Η Καβάλα χτες και σήμερα

  • 22,416 views
Uploaded on

Στα πλαίσια του μαθήματος της Ερευνητικής Εργασίας-Project 20 μαθητές της Α΄ τάξης του 6ου ΓΕΛ Καβάλας εργαστήκαμε πάνω στο θέμα «Η Καβάλα, Χθες και Σήμερα» και αυτά είναι τα αποτελέσματα της εργασίας …

Στα πλαίσια του μαθήματος της Ερευνητικής Εργασίας-Project 20 μαθητές της Α΄ τάξης του 6ου ΓΕΛ Καβάλας εργαστήκαμε πάνω στο θέμα «Η Καβάλα, Χθες και Σήμερα» και αυτά είναι τα αποτελέσματα της εργασίας μας.

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
22,416
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9

Actions

Shares
Downloads
17
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Η Καβάλα Χθες και ΣήμεραΕρευνητική Εργασία-Project6ο Γενικό Λύκειο Καβάλας
  • 2. Στα πλαίσια του μαθήματος τηςΕρευνητικής Εργασίας-Project 20μαθητές της Α΄ τάξης του 6 ΓΕΛ ουΚαβάλας εργαστήκαμε πάνω στοθέμα «Η Καβάλα, Χθες καιΣήμερα» και αυτά είναι τααποτελέσματα της εργασίας μας.
  • 3. Πώςεργαστήκαμε- Ημερολόγιο
  • 4. Αρχικά χωριστήκαμε σε ομάδες (5 τετράδες, και 4 πεντάδεςαργότερα) και ενημερωθήκαμε σχετικά με το ημερολόγιο που έπρεπενα κρατάμε μετά από κάθε 3ωρο Ερευνητικής Εργασίας. Επίσηςορίσαμε γραμματείς στην κάθε ομάδα.Η πρώτη μας εργασία ήταν να γράψουμε σε μεγάλα χαρτόνια τιςιδέες της κάθε ομάδας και στην συνέχεια να τις παρουσιάσουμεστους υπόλοιπους «συνεργάτες» μας. Μετά την παρουσίαση τωνιδεών μας, αποφασίστηκαν από όλους μας τα θέματα που θα μαςαπασχολούσαν. Έτσι η κάθε ομάδα διάλεξε από ένα θέμα καιξεκίνησε να επεξεργάζεται πληροφορίες τόσο από το διαδίκτυο όσοκαι από βιβλία. Κάθε φορά που κάποια ομάδα τελείωνε την εργασίατης πάνω σε κάποιο θέμα, την παρουσίαζε στους υπόλοιπους καισυνέχιζε με ένα άλλο.Επιπλέον, μία μέρα κάναμε έναν περίπατο στην πόλη της Καβάλας μεσκοπό την συλλογή πληροφοριών και φωτογραφικού υλικού.Τις τελευταίες εβδομάδες ασχοληθήκαμε κυρίως με την τελικήπαρουσίαση καθώς και με την τελική μορφή της εργασίας μας, πουαποφασίσαμε πως θα είναι τόσο σε μορφή κειμένου με φωτογραφίεςόσο και σε μορφή παρουσίασης.
  • 5. Οι Καμάρες
  • 6. Το πιο αναγνωρισμένο μνημείο της Καβάλας είναι τομεγάλο τοξωτό υδραγωγείο της, γνωστό με το όνομα«Καμάρες». Το εντυπωσιακό αυτό μνημείο μήκους 270και μέγιστου ύψους 25 μέτρων είναι κτισμένο απόντόπιο γρανίτη και πλίνθους, πατά σε 18 ογκώδημεσόβαθρα («ποδαρικά») και φέρει διπλή και σεορισμένα σημεία τριπλή σειρά επάλληλων τόξων. Τατόξα της πρώτης σειράς έχουν άνοιγμα 5,60 και ύψος12 μέτρα. Μετρούνται έντεκα τόξα στη σειρά. Σεκαθένα από αυτά αντιστοιχεί ένα μικρότερο της πάνωζώνης με άνοιγμα 5 και ύψος 8 μέτρων. Στις δυοάκρες υπάρχουν τόξα σε μια σειρά, τρία στην μια άκρηκαι τέσσερα στην άλλη. Στα μεσόβαθρα της δεύτερηςσειράς ανοίγονται δυο επάλληλες μικρές ανισομεγέθειςκαμάρες, που ελαφρώνουν την κατασκευή. Κάτω απότις καμάρες του διέρχονται οι δυο κύριες αρτηρίεςεισόδου-εξόδου στην σύγχρονη πόλη.
  • 7. Οι σημερινές Καμάρες είναι το Το νερό διοχετευόταν στηντελευταίο τμήμα ενός τεράστιου πόλη μέσω ενός κτιστούυδραγωγείου της πρώτης περιόδου επίγειου αγωγού μήκουςτης τουρκοκρατίας. Στις αρχές 6.500 μέτρων. Οτου 16ου αιώνα η άνυδρη υδραγωγός ξεκινούσε απόχερσόνησος της Παναγίαςυδροδοτήθηκε με τα νερά που πηγή που βρίσκεται σεπηγάζουν από την περιοχή της υψόμετρο 400 μέτρων καιΠαλιάς Καβάλας. είναι γνωστή ως «μάνα του νερού» ή «Σούμπαση» ή «τρία Καραγάτσια». Κατά την διαδρομή του ακολουθούσε συνεχώς την κλήση του εδάφους και στις ρεματιές που διέκοπταν την πορεία του περνούσε πάνω από πέντε πέτρινες υδατογέφυρες, που είχαν χτιστεί γι’ αυτό τον σκοπό.
  • 8. Ορισμένα τμήματα του σώζονταιακόμα σε ικανοποιητικήκατάσταση και η πορεία τουείναι ευδιάκριτη μέχρι τηνείσοδο του στα όρια τηςσημερινής Καβάλας,συγκεκριμένα μέχρι τηνεκκλησία του Αγίου Κων/νου.Το τελευταίο τμήμα του αγωγούτο αφάνισε, ήδη από τα τέλη του19ου αιώνα η δημιουργία τωνβορειοανατολικών μαχαλάδωντης πόλης. Όμως η πορεία τουυποδηλώνεται από το όνομα τηςσυνοικίας Σούγιολου («δρόμοςτου νερού»), δια μέσου τηςοποίας κατέληγε στις Καμάρες.
