Cẩm nang dành cho phụ huynh và người thân của người chuyển giới
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Cẩm nang dành cho phụ huynh và người thân của người chuyển giới

on

  • 1,143 views

Cẩm nang được ICS dịch từ tài liệu của APA, có bổ sung các thông tin cần thiết cho bối cảnh ở Việt Nam.

Cẩm nang được ICS dịch từ tài liệu của APA, có bổ sung các thông tin cần thiết cho bối cảnh ở Việt Nam.

Statistics

Views

Total Views
1,143
Views on SlideShare
1,143
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
16
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Cẩm nang dành cho phụ huynh và người thân của người chuyển giới Document Transcript

  • 1. NHỮNG ĐỨA CONCỦA CHÚNG TAHỎI - ĐÁP DÀNH CHO PHỤ HUYNH CỦANGƯỜI CHUYỂN GIỚI PFLAG VIỆT NAM
  • 2. PFLAG VIỆT NAM Cộng đồng đầu tiên tại Việt Nam dành cho ba mẹ, gia đình và bạn bè của người đồng tính, song tính và chuyển giới. Để biết thêm thông tin, xin truy cập www.hieuvecon.vn hoặc www.pflag.vn.TẦM NHÌNChúng tôi, những cha mẹ, gia đình và bạn bè của người đồng tính, songtính và chuyển giới, đề cao sự đa dạng và hướng tới một xã hội trân trọngtất cả mọi người với những xu hướng tính dục và bản dạng giới khác nhau.Chỉ với sự tôn trọng, tự trọng và bình đẳng cho tất cả, chúng ta mới pháthuy đầy đủ những năng lực của cá nhân và tập thể. PFLAG hoan nghênh sựtham gia và ủng hộ từ tất cả những người có cùng tầm nhìn này.SỨ MỆNHPFLAG cổ vũ cho hạnh phúc của người đồng tính, song tính và chuyển giớicùng gia đình và bạn bè họ bằng cách: hỗ trợ, giáo dục, lấp đầy các khoảngtrống kiến thức; và vận động để chấm dứt kì thị. PFLAG cung cấp cơ hộiđối thoại về vấn đề xu hướng tính dục và bản dạng giới, vì một xã hội của sựtôn trọng, lành mạnh và đa dạng.VỀ CẨM NANG NÀYNhững đứa con của chúng ta: Hỏi - Đáp dành cho Phụ huynh của NgườiChuyển giới là một phần trong bộ cẩm nang những kiến thức cơ bản về đadạng tính dục và người đồng tính, song tính, chuyển giới*. Cẩm nang đượcdịch và biên soạn lại từ tài liệu chính thức của tổ chức PFLAG Hoa Kì.Để có cẩm nang này, hoặc được giải thích, hỗ trợ rõ hơn, xin vui lòng liênhệ theo thông tin sau:PFLAG Việt Nam – Cộng đồng dành cho ba mẹ, gia đình và bạn bè củangười đồng tính, song tính và chuyển giới. Điện thoại: +84 8 3940 5140 – Fax: +84 8 3940 5140 Email: info@pflag.vn Website: www.pflag.vn | www.hieuvecon.vn*Bộ cẩm nang về đa dạng tính dục và người đồng tính, song tính, chuyển giớiđược đăng tải miễn phí tại website: www.ics.org.vn
  • 3. Dành tặng các bậc phụ huynh.Hy vọng cuốn cẩm nang này có thể góp phần đem lại sự cânbằng và bình yên cho các phụ huynh và gia đình.
  • 4. CÁC THUẬT NGỮ DÙNG TRONG CẨM NANG NÀYCác thuật ngữ dưới đây được định nghĩa một cách vắn tắt, dựa trên những tài liệukhoa học đã được công nhận rộng rãi và chỉnh sửa lại cho phù hợp với Việt Nam.• Bản dạng giới: cảm nhận về giới khác giới.tính của mình là nam hay nữ. Bản • Song tính: người có cảm giác hấpdạng giới không nhất thiết phải dẫn về tình cảm, thể chất với cả haitrùng với giới tính sinh học. Bản dạng giới.giới cũng độc lập với xu hướng tính • LGBT: viết tắt tiếng Anh củadục, vì bản dạng giới liên quan tới người đồng tính nữ, đồng tính nam,việc một người nghĩ mình thuộc song tính và chuyển giới (Lesbian,giới tính nào, còn xu hướng tính dục Gay, Bisexual & Transgender).liên quan tới việc một người cảm • PFLAG: viết tắt tiếng Anh củathấy hấp dẫn với ai. Cha mẹ, Gia đình và Bạn bè của• Chuyển giới: là trạng thái khi Người đồng tính (Parents, Familiesmột người có giới tính sinh học không and Friends of Lesbians and Gays).trùng với bản dạng giới hay thể hiện PFLAG Hoa Kì chính thức có mạnggiới của họ (ví dụ: có cơ thể là nam lưới về người chuyển giới từ nămvà nghĩ mình là nữ, hoặc bề ngoài 1995.như nữ). Người chuyển giới liên • Tính dục: một khái niệm baoquan tới việc người đó nhận dạng gồm giới tính sinh học (có cơ thể làhoặc thể hiện mình là nam hay nữ, nam hay nữ), bản dạng giới (cảmtrong khi người đồng tính lại liên nhận mình là nam hay nữ), xu hướngquan tới việc người đó yêu người tính dục (yêu người cùng giới haycùng giới hay khác giới. khác giới) và thể hiện giới (thể hiện là• Chuyển đổi giới tính: là trạng nam tính hay nữ tính). Tính dục khácthái khi một người chuyển giới đã với tình dục.làm, đang làm hoặc có ý định làm • Công khai: (từ tiếng Anh: comingphẫu thuật chuyển đổi sang giới out) việc tiết lộ về xu hướng tínhtính mình mong muốn. dục hoặc bản dạng giới của mình• Đồng tính: người có cảm giác cho người khác biết.hấp dẫn về tình cảm, thể chất với • HIV/AIDS: viết tắt tiếng Anhngười cùng giới. của Virus gây suy giảm miễn dịch ở• Dị tính: người có cảm giác hấp người và Hội chứng suy giảm miễndẫn về tình cảm, thể chất với người dịch mắc phải.
