Jacobijn van etten lessen luchtgroen

Lessen van grensregioprojectToepassing Functioneel Groen23 mei 2012OostrozebekeWest-VlaanderenJacobijn van Etten

Programma1. Aanleiding en partners2. Lessen van luchtgroen3. Lessen van klimaatgroen4. Lessen van gebiedsontwikkelingPer onderwerp:• Overzicht van projecten• Resultaten

AanleidingGroen als bouwsteen in de stad onderbenutDoel:• Kennis• Tools• Ontwerpen• Realiseren• Uitwisselen kennis en ervaring

Partners en financiers

Luchtgroen kennisatelierKennisatelier 2009

LuchtgroenProjecten:• Kansenkaart luchtgroen (Tilburg)• Kostenanalyse luchtgroen (Tilburg)• 17 luchtgroen ontwerpen langs wegen - verschillende partners. (Tilburg, Maastricht, Roosendaal, Wielsbeke, Oostrozebeke, Ingelmunster, Izegem, Roeselare, Sittard-Geleen, Venlo, Heerlen, Genk).• Modellering Luchtgroen van de 17 ontwerpen (door VITO/KEMA), groenbuffers rond industrieterreinen (West-Vlaanderen) Ring bij de Vaartkom (Leuven)• Realisatie (Roeselare,Tilburg, Wielsbeke, Ingelmunster, Izegem, Sittard-Geleen, Venlo, Heerlen)• Handboek lucht en groen

LuchtgroenArcadis, diverse wijkontsluitingswegen Tilburg

LuchtgroenKragten, Akkerstraat Noord, Heerlen

LuchtgroenBELW Advies, Oosterring, Genk

LuchtgroenBELW Advies, Hertogsingel, Maastricht

Luchtgroen Uit: gevoeligheidsanalyse met ENVI-met door VITO en KEMA

LuchtgroenLessenBron: gevoeligheidsanalyse VITO/KEMA 2012• Luchtkwaliteit verandert voornamelijk als gevolg van een verstoring van de luchtstroom: (windsnelheid en barrièrewerking)• De invloed op PM10 concentratie is beperkt (maximaal enkele procenten).• De invloed op NO2 en EC is groter Tot 15% verbetering/verslechtering.

LuchtgroenTips voor het toepassen van groen in stedelijke omgeving.Bron: gevoeligheidsanalyse VITO/KEMA 2012• Het is moeilijk om groen aan te wenden ter verbetering van de lokale luchtkwaliteit• Zorg dat groen de luchtkwaliteit niet verslechtert.• Vermijd het tunneleffect: geen bomen in een ‘street canyon’.• In straten met voldoende ventilatie tussen de gebouwen kunnen bomen wel, zolang men de bomen niet te dicht bij elkaar plant.

LuchtgroenT

Klimaatgroen kennisatelier

KlimaatgroenProjecten:• Methodiek voor opstellen hittekaart (Tilburg)• Kansenkaart vergroening binnenstad (Roosendaal)• Methodiek voor groentoets klimaat (Tilburg)• Ontwerpprincipes (Sittard-Geleen)• Toolkit overzicht maatregelen klimaatgroen (Tilburg)• Kwantitatieve analyse effecten functioneel groen (Sittard-Geleen) (nog niet beschikbaar)• Ontwerp klimaatgroen openbare ruimte en gebouwen (Sittard-Geleen)

KlimaatgroenOverige Projecten:• Alliantievorming aan de hand van klimaatgroen (Tilburg)• Inspiratieboek klimaat en groen

KlimaatgroenHittekaart

KlimaatgroenKansenkaart “in en om het huis” en “in de buurt”

KlimaatgroenOntwerpprincipes - gebouwniveau

KlimaatgroenToolkit klimaatgroen z

KlimaatgroenLessen:• Bij bestaande bebouwing is groen een goedkope bouwsteen om klimaateffecten in stad te temperen. Zowel voor temperatuur als water.• Vergroening helpt in het reduceren van stedelijke luchttemperatuur: - Inplanten van bomen beter dan gras - Vergroening op grondniveau meer effect dan groendaken - Vergroening effectiever bij lage bebouwing• Richtlijn : streven naar 30 % groen in stedelijk gebied voor significant effect

KlimaatgroenLessen:• Het invullen van milieufuncties door groen is nieuw voor ontwerpers• Ontwerpprincipes en toolkit klimaatgroen biedt ontwerpers handvatten• Kwantificering van effecten belangrijk (wordt nog studie door Sittard-Geleen)• Klimaatgroen biedt kansen voor integraal samenwerken: klimaatgroen overbrugt disciplines als welzijn, groen, klimaat en water

Gebiedsontwikkeling Kennisatelier Leuven 2010

GebiedsontwikkelingProjecten:• Vaartkom (Leuven)• ZOK en Stadsoevers (Roosendaal) tijdelijke natuur, juridisch, functioneel• Kanaalzone (Kanaalgemeenten Roeselare-Leie)• Spoorzone (Tilburg) verschillende studies en groentoets

