome− e s t i l o }

Edición de documentos

elementos básicosUn contorno é unha porción de documento entreun par de comandos begin−end: begin {nome−contorno }... end {nome−contorno }Do mesmo xeito, un bloque é unha porción dedocumento entre chaves:{ ... }

elementos básicosContornos e bloques: • afectan á porción de documento que limitan • poden aniñarse • combinan os seus efectos se son compatibles • se non o son, prevalece o máis exterior

fontes AFamilias de fontes en LTEX: 1 roman (por defecto) 2 sanserif 3 typewriter textrm { Texto curto } { rmfamily Texto } t e x t s f { Texto curto } { s f f a m i l y Texto } t e x t t t { Texto curto } { t t f a m i l y Texto } begin { rmfamily } Texto longo end { rmfamily } begin { s f f a m i l y } Texto longo end { s f f a m i l y } begin { t t f a m i l y } Texto longo end { t t f a m i l y }

fontes AFormas das fontes en LTEX: 1 up (por defecto) 3 slanted 2 italics 4 small caps textup { Texto curto } { upshape Texto } t e x t i t { Texto curto } { itshape Texto } t e x t s l { Texto curto } { slshape Texto } t e x t s c { Texto curto } { scshape Texto } begin { upshape } Texto longo end { upshape } begin { itshape } Texto longo end { itshape } begin { slshape } Texto longo end { slshape } begin { scshape } Texto longo end { scshape }

fontes APerfís das fontes en LTEX: 1 medium (por defecto) 2 bold textmd { Texto curto } { mdseries Texto } t e x t b f { Texto curto } { b f s e r i e s Texto } begin { mdseries } Texto longo end { mdseries } begin { b f s e r i e s } Texto longo end { b f s e r i e s }As familias, formas e perfís poden combinarse,pero non todas as combinacións son posibles...

fontes

fontes{tiny Text }{scriptsize Text }{footnotesize Text } tamaños de fontes{small Text } A en LTEX{normalsize Text }{large Text }{Large Text }{LARGE Text }{huge Text }{Huge Text }

fontesÉnfase dependente do contexto: emph{ Texto }Suliñado: underline { Texto }Contido sen procesar: begin { verbatim } Contorno verbatim end { verbatim }

listas AHai 3 tipos de listas en LTEX: • esta é unha delas • unha simple lista de elementos • o tipo máis empregado begin { i t e m i z e } item esta e unha delas item unha simple l i s t a de elementos item o t i p o mais empregado end { i t e m i z e }

listas1 Este é outro tipo de lista2 con elementos ordenados3 cunha etiqueta numérica. begin { enumerate } item Este e outro t i p o de l i s t a item con elementos ordenados item cunha e t i q u e t a numerica . end { enumerate }

listasderradeiro o terceiro tipo de lista chave xunto cunha descrición begin { d e sc r i p t io n } item [ derradeiro ] o t e r c e i r o t i p o de l i s t a item [ chave ] xunto cunha descricion end { d e sc r i p t io n }As listas poden ter diferentes apariencias segundoa clase de documento no que se empregan.

listas1 Por suposto: • diferentes listas • poden ser combinadas2 segundo se precise. begin { enumerate } item Por suposto : begin { i t e m i z e } item d i f e r e n t e s l i s t a s item poden ser combinadas end { i t e m i z e } item segundo se precise . end { enumerate }

aliñamento de textoALTEX sempre xustiﬁca o texto nas dúas marxes. begin { f l u s h l e f t }Texto x u s t i f i c a d o pola esquerda end { f l u s h l e f t } l e f t l i n e { Texto x u s t i f i c a d o pola esquerda }

aliñamento de texto Pero podemos axustalo... begin { f l u s h r i g h t }Texto x u s t i f i c a d o pola d e r e i t a end { f l u s h l e f t } r i g h t l i n e { Texto x u s t i f i c a d o pola d e r e i t a }

aliñamento de texto ... ás nosas necesidades. begin { center }Texto centrado end { center } c e n t e r l i n e { Texto centrado }

citas e anotaciónsAnotacións na marxe e anotacións ao pé1 : footnote { Texto dunha anotacion a pe } marginpar { Texto dunha anotacion na marxe }O texto citado pódese incluír nun contorno quoteou quotation: As citas teñen marxes máis amplas e fonte enfatizada, para destacar.