  • 5. NỘI DUNGNhững câu hỏi thường gặp về Người chuyển giới• “Chuyển giới” có nghĩa là gì? / 08• Người chuyển giới, họ là ai? / 08• Người ăn mặc chuyển giới, họ là ai? / 09• Nguyên nhân của việc muốn chuyển đổi giới tính? / 09• Sự trầm cảm về giới là gì? / 09• Quá trình chuyển đổi giới tính là gì? / 10• Bộ tiêu chuẩn Chăm sóc là gì? / 10• Liệu pháp hoóc-môn là gì? / 11• Bài kiểm tra Cuộc sống thật là gì? / 12• Phẫu thuật chuyển đổi giới tính là gì? / 12Người liên giới tính, họ là ai?• Thế nào là liên giới tính? / 13• Một số ví dụ về trạng thái liên giới tính? / 13• Có thể nhận ra trạng thái liên giới tính ngay lúc đứa trẻ mới chào đời? / 13• Vậy sự khác nhau giữa liên giới tính và chuyển giới là gì? / 14Điểm giống và khác nhau giữa Xu hướng tính dụcvà Bản dạng giới• Điểm khác nhau giữa bản dạng giới và xu hướng tính dục
  • 6. là gì? / 15• Có phải từ khi còn nhỏ những người chuyển giới đã có biểu hiện giới khác chuẩn không? / 15• Tình trạng Rối loạn bản dạng giới là gì? / 16• Có những điểm chung nào giữa người chuyển giới và các nhóm thiểu số tính dục khác? / 16• Có những điểm chung nào giữa gia đình của người chuyển giới và gia đình của các nhóm thiểu số tính dục khác? / 17Những vấn đề của các bạn trẻ chuyển giới• Các vấn đề về tâm lý / 18• Các vấn đề về gia đình / 18• Những nguy cơ mà các bạn trẻ chuyển giới phải đối mặt / 20• Những lưu ý khi tham khảo chuyên gia về việc chuyển đổi giới tính / 21Người chuyển giới và Pháp luật• Người chuyển giới thường chịu sự kỳ thị và phân biệt đối xử ra sao? / 22• Còn việc công nhận trên giấy tờ thì sao? / 23• Luật pháp Việt Nam đối với người liên giới tính (và chuyển giới) như thế nào? / 23
  • 7. NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ NGƯỜI CHUYỂN GIỚI“Chuyển giới” có nghĩa thành một cái gì đó bi lụy, ghê gớm.là gì? Người chuyển giới, họ làNgười chuyển giới là những người có ai?bản dạng giới hay thể hiện giới khác vớinhững quy ước và mong đợi chung Người chuyển giới bao gồm chủ yếu là:dành cho giới tính sinh học của họ. - Người chuyển đổi giới tính: NhữngBản dạng giới là cảm nhận của một người cảm thấy rằng giới tính lúc mớicá nhân về việc người đó là nam hay sinh của họ là sai và muốn chuyểnnữ, hay là một giới tính nào khác. đổi sang giới tính khác. NhữngThể hiện giới là sự người chuyểnthể hiện và vai đổi giới tính gồmtrò về nam tínhhay nữ tính trong “...người có người chuyển giới từ Nữ sangđời sống (thông chuyển giới Nam (viết tiếngqua quần áo, kiểutóc, hành vi, v.v.). đã tồn tại Anh là FTM/ transman) vàMặc dù ngườichuyển giới đã như một bộ người chuyển giới phận của từ Nam sang Nữtồn tại như một (viết tiếng Anh các nền vănbộ phận của các là MTF/trans-nền văn hóa và woman). Trongxã hội khác nhautrong lịch sử loài hóa và xã số này có người hội...” đã trải qua phẫungười, đến gần thuật, có ngườiđây họ mới trở sắp tiến hànhthành tâm điểm phẫu thuật, và có những ngườichú ý của giới y học. Nhiều nhà ng- không thực hiện phẫu thuật vì mộthiên cứu tin rằng việc chuyển giới số lý do.có nguồn gốc từ những yếu tố sinhhọc phức tạp và nó là bẩm sinh. Tuy - Người ăn mặc chuyển giới: Nhữngnhiên, sự hà khắc của xã hội đã biến người mặc trang phục của giới tínhviệc là một người chuyển giới trở khác để phần nào thể hiện những8 Những đứa con của chúng ta
  • 8. cảm nhận và quan niệm bên trong giữ kín việc chuyển giới như vậy củacủa họ về giới. mình. Khác với những người chuyển đổi giới tính, những người này khôngMột điều cần lưu ý là các cá nhân nằm mong muốn thay đổi giới tính sinhtrong nhóm “người chuyển giới” có học của bản thân.thể muốn dùng những thuật ngữkhác để gọi tên mình. Ví dụ, nhiều Nguyên nhân của việcngười đã chuyển đổi giới tính nhìn muốn chuyển đổi giớinhận họ là một nhóm riêng, chứ họ tính?không muốn nằm dưới cái tên chunglà “người chuyển giới”. Nhiều người Mặc dù có nhiều giả thuyết cho câusau khi thực hiện phẫu thuật chuyển hỏi này, nhưng không một ai thật sựđổi cũng không còn xem mình như có câu trả lời. Đó có thể là kết quả“người chuyển đổi giới tính” nữa mà của việc bào thai được bao bọc bởimuốn được nhìn nhận đơn thuần là hoóc-môn của một giới tính khácnam hay nữ. Chính vì vậy, điều quan khi còn nằm trong tử cung, hoặctrọng hơn hết và cũng có thể làcũng là điều hầu do sự biến đổihết những ngườichuyển giới đồng “Một số gen tự phát. Trải qua sự trầm cảmý, đó là chúng ta người đã khi không hàicần tôn trọngquyền của mỗi cá nhận ra ra từ lòng về cơ thể của mình, nhữngnhân trong việc rất sớm...” người chuyểnhọ muốn tự gọi đổi giới tính dầnmình là gì. cảm thấy không thể nào tiếp tục sống với giới tínhNgười ăn mặc chuyển được ấn định lúc mới sinh.giới, họ là ai? Sự trầm cảm về giới là gì?Những người ăn mặc chuyển giớithường được xem là nhóm lớn nhất Sự trầm cảm về giới là một thuật ngữcủa bộ phận những người chuyển tâm lý học được dùng để diễn tảgiới. Mặc dù những người này những cảm giác như sự đau đớn,hầu hết đều là người nam và có xu thống khổ, băn khoăn lo lắng nảyhướng dị tính, cũng có những người sinh khi giới tính mong muốn củanữ ăn mặc chuyển giới và tất cả họ một người khác với giới tính sinhcó thể thuộc bất kỳ xu hướng tính học của họ, và nảy sinh từ sức ép củadục nào (dị tính, đồng tính, song gia đình và xã hội bắt một người phảitính,...). Nhiều đàn ông là người ăn sống theo những chuẩn mực về giới.mặc chuyển giới cũng là người đã kết Hầu như tất cả những người chuyểnhôn và có con, và hầu hết đều muốn giới đều phải trải qua sự trầm cảmPFLAG Việt Nam 9
