Uploaded on

หัวใจและระบบหมุนเวียนเลือด

หัวใจและระบบหมุนเวียนเลือด

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,673
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
27
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. บทเรียนคอมพิวเตอรชวยสอน เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต เขาสูบทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) บทเรียน ผลการเรียนรูที่คาดหวัง บทนํา สวนประกอบและหนาที่ของเลือด การหมุนเวียนของเลือด แบบทดสอบ ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) ผลการเรียนรูที่คาดหวัง 1.อธิบายความหมายและเขียนภาพโครงสรางของระบบ หมุนเวียนเลือดได 2. อธิบายสวนประกอบตลอดจนหนาที่ของเลือดได 3. ระบุและอธิบายหนาที่ของอวัยวะที่เปนสวนประกอบตาง ของระบบหมุนเวียนเลือดได 4. ตระหนักถึงความสําคัญของความดันเลือดในรางกาย บทเรียน ออก 1
  • 2. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) บทนํา ระบบหมุนเวียนโลหิต เปนระบบที่นําสารตาง ๆ ไปยังเซลลทั่วรางกาย เชน สารอาหาร แกสตาง ๆ เกลือแร ฮอรโมน และรับของเสียสงออกนอก รางกายโดยลําเลียงไปตามเสนเลือด บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) สวนประกอบและหนาที่ของเลือด บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) เรียกวา พลาสมา หรือน้ําเลือด สวนที่เปนของเหลว 55 % ประกอบดวย น้ํา 91 % สารตาง ๆ เอนไซม ฮอรโมน แกส ของเสีย ไดแก ยูเรีย CO2 สวนประกอบของเลือด เม็ดเลือดแดง(Red blood cell ) สวนที่เปนของแข็ง 45 % เม็ดเลือดขาว (White blood cell ) เกล็ดเลือด(Platelet) บทเรียน ออก 2
  • 3. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) เซลลเม็ดเลือดแดง (Red blood cell) เปนสารประกอบโปรตีน ลักษณะคอนขางกลม มีสีแดง ตรงกลางเวา เมื่อโตเต็มที่ ไมมีนิวเคลียส มีสารสีแดง เรียกวา ฮีโมโกลบิน มีธาตุเหล็กเปนองคประกอบ มีอายุ 110 - 120 วัน สรางที่ ไขกระดูก ทําลายที่ ตับ ในเด็กสรางที่ ตับ มาม และไขกระดูก หนาที่ ของเซลลเม็ดเลือดแดง ลําเลียง O2 เซลล ลําเลียง CO2 ปอด ฮีโมโกลบิน + O2 ออกซีฮีโมโกลบิน (Oxyhemoglobin) 1 mm3 มีเซลลเม็ดเลือดแดงประมาณ 5 ลานเม็ด รูป เซลลเม็ดเลือดแดง บทเรียน ออก ที่มา http://www.med.cmu.ac.th/dept/vascular/human/lesson/lesson2.php เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) เซลลเม็ดเลือดขาว (White blood cell ) ลักษณะ กลม ไมมีสี มีนิวเคลียส ขนาดใหญกวา เม็ดเลือดแดงสรางที่ ไขกระดูก มาม และตอมน้ําเลือง อายุ 7-14 วัน เม็ดเลือดขาวทําหนาที่ ทําลายเชื้อโรค และสิ่งแปลกปลอม 1 mm3 มีเซลลเม็ดเลือดขาวประมาณ 4,000- 10,000 เม็ด รูป เซลลเม็ดเลือดขาว บทเรียน ออก ที่มา : http://www.med.cmu.ac.th/dept/vascular/human/lesson/lesson2.php เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) เพลตเลต (Platelet) เพลตเลต หรือ เศษเม็ดเลือด เกล็ดเลือด แผนเลือดไมใชเซลล เปนชิ้นสวนของเซลล ไมมีสี ไมมีนิวเคลียสมีรปรางไมแนนอน ู ขนาดเล็กกวาเม็ดเลือดแดงเกือบ 4 เทา มีอายุ 4 วัน ทําหนาที่ ชวยในการแข็งตัวของเลือด ในขณะที่เสนเลือดฉีก บทเรียน ออก 3
  • 4. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) เกล็ดเลือดสราง เอนไซมทรอมโบพลาสติน โพทรอมบินในเลือด + แคลเซียม ทรอมบิน (วิตามิน K เปนตัวเรงปฏิกริยาในการสราง) ิ ไฟบริน ไฟบริโนเจน (เสนใยละเอียดสานปดบาดแผล) กระบวนการแข็งตัวของเลือด (blood clotting) บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) กระบวนการแข็งตัวของเลือด บทเรียน ออก ที่มาของภาพ : สสวท. ชีววิทยาเลม 2 : 88 เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) การหมุนเวียนของเลือด บทเรียน ออก 4