  • 9. Το επιβλητικό τοξωτό υδραγωγείοκατασκευάστηκε για να γεφυρώσει τοχαμηλό μέρος που χωρίζει τηνχερσόνησο της Παναγίας από τααπέναντι υψώματα. Έτσι το νερόέφτανε στις δημόσιες κρήνες, στιςδεξαμενές, στα λουτρά και σταιδρύματα της πόλης. Η διαδρομές τουδικτύου και οι θέσεις όπου υπήρχανκοινόχρηστες βρύσες υποδηλώνονταιαπό τις παλιές ονομασίες μερικώντοποθεσιών ή οδών της χερσονήσου:Μαύρη βρύση(οδός Βυζαντίου), Βρύσητης καμήλας (οδός Ναυαρίνου)κλπ.Δημόσιες κρήνες είχαν οιπερισσότερες οδοί της Παλιάς πόλης.Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνασώζονταν δεκατέσσερις. Σήμεραυπάρχουν απομεινάρια τριών, στηναρχή της οδού Μεχμέτ Αλή, σεπάροδο της οδού Βυζαντίου και στηνοδό Ιουστινιανού.
  • 10. Οι Καμάρες στην σημερινή τους μορφή είναι έργο πουαποδίδεται στον Ιμπραήμ Πασά, βεζίρη του σουλτάνουΣουλεϊμάν του νομοθέτη. Χτίστηκαν μεταξύ 1520-1530,περίοδο κατά την οποία κατασκευάστηκαν στην Καβάλαμεγάλα έργα υποδομής, που αποσκοπούσαν στηνανασυγκρότηση της πόλης μετά την καταστροφή του 1391 καιτη μακρά περίοδο εγκατάλειψης του οικισμού.
  • 11. Το υδραγωγείο υπήρξε έργο ζωτικήςσημασίας για την Καβάλα. Το νερόέκανε τον οικισμό βιώσιμο, συνέβαλεστην ανάπτυξη των αστικώνλειτουργιών του, στην εγκατάστασηνέων κατοίκων και στην μεγάληαύξηση του πληθυσμού του. Με δυολόγια, υπήρξε καθοριστικόςπαράγοντας για την μεταμόρφωσητης Καβάλας από ασήμαντο οικισμόσε μικρή πόλη. Τον ευεργετικό ρόλοτου επισημαίνουν και οι περιηγητέςτης εποχής: Ο Pierre Belonαναφέρει στα 1547 ότι η Καβάλαήταν στο παρελθόν έρημη καιακατοίκητη, αλλά λίγα χρόνια μετάτη κατασκευή του υδραγωγείου έγινεένας «όμορφος και πολυάνθρωποςοικισμός».
  • 12. Οι Καμάρες είναι έργο τεράστιο,δυσανάλογο με το μέγεθος τουτότε ασήμαντου οικισμού.Παρόμοιο υδραγωγείο τηςΟθωμανικής περιόδου, τέτοιαςκλίμακας και τόσο ισχυρήςκατασκευής , δεν εντοπίζεταιαλλού. Πιθανολογείται λοιπόν ότιστο ίδιο χώρο υπήρχε υδραγωγείοπαλαιότερης περιόδου, πάνω στααπομεινάρια του οποίου κτίστηκανοι Καμάρες. Το παλιό αυτό υδραγωγείο ύδρευε την πόλη της Καβάλας μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Διατηρήθηκε σε καλή κατάσταση για τέσσερεις αιώνες χάρη στην συνεχή και συστηματική συντήρηση του και τις κατά καιρούς επισκευές.
  • 13. Τεκμήριο των συνεχών επεμβάσεων είναι η πολυμορφία των τόξων του. Ημόνη γνωστή επέμβαση είναι του 1818. Τότε επισκευάστηκε το νότιο τμήματων καμαρών, προς την πλευρά των τειχών της πόλης, όπως μαρτυρεί και ησχετική επιγραφή, εντειχισμένη στις Καμάρες. Την ίδια εποχή έγιναν καιεπεμβάσεις στο δίκτυο τις χερσονήσου για να υδροδοτηθεί το Ιμαρέτ.Σήμερα οι Καμάρες έχουν χάσει πολύ από τον ζωτικό τους χώρο: τοεπιβλητικό υδραγωγείο που επί αιώνες κυριαρχούσε στο τοπίο και ήτανορατό από παντού, ασφυκτιά μέσα στις πολυκατοικίες και σταδιακάεξαφανίζεται. Κάτω από τα τόξα του περνούν οι δρόμοι που συνδέουν τοκέντρο της πόλης με τις ανατολικές περιοχές της. Αταίριαστες καιακαλαίσθητες κατασκευές παρενοχλούν το μνημείο, κυρίως προς την πλευράτου καρνάγιου, ενώ ανάμεσα σε κάποια ποδαρικά του διατηρούνται ακόμη ταμικρά προσφυγικά σπιτάκια. Παρόλα αυτά το μνημείο διατηρεί αμείωτη τη γοητεία του. Συνέβαλε σε αυτό η πρόσφατη εξαιρετική αναστήλωση του από την 12η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων της πόλης μας. Απομένει η ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου που θα αναδείξει τις ομορφιές του και βέβαια η συστηματική αρχαιολογική έρευνα, που θα αποκαλύψει τα κρυμμένα μυστικά του ιστορικού παρελθόντος του.
  • 14. Το Δημαρχείο
  • 15. Το κτήριο της οδού Κύπρου 10, είναι το Θα πρέπει να χτίστηκεπιο εντυπωσιακό ίσως κτίσμα της πόλης, προς το τέλος τηςμε αρχιτεκτονική μοναδική και εντελώς δεκαετίας του 1890 και να«ξένη» μέσα στον χώρο της Καβάλας. ανήκε στην ιδιοκτησία τουΑποτελεί, όπως συνήθως λέγεται από Ούγγρου καπνέμπορουτους παλιούς Καβαλιώτες, μικρογραφία βαρόνου Πιέρ Έρτζοχ,πύργου της Ουγγαρίας. μαζί με εκείνο του σημερινού Ωδείου. Το 1921 πουλήθηκε από τον Μωρίς Έρτζοχ, γιο του Πιέρ Έρτζοχ, στην «Ανώνυμο Εταιρεία Καπνών Ανατολής και Πέραν Θαλάσσης», με πληρεξούσιο το διευθυντή της Εταιρίας Αρμάνδο Κούφλερ.