  • 9. về giới này ở nhiều mức độ khác “lộ mình” với nhà tuyển dụng, gianhau. Một số người đã nhận ra ra từ đình, bạn bè - nói đúng ra là với tấtrất sớm rằng họ không thể sống với cả mọi người xung quanh họ. Tronggiới tính lúc mới sinh, và một số ít quá trình chuyển đổi, họ rất dễ bị kỳngười may mắn nhận được sự chấp thị, phân biệt đối xử và thật sự cầnnhận và ủng hộ của phụ huynh đối sự hỗ trợ từ phía gia đình và bạn bè.với giới tính họ chọn. Tuy nhiên,phần đông người chuyển giới vẫn cố Bộ tiêu chuẩn Chăm sócgắng gồng mình để thích nghi với là gì?những mong đợi và quy ước của xãhội, dù cho việc đó làm họ thấy khổ Bộ tiêu chuẩn Chăm sóc là tập hợpsở và chịu sự trầm cảm về giới. Thường các hướng dẫn được cập nhật địnhthì ban đầu người muốn chuyển đổi kỳ của Hiệp hội chuyên môn Quốc tế vềgiới tính chỉ bí mật ăn mặc như giới Sức khỏe của người chuyển giới (viết tắttính mình muốn, sau đó nhiều năm tiếng Anh là WPATH), mà dựa vàothì mới tiến hành quá trình chuyển đó nhiều người chuyển giới ở Mĩ cóđổi để được thấy nhẹ nhõm và được thể thực hiện liệu pháp hoóc-mônsống với con người thật của mình. và phẫu thuật chuyển đổi giới tính. Cái hay của Bộ tiêu chuẩn Chăm sóc là có thể làm giảm nguy cơ phạm sai lầm của các bên liên quan đến quá “...cần sự hỗ trình chuyển đổi giới tính, nhưng trợ từ phía mặt khác nó cũng bị chỉ trích như một hệ thống “gác cửa” có phần gia đình và cứng nhắc, bắt buộc mọi người phải đi qua đúng những bước như hướng bạn bè.” dẫn. Nói một cách khái quát, theo Bộ tiêu chuẩn Chăm sóc thì một người muốnQuá trình chuyển đổi giới chuyển đổi giới tính sẽ cần đi quatính là gì? một quá trình hoàn chỉnh bao gồm: Thời gian tham vấn với bác sĩ tâm lýQuá trình chuyển đổi giới tính là để xác nhận giới tính thật - Bắt đầugiai đoạn mà một người bắt đầu dùng liệu pháp hoóc-môn từ đó chothay đổi ngoại hình và cơ thể để đến về sau – Làm Bài kiểm tra Cuộcchuyển sang giới tính phù hợp với sống thật – Phẫu thuật chuyển đổimong muốn của mình. Vì biểu hiện giới tính (nếu người đó muốn).giới tính và cơ thể là cái dễ dàngnhìn thấy từ ngoài, những người Ở Việt Nam, vì pháp luật chưa côngchuyển đổi giới tính đang trong quá nhận và cho phép người chuyển giớitrình chuyển tiếp này BUỘC PHẢI thực hiện quá trình chuyển đổi giới10 Những đứa con của chúng ta
  • 10. tính, những người chuyển giới nếu muốn nhiều người chuyển giới vẫn tựchuyển đổi giới tính thì thường phải tự mình thực hiện liệu pháp này, muatìm kiếm thông tin và trải qua chỉ một số các loại hoóc-môn không rõ nguồnbước cơ bản nhất để có được cơ thể mong gốc trên thị trường, làm gia tăngmuốn, như tự dùng liệu pháp hoóc-môn nguy cơ của những vấn đề sức khoẻvà/hoặc đi phẫu thuật chuyển đổi giới về sau.tính ở nơi khác. Những người chuyển giới từ nữ sangLiệu pháp hoóc-môn là nam thường có sự thay đổi về ngoạigì? hình nhanh hơn. Testosterone khiến cho giọng nói của họ trầmChuyển đổi giới tính bằng liệu pháp xuống, kích thích râu và lông trênhoóc-môn là việc đưa hoóc-môn toàn cơ thể phát triển, nhưng khôngnữ (‘estrogen’) vào cơ thể người khiến họ tăng cân. Nhiều ngườichuyển giới từ Nam sang Nữ và đưa chuyển giới sang nam thường phảihoóc-môn nam (‘testosterone’) công khai hai lần trong đời mình,vào cơ thể người lần đầu tiên họchuyển giới từ có thể nói mìnhNữ sang Nam(FTM) để phát “...cảm giác là đồng tính nữ (vì còn là nữ và đangtriển những đặc của “lần dậy yêu nữ) và sau đóđiểm của giới mới nhận ra vàtính mà họ chọn. thì thứ hai công khai mìnhVới một số ngườicảm giác của này giống là người chuyển giới sang nam. Đối“lần dậy thì thứ như là được với những ngườihai” này giống trở về nhà...” chuyển giới sangnhư là được trở nữ thì hiệu quảvề nhà, trong khi của quá trìnhmột số khác thì điều trị hoóc-phải đấu tranh với những thay đổi môn đến chậm hơn, vì Estrogenvề tâm sinh lý nảy sinh trong quá không khiến giọng nói họ thanhtrình điều trị bằng hoóc-môn. Tùy hơn, cũng không làm mất đi râu vàtheo độ tuổi mỗi người và những lông trên cơ thể (để có những điềunhân tố khác, cần vài tháng đến vài đó thì lại phải dùng đến phươngnăm để liệu pháp hoóc-môn phát pháp điện phân). Khi đã có đượchuy tác dụng đầy đủ và tạo ra một những đặc điểm ngoại hình mongngoại hình đúng như giới tính mong muốn, hầu hết người chuyển giớimuốn. Quá trình điều trị này cũng đều muốn giữ bí mật tình trạngcó những rủi ro và cần có sự hướng chuyển giới trước kia của mình,dẫn, giám sát của bác sĩ. Tuy nhiên, muốn sống và được nhìn nhận đơnPFLAG Việt Nam 11
  • 11. thuần như một người nam hay nữ. chuyển giới sang nữ, SRS bao gồmĐiều này thường được gọi là kiểu sự chuyển đổi từ dương vật và mô“sống âm thầm”. bìu thành cơ quan sinh dục nữ. Sau phẫu thuật, hầu hết những ngườiBài kiểm tra Cuộc sống chuyển giới sang nữ cho biết rằngthật là gì? họ vẫn có thể đạt được cực khoái trong quan hệ tình dục. Đối vớiĐối với những người chuyển giới những người chuyển giới sang nam,đang muốn thực hiện phẫu thuật SRS có thể chỉ bao gồm việc phẫuchuyển đổi giới tính, Bài kiểm tra thuật ngực (cắt bỏ ngực), có khiCuộc sống thật (“Real Life Test”), là cắt bỏ cả tử cung; và bằng cáchhay còn gọi là đó, nhiều ngườiTrải nghiệm Cuộc chuyển giới sangsống thật (“Real “...thể hiện nam đã cảm thấyLife Experi- hài lòng với cơ cho bác sĩence”) là khoảng thể đàn ông mớithời gian ít nhất của mình. Hầu1 năm mà họ bắtbuộc phải thể tâm lý của hết người chuyểnhiện cho bác sĩ mình thấy giới sang nam đều