Gebied Vaartkom

Gebied Spoorzone• Typering en analyse bestaand binnenstedelijk groen• Gewenste groen en groenfuncties in Spoorzone• Groene contramal voor stedenbouw-kundig planTilburg Stad van TuinenFunctioneel Groen in de SpoorzoneStudie door Atelier Quadrat

Gebied SpoorzoneTypering groene ruimtes Spoorzone: 2 3 4 3 6 9 1 5 7 81. daktuinen langs spoordijk 5. Stationsplein Nrd: spoor- en horecatuin2. tuinen: urban farming / guerilla gardening 6. voortuinen Atelierstraat3a. parkrandbebouwing / terrassen / pergola 7. binnenhoven / interne route3b. houtloodstuin 8. vijvertuin met horeca4. Theresiaroute 9. groene entree Spoorzone Oost

Gebied KanaalzoneKanaalzone:Groenvisie door Soresma• op basis huidige situatie en toekomstvisie gemeenten• Inspirerende workshops• Kader groeninrichting bij toekomstige projectenLucht - geluid - geur - visuele verstoring- tekort sociaal groen

Gebied KanaalzoneKanaalzone:• Groene ladder• Groene nuances

Gebied Kanaalzone

Gebied Zuid Oost Kwartier

Gebied Stadsoevers

Gebied Stadsoevers Tijdelijke natuur Roosendaal Braakliggen versus Tijdelijk gebruiken

Gebied groentoets

GebiedsontwikkelingLessen:• Masterplan Functioneel Groen geeft mogelijkheid om groenfuncties in afstemming te ontwikkelen• Analyse groenbehoefte in samenhang tot gehele stad• Groen als ruimtelijke identiteit ‘placemakers’• Groentoets is interessant instrument om groen in planvoorbereiding te borgen• Randvoorwaarden en eisen groen beter in beeld

Functioneel groenLessen lucht, klimaat, gebiedsontwikkeling:• Sterkere positie voor behoud van groen in de stad• Bredere onderbouwing voor kwaliteiten van groen• Meerwaarde genereren op niveau van stad en plek

BEDANKT VOOR UW AANDACHT

Functioneel groen ingezet ineen stadsvernieuwingsprojectToepassing stad Leuven :Ontwerp masterplan publieke ruimte VaartkomHeraanleg Engels plein en omgevingOostrozebeke 23 mei 2012

STAND VAN ZAKENMasterplan publieke ruimte Vaartkom:Kader voor latere private ontwikkelaarsUitvoering afhankelijk van verschillende deel projectenHeraanleg Engels pleinen en omgeving:Definitief ontwerp in opmaakWerken starten begin 2012

OPBOUW PRESENTATIE Verschillende functies die groen opneemt – Groen als structurerend gegeven Landschappelijk Begeleiden en verbinden – Groen als sociaal gegeven Verbeteren van de leefbaarheid Functionele eigenheid van elke plek Duurzame aanplant in functie van het gebruik – Klimaat groen – Luchtgroen – Ecologische functie

STRUCTURERENDE WAARDE Landschappelijk – Versterken bestaande landschappen

STRUCTURERENDE WAARDE

STRUCTURERENDE WAARDE Landschap Roeselberg / Keizersberg

STRUCTURERENDE WAARDE Landschap Roeselberg / Keizersberg Versteende landschap Vaartkom

STRUCTURERENDE WAARDE Landschap Roeselberg / Keizersberg Versteende landschap Vaartkom Dijlelandschap

STRUCTURERENDE WAARDE Landschappelijk : stadsontwerp 3 verschillende sferen in parken, Groen langs de dijle leggen Extra groen langs openbaar domein Versteende omgeving behouden op enkele pleinen Aanlsuiting met bestaand groen in omgeving  Wordt verder geconcretiseerd en verfijnd in masterplan publieke ruimte

STRUCTURERENDE WAARDE Landschappelijk : Dijle en groene ruimte in de stad Dijlepad langs dijle Blauwgroen netwerk doorheen de stad Verbinding van open ruimte / groene plekken in stad Vermeerderen aantal grotere publieke ruimten in de binnenstad

STRUCTURERENDE WAARDE 3 verschillende streefbeelden Versteende landschap Vaartkom

STRUCTURERENDE WAARDE Versteende landschap Vaartkom

STRUCTURERENDE WAARDE• Begeleiden en verbinden – Aankondigen groene ruimte – Groen ruimtes en lijnen die bestaande en nieuwe gebieden aan elkaar koppelen Versteende landschap Vaartkom

STRUCTURERENDE WAARDE Opvallend: -Groen bijgekomen Versteende landschap Vaartkom aan zijde Engels plein --versteende ruimte rond Vaartkom blijft behouden

STRUCTURERENDE WAARDE Versteende landschap Vaartkom

STRUCTURERENDE WAARDE• Soortenkeuze Versteende landschap Vaartkom

Referentieontwerp

SOCIALE WAARDE Verbeteren van de leefbaarheid – Verminderen effecten verkeer (lawaai, zicht, lucht) – Verhogen herbergzaamheid grote infrastructuurruimte  verband met luchtgroen – Verzachten effecten klimaat (schaduw, breken wind)  verband met klimatologisch aspect – Creëren van aangename verbindingen