  • 16. Το 1937 το κτήριοβγήκε σεαναγκαστικόπλειστηριασμό γιαοφειλές τηςΑνώνυμης ΕταιρείαςΚαπνών Ανατολήςκαι αγοράστηκε απότο Δήμο Καβάλας,επί δημαρχίαςΑθανασίουΜπαλάνου. Από το1937 στεγάζεται εδώο Δήμος.
  • 17. Το κτήριο στη σημερινή του μορφή δεν έχειυποστεί μετατροπές. Η μόνη βασική αλλαγή πουέγινε είναι το γκρέμισμα του ψηλού τοίχου πουυψωνόταν στην πρόσοψη (νότια πλευρά) τουκτηρίου και εμπόδιζε την θέα προς το εσωτερικό.Έχει έντονα ρομαντικά στοιχεία παλιώνμεσαιωνικών πύργων, με επάλξεις, πυργίσκουςκλπ.
  • 18. Στην πρόσοψη του κτηρίου υπάρχει σε έξιδιαφορετικές θέσεις χαρακτηριστικήδιακοσμητική παράσταση/οικόσημο. Ιδιαίτερηεντύπωση προκαλεί στον επισκέπτη η εσωτερικήοργάνωση των χώρων του κτηρίου, όπου σταπαλιά χρόνια γινόταν λαμπρές κοσμικέςεκδηλώσεις.
  • 19. Το Κάστρο
  • 20. Χτισμένο σε ύψος 70περίπου μέτρων από τηθάλασσα, σε θέση μεεξαιρετική φυσική οχύρωσηαπό τις τρεις πλευρές του,το κάστρο δεσπόζει στηνκορυφή της χερσονήσου τηςΠαναγίας. Αποτελεί ένα απότα σημαντικότερα αξιοθέατατης πόλης, και από τιςεπάλξεις του μπορεί οεπισκέπτης να απολαύσει τημαγευτική θεά της πόλης καιτης γύρω περιοχής.
  • 21. Στον εξωτερικό τουπερίβολο έχει διαμορφωθείυπαίθριο θέατρο, όπουδιοργανώνονται συναυλίες,χορευτικές ή θεατρικέςπαραστάσεις και άλλεςεκδηλώσεις. Στοανανεωμένο δεσμωτήριοκαι στο φυλάκιοφιλοξενούνται εκθέσειςεικαστικών καιφωτογραφίας. Τοαναψυκτήριο του κάστρουαποτελεί τόπο ξεκούρασηςγια τους επισκέπτες.
  • 22. Το κάστρο της Καβάλας ανοικοδομήθηκε στηθέση της βυζαντινής ακρόπολης, η όποια είχεκαταστραφεί το 1391, όταν η Χριστούποληκυριεύτηκε από τους Τούρκους μετά απόπολιορκία. Η νέα ακρόπολη ενσωμάτωσε στηνκατασκευή της τα ερείπια της παλαιότερης, καιόπως φαίνεται, ακλούθησε σε γενικές γραμμέςτη μορφή, το διάγραμμα και την έκταση της.Η ακρόπολη ανοικοδομήθηκε σε δυο φάσεις: τονΑπρίλιο του 1425 κτίστηκε ο εσωτερικόςπερίβολος, στο ψηλότερο και ομαλότερο μέροςτου λόφου. Το έργο δεν συνδέεται με τιςαμυντικές ανάγκες κάποιου οικισμού, αφού ηχερσόνησος ήταν ερειπωμένη και ακατοίκητη.Προορισμός του οχυρού ήταν αφενός ο έλεγχοςκαι η προστασία του καίριου περάσματος τηςΕγνατίας οδού, που υπέφερε από πειρατικέςεπιδρομές, και αφετέρου η επιτήρηση τωνκινήσεων του βενετσιάνικου στόλου και ηαντιμετώπιση μιας επικείμενης επίθεσης του.
  • 23. Στον εσωτερικό περίβολο βρίσκονται οι χώροι πουήταν απαραίτητοι για την αμυντική λειτουργιά τουοχυρού: η δεξαμενή του ιερού, πάνω από την όποιακτίστηκε αργότερα το ερειπωμένο σήμερα μικρότζαμί, η αποθήκη πυρομαχικών και τροφίμων, πουαργότερα μετατράπηκε σε φυλακή, τα καταλύματατης φρουράς και ο κεντρικός κυλινδρικός πύργος. Οτελευταίος ανοικοδομήθηκε πάνω στα θεμέλιαπαλαιότερου, προφανώς βυζαντινού. Δίπλα τουανοίγεται η πύλη της εισόδου, που μετά τηνολοκλήρωση της ακρόπολης χρησίμευε για τηνεπικοινωνία των δυο περίβολων. Στις τέσσερειςγωνίες του εσωτερικού περίβολου υπήρχαν πύργοι,σήμερα κατεδαφισμένοι.
  • 24. Για έναν αιώνα η πιο χαμηλή και Στα 1520-1530,ευπρόσβλητη πλευρά του λόφου, προς το ανοικοδομήθηκαν, ίσως πάνωμέρος του λιμανιού, έμενε ανοχύρωτη. Από στα απομεινάρια της πρόχειρηςεδώ είχαν επιτεθεί οι Βενετοί τον Ιούλιο βενετικής κατασκευής, τα τείχητου 1425 και οι Τούρκοι ένα μηνά που ένωσαν την ακρόπολη μεαργότερα, όταν ανακατέλαβαν το κάστρο. την περιμετρική οχύρωση τηςΚατά την διάρκεια της σύντομης κατοχής χερσονήσου. Έτσιτου φρουρίου οι Βενετοί έκτισαν εδώ ένα δημιουργήθηκε ο εξωτερικός«εξωτερικό λιθόκτιστο καταφύγιο». περίβολος, με την προσθήκη του οποίου το κάστρο επεκτάθηκε σημαντικά και αύξησε την αμυντική του ισχύ. Στο ανατολικό τείχος ενσωματώθηκε ο πεντάπλευρος πύργος της βυζαντινής οχύρωσης, ενώ στα δυο βόρεια άκρα υψώθηκαν τετράγωνοι πύργοι, πίσω από τους ερειπωμένους βυζαντινούς.