không chọntâm lý của mìnhthấy khả năng có khả năng làm phẫu thuật tạo hình dươngthể sống và làm có thể sống vật vì nhiều lýviệc bằng giớitính mình mong và làm việc do, như chi phí đắt và hiệu quảmuốn. Theo BộTiêu chuẩn Chăm bằng giới sau phẫu thuật tính mình có hạn. Ngoàisóc, Bài kiểm tra ra, nhiều người mong muốn.”Cuộc sống thật chuyển giới sanglà điều kiện tiên nữ còn dùngquyết để được những biệncho phép trải qua pháp khác, nhưphẫu thuật chuyển đổi giới tính. phương pháp điện phân để tẩy râu và lông, biện pháp nâng ngực, giảmPhẫu thuật chuyển đổi kích thước yết hầu, cấy tóc, bơmgiới tính là gì? môi và các loại phẫu thuật mặt khác.Phẫu thuật chuyển đổi giới tính (viếttắt tiếng Anh là SRS) là loại phẫuthuật tái tạo vĩnh viễn cơ thể củamột người thành cơ thể của mộtgiới tính khác. Đối với những người12 Những đứa con của chúng ta
  • 12. NGƯỜI LIÊN GIỚI TÍNH, HỌ LÀ AI?Thế nào là liên giới tính? của nam hay nữ.Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kì (viết • Các cơ quan sinh sản bên trong:tắt tiếng Anh là APA) định nghĩa Phát triển không hoàn chỉnh haycác trạng thái liên giới tính là “để khác với thông thường.chỉ tất cả những trạng thái dẫn đến sự • Có sự không nhất quán giữa cácphát triển không điển hình của các đặc bộ phận sinh dục bên ngoài và cácđiểm giới tính và sinh lý trên cơ thể.” cơ quan sinh sản bên trong.Hội người Liên giới tính Bắc Mỹ • Có các đặc điểm không điển hình(viết tắt tiếng Anh là ISNA) thì xem về nhiễm sắc thể giới tính.người liên giới tính là “người sinh ravới một cơ thể không có vẻ phù hợp với • Tinh hoàn hoặc buồng trứng phátcác định nghĩa thông thường về người nữ triển khác với thông thường.hay nam.” Người liên giới tính không • Việc sản xuất hoóc-môn giới tínhnhất thiết phải có biểu hiện rằng “có trên hoặc dưới mức thông thường.hai bộ phận sinh dục” hay “bộ phận • Cơ thể không có khả năng phảnsinh dục không rõ ràng”, vì đặc điểm ứng như thông thường với các hoóc-giới tính và sinh lý còn thể hiện cả ở môn giới tính.những cơ quan không thấy được bênngoài như các cơ quan sinh sản bên Có thể nhận ra trạng tháitrong, nhiễm sắc thể giới tính, hoặc liên giới tính ngay lúccác hoóc-môn giới tính. Một người đứa trẻ mới chào đời?sinh ra với bộ phận sinh dục ngoài(dương vật, âm hộ,...) trông hoàn Có những trạng thái liên giới tínhtoàn điển hình vẫn có khả năng là không biểu hiện ra bộ phận sinh dụcmột người liên giới tính. ngoài và không thể nhận ra lúc đứa trẻ mới chào đời. Các trạng thái liênMột số ví dụ về trạng thái giới tính của trẻ có thể chỉ xuất hiệnliên giới tính? rõ ràng vào giai đoạn sau này củaCác trạng thái liên giới tính có thể cuộc đời, thường là vào tuổi dậy thì.bao gồm những loại sau: Vào bất cứ lúc nào khi mà trạng thái liên giới tính của một người được• Các bộ phận sinh dục bên ngoài: phát hiện, thì điều quan trọng làKhông phân loại được dễ dàng làPFLAG Việt Nam 13
  • 13. bác sĩ của người đó cũng phải đượctham vấn về chủ đề liên giới tính đểcó thể đưa ra chẩn đoán phù hợp.Nhìn chung, những người mangtrạng thái liên giới tính không bịbệnh tật hay đau đớn. Tuy nhiên,một số trạng thái liên giới tính cóthể gắn với các vấn đề về sức khỏekhác và cần được chăm sóc, theodõi.Vậy sự khác nhau giữa “...bác sĩliên giới tính và chuyển của người đógiới là gì?Nói chung, đối với người chuyển cũng phảigiới thì đó là vấn đề về bản dạng giới(cảm nhận mình là nam hay nữ), được thamcòn với người liên giới tính thì vấn vấn về chủđề nằm ở đặc điểm cơ thể (về sinh lývà giới tính). đề liên giớiMột điều khác biệt quan trọng là tính để cónhiều người liên giới tính muốnkêu gọi dừng “những ca phẫu thuật thể đưa rađể bình thường hoá” người liên chẩn đoán phù hợp. ”giới tính mà không có sự đồng ýcủa chính người đó. Phẫu thuật bộphận sinh dục ngoài của người liêngiới tính có thể gây ra các hậu quảtiêu cực cho chức năng sinh dụcvề sau hoặc khiến người đó có cảmgiác khác biệt và không chấp nhậnđược bản thân mình; mà đáng lẽnếu không phẫu thuật thì sẽ khôngbị. Các văn bản về nhân quyền nhưTuyên bố Montreal, Nguyên tắc Yogya-karta đã yêu cầu phải cấm việc phẫuthuật sau sinh, những ca phẫu thuậtnhằm xác định giới tính một cáchkhông cần thiết cho tới khi đứa trẻđủ lớn để hiểu và tự quyết định.14 Những đứa con của chúng ta
  • 14. ĐIỂM GIỐNG VÀ KHÁC NHAU GIỮA XU HƯỚNG TÍNH DỤC VÀ BẢN DẠNG GIỚIĐiểm khác nhau giữa Có phải từ khi còn nhỏbản dạng giới và xu hướng những người chuyển giớitính dục là gì? đã có biểu hiện giới khácBản dạng giới là cảm nhận của một chuẩn không?người về việc họ là nam hay nữ, là Tất cả trẻ em nói chung đều ít nhiềucon trai hay con gái, hay có khi là phải chịu sức ép cư xử đúng mực từmột giới tính nào khác. Xu hướng phía xã hội. Tương tự vậy, phần lớntính dục là việc một người cảm thấyhấp dẫn về tình cảm và/hoặc tìnhdục đối với người khác, có thể làvới người khác giới, cùng giới, hoặc “Nhiều giacả hai. Xu hướng tính dục của một đình chẳng bao giờ nhậnngười chuyển giới được xác địnhdựa trên bản dạng giới, tức là giớitính mà họ mong muốn. Ví dụ: Mộtngười chuyển giới từ nam sang nữ, ra con mìnhvà yêu một người nam khác, thì xu đang phải loay hoayhướng tính dục của người chuyểngiới này là dị tính; hay một ngườichuyển giới từ nam sang nữ, và yêumột người nữ khác, thì xu hướng một cáchtính dục của người này là đồng tính khó khăn vànữ. Vì thế một người chuyển giớicó thể là người dị tính, đồng tính, khổ sở nhưhay song tính. Tuy vậy, điều quan thế.”trọng nhất là không nên tự tiện gánghép một người chuyển giới vào xuhướng tính dục nào, vì không phải những người chuyển giới hồi còn trẻngười chuyển giới nào cũng muốn đều phải loay hoay tìm cách chônxác định và gọi tên cụ thể xu hướng vùi giới tính thật của mình, gò mìnhcủa bản thân. theo chuẩn của xã hội trong nhữngPFLAG Việt Nam 15