SOCIALE WAARDE – Vb Engels plein

SOCIALE WAARDE– Vb Engels plein

SOCIALE WAARDE

SOCIALE WAARDE – Vb staart van de Vaart

SOCIALE WAARDE Functionele eigenheid van elke plek

SOCIALE WAARDE

SOCIALE WAARDE Functionele eigenheid van elke plek – Versteende ruimte rond vaart als evenementenlocatie – Rust en stilte plek met hoge ecologische waarde op de Keizersberg – Avontuurlijke spelaanleiding in de parken – Ontmoetingsplek voor jongeren onder het viaduct – Natuurlijke oeverstroken en verlaagde plekken aan het water – Wachten op de bus, wandelen langsheen de winkels op het Engels plein, ruimte voor kleine ontmoetingsplekken

SOCIALE WAARDE

KLIMAATGROENGroen als klimaatregelend element is meegegeven als aandachtspunt in masterplanGeen actieve communicatie naar inwoners en weinig expliciete aandacht in uiteindelijkmasterplanElementen die kunnen aanzien worden als klimaatgroen Toename van groenoppervlakte, Situering van groen langs de Dijle, Openleggen van de Dijle Aanplanten van bomen in straten Stimuleren van de aanleg van groendaken

LUCHTGROEN Actief opgenomen in ontwerp en keuzes voor Engels Plein Meegegeven als aandachtspunt voor masterplan Niet over gecommuniceerd naar inwoners Elementen die als luchtgroen kunnen aanzien worden: Expliciete keuze van groene inrichting van het Engels Plein als buffer, Situering van groen langs de Dijle, Groensingels langs de Ring, Aanplanten van bomen in straten Stimuleren van de aanleg van groendaken

ECOLOGISCHE FUNCTIEMeegegeven als aandachtspunt in masterplanActief rond werken in alle projectenMeenemen van beleidsplannen uit het verleden rond natuur in de stadElementen die als ecologisch groen kunnen aanzien worden. Behoud van Keizersberg als natuurgebied (niet omvormen tot “gewoon” park) Situering van groen langs de Dijle als uitbouw van blauw-groen netwerk Soortenkeuze en aandacht voor ecologische waarde in aanleg van parken en groen in heel het gebied Aansluiting bij bestaande groenstructuren om corridorfunctie te bewaken Koppelen met soortbeschermingsmaatregelen (sensibilisatie)

Pauline de Koning23 mei 2012 STADSOEVERS, ROOSENDAAL TIJDELIJKE NATUUR

TIJDELIJKE NATUUR Braakliggende terreinen Bouwprojecten met lange looptijdFOTO: PAULINE DE KONING

TIJDELIJKE NATUURPartijen

TIJDELIJKE NATUUR Onderzoek naar haalbaarheid RoosendaalBEELD: VOORZIJDE RAPPORT BELW ADVIES

LESSEN Voordelen: Tijdelijk gebruik van braakliggende gronden – Verhogen aantrekkelijkheid, kansen voor verkoop – Kansen voor verbetering leefbaarheid Investeringen naar voren halen = moeilijk

STADSOEVERS, ROOSENDAAL Van oud bedrijventerreinBEELDEN: PAULINE DE KONING

STADSOEVERS, ROOSENDAAL Tot nieuw stadsdeelBEELD: WWW.STADSOEVERS.NL

STADSOEVERS, ROOSENDAAL Centraal in de stadBEELD: WWW.STADSOEVERS.NL

GROENE FUNCTIES1. Bodemsanering door fytoremediatieBEELD: NIMBIO ENVIRONMENTAL OPTIONS BODEMONDERZOEK RMD

GROENE FUNCTIES 2. Sociaal groen, spelen, ontmoeten, ontspannenBEELD: …

GROENE FUNCTIES 3. Ecologie – Weidebloemen – Oever- en waterplanten – Gradiënten – BodemBEELD: PLANECOLOGIE

TIJDELIJKE NATUUR Bedreigingen – Juridisch: Flora- en faunawet Beschermde planten of dieren en projectvoortgang – Toeëigening van braakliggende plek Kansen – Juridisch: ontheffing ‘tijdelijke natuur’ – Communicatie tijdelijkheid

ANALYSE Beschikbaarheid voor groen BEELD: BELW ADVIES

ANALYSE Plannen toekomstig groen BEELD: VO WEST 8

ANALYSE Bouwfasering 1e en 2e faseBEELD: BELW ADVIES

ANALYSE Ontwikkelen tijdelijke natuur

INSPIRATIEKAART

GEBRUIKEcologie en sociaal gebruikcombineren:Spelen in de natuurVolkstuinen

SCHETS ONTWERP

LESSEN Voordelen: Tijdelijk gebruik van braakliggende gronden – Verhogen aantrekkelijkheid, kansen voor verkoop – Kansen voor verbetering leefbaarheid Investeringen naar voren halen = moeilijk

Jacobijn van etten lessen luchtgroen

by krachtgroen on Sep 19, 2012

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 20

Statistics

Jacobijn van etten lessen luchtgroen Presentation Transcript