  • 25. Ο εξωτερικός περίβολος είχε δυο πύλες: η πρώτη καιπαλαιότερη αχρηστεμένη σήμερα βρίσκεται στην Β.Δ γωνία,στο τέρμα της οδού Καψάλη, και είναι εφοδιασμένη μεζεματίστρα. Ανοίχτηκε στη θέση προγενέστερης βυζαντινήςκαι εξασφάλιζε την επικοινωνία της ακρόπολης με το κέντροκαι την αγορά της πόλης. Ακριβώς απέναντι της, στο τέρματης οδού Ισιδώρου, βρίσκεται η σημερινή πύλη εισόδου στηνακρόπολη, μέσω της οποίας το κάστρο επικοινωνούσε με τονοικισμό της χερσονήσου. Για την προστασία της είχεδιαμορφωθεί ο παρακείμενος προμαχώνας.
  • 26. Το κάστρο κτίσθηκε σε θέση με εξαιρετική φυσική οχύρωση από τις τρειςπλευρές και σε εποχή που οι πόλεμοι διεξάγονταν με όπλα «ψυχρούατσαλιού» κι όχι με πυροβόλα όπλα μεγάλης καταστρεπτικής δύναμης. Μετο πέρασμα όμως του χρόνου το οχυρό αδυνατεί να ανταποκριθεί στιςνέες τεχνικές του πολέμου και η αμυντική του ισχύς μειώνεται.Κατά την τελευταία περίοδο -τότεεκλείπει ουσιαστικά ο κίνδυνοςεξωτερικών επιθέσεων- η ακρόποληέχει χάσει τον πρωταρχικό της ρολόως αμυντικού κέντρου. Από τα τέλητου 17ου αιώνα χρησιμοποιείταιπαράλληλα και ως τόπος εξορίας καιφυλάκισης υπηκόων του σουλτάνου.Οι πηγές αναφέρονται σε αρκετέςπεριπτώσεις, άγνωστων αλλά καιεπώνυμων. Όλοι αυτοί κρατούντανστο μεγάλο σκοτεινό υπόγειο, πουαρχικά ήταν αποθήκη πυρομαχικώνκαι τροφίμων. Στη συνεχείαμετατράπηκε σε φυλακή και έτσι είναιγνωστό μέχρι σήμερα.
  • 27. Στην ακρόπολη της Καβάλας ήταν εγκατεστημένη μέχρι τα τέλη του 19 ου αιώνακαι το στρατιωτικό και διοικητικό κέντρο της πόλης. Ο Εβλιγιά Τσελεμπήαναφέρει στα 1667 ότι στο μεσαίο κάστρο, δηλαδή στον εξωτερικό περίβολο,βρισκόταν το μέγαρο του σαντζάκμπεη (διοικητή σαντζακιού) της Καβάλας καιγύρω από αυτό 200 οικήματα. Με βάση την μαρτυρία του τούρκου περιηγητή ,οδηγούμαστε στην εξής εικασία: Ο εσωτερικός περίβολος είχε καθαράστρατιωτικό χαρακτήρα, για αυτό και περιέκλειε τους χώρους που ήταναπαραίτητοι για μια τελευταία άμυνα, τις αποθήκες πολεμοφοδίων καιτροφίμων, τη δεξαμενή του νερού κ.α. Ο εξωτερικός όμως περίβολος, ένααπλό οχύρωμα, λειτούργησε παράλληλα και ως περίκλειστος οικισμός, στονοποίο διέμενε η κυρίαρχη τάξη των διαφόρων αξιωματούχων.Στα 1880-1885 η Πύλη υποβίβασε το κάστρο στην κατηγορία τωνεγκαταλειμμένων. Οι αρχές και η στρατιωτική δύναμη εγκατέλειψαν τηνακρόπολη, οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις και η φυλακή μεταφέρθηκαν σε άλλομέρος της πόλης, έξω από τα τείχη, τα άχρηστα πλέον πυροβόλα αποσύρθηκανκαι η σημαία υποστάλθηκε από τις επάλξεις. Το μνημείο έπαυσε να συντηρείταικαι παραδόθηκε στην φθορά του χρόνου. Συγκρίνοντας τις κατά καιρούςαπεικονίσεις του, σε γκραβούρες του 1860-1880 και σε φωτογραφίες από τηδεκαετία του 1880, διαπιστώνουμε την προϊούσα αλλοίωση του, όπως τηνκατάρρευση της στέγης των δυο πύργων.
  • 28. Στις αρχές του 20ου αιώνα ο χεδίβης της Αιγύπτου Αμπάς Χιλμί αγόρασετο άχρηστο φρούριο από την στρατιωτική υπηρεσία των Τούρκων για ναεγκαταστήσει βιομηχανική και βιοτεχνική σχολή, σχέδιο που δενυλοποιήθηκε. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 το κάστρο περιήλθε,κατόπιν αγοράς (70.000 δραχμών), στην κυριότητα του δήμου Καβάλας.Το κάστρο διατηρείται ακόμη σε σχετικά καλή κατάσταση και μετά από μιαμακρά περίοδο εγκατάλειψης αρχίζει να εντάσσεται στη ζωή της πόλης. Τομνημείο -άλλοτε αμυντικό οχυρό, διοικητικό κέντρο και τόπος εξορίας καιφυλάκισης– προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της σύγχρονης πόλης καιαναλαμβάνει μια νέα λειτουργία, ως χώρος αναψυχής και πολιτιστικώνδραστηριοτήτων.