elementos flotantesO texto pódese repartir no espazo dispoñible, peroalgúns elementos non: elementos flotantes • a posición dun elemento flotante determínase dependendo do contexto • as dimensións e a ubicación son tan importantes coma o contidoElementos flotantes típicos: táboas e figuras

táboasPodemos colocar texto en forma de táboa cocontorno tabular: isto simplemente é un sinxelo exemplo de táboa begin { t a b u l a r } { r c l } isto & simplemente e & un sinxelo exemplo & & de taboa end { t a b u l a r }

táboasHai varios comandos para debuxar liñasdelimitando ﬁlas e columnas: isto simplemente é un sinxelo exemplo de táboa begin { t a b u l a r } { | r | c | l | } hline isto & simplemente e & un sinxelo h l i n e exemplo & & de taboa hline end { t a b u l a r }

táboasHai varios comandos para debuxar liñasdelimitando ﬁlas e columnas: isto simplemente é un sinxelo exemplo de táboa begin { t a b u l a r } { | rc | l | } hline hline isto & sim . . . e & un sinxelo c l i n e {1 − 2} exemplo & & de taboa h l i n e h l i n e end { t a b u l a r }

táboasAs celas da mesma ﬁla ou columna podenfundirse nunha soa: isto simplemente é táboa un sinxelo exemplo de begin { t a b u l a r } { | r | c | l | } hline hline multicolumn { 2 } { c } { i s t o simplemente e } & multirow { 2 } { ∗ } { taboa } c l i n e {1 − 2}un sinxelo & exemplo de & c l i n e {1 − 2} end { t a b u l a r }

táboasAs celas da mesma ﬁla ou columna podenfundirse nunha soa: isto simplemente é táboa un sinxelo exemplo de begin { t a b u l a r } { | r | c | l | } hline hline multicolumn { 2 } { c } { i s t o simplemente e } & multirow { 2 } { ∗ } { taboa } c l i n e {1 − 2}un sinxelo & exemplo de & c l i n e {1 − 2} end { t a b u l a r } usepackage{multirow}

táboasEn realidade tabular non é un elemento ﬂotante;debemos incluílo nun contorno table: isto simplemente é táboa un sinxelo exemplo de Cadro: Táboa de exemplo begin { t a b l e } [ hp ! ] DEFINICION DA TABOA caption { Taboa de exemplo } end { t a b l e }

táboasPreferencias de ubicación: h a ubicación preferida é here b prefírese o bottom da páxina actual t prefírese o top da páxina actual p prefírese unha page en exclusiva ! ﬂexibiliza a decisiónÍndice de táboas: listoftables

imaxes APódense insertar imaxes en documentos LTEX cocomando includegraphics do paquete graphicx: includegraphics [ width=2cm] { f i g u r e s / sample . png}

imaxesOpcións de includegraphics: width = enteiro/decimal + unidade height = enteiro/decimal + unidade scale = factor escala (decimal) angle = factor rotación (0 ≥ |integer| ≥ 360)Comandos útiles: textheight textwidth columnwidth

imaxesO comando includegraphics non fai que unha imaxesexa flotante, precisamos o contorno figure: begin { f i g u r e } [ hp ! ] DEFINICION DA IMAXE caption { Imaxe exemplo } end { f i g u r e } Figura: Imaxe exemploÍndice de figuras: listoffigures

imaxesOs formatos de imaxe soportados porincludegraphics dependen da ferramentaempregada para xerar o documento ﬁnal! dvips eps, ps dvipdf eps, jpg, pdf, png, pspdﬂatex jpg, png, pdf, tiff

referencias APara incluír referencias nun documento LTEX: 1 Etiquetamos os elementos “referenciables”: l a b e l {nome−e t i q u e t a } • elementos das listas enumerate • elementos ﬂotantes con caption • divisións do documento... (calquera cousa que teña numeración) 2 Facemos referencia á etiqueta: • número do elemento ref{nome−etiqueta} • páxina do elemento pageref{nome−etiqueta}