  • 15. chuyện như ăn mặc, chơi đùa ra bác sĩ tâm lý, để thông qua các biệnsao, xưng hô, gọi tên thế nào. Nhiều pháp trị liệu hỗ trợ sẽ học được cáchgia đình chẳng bao giờ nhận ra con chấp nhận bản thân và ứng phó tốtmình đang phải loay hoay một cách hơn với áp lực xã hội. Tuy nhiên, cáckhó khăn và khổ sở như thế. Có phụ huynh cần lưu ý là có những bácnhững gia đình thì nhận ra điều đó sĩ tâm lý chẩn đoán trẻ có GID vàtừ khi con của họ còn rất bé, có khi gò ép chúng trở lại với các chuẩn vàtừ tuổi lên 3 là đứa bé đã muốn biểu khuôn mẫu về giới, ngăn không chohiện theo một giới tính khác. chúng biết đến việc chúng có thể là người chuyển giới, có thể có xuTình trạng Rối loạn bản hướng tính dục đồng tính hay songdạng giới là gì? tính. Vì vậy, các bậc phụ huynh cần theo sát quá trình trị liệu tâm lý đóRối loạn bản dạng giới (viết tắt tiếng của con mình, chú ý về mục tiêu vàAnh là GID) là một dạng rối loạn phương pháp của nhà trị liệu xemđược ghi nhận trong cuốn Sổ tay vấn đề kể trên có xảy ra hay không.Chẩn đoán và Thống kê các Rối loạn tâm Như đối với chuyện đồng tính, cácthần (viết tắt tiếng Anh là DSM) do nhà khoa học và tổ chức uy tín đãHiệp hội Tâm thần học Hoa Kì xuất khẳng định rằng đồng tính khôngbản. Hiện nay chỉ có GID là cơ sở phải là bệnh, và các liệu pháp nhằmduy nhất để những người muốn “sửa chữa” hay “thay đổi” ngườichuyển đổi giới tính được chẩn đồng tính đều không có tác dụng,đoán tình trạng và chứng nhận cho thậm chí còn gây hại. Tương tự vậy,phép trải qua các biện pháp chuyển họ cũng đang quan ngại các liệuđổi (như điều trị hoóc-môn và/hoặc pháp trị liệu áp dụng cho nhữngphẫu thuật). Tuy nhiên, cách xếp trẻ em, thiếu niên và người trưởngloại này đang gây ra nhiều tranh cãi thành có biểu hiện giới khác chuẩnbởi hai nguyên nhân chính: Một là, cũng sẽ không đem lại kết quả cócó những nhà tâm lý trị liệu dựa vào ích nào.GID để chẩn đoán theo kiểu tai hại,quy chụp rằng tất cả những người Có những điểm chungtrẻ nào có biểu hiện về giới khác với nào giữa người chuyểnchuẩn của xã hội thì đều là người rốiloạn tâm thần. Hai là, nhiều người giới và các nhóm thiểu sốchuyển giới nếu không muốn nói là tính dục khác?hầu hết người chuyển giới đều tin Người chuyển giới và các nhómrằng họ không hề có gì để bị gọi là thiểu số tính dục khác (như ngườirối loạn tâm thần cả. đồng tính, song tính) đều phải đốiNhững đứa trẻ có biểu hiện giới diện với áp lực xã hội bắt họ phảikhác chuẩn mà cảm thấy mệt mỏi, đi theo những chuẩn mực có sẵn,trầm cảm thì có thể tìm đến các khiến họ có thể gặp phải các hình16 Những đứa con của chúng ta
  • 16. thức quấy rối và bạo lực khác nhau. đồng tính nam và đồng tính nữ chưaCũng giống như người đồng tính công khai, nhiều người chuyển giớinam, đồng tính nữ và người song cũng phải trải qua cảm giác cô đơntính, đến tuổi trưởng thành người khi là thành viên của một nhómchuyển giới cũng phải chịu sự phân thiếu số.biệt đối xử có thể ở chính nơi làmviệc, nơi sinh sống và các nơi công Có những điểm chungcộng. Trong quá trình khám phá nào giữa gia đình củabản thân, nhiều người chuyển giới người chuyển giới và gia đình của các nhóm thiểu số tính dục khác? “...người Các bậc phụ huynh, gia đình và chuyển giới bạn bè của người đồng tính nam, đồng tính nữ, song tính và chuyển cũng phải giới đều có thể trải qua các giai đoạn giống nhau: Khi người thân chịu sự phân công khai cho họ biết sự thật, họ biệt đối xử không dám chấp nhận, thấy rất đau buồn, rồi thấy vô cùng bối rối và lo có thể ở lắng cho sự an toàn của người thân mình. Mặt khác, bởi vì các trường chính nơi hợp người chuyển giới ít thấy hơn làm việc, nơi trong xã hội (do tỷ lệ người chuyển giới trong dân số chung ít hơn tỷ lệ sinh sống và người đồng tính), và bản thân trải các nơi công nghiệm của một người chuyển giới cũng có phần phức tạp, phải đi qua cộng.” những biến đổi rõ rệt, nên các phụ huynh của người chuyển giới có thể thấy khó khăn nhiều hơn để tiến tới bước thực sự chấp nhận và ủng hộcũng thường nhầm lẫn giữa hai khái con mình. Chính vì vậy, những gianiệm, bản dạng giới (cảm nhận của đình của người chuyển giới cũngchính mình rằng mình là nam hay cần được hỗ trợ và thấu hiểu rấtnữ) với xu hướng tính dục (mình yêu nhiều.người cùng giới, khác giới, hay cảhai). Cho nên sẽ cần một khoảngthời gian nhất định để một ngườichuyển giới thật sự biết mình là ai.Và cũng giống như những ngườiPFLAG Việt Nam 17