  • 29. Το Ιμαρέτ
  • 30. Δεσπόζει στην χερσόνησο της Παναγίας,διακρίνεται σε όλη την πόλη, έχει 51 καπνοδόχουςκαι το μεγαλύτερο μέρος του κτίστηκε μεταξύ1817-1821. Την οριστική του όμως μορφή την πήρεπρος τα μέσα του 19ου αιώνα. Πρόκειται για έργοτου Μεχμέτ Αλή, βαλή τότε της Αιγύπτου (1805-1848), ο οποίος για συναισθηματικούς λόγουςθέλησε να ευεργετήσει τη γενέτειρά του με αυτότο θρησκευτικό, φιλανθρωπικό και εκπαιδευτικόίδρυμα. Τα έξοδα για τη συντήρηση και τηλειτουργία του Ιμαρέτ καλύπτονταν από τιςπροσόδους της Θάσου. Το νησί είχε παραχωρηθείστον Μεχμέτ Αλή το 1813, ως ανταμοιβή για τηστρατιωτική βοήθεια που είχε προσφέρει στονσουλτάνο λίγα χρόνια πριν.Το Ιμαρέτκαταλαμβάνει έκταση 4200τ.μ. και αποτελείταιαπό δύο μεντρεσέδες (ιεροδιδασκαλεία), δυοντερσανέ-μετσζίτ (μεγάλες θολωτές αίθουσεςδιδασκαλίας που χρησιμοποιούνταν και γιαπροσευχή), ένα μεκτέμπ (σχολείο βασικήςεκπαίδευσης αρρένων), ένα ιμαρέτ (πτωχοκομείο)και τα γραφεία της διεύθυνσης. Συγκροτείται απότέσσερις επιμέρους κτιριακές ενότητες πουπαρατάσσονται στη σειρά και οργανώνονται γύρωαπό περίκλειστες αυλές. Το μεκτέμπ και το ιμαρέτχτίσθηκαν το 1820-1821.
  • 31. Η κλειστή και εσωστρεφής διάταξη του συγκροτήματος δεν επιτρέπει στονεπισκέπτη της παλιάς πόλης να έχει πλήρη οπτική επαφή με την πολυμορφία τουμνημείου. Κυρίαρχα στοιχεία στην γενική εικόνα του ιμαρέτ, είναι οι υπερυψωμένοιθόλοι, επενδυμένοι με φύλλα μολύβδου και οι πολυάριθμες καμινάδες.Στο μεκτέμπ οι νεαροί μαθητές μάθαιναν αποσπάσματα από το Κοράνι, γραφή,ανάγνωση και λίγα στοιχεία αριθμητικής. Το Ιμαρέτ παρείχε δωρεάν φαγητό στουςσπουδαστές αλλά και στους άπορους της πόλης, αδιακρίτως θρησκεύματος. Οι μεντρεσέδες, στο κέντρο του συγκροτήματος, ήταν εκπαιδευτικά ιδρύματα ανώτερης βαθμίδας, όπου διδάσκονταν η θεολογική, νομική και άλλες επιστήμες του Ισλάμ. Οι σπουδαστές των ιεροδιδασκαλείων (σοφτάδες) έρχονται από διάφορα μέρη της οθωμανικής επικράτειας, στην ηλικία των 14-15, και φοιτούσαν εδώ, ως οικότροφοι, για μερικά χρόνια ή για μερικές δεκαετίες. Εκτός από δωρεάν τροφή και στέγη, έπαιρναν ένα μικρό χρηματικό βοήθημα και απαλλάσσονταν από την στρατιωτική υπηρεσία και μετά την αποφοίτηση τους τοποθετούνταν σε ηγετικές θέσεις του κρατικού μηχανισμού. Σε περιόδους έντασης οι νέοι αυτοί αποτελούσαν φόβητρο για το χριστιανικό πληθυσμό της πόλης. Αναφέρεται, μάλιστα, ότι για το σκοπό αυτό υπήρχαν στις αποθήκες του ιμαρέτ όπλα και πολεμοφόδια.
  • 32. Στα τέλη του 1922 και στις αρχές του 1923 η Καβάλα πλημμύρισε από ένακατατρεγμένο πλήθος προσφύγων το οποίο έπρεπε επειγόντως να στεγαστεί. Ταδιαθέσιμα γι’ αυτό το σκοπό κτίρια στην Καβάλα ήταν λίγα. Ένα από αυτά ήταν τοΙμαρετ, τα καμαράκια του οποίου γέμισαν με οικογένειες.Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούσαν οι πρώτοι που κατέλυσαν στο Ιμαρετήταν κάκιστες. Δεν μπορούσε να γίνει λόγος για μετρά υγιεινής, αν και οιπρόσφυγες κατέβαλαν κάθε δυνατή σχετική προσπάθεια.Σύντομα οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν σε σπίτια. Έτσι,μετά το 1930, όταν και οι τελευταίοι από τους πρόσφυγες που θέλησαν ναστεγαστούν σε σπίτια πέτυχαν το στόχο τους, οι κάτοικοι του Ιμαρέτ περιορίστηκανσε όσους ενδιαφέρονταν να μείνουν εκεί έναντι χαμηλού ενοικίου. Εκτός από το ότιτο συμβολικό τίμημα ενοικίασης ενός δωματίου έδινε στους διαμένοντες τηνδυνατότητα για φτηνή στέγη και ασφάλεια.Οι περισσότεροι απ’ όσους διέμεναν προπολεμικά στο Ιμαρέτ ήταν καπνεργάτες καιψαράδες. Οι τελευταίοι επέλεγαν να μείνουν εκεί, επειδή –εκτός των άλλων– η θέσητου κτίσματος τους παρείχε την δυνατότητα να κατεβαίνουν εύκολα και γρήγοραστο λιμάνι.Στον χώρο συνυπήρχαν διαφορές γλωσσικές παραλλαγές, ανάλογα με τον τόπο τηςκαταγωγής των ενοίκων: άλλοι πρόσφυγες μιλούσαν Πολίτικα, άλλοι Τσεσμελίδικακαι άλλοι Σμυρναίικα.Τόσο τα χρόνια πριν από τον πόλεμο όσο και μεταπολεμικά οι άνθρωποι που έμενανστο Ιμαρέτ αποτελούσαν μια μικρή κοινωνία, σχετικά αποκομμένη από την υπόλοιπηΠαναγία, «μια γειτονιά μέσα στη γειτονιά».
