A formación de palabras: a derivación (os prefixos e os sufixos)

26,355 views

Published on

Presentación sobre o mecanismo da formación de palabras da derivación para 1º da ESO. Adaptación e tradución ao galego do traballo de MCA “Los prefijos y los sufijos”: http://www.slideshare.net/fugitiva/prefijos-sufijos-4508482

Published in: Education
0 Comments
7 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
26,355
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
20,016
Actions
Shares
0
Downloads
48
Comments
0
Likes
7
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

A formación de palabras: a derivación (os prefixos e os sufixos)

  1. 1. A formación de palabras: a derivación os prefixos e os sufixos Adaptación e tradución ao galego de “Los prefijos y los sufijos”, de MCA : http://www.slideshare.net/fugitiva/prefijos-sufijos-4508482
  2. 2. Observa con detemento a seguinte imaxe
  3. 3. Agora atopa os seguintes obxectos:
  4. 4. 1 foca, 5 osos, reloxo, esquelete, garfo e un gato
  5. 5. 1 foca , 5 osos, reloxo, esquelete, garfo e un gato
  6. 6. 1 foca , 5 osos , reloxo, esquelete, garfo e un gato
  7. 7. 1 foca , 5 osos , reloxo , esquelete, garfo e un gato
  8. 8. 1 foca , 5 osos , reloxo , esquelete , garfo e un gato
  9. 9. 1 foca , 5 osos , reloxo , esquelete , garfo e un gato
  10. 10. 1 foca , 5 osos , reloxo , esquelete , garfo e un gato
  11. 11. Xa miraches os obxectos? Fagamos algo distinto...
  12. 12. Escribe unha listaxe de palabras derivadas de: gato reloxo mar
  13. 13. Escribe una lista de palabras derivadas para: gato reloxo mar gatiños reloxos mareiro gateira reloxería mariña gatuno reloxeiro submarino
  14. 14. Contesta: Que parte das palabras da familia de “gato” non mudou ao transformala? O fragmento “gat- ” fai a función de lexema (raíz). Serve para formar outras palabras relacionadas ao termo: gat- = gat ear, etc. gato reloxo mar gat iños reloxos mareiro gat eira reloxería mariña gat uno reloxeiro submarino
  15. 15. Contesta: Que parte das palabras da familia de “reloxo” non mudou ao transformala? “ relox- ” fai a función de lexema (raíz). Serve para formar outras palabras relacionadas ao termo: relox- = relox iño, etc. gato reloxo mar gatiños relox os mareiro gateira relox ería mariña gatuno relox eiro submarino
  16. 16. Contesta: Que parte das palabras da familia de “mar” non mudou ao transformala? “ mar- ” fai a función de lexema (raíz). Serve para formar outras palabras relacionadas ao termo: mar- = mar ítimo, etc. gato reloxo mar gatiños reloxos mar eiro gateira reloxería mar ina gatuno reloxeiro sub mar ino
  17. 17. O lexema é a parte da palabra que non se altera na familia de palabras, chamada tamén familia léxica O lexema serve de base para a creación de familias de palabras a través de dous mecanismos: a derivación e a composición gato reloxo mar gat iños relox os mar eiro gat eira relox ería mar iña gat uno relox eiro sub mar ino
  18. 18. Observa: Ademais do lexema ou raíz, hai SUFIXOS . O sufixo atópase despois do lexema e achega un significado novo á palabra primitiva. Exemplo: gat – eira (-eira é o sufixo) gato reloxo mar gat iños relox os mar eiro gat eira relox ería mar iña gat uno relox eiro sub mar ino
  19. 19. Observa: Determina os sufixos empregados na familia de “gat”: Os sufixos son: -iños, -eira, -uno gat reloxo mar gat iños relox os mar eiro gat eira relox ería mar iña gat uno relox eiro sub mar ino
  20. 20. Observa: Determina os sufixos empregados na familia de “reloxo”: Os sufixos son: -os, -ería, -eiro gat reloxo mar gat iños relox os mar eiro gat eira relox ería mar iña gat uno relox eiro sub mar ino
  21. 21. Observa: Determina os sufixos empregados na familia de “mar”: Os sufixos son: -eiro, -iña, -ino Nesta familia sobrounos unha parte da palabra…. sub- gat reloxo mar gat iños relox os mar eiro gat eira relox ería mar iña gat uno relox eiro sub mar ino
  22. 22. Vexamos con detemento: submarino
  23. 23. Vexamos con detemento: sub mar ino Lexema (raíz)
  24. 24. Vexamos con detemento: sub mar ino Lexema (raíz) sufixo
  25. 25. Vexamos con detemento: sub mar ino lexema (raíz) sufixo Cal é a función desta parte?
  26. 26. Vexamos con detemento: sub- A parte “sub-” é o PREFIXO na palabra “submarino”
  27. 27. Os prefixos son morfemas que se atopan antes do lexema e que axudan a achegar un novo significado á palabra primitiva. Algúns exemplos de prefixos son: pre- sub- hiper- ex- pro- bio- extra- super- geo- an- auto- homo- anti- an- kilo- a- en- mega-
  28. 28. Ao empregar un prefixo formamos unha palabra con significado novo: <ul><li>pre acordo </li></ul><ul><li>sub terráneo </li></ul><ul><li>hiper activo </li></ul><ul><li>ex policia </li></ul><ul><li>extra terrestre </li></ul><ul><li>anti militar </li></ul><ul><li>a moral </li></ul>
  29. 29. Repasemos: <ul><li>O lexema é a parte da palabra que permanece inalterable, achega o sgdo. léxico e é a base da familia léxica. </li></ul><ul><li>Exemplo: mar eiro, mar ea, mar emoto </li></ul><ul><li>O sufixo é o morfema que colocamos despois do lexema. </li></ul><ul><li>Exemplo: mar eiro , mar ea , mar emoto </li></ul><ul><li>O prefixo é o morfema que vai antes do lexema. </li></ul><ul><li>Exemplo: sub marino </li></ul>
  30. 30. Escribe unha listaxe de palabras novas cos seguintes lexemas: <ul><li>(pan) pan- </li></ul><ul><li>(herba) herb- </li></ul><ul><li>(flor) flor- </li></ul><ul><li>(casa) cas- </li></ul><ul><li>(boca) boc- e buc- </li></ul><ul><li>(historia) hist- </li></ul><ul><li>(música) músic- </li></ul>
  31. 31. Escribe unha listaxe de palabras novas cos seguintes prefixos: <ul><li>pre- </li></ul><ul><li>ex- </li></ul><ul><li>extra- </li></ul><ul><li>a- </li></ul><ul><li>sub- </li></ul><ul><li>anti- </li></ul><ul><li>in- ou im- </li></ul>

×