  • 17. NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA CÁC BẠN TRẺ CHUYỂN GIỚICác vấn đề về tâm lý có lúc cũng tìm kiếm sự hỗ trợ từ những nhóm bạn là người chuyểnKhi những đứa trẻ chuyển giới phải giới. Những người công khai vớitrải qua giai đoạn trầm cảm về giới, gia đình về giới tính của mình gặpchúng có thể lớn lên với sự cằn cỗi những phản ứng rất khác nhau, cóvề tình cảm và thấy xấu hổ ghê gớm người được yêu thương và chấpvề sự khác biệt của mình. Tình trạng nhận, có người lại bị chối bỏ hoànđịnh kiến với người chuyển giới toàn.ngày một phổ biến trong xã hội đãkhiến cho những đứa trẻ này thấy tự Nếu việc ăn mặc chuyển giới củati, mặc cảm về mình và khi lớn lên, một đứa con trai tuổi dậy thì bịchúng dần trở nên căm ghét chính cha mẹ phát hiện, việc đó có thểcon người của chúng. Những người làm cho cả gia đình thấy khủngđồng tính nam và đồng tính nữ đã hoảng. Còn khi thấy con gái ăn mặccó được bước tiến dài trong công chuyển giới sang nam, thường lúc đầucuộc giáo dục cộng đồng, và giờ cha mẹ nghĩ con mình thuộc dạngđây cộng đồng những người chuyển “tomboy” (dạng “con gái nhìn nhưgiới cũng đang cố gắng rất nhiều để con trai”), nghĩ là con bướng bỉnhvận động và đấu tranh vì một hình không chịu từ bỏ sở thích mặc đồảnh tích cực và chân thật của người của nam, đến về sau mới thấy lo lắngchuyển giới trong xã hội. hơn và mâu thuẫn trong gia đình bắt đầu nổ ra. Tuy nhiên, nếu mộtCác vấn đề về gia đình bạn trẻ không chỉ dừng ở việc ăn mặc chuyển giới mà nhất mực muốnCông khai mình là người chuyển chuyển đổi sang giới tính khác, chắcgiới thường là một quá trình khó chắn sẽ có những đổi thay đáng kểkhăn. Do đó, nhiều trẻ vị thành niên xảy ra trong gia đình của người đó.ăn mặc chuyển giới sang nữ thường Với những trẻ là đồng tính nam haychỉ làm điều này một cách bí mật, đồng tính nữ, chúng còn có thể lựakhông bao giờ cho gia đình hay bạn chọn việc nói ra hay không nói rabè biết. Đến tuổi trưởng thành, hầu cho người nhà biết về xu hướng tínhhết các em đó tiếp tục giữ bí mật dục của mình (vì việc chúng yêuviệc ăn mặc chuyển giới của mình, ai khó có thể nhận biết từ ngoài).18 Những đứa con của chúng ta
  • 18. Trong khi đó, những trẻ chuyển giới hầu hết những đứa trẻ chuyển giớiđang bắt đầu quá trình chuyển đổi vẫn giữ bí mật về giới tính monggiới tính thì không được lựa chọn dễ muốn của mình cho đến khi chúngnhư vậy, vì biểu hiện giới tính và cơ không còn có thể giấu được nữa. Dothể của mỗi người là điều nhìn thấy đó, đến khi chúng nói ra thì các bậcđược ngay. cha mẹ thấy vô cùng sững sờ. Cái mà những người cha người mẹ này phảiHơn nữa, những thay đổi đến từ quá đối mặt không chỉ là cú sốc, sự phủtrình chuyển đổi giới tính không chỉ nhận, giận dữ, đau khổ, cảm giáclà những thay đổi về mặt ngoại hình, như tội lỗi, cả sự xấu hổ; mà còn cómà nó sâu sắc nhiều nỗi lo vềhơn thế. Chẳng sức khoẻ, sự anhạn khi một đứa “Những lúc toàn, quá trìnhtrẻ công khai với chuyển đổi, nghề như thế,gia đình mình nghiệp và nhữngmuốn chuyển mối quan hệ tìnhtừ nữ sang nam,với các bậc phụ đứa trẻ vẫn cảm trong tương là con của lai của con họ.huynh điều đó Ngoài ra, họ cũng bạn đó thôi,nghe giống như phải học cách gọihọ đang “mất đi con mình bằngmột đứa con gái”và sắp đón nhận và có thể là một cái tên mới,một đứa con trai một đứa con và khó khăn nữa là phải xưng hômà họ chưa từngtưởng tượng ra hạnh phúc theo giới tính mới của con. Thếtrước đó. Những hơn nhiều...” nên những bậclúc như thế, đứa phụ huynh củatrẻ vẫn là con người chuyểncủa bạn đó thôi, và có thể là một giới thực sự cần phải được hỗ trợđứa con hạnh phúc hơn nhiều, đồng rất nhiều. Có câu chuyện về mộtthời chúng sẽ đối diện với những người mẹ cũng đang trong tâmthử thách và khó khăn mới cần phải trạng lo lắng không biết được liệuvượt qua trong đời. những thay đổi nào sẽ đến, nên bàNgày càng có nhiều bậc phụ huynh tự trấn an bằng cách hình dung rằngbiết được những mong muốn và đứa con trai mới của mình sẽ trôngtrăn trở về giới tính của con mình, giống như là anh em sinh đôi của côvà họ giúp chúng đương đầu với con gái trước, nhờ vậy đã cảm thấynhững khó khăn ở trường học cũng nhẹ lòng hơn.như ngay trong gia đình. Tuy nhiên,PFLAG Việt Nam 19
  • 19. Những nguy cơ mà các tính, hoặc nếu như gia đình và bạnbạn trẻ chuyển giới phải bè từ chối không hỗ trợ họ, thì cũng giống như những bạn trẻ đồng tínhđối mặt không nhận được sự chấp nhận củaKhi một bạn trẻ gia đình: một sốhoặc một người sẽ bỏ trốn khỏitrưởng thành “...những nhà và sống lang thang trêncông khai giớitính mong muốn cảm nhận về đường, hoặc cố giới tính thậtcủa mình, khả quên đi nhữngnăng họ chuyển chuyện buồnsang được đúng của mình, đó đau bằng cách sử dụng các loại là một điềunhư giới tính đólà điều khá khó chất kích thích.khăn. Cần cóthời gian vài năm rất quan Cũng như các bạn trẻ là đồngthì việc chuyển trọng trong tính, nguy cơ tự sát ở các bạn trẻ cuộc sốngđổi bằng liệupháp hoóc-môn chuyển giới cũngmới đem lại mộtngoại hình tương của họ. ” rất cao. Có những bạnđối chấp nhận trẻ chuyển giới từđược, nhất là nam sang nữ đang vô gia cư, đangvới những người chuyển giới từ nam chạy trốn khỏi nhà hay bị gia đìnhsang nữ. Một số người có thể không vứt bỏ, ngoài ra còn bị phân biệt đốibao giờ chuyển giới hoàn toàn như xử một cách tồi tệ ở chỗ làm, chomong muốn được. Vì vậy, với những nên họ thường phải đi bán dâm đểngười đang trong quá trình chuyển có thể tồn tại và có đủ tiền chi trảđổi giới tính thì vẻ bề ngoài của họ cho việc mua hoóc-môn, làm điệnrất dễ bị người xung quanh nhìn phân, phẫu thuật thẩm mỹ và phẫungó, vậy nên họ cũng dễ gặp phải sự thuật tái tạo cơ quan sinh dục. Vớiquấy rối, phân biệt đối xử và thậm những bạn trẻ này, họ là đối tượngchí là bạo hành nghiêm trọng. có nguy cơ cao nhiễm HIV/AIDSĐối với các bạn trẻ chuyển giới, họ và các bệnh lây truyền qua đườngthường cảm thấy rằng bản dạng giới, tình dục, nên họ cần được giới thiệuhay là những cảm nhận về giới tính đến những cơ sở y tế nào không kỳthật của mình, đó là một điều rất thị người chuyển giới để làm các xétquan trọng trong cuộc sống của họ. nghiệm và điều trị kịp thời. Hay vớiNếu gia đình từ chối cho họ thực những bạn trẻ chuyển giới từ nữ sanghiện các biện pháp chuyển đổi giới nam, do sự kỳ thị và chối bỏ của gia20 Những đứa con của chúng ta