  • 33. Ο πόλεμος αντιμετωπίστηκε από τους ενοίκους του Ιμαρέτ, όπως και από όλουςτους υπόλοιπους κατοίκους της Παναγίας. Ο κόσμος διακατεχόταν απόενθουσιασμό για τις νίκες του ελληνικού στρατού και αγωνία για την τελική έκβαση.Τα χρόνια της Κατοχής πέρασαν δύσκολα και βασανιστικά για τους ένοικους τουΙμαρέτ. Όλα τα καμαράκια ήταν κατειλημμένα από Έλληνες καθ’ όλη τη διάρκειατης Κατοχής και κανείς από τους ενοίκους δεν «βουλγαρογράφτηκε». Μία «κακήσυνήθεια» που οι ένοικοι του Ιμαρέτ απέκτησαν επί Κατοχής, λόγω τωνοικονομικών δυσκολιών και των κινδύνων που μπορούσαν να αντιμετωπίσουν, ήταντο να μετατρέπουν τα κάγκελα του σε καυσόξυλα.
  • 34. Αυτή ήταν, σε γενικές γραμμές, ηκατάσταση που επικρατούσε στοΙμαρέτ μέχρι τις 13 Σεπτεμβρίουτου 1944, όταν το 26ο Σύνταγματου Ε.Λ.Α.Σ. απελευθέρωσε τηνΚαβάλα.Μετά το 1953 επιδείχθηκε πλήρηςαδιαφορία για το Ιμαρέτ. Καμίασυντήρηση δεν γινόταν και τοσυγκρότημα αφέθηκε στην μοίρατου. Έτσι, στα μέσα της δεκαετίαςτου 1960 οι περισσότεροι από τουςενοίκους του το είχαν εγκαταλείψει. Όσοι απέμεναν ήταν πολύ φτωχοί, οι οποίοι δεν μπορούσαν να ανταπεξέλθουν στα έξοδα ενός σπιτιού. Το Ιμαρέτ μετατράπηκε σε έναν χώρο βρώμικο και ακατάλληλο για ανθρώπους με απαιτήσεις για αξιοπρεπή διαβίωση. Λίγο αργότερα, το 1967, το τμήμα υγιεινής της νομαρχίας Καβάλας σφράγισε το χώρο για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας.
  • 35. Το Λιμάνικαι το Καρνάγιο
  • 36. Το λιμάνι της Καβάλας έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη και την ανάπτυξητης πόλης από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Χτίστηκε από τους κατοίκους τηςΘάσου στο τέλος του 7ου αιώνα π.Χ. και κρατούσε ανοιχτό το δρόμο προς τοΑιγαίο και τα παράλια της Μικράς Ασίας. Μέσα από εδώ, ο Απόστολος Παύλοςέφτασε στην Καβάλα και άρχισε να διαδίδει τον Χριστιανισμό σε όλη τηνΕυρώπη.Τον 16ο αιώνα η εμπορία των εξαγωγών των τοπικών γεωργικών προϊόντων(σιτάρι, βαμβάκι, κ.λπ.) αρχίζει να ανθίζει. Εκτός από αυτό όμως, το λιμάνιδιαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο ως κέντρο για την αλιεία και τον καπνό.
  • 37. Κάποια έργα στο λιμάνι, καθώς και η δημιουργία της νέαςακτής της Καβάλας ξεκινούν το 1920 και ολοκληρώνονται το1950. Η χερσαία ζώνη του λιμανιού είναι το σημείο εστίασηςγια ψυχαγωγική, εμπορική, επιχειρηματική και τουριστικήδραστηριότητα. Από τον Οκτώβριο του 2002, το λιμάνι δενχρησιμοποιείται για εμπορικούς σκοπούς. Αντ αυτού, ο«Φίλιππος Β’», λιμάνι στη Ν. Καρβάλη, χρησιμοποιείται γιααυτόν τον λόγο.Σήμερα, το κεντρικό λιμάνι της Καβάλας εξυπηρετεί:•τον αλιευτικό στόλο•τον τουρισμό•τους επιβάτες από και προς Θάσο,Λήμνο, Μυτιλήνη και Σαμοθράκη•θαλάσσια αθλήματα
  • 38. Κατά τα τελευταίαχρόνια το λιμάνι τηςΚαβάλας αλλάζει,καταβάλλει σημαντικέςπροσπάθειες για ναχρησιμεύσει ως τηνκύρια πύλη από ταΒαλκάνια στηνΜεσόγειο.Το καρνάγιο της Καβάλας έχει ιστορία τουλάχιστοντετρακοσίων ετών. Bρίσκεται στην τωρινή του θέση, στη μικρήπαραλία λίγο κάτω από τη χαρακτηριστική αψίδα της πόλης,ήδη από το 1912, ενώ στο πέρασμα των τεσσάρων αυτώναιώνων «φιλοξενήθηκε» σε τοποθεσίες όπως η ΠαλαιάΡαψάνη και ο διπλανός κόλπος «Περιγιάλι» ή «Kαρά Oρμάν»(«Μαύρος Κόλπος» επί το ελληνικότερο).
  • 39. Παραδοσιακά-Νεοκλασικά Κτήρια της πόλης μας
  • 40. ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟ ΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ (Οδός Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 2)Την ανέγερση του κτηρίου την είχε αναλάβει ειδική επιτροπήανεγέρσεως του παρθεναγωγείου Καβάλας. Θεμελιώθηκε τον Μάιοτου 1891 και ήταν έτοιμο πριν το 1894. Τα χρήματα βρέθηκαν μεδωρεές, δανεισμούς, με λαχειοφόρο αγορά της εποχής εκείνης,καθώς και με διαφορές εισφορές(όπως των πολυαρίθμων τότεκαπνεργατών που πρόσφεραν ο καθένας του ένα ημερομίσθιο). Στοισόγειο του κτηρίου, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που είχεσυντάξει η επιτροπή, θα στεγάζονταν, και στεγάστηκε,νηπιαγωγείο. Το κτίσμα από αρχιτεκτονική άποψη δεν παρουσιάζειιδιαίτερο ενδιαφέρον. Έχει απλή σοβαρή γραμμή με χαρακτήρανεοκλασικό. Για την ανέγερση του η επιτροπή δεν απευθύνθηκε σεΚαβαλιώτη τεχνικό, αλλά σε δυο ξένους γνωστούς, φαίνεται,αρχιτέκτονες : Κωνσταντίνο Αδαλή, στη Μυτιλήνη, και τονΞενοφώντα Λάτρη, στην Σμύρνη. Σήμερα εδώ στεγάζεται το 10 οδημοτικό σχολειό.
