Vangardas

6,323 views
6,132 views

Published on

As vangardas internacionais e galegas na arte e na literatura. Inclúe textos e actividades. Material elaborado polo Departamento de Lingua Galega do IES de Meaño.

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
6,323
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
25
Actions
Shares
0
Downloads
36
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Vangardas

  1. 1. Actividades Departamento de Lingua Galega do IES de Meaño Recursos para 4º da ESO: http://centros.edu.xunta.es/iesdemeano
  2. 2. VANGARDA : 1. Parte do exército máis avanzada, a que está fronte ao inimigo . 2. Conxunto de persoas, ideas,… máis avanzadas en calquera sentido.
  3. 3. Táboa cronolóxica
  4. 5. As señoritas de Avignon , Pablo Picasso
  5. 6. Primeira comuñón , Pablo Picasso
  6. 7. As tres grazas , Rubens
  7. 8. Sea of flames , Magritte
  8. 9. Komposition VIII. Kandinski (1923)
  9. 10. The treason of pictures . Magritte
  10. 11. Fonte (1917) de Duchamp. Claro exemplo do carácter provocador da arte moderna.
  11. 12. Trazos comúns a todos os movementos vangardistas <ul><li>Desexo de modernidade. </li></ul><ul><li>Visión da arte como experiencia autónoma. </li></ul><ul><li>Oposición ao romanticismo e sentimentalismo. </li></ul><ul><li>Supresión de barreiras entre os distintos xéneros. </li></ul>
  12. 13. Crean novas técnicas <ul><li>Libre asociación de imaxes. </li></ul><ul><li>Colaxes e caligramas. </li></ul><ul><li>Supresión dos signos de puntuación. </li></ul><ul><li>Nova función das imaxes e das metáforas. </li></ul>
  13. 14. Caligrama. Sabor .
  14. 15. Caligrama en espiral
  15. 16. O sapo . Caligrama
  16. 17. Caligrama “A mar de raro”.
  17. 18. “ O puñal”
  18. 19. Termos clave <ul><li>ISMO : corrente vangardista. Por exemplo: futurismo, surrealismo, cubismo…. O nome vén dado pola terminación das distintas correntes. En Galicia temos o manifesto Máis alá” , feito por Manuel Antonio e Álvaro Cebreiro. </li></ul><ul><li>MANIFESTO : texto de carácter provocador que cada ismo elaboraba para dar a coñecer os principios fundamentais nos que se basea o movemento. </li></ul>
  19. 20. Manifesto ultraísta <ul><li>Nós os ultraístas -nesta época de mercachifles que exhiben corazóns disecados e plasman o rostro en entroidos de carantoñas- queremos desanquilosar a arte. Lícito e envexable como calquera outro pracer é o que motivan as palabras eficazmente trabadas, mais cómpre convir no absurdo de honrar os que o venden, traficando con fracas insulseces e trampas antiquísimas. A nosa arte require [...] descubrirlle facetas insospeitadas ao mundo. Sintetizamos a poesía no seu elemento primordial: a metáfora, á que lle concedemos unha máxima independencia, alén dos xoguiños daqueles que comparan entre si cousas de forma semellante, equiparando un circo á lúa. Cada verso dos nosos poemas posúe unha vida individual e representa unha visión inédita. O Ultraísmo propende deste xeito á formación dunha mitoloxía emocional e variable. Os seus versos que exclúen o exceso de palabras baleiras de contido e as vitorias baratas conseguidas mediante o malgasto de palabras exóticas, teñen a contextura decisiva dos marconigramas. Retrouso ...Lanzamos PRISMA para democratizar esas normas. Adornamos de poemas as rúas, iluminamos con lámpadas verbais o noso camiño, cinguimos os vosos muros con rubideiras de versos: Que eles izados coma berros, vivan a momentánea eternidade de todas as cousas, e sexa comparable a súa beleza dadivosa, e transitoria, á dun xardín vislumbrado á música desparramada por unha aberta xanela e que colma toda a paisaxe. </li></ul>
  20. 21. As vangardas en Galicia <ul><li>Non se desenvolveron plenamente dadas as limitacións sociais nas que se desenvolvía a nosa cultura. </li></ul><ul><li>As mostras máis significativas son o manifesto Máis alá! e a proliferación de revistas literarias: Alfar, Ronsel, Papel de color, Cristal, Resol e Yunque . </li></ul><ul><li>Aparecen os seguintes movementos vangardistas: imaxinismo, neotrobadorismo e vangardismo. </li></ul>