  • 5. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) การหมุนเวียนของเลือด ภายในหลอดเลือดจะถูกควบคุมโดย หัวใจ ซึ่งทําหนาที่เหมือนเครื่องสูบฉีด เพื่อ ทําใหเกิดแรงดันที่สามารถจะดันใหเลือดไหล ไปตามหลอดเลือดตาง ๆ ที่อยู ทั่วรางกาย และ สามารถไหลกลับเขาสูหัวใจได ผูคนพบเปน คนแรกไดแก นักวิทยาศาสตร ชาวอังกฤษ ชื่อ วิลเลี่ยม ฮารวีย รูป การหมุนเวียนของเลือด บทเรียน ออก ที่มา : http://www.thailabonline.com/section31.htm เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) หัวใจ (Heart) หัวใจอยูระหวางปอดทั้ง 2 ขาง คอนไปทางซายเล็กนอย ทําหนาที่สูบฉีดเลือดใหไหล ตามหลอดเลือดไปยังสวนตาง ๆ ของรางกาย แลวไหลกลับคืนสูหัวใจ หัวใจประกอบ ดวยกลามเนื้อพิเศษที่เรียกวา กลามเนื้อหัวใจมี 4 หอง แบงออกเปน หองบน 2 หอง เรียกวา เอเตรียม (Atrium) หองลาง 2 หอง เรียกวา เวนตริเคิล(Ventricle) ระหวางหองบนซาย-ลางซาย จะมีลิ้น ไบคัสพิด (bicuspid valve) คั่นอยู และหองบนขวา-ลางขวา จะมีลิ้น ไตรคัสพิด (tricuspid valve) คั่นอยู ลิ้นหัวใจทําหนาที่ ปองกันไมใหเลือดไหลยอนกลับ โครงสรางภายในของหัวใจ บทเรียน ออก ที่มาของภาพ : สสวท. แบบเรียนชีววิทยาเลม 2 : 75 เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) วงจรเลือด เลือดจากสวนตาง ๆ ของรางกาย เอเตรียมซาย ผานไบคัสพิด เอเตรียมขวา ผานลินไตรคัสพิด ้ เวนตริเคิลซาย เวนตริเคิลขวา ปอด บทเรียน ออก 5
  • 6. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) สังเกต การไหลเวียนของเลือด ผานหัวใจตามลูกศร ภาพเคลื่อนไหวการไหลเวียนของเลือด บทเรียน ออก ที่มาของภาพ: http://www.med.cmu.ac.th/dept/vascular/human/lesson/lesson2.php เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) หลอดเลือด หลอดเลือด ทําหนาที่ลําเลียงเลือดจากหัวใจไปยังอวัยวะสวนตาง ๆ ทั่วรางกาย และเปนเสนทางใหเลือดจากอวัยวะตาง ๆ ทั่วรางกายกลับเขาสูหัวใจ หลอดเลือดในรางกายมี 3 ชนิด ไดแก 1. หลอดเลือดแดง (Artery) 2. หลอดเลือดดํา (Vein) 3. หลอดเลือดฝอย (Capillary) บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) 1. หลอดเลือดแดง (Artery) หลอดเลือดแดง เปนหลอดเลือดที่นาเลือดออกจากหัวใจไปยังเซลลตาง ๆ ํ ของรางกาย มีผนังหนาแข็งแรง เพื่อใหมีความทนทานตอแรงดันเลือดที่ถูกฉีด ออกไป ไมมีลิ้นกั้นภายใน เลือดที่อยูในหลอดเลือดแดง มีปริมาณแกสออกซิเจน มาก เรียกวา “ เลือดแดง ” ยกเวนหลอดเลือดแดงที่นําเลือดออกจากหัวใจไปยังปอด ภายในเปนเลือดที่มีปริมาณ แกสคารบอนไดออกไซดมาก เรียกวา “ เลือดดํา ” บทเรียน ออก 6
  • 7. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) 2. หลอดเลือดดํา (Vein) หลอดเลือดดํา เปนหลอดเลือดที่นําเลือดจากสวนตาง ๆ ของรางกายเขาสู หัวใจ หลอดเลือดดํามีผนังบางกวาหลอดเลือดแดง มีลิ้นกั้นภายในเพื่อปองกันเลือด ไหลยอนกลับ เลือดที่ไหลอยูภายในหลอดเลือดมีปริมาณแกสคารบอนไดออกไซดมาก ยกเวน หลอดเลือดดําที่นําเลือดจากปอดเขาสูหัวใจ จะเปน เลือดแดง บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) รูป โครงสรางของหลอดเลือดแดง และหลอดเลือดดํา บทเรียน ออก ที่มา : www.siamcomic.com/scboard/view.php?scbID=29341 เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) 3. หลอดเลือดฝอย (Capillary) หลอดเลือดฝอย เปนหลอดเลือดที่เชื่อมตอ ระหวางหลอดเลือดแดงและหลอดเลือดดํา สานเปนรางแหแทรกอยูตามเนื้อเยื่อตาง ๆ ของ รางกาย มีขนาดเล็กละเอียด เปนฝอย มีผนัง บางมาก ประกอบดวยเซลลเพียงชั้นเดียว เปนแหลงที่มีการแลกเปลี่ยนแกสและสารตาง ๆ ระหวางเลือดกับเซลลของรางกาย รูป หลอดเลือดฝอย บทเรียน ออก ที่มา : http://www.npschool.ac.th/~pollaglove/3.html 7