  • 41. Η ΠΑΛΙΑ ΜΕΡΑΡΧΙΑ (Οδός Κωνσταντινίδου Ποιητού 18 )Είναι ένα από τα πιο αξιόλογα νεοκλασικά κτίσματα τηςΚαβάλας. Χτίσθηκε την πρώτη δεκαετία του 1900 από τονΤούρκο μεγαλοκτηματία Χατζή Σικάρ αγά. Σήμερα μετά τηνανταλλαγή των πληθυσμών του 1922, ανήκει στο δημόσιο. Τοκτίριο είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα της οθωμανικήςαρχιτεκτονικής , που έχει δεχτεί επιδράσεις από τονγερμανικό νεοκλασικισμό . Ψευδοκίονες με καμπύλεςεπιφάνειες χωρίς ραβδώσεις, με κιονόκρανα ανατολίζουσαςδιακοσμητικής , σε συνδυασμό με τα καμπύλα τόξα τουπρόπυλου, ένα τύμπανο (στο δεύτερο όροφο της νότιαςπρόσοψης) με αφηρημένα ανθεμωτά διακοσμητικά στοιχεία, καιάλλα, δίνουν το αίσθημα επιτυχημένης ανανέωσης τηςνεοκλασικής με την οθωμανική αρχιτεκτονική.
  • 42. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΛΛΑΔΟΣ (Οδός Βενιζέλου 25 )Χτίσθηκε το 1927 με σχέδια του Αθηναίουαρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Κιτσίκη. Το κτήριογια την εποχή του έχει πολύ προχωρημένημοντέρνα αρχιτεκτονική. Συνδυάζειδιαφορετικά στοιχεία με εκλεκτική διάθεση.Χαρακτηριστικά του είναι η κομψότητα και ηελαφρότητα, που πραγματοποιούνται με τηγενική δομή του κτίσματος αλλά κυρίως με τιςπροσεγμένες επιφάνειες του , κατάλληλες νααξιοποιήσουν το δυνατό φως του ήλιου.
  • 43. (Οδός Κομνηνών – 16ης Ταξιαρχίας)Χτίστηκε στην περίοδο 1926-1928 από τον καπνέμποροΧριστόδουλο-Ραούλ Χριστοδουλίδη με ξένο αρχιτέκτονα(Βαυαρό). Είναι από τα πιο επιβλητικά για την «δύναμη» καιτους όγκους τους κτίσματα της Καβάλας. Έχει μικτάαρχιτεκτονικά στοιχεία. Τα νεοκλασικά κυριαρχούν στηναριστερή (νότια) πτέρυγα, ενώ στην δεξιά(βορειοανατολική) οι καμπύλες γραμμές με κορύφωση προςτα επάνω τον τρούλο. Ιδιαίτερο γνώρισμα του κτιρίου είναιτα πολλά παράθυρα, με όμοια νεοκλασικά υπέρθυρα, και οιβεράντες –μια σε κάθε παράθυρο– με κολονάκιατετράγωνης τομής, ασυνήθιστης για την Καβάλα. Όλα αυτάμαζί και οι πολλές διακοσμήσεις των επιφανειών του,δίνουν χάρη και κομψότητα στην όλη κατασκευή.
  • 44. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΩΔΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ (Γωνία Μακαρίου – Δαμιανού)Το οικόπεδο πρωτοαγοράστηκε από τον Ούγγρο βαρόνο Πιερ Έρτζοχ το 1891και αμέσως χτίσθηκε το κτίριο που διαδοχικά άλλαξε ιδιοκτήτες. Το 1921αγοράστηκε από την «Ανώνυμο Εταιρία Καπνών Ανατολής Και ΠέρανΘαλάσσης» με τον πολύ γνωστό εκείνη την εποχή Άρμω Κούφλερ, που ενεργείως πληρεξούσιος του Μορίς Λεοπόλδου Έρτζοχ, γιου του Πιέρ Έρτζοχ. Το1937 αγοράστηκε μετά από πλειστηριασμό από τον καπνέμπορο ΔημήτριοΣπόντη , ενώ σήμερα ανήκει στους κληρονόμους του. Εδώ στεγάζεται τοδημοτικό ωδείο Καβάλας. Τα αρχιτεκτονικά του στοιχεία άσχετα εντελώς απόνεοκλασικές η εκλεκτικές τάσεις άλλων κτισμάτων της Καβάλας, είναι ανάλογαμε εκείνα του σημερινού Δημαρχείου, καθώς και του παρακειμένου κτιρίου. Τακοινά στοιχεία διακρίνονται σε διακοσμητικές περισσότερο λύσεις, όπως π.χ.στο στηθαίο της στέγης, όπου εύκολα αναγνωρίζονται σαφής ομοιότητες.Έξαλλου υπάρχει επάνω από το θυρεό της μοναδικής ανατολικής βεράντας τουκτιρίου ανάγλυφη αναπαράσταση-κύκλος και γραμμένος μέσα του ισόπλευροςσταυρός, με ολοστρόγγυλες σαν τριφύλλι τις κεραίες του. Θα πρέπει να είναιοικόσημο. Παρατηρείται ακριβώς το ίδιο με την μέση των δυο τυμπάνων πουβρίσκονται στη νότια πλευρά του Δημαρχείου.