  21. 22. IMAXINISMO <ul><li>Tamén chamado hilozoísmo (e animismo) porque aparece a personificación da paisaxe. </li></ul><ul><li>Principal representante: Luís Amado Carballo ( Proel , O galo e a novela Os pobres de Deus ). </li></ul><ul><li>Aparece a paisaxe humanizada e as imaxes sensoriais. </li></ul><ul><li>A métrica é tradicional. </li></ul>
  22. 23. NEOTROBADORISMO <ul><li>Recupera as estruturas formais das cantigas medievais (paralelismo, refrán). </li></ul><ul><li>Tamén recupera os tremas medievais pero desde unha sensibilidade contemporánea. </li></ul><ul><li>É consecuencia do impacto que causou o coñecementos das cantigas medievais galego-portuguesas. </li></ul><ul><li>Os principais representantes deste ismo foron: Fermín Bouza Brey ( Nao senlleira ) e Álvaro Cunqueiro ( Cantiga nova que se chama riveira ). </li></ul>
  23. 24. VANGARDISMO <ul><li>Representado por poetas que asumiron as propostas dalgún movemento vangardista. </li></ul><ul><li>Álvaro Cunqueiro : </li></ul><ul><li>Mar ao norde fai unha poesía cubista polo carácter abstracto. </li></ul><ul><li>Poemas do si e non fai poemas surrealistas (expresión do subconsciente e emprego da imaxe onírica). </li></ul><ul><li>Luís Acuña : Fírgoas . </li></ul><ul><li>Manuel Antonio : autor creacionista (o poema é unha realidade autónoma) </li></ul>
  24. 25. MANUEL ANTONIO <ul><li>Máis alá! </li></ul><ul><li>Manifesto feito xunto con Álvaro Cebreiro. É principal texto teórico da vangarda galega. Nel amosan: </li></ul><ul><li>Paixón revolucionaria </li></ul><ul><li>Loanza do individualismo </li></ul><ul><li>Crítica do ruralismo e dos conceptos estéticos caducos. </li></ul><ul><li>De catro a catro </li></ul><ul><li>Subtitulado: “Follas sen data dun diario de abordo” </li></ul><ul><li>Composto durante unha das súas navegacións </li></ul><ul><li>Contén 19 poemas vistos desde a perspectiva do mar. </li></ul><ul><li>É o diario poético dunha viaxe física polo mar pero tamén dunha viaxe interior, marcada pola soidade e a ausencia. </li></ul><ul><li>Linguaxe experimental e renovadora, influída polo creacionismo. </li></ul>
  25. 26. RAFAEL DIESTE <ul><li>A súa obra está afastada do realismo costumista da época, resultando anovadora. </li></ul><ul><li>Dos arquivos do trasno : </li></ul><ul><li>Son contos modernos nos que mestura realidade e fantasía </li></ul><ul><li>Os personaxes exemplifican moi ben o modo de ser da poboación galega. </li></ul><ul><li>A fiestra valdeira </li></ul><ul><li>Peza teatral orixinal e innovadora cunha riqueza formal e temática descoñecida ata entón. </li></ul><ul><li>Comedia simbólica centrada na identidade cultural. </li></ul>
  26. 27. A vixencia das vangardas hoxe en día <ul><li>Neotrobadorismo </li></ul><ul><li>Os espárragos son diuréticos Uxío </li></ul><ul><li>E ti es o amor da miña vida ímosche facer a parcelaria </li></ul><ul><li>E ti es o amor da miña vida e vaste cagar en Dios. </li></ul><ul><li>Ondas do mar de Vigo Todo na miña terra é paisaxe </li></ul><ul><li>se vistes meu amigo: menos traxe, paxe e garaxe . </li></ul><ul><li>que marchei. </li></ul>O colectivo poético Ronseltz desenvolveu a súa actividade a comezos da década dos 90 en Galicia. Idolatrados, reivindicados coma os rebeldes da nosa poesía . Caracterizáronse pola ironía e a desacralización dos clásicos. Foi un xeito de baixar a poesía dos altares. Publicaron tres revistas con manifestos, realizaron uns 57 recitais e publicaron un volume colectivo: Unicornio de cenorias que cabalgas os sábados (1994).
  27. 28. Caligrama de Ronseltz representando o tráfico de droga na ría.
  28. 29. Responde a estas preguntas <ul><li>Cal foi a razón de que en Galicia non houbese vangardas que proclamasen a ruptura coa cultura anterior? </li></ul><ul><li>Que movementos actuais serían hoxe os equivalentes das vangardas nos anos 20? </li></ul><ul><li>Por que se considera a Manuel Antonio como o escritor máis anovador da xeración do 22? </li></ul>
  29. 30. Os berros dos mazaricos rachan as sedas do mar , no carro das mouras nubes vén do sur o temporal. Nas barras e nos peiraos rompen as foulas cristadas de lóstregos azulados das estrelas afogadas. Púxose o ceo de loito polos que van afogar. As centellas como trallas baten no lombo do mar.