  • 20. đình và xã hội, họ có khi không còn cơ thể của mình, được giải thoátkiếm sống bằng những cách lương khỏi vật cản cuối cùng – cơ thể củathiện hay tử tế được nữa. mình. Cũng cần phải hiểu được sự cấp thiết của vấn đề ở đây. Việc điềuViệc người chuyển giới tự điều trị chỉnh đó là quan trọng và cấp thiếtchuyển đổi bằng các loại hoóc- bởi lẽ đó là nhu cầu hòa hợp phầnmôn trôi nổi trên thị trường cũng bên ngoài và phần bên trong củarất phổ biến, và điều này có thể gây một người, để đạt được sự hài hòara những biến chứng nghiêm trọng giữa tinh thần và thể xác, giữa cơ thểcho sức khỏe. Liệu pháp điều trị và linh hồn. Đó sẽ là giọt nước mắtbằng hoóc-môn dành cho người sung sướng khi được trao tặng thứchuyển giới chỉ an toàn nhất khi có mà tất cả mọi con người khác đềusự hướng dẫn và giám sát của một đang được hưởng: sự chấp nhận vàbác sĩ có kinh nghiệm. Thay vì dùng tôn trọng của xã hội đối với monghoóc-môn, một số người chuyển muốn về giới tính của mỗi người,giới sang nữ lại chọn cách bơm sil- chứ không phải là sự nghi hoặc hayicôn (chứ không phải cấy ghép) để cười nhạo.thay đổi nhanh chóng dáng ngườicủa mình. Tuy nhiên, việc bơm như Khi con cái bày tỏ khao khát muốnvậy đã được chứng minh là rất nguy thay đổi cơ thể chúng, các bậc làmhiểm cho sức khoẻ và có thể gây cha làm mẹ có thể thấy hoảng loạnchết người. và lo sợ. Tuy vậy, khi nghĩ cho con cái mình, cha mẹ cũng cần lưu tâmNhững lưu ý khi tham và hiểu ra những cảm xúc nội tâmkhảo chuyên gia về việc mãnh liệt đằng sau lời bày tỏ củachuyển đổi giới tính con. Bước quan trọng đầu tiên cha mẹ cần làm là tìm đến một bác sĩNhững người chuyển giới thường tâm lý có kinh nghiệm về vấn đềphải nỗ lực phi thường thì mới vượt người chuyển giới để con có đượcqua được tình trạng mệt mỏi, trầm một chẩn đoán đúng đắn. Nếu báccảm khi thấy không hài lòng về bản sĩ tâm lý chẩn đoán đúng là trẻ đangthân. Cái nỗi niềm khao khát muốn muốn có một giới tính khác, cả bácđiều chỉnh cơ thể về một giới tính sĩ và phụ huynh nên tôn trọng vàmình mong muốn, không có ai dù ủng hộ cho trẻ, để trẻ được sốnglà người trong cuộc hay ngoài cuộc đúng với những cảm xúc thật trongcó thể giải thích và diễn tả trọn vẹn con người nó.được điều đó bằng ngôn từ. Đó làmột nhu cầu tự thân, và nhu cầu nàylàm nên một sự quyết tâm mạnh mẽ,cố gắng tìm kiếm giải pháp để cuốicùng được thấy nhẹ nhõm với chínhPFLAG Việt Nam 21
  • 21. NGƯỜI CHUYỂN GIỚI VÀ PHÁP LUẬTNgười chuyển giới thường người chuyển giới còn có thể chửichịu sự kỳ thị và phân bới và đe dọa bằng lời, qua thư điện tử, điện thoại; có hành vi cố ý phábiệt đối xử ra sao? hoại, và các hành vi bạo hành thểCác hình thức kỳ thị và phân biệt xác và tình dục.đối xử mà người chuyển giới ở khắp - Bị từ chối chăm sóc sức khỏe:nơi trên thế giới thường gặp là: Nhiều người chuyển giới không- Bị từ chối cơ hội việc làm: Khi bắt muốn đến các bệnh viện hay cơ sởđầu có sự thay đổi về ngoại hình, y tế để khám vì họ có thể gặp phảinhững người chuyển giới thường bị thái độ dè bỉu, chống đối của nhữngmất việc, bị từ chối nhận vào làm, bác sĩ hay nhân viên y tế. Ở Mĩ thậmhoặc phải làm những công việc chí có những trường hợp cấp cứukhông mong muốn, dù cho họ có khẩn cấp nhưng bệnh nhân bị từkinh nghiệm hay trình độ học vấn chối điều trị vì là người chuyển giới.như thế nào. Và ngay cả ở những nước mà pháp luật đã cho phép người chuyển giới- Bị kỳ thị ở trường học và bỏ học: điều trị và phẫu thuật chuyển đổiKhi có những biểu hiện về giới khác giới tính, họ vẫn có nguy cơ bị cácvới số đông xung quanh, những đứa bác sĩ từ chối cung cấp dịch vụ.trẻ chuyển giới dễ bị bạn bè và ngaycả các giáo viên kỳ thị, bắt chúng Ở Mĩ ngày càng có nhiều bang chophải quay về với những chuẩn mực ban hành luật bảo vệ người chuyểnvề giới của xã hội. Áp lực phải thích giới khỏi sự kỳ thị và phân biệt đốinghi có thể khiến đứa trẻ cảm thấy xử. Trong năm 2004, đã có 4 bangmệt mỏi, chán nản và từ đó nguy cơ (Minnesota, Rhode Island, Newphải bỏ học cũng cao hơn. Mexico và California) và hơn 70 thành phố, quận và thị trấn ở Mĩ- Bị từ chối phục vụ ở nhà hàng, các ngăn cấm sự kỳ thị và phân biệt đốicửa hàng hay những nơi công cộng xử dựa trên bản dạng và thể hiệnkhác; bị từ chối khi mua nhà hoặc giới.thậm chí là bị đuổi khỏi căn hộ củamình. Ngoài ra, những người kỳ thị22 Những đứa con của chúng ta
  • 22. Còn việc công nhận trên và các giấy tờ tín dụng cũng khó đểgiấy tờ thì sao? thay đổi. Có khi thay cho những đạo luật chính thức, những “chính sách”Việc có được sự công nhận hợp bất thành văn vẫn tồn tại, nhưngpháp trên giấy tờ cho tên và giới cũng không được áp dụng nhấttính mới vẫn là một điều khó khăn quán cho lắm. Do đó mà về vấn đềđối với những người chuyển giới. Ở công nhận trên giấy tờ này, số phậnMĩ, việc đổi tên đã có thể được thực những người chuyển giới ở Mĩ vẫnhiện ở hầu hết các bang, còn các quy đang nằm trong tay những nhânđịnh về thay đổi giới tính trên giấy viên hành chính nhà nước vốn haytờ tùy thân thì vẫn rất khác nhau kỳ thị người chuyển giới.giữa các bang. Hầu hết các bang đềucho công nhận giới tính mới và sửa Luật pháp Việt Nam đối với người liên giới tính (và chuyển giới) như thế “...nếu nói nào? pháp luật Ngày 05/08/2008, Chính phủ Việt Nam Việt Nam đã ban hành Nghị định số 88/2008/NĐ-CP về “xác định lại “đã cho phép giới tính” cho người