referencias bibliográﬁcas begin { thebibliography } { ZZ} bibitem { libroLaTeX } Bernardo Cascales Salinas . { itshape El l i b r o de LaTeX { } } . Prentice Hall , 2004. bibitem { iniciacionLaTeX } J a v i e r Sanguino B o t e l l a . { itshape I n i c i a c i o n a LaTeX { } } . Addison−Wesley , 1997. end { thebibliography }Estas referencias fanse con cite{etiqueta−bib}

referencias bibliográficasBibTEX é unha ferramenta que • permite xestionar conxuntos de referencias bibliográficas de maneira sinxela A • se integra con LTEX e xera automáticamente o contorno thebibliographyPara usala: 1 Creamos un ficheiro de referencias (.bib) 2 Indicamos o uso do ficheiro .bib no ficheiro A fonte LTEX

referencias bibliográﬁcasFormato dun ﬁcheiro de referencias (.bib):@BOOK{ l i b r o L a t e x , author = { Cascales Salinas , Bernardo } , publisher = { Prentice H a l l } , title = { El l i b r o de LaTeX { } } , year = {2004}}@ARTICLE{ iniciacionLaTeX , author = { Sanguino Botella , J a v i e r } , title = { I n i c i a c i o n a LaTeX { } } , j o u r n a l = { Addison−Wesley Series } , year = {1997}}

referencias bibliográﬁcasUso dun ﬁcheiro BibTEX (exemplo.bib): bibliography { exemplo } b i b l i o g r a p h y s t y l e {nome−e s t i l o −b i b l i o g r a f i a } plain referencias numeradas, orden alfabético unsrt referencias numeradas, en orden de cita alpha referencias alfanuméricas, ordenadas alfabéticamente abbrv versión abreviada de plain

referencias bibliográﬁcas l a t e x document . tex bibtex document . aux l a t e x document . tex• BibTEX usa información almacenada no .aux• Só xera referencias para os elementos citados• Pode usarse nocite{etiqueta−bib}, para incluír referencias non citadas (ou nocite∗)

Conclusións

conclusiónsALTEX é unha ferramenta moi potente que • automatiza moitas das tarefas de formato da producción un documento dixital • xera resultados de alta calidade • manexa ﬁcheiros fonte moi lixeiros • produce resultados consistentes independentemente do editor ou plataforma

conclusiónsAprendemos a crear documentos con LTEX,A • escollendo a clase apropiada e/ou modiﬁcando a súa aparencia básica; • incluíndo portadas sinxelas; • seleccionando familias, formas, perfís, tamaños e aliñamento de fontes; • insertando listas, anotacións, táboas, imaxes, citas, bibliografía;nun formato estándar seguro (PS/PDF).

referencias LTEX A AEl libro de LTEXBernardo Cascales Salinas et al.Prentice Hall, 2004. AIniciación a LTEX 2εJavier Sanguino Botella.Addison-Wesley, 1997. AUna descripción de LTEX 2εTomás Bautista et al.www.lsi.upc.es/~eipec/pdf/ldesc2e.pdf

referencias LTEX AThe Comprehensive TEX Archive Networkwww.ctan.orgALTEX – A document preparation systemwww.latex-project.orgCervanTEX: Grupo de usuarioshispanohablantes de TEXwww.cervantex.es

Edición avanzada

que queredes saber?Como se pode... • estruturar un documento en varios ﬁcheiros? • personalizar a portada? • colocar o texto en columnas? • cambiar as cabeceiras dun documento? • axustar as marxes dun documento?

que queredes saber?Como se pode... • axustar o espazo? • personalizar unha lista de elementos? • empregar cor no texto ou en táboas? • escribir unha carta? • crear unha presentación?

estruturar un ﬁcheiro input { f i c h e i r o . tex } include { f i c h e i r o }Diferenzas: • include asume a extensión .tex • include comeza nunha nova páxina • include non se pode aniñar • para varios include, LTEX xera cadanseu .aux A

crear unha portadaPara personalizar a portada: begin { t i t l e p a g e }DEFINICION DA PORTADA AQUI end { t i t l e p a g e }

texto en columnasTodo o documento: documentclass[twocolumn]{...}Un anaco do documento: usepackage{multicol} begin { m u l t i c o l s } { 3 }Este t e x t o d i s t r i b u e s e automaticamente env a r i a s columnas , dacordo co indicado nocontorno m u l t i c o l s . end { m u l t i c o l s }Este texto en varias indicado nodistribúese au- columnas, contornotomaticamente dacordo co multicols.