  • 8. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) ความดันเลือด (Blood pressure) คือ ความดันที่เกิดจากการบีบตัวและคลายตัวของหัวใจ ขณะหัวใจบีบตัว เลือดจะถูกดันออกไปตามหลอดเลือดแดงดวยความดันสูงทําใหเลือดเคลื่อนที่ไปตาม สวนตาง ๆ ของรางกาย และในขณะที่หัวใจคลายตัวเลือดจะไหลกลับเขาสูหัวใจตาม หลอดเลือดดําดวยความดันต่ํา ความดันเลือดมีหนวยเปน มิลลิเมตรของปรอทมีคา  ตัวเลข 2 คา เชน 120 / 80 มิลลิเมตรของปรอท 120 = คาความดันเลือด ขณะหัวใจบีบตัวใหเลือดออกจากหัวใจ (Systolic pressure) 80 = คาความดันเลือด ขณะหัวใจคลายตัวรับเลือดเขาสูหัวใจ (Diastolic pressure) บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) ความรูเพิ่มเติม ปกติความดันเลือดสูงสุดขณะหัวใจบีบตัว มีคา 100 + อายุ ความดันเลือด ขณะหัวใจรับเลือดไมควรเกิน 90 มิลลิเมตรของปรอท เครื่องมือวัดความดันเลือด เรียกวา มาตรความดันเลือด(Sphymonanomiter) ใชคูกับหูฟงหรือ สเตทโทสโคป (Stethoscope) วัดความดันที่หลอดเลือดแดงที่ตนแขน เครื่องมือวัดความดันเลือด บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) ปจจัยทีมีผลตอความดันเลือด ่ 1. อายุ ผูสูงอายุมีความดันเลือดมากกวาเด็ก เนื่องจากผนังหลอดเลือดมีความยืดหยุนลดลง 2. เพศ ปกติเพศหญิงมีความดันเลือดต่ํากวาเพศชาย ยกเวนหญิงที่กําลังจะหมดประจําเดือน 3. ขนาดของรางกาย คนที่รางกายใหญโตหรือคนอวนจะมีความดันเลือดสูงกวาคนผอม 4. อารมณ คนที่เครียด วิตกกังวล โกรธ หรือตกใจ จะมีความดันเลือดสูงกวาคนอารมณปกติ 5. การทํางาน ทํางานหนักและการออกกําลังกาย จะมีความดันเลือดสูง 6. สภาพรางกาย เชน หลอดเลือดตีบ ระดับไขมันในเลือดสูงจะทําใหความดันเลือดสูง บทเรียน ออก 8
  • 9. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) ความรูเพิ่มเติม 1. ความดันเลือดเฉลี่ยปกติของหญิงในวัยหนุมสาว คือ 110 / 70 มิลลิเมตรปรอท 2. ความดันเลือดเฉลี่ยปกติของชายในวัยหนุมสาว คือ 120 / 80 มิลลิเมตรปรอท 3. โรคความดันเลือดสูงจะพบมากในผูสูงอายุ ผูที่โกรธงาย และผูท่ีมีจิตใจอยูในภาวะ เครียดเปนประจํา สาเหตุของโรคที่สําคัญ คือ การตีบตันของหลอดเลือด 4. อารมณ เชน ขณะโกรธรางกายจะผลิตสารชนิดหนึ่งออกมา ซึ่งสารนี้จะมีผลตอการ บีบตัวของหัวใจ บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) ชีพจร (pulse) ชีพจรคือ จังหวะการบีบตัวและคลายตัวของ ผนังเสนเลือดตามจังหวะการเตนของหัวใจ โดยปกติ หัวใจเตนเฉลี่ยประมาณ 72 ครั้ง ตอ 1 นาที และอัตรา การเตนของชีพจรในเพศชายจะสูงกวาเพศหญิง การวัดชีพจรจะวัดจากเสนเลือดแดงบริเวณขอมือ และ ขอศอก รูป การวัดชีพจรที่ ขอมือ ขอศอก และซอกคอ บทเรียน ออก เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) การหมุนเวียนแกส การหมุนเวียนของแกส ในรางกายจะเกิดควบคูกับการหมุนเวียนของเลือด โดย สวนใหญแลวเปนการหมุนเวียนของแกสที่สําคัญ 2 ชนิด คือ แกสออกซิเจน และ แกส คารบอนไดออกไซด อวัยวะสําคัญที่เกี่ยวของกับการหมุนเวียนของแกส คือ ปอด โดยปอดจะทําหนาที่ ในการแลกเปลี่ยนแกสระหวางแกสภายในรางกายกับแกสที่อยูภายนอกรางกาย บทเรียน ออก 9
  • 10. เรื่อง ระบบหมุนเวียนโลหิต (Circulatory System) รูป การแลกเปลี่ยนแกสกับการลําเลียงแกส บทเรียน ออก ที่มาของภาพ : สสวท. ชีววิทยาเลม2 : 50 10