liên giới tính (mà Nghị định gọi là “người có khuyết tật chuyển đổi bẩm sinh về giới tính hoặc giới tính chưa giới tính” là được định hình chính xác”). Nghị định này mở ra và đóng lại một số vấn đề: không chính - Mở ra cơ hội cho những người liên xác...” giới tính để phẫu thuật xác định giới tính. - Đóng lại cơ hội cho những ngườilại giấy khai sinh sau khi một người chuyển giới phẫu thuật thành giớiphẫu thuật chuyển đổi giới tính, tính mong muốn của mình. Dùnhưng vẫn có một số ít bang từ chối không trực tiếp đề cập tới nhữngsửa đổi giấy khai sinh dù với bất kỳ người chuyển giới, nhưng vô hìnhlý do nào. Cơ quan Quản lý An sinh Xã trung đây là văn bản duy nhất tớihội Mĩ sẽ đổi tên chiếu theo yêu cầu thời điểm hiện tại có quy định mộtcủa tòa án, nhưng sẽ không thay đổi vấn đề của người chuyển giới.giới tính nếu không có một bản khaicó tuyên thệ của bác sĩ về việc phẫu Quan điểm ngầm trong Nghị địnhthuật. Các loại văn bằng và chứng này là “nếu có khuyết tật bẩm sinhnhận trong trường và ở nơi làm việc, thì mới được phẫu thuật, còn nếu chỉPFLAG Việt Nam 23
  • 23. là mong muốn thì cấm.” Thể hiện ở Thứ hai, trong phần Nguyên tắc (ĐiềuĐiều 4 khoản 1 nghiêm cấm “thực hiện 3) có một khoản rất quan trọng nóiviệc chuyển đổi giới tính đối với những rằng: “Bảo đảm mỗi người được sốngngười đã hoàn thiện về giới tính.” Như theo đúng giới tính của mình.” “Đúng”vậy, nếu nói pháp luật Việt Nam “đã ở đây nên được hiểu như thế nào?cho phép chuyển đổi giới tính” là Một đứa trẻ liên giới tính khôngkhông chính xác, mà nói đầy đủ hơn hoặc chưa có nhu cầu nhưng đượclà “đã cho phép những người liên cha mẹ cho đi phẫu thuật từ bé, cógiới tính xác định giới tính.” phải là “sống đúng với giới tính” chưa? Còn một người chuyển giớiCó 2 phân tích nhỏ về chính sách mong muốn được chuyển đổi giớipháp luật này: tính nhưng bị ngăn cấm, có phải làThứ nhất, cách dùng từ “xác định lại “sống đúng với giới tính” chưa?giới tính” là không chính xác. Không Nội dung chính sách pháp luật nàycó sự “lại” nào ở đây cả. Người liên như nói với người liên giới tính rằnggiới tính vốn dĩ sinh ra với trạng thái “tôi thấy anh không ổn, anh cầnvà đặc điểm cơ thể như vậy. Việc thay đổi” và nói với người chuyểnnghĩ rằng họ cần phải “xác định lại giới rằng “tôi thấy anh ổn rồi, anhgiới tính” thể hiện sự đóng khung không cần thay đổi” mà không cầncủa xã hội trong khuôn khổ “trắng biết liệu những người này có ổn thật– đen” mà không thừa nhận tồn tại hay là không và mong muốn thật sựcủa sự đa dạng. Chưa kể việc cho của họ là gì.phẫu thuật sau sinh như vậy cũnglà đi trái với xu hướng vận độngtrên thế giới hiện nay nhằm bảo vệvà tôn trọng quyền được tự quyếtđịnh của chính người liên giới tính.24 Những đứa con của chúng ta
  • 24. “Bản chất là bản chất. Phẩm chấtlà phẩm chất. Khi đã muốn làmcon gái rồi thì 10 năm, 20 năm haycả đời cũng không thể bỏ được.” (Một người chuyển giới sang nữ)“Ba mẹ của những người chuyểngiới là những phụ huynh tuyệtvời nhất. Họ yêu con mình vôđiều kiện, mặc dù không hiểuhết những gì chúng phải trải qua.Lời khuyên của tôi tới những phụhuynh khác là hãy cứ yêu thươngcon mình và giữ vững tình yêu đó.Đừng để người khác quyết địnhcuộc đời con bạn. Nếu con bạnhạnh phúc và sống tử tế, bạn đãlàm đúng.” (Mẹ của một người chuyển giới)PFLAG Việt Nam 25
  • 25. MỘT HY VỌNG MỚI ĐANG DẦN HÉ MỞ26 Những đứa con của chúng ta
  • 26. Bất chấp tất cả những khó khăn phức tạp kể trên, ngày càng có nhiều ngườichuyển giới ở khắp nơi vẫn đang hàng ngày sống cuộc sống của mình, nỗlực vượt qua khó khăn và dũng cảm công khai, thực hiện phẫu thuật chuyểnđổi giới tính như mong muốn, hoặc đơn giản là sống một cuộc sống ý nghĩatheo cách của họ. Nhiều bậc phụ huynh cũng đang học cách chấp nhậnvà ủng hộ cho con người thật của con mình, và tự hào về sự trung thực vàdũng cảm của con. Các cộng đồng và nhóm hỗ trợ, các diễn đàn dành chongười chuyển giới và gia đình của họ cũng phát triển từng ngày. Giới truyềnthông bắt đầu chuyển tải những câu chuyện tích cực, còn giới nghiên cứu vàcác nhà hoạch định chính sách đang bắt đầu tiếp cận sâu hơn để có thể cónhững hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng người chuyển giới.Chính bạn, những độc giả, những phụ huynh thân mến, bạn có thể chungtay cùng chúng tôi để góp phần chia sẻ thông tin và kiến thức đúng đếnnhững người chưa hiểu, và tham gia vào các hoạt động vì sự bình đẳng vàmột đời sống hạnh phúc hơn cho những người chuyển giới và cho tất cảmọi người trong xã hội.PFLAG Việt Nam 27
  • 27. Aki Trần, Châu Loan, Thế Huy dịch và biên soạn Hiệu đính: Châu Loan Thiết kế và trình bày: Trung Tú Tài liệu lưu hành nội bộ
  • 28. “Sinh ra đểyêu thương”
  • 29. Cẩm nang này có thể được tải về miễn phí tại: www.pflag.vn www.hieuvecon.vn hoặc liên hệ trực tiếp theo thông tin dưới đây:PFLAG Việt Nam – Cộng đồng dành cho ba mẹ, gia đìnhvà bạn bè của người đồng tính, song tính và chuyển giới. Điện thoại: +84 8 3940 5140 – Fax: +84 8 3940 5140 Email: info@pflag.vn Website: www.pflag.vn | www.hieuvecon.vn Hỗ trợ thông tin bởi www.ics.org.vn www.isee.org.vn Tài trợ bởi
  • 30. PFLAG Việt Nam – Cộng đồng dành cho ba mẹ, gia đìnhvà bạn bè của người đồng tính, song tính và chuyển giới. Điện thoại: +84 8 3940 5140 – Fax: +84 8 3940 5140 Email: info@pflag.vn Website: www.pflag.vn | www.hieuvecon.vn*Bộ cẩm nang về đa dạng tính dục và người đồng tính, song tính,chuyển giới được đăng tải miễn phí tại website: www.ics.org.vn