  30. 31. Aldea Manuel Luís Acuña ( Fírgoas ) <ul><li>No agro encorou o tempo </li></ul><ul><li>e só camiñan as nubes. </li></ul><ul><li>Aldea sono. </li></ul><ul><li>Aldea esquezo. </li></ul><ul><li>No agro dormen as luces. </li></ul><ul><li>Noite no corpo e na alma. </li></ul><ul><li>Na alma e no corpo sures. </li></ul><ul><li>Fame. </li></ul><ul><li>Frío. </li></ul><ul><li>Fume. </li></ul><ul><li>No agro non comen beben </li></ul><ul><li>chocolate nin azucre. </li></ul>
  31. 32. “ Excelsior” Foulas Manuel Antonio
  32. 33. A dama que ía Álvaro Cunqueiro ( Poemas do si e non ) <ul><li>A dama que ía no branco cabalo </li></ul><ul><li>levaba un pano de seda bordado. </li></ul><ul><li>Na verde flor </li></ul><ul><li>as letras van de amor! </li></ul><ul><li>O cabaleiro do cabalo negro </li></ul><ul><li>levaba una fita colléndolle o pelo. </li></ul><ul><li>Na verde flor </li></ul><ul><li>as letras van de amor! </li></ul><ul><li>No medio do río cambiaron as vistas, </li></ul><ul><li>el para o peno e ela pra fita . </li></ul><ul><li>Na verde flor </li></ul><ul><li>as letras van de amor! </li></ul><ul><li>As vistas lle viron no río cambiar </li></ul><ul><li>e o pano e a fita por se namorar. </li></ul><ul><li>Na verde flor </li></ul><ul><li>as letras van de amor! </li></ul>
  33. 34. Enterro Luís Amado Carballo ( Proel )
  34. 35. Actividades sobre o poema “Enterro” de Amado Carballo <ul><li>Cales son os elementos que elixe o poeta para describir o enterro? </li></ul><ul><li>Indica as palabras que se asocian aos campos semánticos da morte e da chuvia. </li></ul><ul><li>O poema está cheo de referencias sensoriais que nos remiten ao que podemos percibir a través dos diferentes sentidos. Asocia a cada sentido as referencias que teñan que ver con el. </li></ul><ul><li>Neste poema aparecen moitas das constantes formais que caracterizan a obra poética do autor: poema breve, división en estrofas, versos de arte menor, rima asonante… Identifica e describe estas constantes no poema. </li></ul><ul><li>Outra característica de Amado Carballo é o emprego da personificación ou prosopopea. Identifica as que aparezan neste poema, indicando cal é o elemento humanizado e a característica que se lle atribúe. </li></ul>
  35. 36. O cartafol do vento Manuel Antonio ( De catro a catro ) <ul><li> O vento perdeu as follas </li></ul><ul><li>do seu cartafol </li></ul><ul><li> -esas que os chuvascos </li></ul><ul><li>mecanógrafos </li></ul><ul><li>teclean no manual dos mastros? </li></ul><ul><li> As gavotas non teñen quitasol </li></ul><ul><li> pero fan raudos equilibrios </li></ul><ul><li>polo aramio transparente </li></ul><ul><li>de tódalas ortodrómicas do ceo </li></ul><ul><li> O pailebote sen velas </li></ul><ul><li> -Serán esas que o vento </li></ul><ul><li>levou no seu cartafol? </li></ul><ul><li> tamén fai equilibrios no ronsel </li></ul><ul><li> Coa boca aberta </li></ul><ul><li> -caille a baba- </li></ul><ul><li> está mirándonos o babión do Sol. </li></ul>
  36. 37. <ul><li>1. Une cada unha destas palabras do poema co seu significado: </li></ul><ul><li>CARTAFOL Escuma deixada polo barco ao avanzar </li></ul><ul><li>MASTRO Torpe, parvo </li></ul><ul><li>PAILEBOTE Liña que sinala a distancia máis curta entre dous puntos </li></ul><ul><li>RONSEL Poste vertical que sustenta as velas dun barco </li></ul><ul><li>ORTODRÓMICA Embarcación a vela, de dous mastros </li></ul><ul><li>BABIÓN Caderno para facer notas ou apuntamentos </li></ul><ul><li>2. Neste poema preséntasenos unha escena formada por unha xustaposición de imaxes que se apoian en elementos reais. Sinalade cales son eses referentes reais. </li></ul><ul><li>3. Sinala os termos que pertencen ao campo semántico do mar. </li></ul>Actividades sobre o poema “O cartafol do vento” de Manuel Antonio
  37. 38. <ul><li>4 . O Vento –ou a súa ausencia- é o protagonista do poema, de feito aparece en maiúscula para indicar o seu carácter simbólico. Explica o papel protagonista do Vento. </li></ul><ul><li>5. Sinala os trazos formais deste poema, facendo fincapé nos vangardistas. </li></ul><ul><li>6. Os chuvascos mecanógrafos </li></ul><ul><li>Teclean no manual dos mastros </li></ul><ul><li>Estes versos forman unha imaxe que nos amosa as pingas da chuvia que, ao golpear contra o barco, fan un ruído semellante ao das teclas dunha máquina de escribir. Busca as outras imaxes do poema e explica o seu sentido. </li></ul>

×