cambiar cabeceirasO estilo de páxina personalizable myheadingspermite o uso de markright { cabeceira −d e r e i t a } markboth { cabeceira −esquerda } { cabeceira −d e r e i t a }no preámbulo. As deﬁnicións por defectoequivalen a headings.Comandos útiles: thesection, sectionnamePersonalización máis complexa:usepackage{fancyhdr}, usepackage{titleref}

axustar marxesO xeito máis doado é incluir o paquete usepackage { anysize }que permite utilizar o comando marginsize { l e f t } { r i g h t } { top } { bottom }no preámbulo.

axustar espazosCambiar o interliñado: usepackage { setspace } singlespacing onehalfspacing doublespacingIntroducir saltos de páxina: newpage clearpage cleardoublepageIntroducir espazos baleiros: hspace { length } vspace { length }Encher espazo: hfill dotfill hrulefill vfill

listas personalizadasContorno de lista personalizable: list ♣ lista ♣ con símbolo ♣ personalizado begin { l i s t } { $ c l u b s u i t $ } { } item l i s t a item con simbolo item personalizado end { l i s t }

empregando corCo paquete color podemos: t e x t c o l o r { green } { t e x t o }texto fondo colorbox { green } { fondo }Cores predefinidas: white, black, red, blue, green,cyan, magenta, yellowDefinición de cores:definecolor{nome−cor}{esquema}{especificacion}

empregando corCo paquete color podemos: t e x t c o l o r { green } { t e x t o }texto fondo colorbox { green } { fondo }Cores predefinidas: white, black, red, blue, green,cyan, magenta, yellow gray|rgb|RGB|HTML|cmykDefinición de cores:definecolor{nome−cor}{esquema}{especificacion}

empregando cor isto simplemente é un sinxelo exemplo de táboa begin { t a b u l a r } { | rc | l | } hline hline i s t o & simplemente e & un sinxelo c l i n e {1 − 2} exemplo & & de taboa hline hline end { t a b u l a r }

empregando cor isto simplemente é un sinxelo exemplo de táboa begin { t a b u l a r } { | rc | > { columncolor { green } } l | } hline hline rowcolor { green } i s t o & simplemente e & un sinxelo c l i n e {1 − 2} exemplo & & de taboa hline hline end { t a b u l a r }

escribir cartas documentclass { l e t t e r } begin { document } begin { l e t t e r } { Universidade da Coruna } opening {A quen corresponda : }Pola presente s o l i c i t o . . . signature { Laura M. Castro } closing { Atentamente , } end { l e t t e r } end { document }

crear presentacións APrimeira clase de documento LTEX parapresentacións: slides • Cada transparencia: begin { s l i d e } { T i t l e } CONTIDO DA TRANSPARENCIA end { s l i d e } • Resultados pobres • Pouca ﬂexibilidade, sen temas

crear presentaciónsPrimeira alternativa que xorde: prosper • Moi bo equilibrio esforzo/resultado • documentclass{prosper}, contorno slides • Deseños predeﬁnidos (opción de documento): alienglow autumn azure contemporain darkblue frames lignesbleues nuancegris troispoints gyom rico • Relativa pouca ﬂexibilidade, sen elementos dinámicos

crear presentaciónsTerceira xeración de ferramentas: beamer • A máis ﬂexible, potente, popular • Clase beamer, contorno frame begin { frame } { T i t u l o } { S u b t i t u l o } begin { i t e m i z e } item Un elemento item Dous elementos item Tres elementos end { i t e m i z e } end { frame }

Edición de textos con LTEX A Plano de Apoio ao Ensino Laura M. Castro Souto lcastro@udc.es Xaneiro 2013

Edición de textos con LaTeX

by Laura M. Castro

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 2

Statistics

Edición de textos con LaTeX Presentation Transcript