  • 45. Οι Καπναποθήκες
  • 46. Κατά τα τέλη του 18ου αιώνα το εμπόριο έχει περιοδικό χαρακτήρα,διεξάγεται από τους ξένους και τα κυριότερα εξαγόμενα προϊόνταελέγχονται από τους τοπικούς Τούρκους αξιωματούχους. Ελάχιστοι ντόπιοιραγιάδες επωφελούνται, εργάζονται ως μεσίτες και στις αρχές του 19ουαιώνα κατορθώνουν να ιδρύσουν μικρούς εμπορικούς οίκους. Γι’ αυτούςτους λογούς η οικονομική ανάπτυξη του 18ου αιώνα δεν οδήγησε σε δομικούχαρακτήρα αλλαγές στην πόλη.Δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα οπληθυσμός της Καβάλας παραμένει στα επίπεδα των 3000-3500 ατόμων.Επιπλέον στα τέλη του 18ου αιώνα το σαμτζάκι της έχει διαμελιστεί: στιςαρχές του πασαλικιού Θεσσαλονίκης-Καβάλας ουσιαστικά υπάγεται μόνοένα μέρος του καζά της Καβάλας, ίσως και του Πράβιου. Τα υπόλοιπα μέρητης ανατολικής Μακεδονίας αποτελούν ημιαυτόνομες περιοχές υπό τηνκυριαρχία των ισχυρών αγάδων και μπέηδων των Σερρών και της Δράμας.Περί το 1840 η έδρα του σαντζακιού μεταφέρεται στην Δράμα, που τηνεποχή αυτή ανταποκρίνεται περισσότερο στις πολιτικές και στρατιωτικέςανάγκες του Οθωμανικού κράτους. Η Καβάλα αποτελεί πλέον έδρα τουομώνυμου καζά, ενός από τους αρχικά έξι και στην συνέχεια τέσσερις τουσαντζακιού της Δράμας. Η διοικητική αυτή διαίρεση διατηρείται μέχρι τοτέλος της τουρκοκρατίας.
  • 47. Η μεγάλη ανάπτυξη της Καβάλας αρχίζει στα μέσατου 19ου αιώνα. Η διείσδυση του ευρωπαϊκούκεφαλαίου στο χώρο της οθωμανικήςαυτοκρατορίας, από το 1840 περίπου, δημιουργείγια την πόλη και την περιοχή προϋποθέσειςοικονομικής άνθησης.Η ενδοχώρα εξειδικεύεται στην καλλιέργεια τουκαπνού, που είχε τεράστια ζήτηση, η πόλησυγκεντρώνει τις υπηρεσίες που ασχολούνται με τηδιεκπεραίωση των καπνεμπορικών υποθέσεων τηςευρύτερης περιοχής (προξενεία, εμπορικούςοίκους κλπ.) και το λιμάνι αναδεικνύεται σε κέντροεπεξεργασίας του προϊόντος και διακίνησης τουπρος τις εξωτερικές αγορές.Η εμπορική ανάπτυξη είναι θεαματική : Στις αρχέςτου 20ου αιώνα η Καβάλα είναι το κορυφαίοεξαγωγικό λιμάνι της Μακεδονίας. Γύρω στα 1910η ετήσια αξία των εξαγωγών του εγγίζει τα 2,5εκατομμύρια αγγλικές λίρες και είναι πολύμεγαλύτερη από αυτή της Θεσσαλονίκης (περίπου1,5 εκατομμύριο). Στο εξαγωγικό εμπόριο τουλιμανιού συμμετέχουν περισσότερα από 30 κράτη.
  • 48. Στις αρχές της δεκαετίας του 1880 καταγράφονται ετησίως περίπου 1.500αφίξεις και αναχωρήσεις πλοίων. Στη ναυσιπλοΐα του λιμανιού τοαριθμητικό προβάδισμα ανήκει στα ελληνικά πλοία, όμως το μεγαλύτερομέρος των εμπορευμάτων διακινείται με τα πολλαπλάσιας χωρητικότηταςξένα ατμόπλοια. Χάρη στο εμπόριο του καπνού η Καβάλα γίνεται βασικόςσταθμός στα δρομολόγια των ατμοπλοϊκών εταιρειών: από τη δεκαετία του1840 της αυστριακής Lloyd και της γαλλικής Fraissinet. Από το λιμάνιπερνούν επίσης τακτικές γραμμές τούρκικων, ελληνικών και αιγυπτιακώνπλοίων και κατά διάστημα γαλλικών, ρώσικων, αμερικανικών, ολλανδικών,γερμανικών κ.α.Το εμπόριο του καπνού αρχικά βρίσκεται στα χέρια των Ελλήνων, πουεργάζονται κυρίως ως προμηθευτές ή αντιπρόσωποι ξένων οίκων.Σταδιακά εκτοπίζονται από τις μεγάλες ευρωπαϊκές και αργότερααμερικανικές εταιρείες , που εγκαθίστανται στην πόλη, κτίζουν δικές τουςμεγάλες αποθήκες και ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος του καπνεμπορίου.Στο γύρισμα του 19ου προς τον 20ο αιώνα δυο οίκοι, των Αλλατίνι τηςΘεσσαλονίκης και των Herzog της Βουδαπέστης, αγοράζουν και εξάγουντο 70% της καπνοπαραγωγής των περιοχών Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας,και Σερρών. Την εποχή αυτή δραστηριοποιούνται στην Καβαλά 61εξαγωγικές καπνεμπορικές εταιρείες.
  • 49. Τα ευρωπαϊκά κράτη που έχουν εμπορικά συμφέροντα στην περιοχήεγκαθιστούν στην πόλη προξενικές αρχές (υποπροξενεία ή προξενικάπρακτορεία) : η Αυστρία (1829), η Ελλάδα (1835) η Γάλλια (1844), ταγερμανικά κρατίδια – Πρωσία – Γερμανία (δεκαετία του 1850), η Σαρδηνία(1857), η Αγγλία (1877), η Ισπανία (1886). Η εμπορική ανάπτυξη μεταμορφώνει μέσα σε λίγες δεκαετίες την ασήμαντη κωμόπολη σε εύρωστη πόλη. Η Καβάλα γίνεται πόλος έλξης για Έλληνες , Εβραίους και ευρωπαίους έμπορους και η αύξηση του πληθυσμού της είναι αλματώδης: Οι 3-4.000 του 1840 γίνονται 7- 8.000 στα 1875-1880, ξεπερνούν τις 10.000 μετά το 1885, φθίνουν τους20.000 μεταξύ 1900-1905 για να αγγίξουν τους 25.000 τις παραμονές τηςαπελευθέρωσης (1912-13).Η ραγδαία πληθυσμιακή αύξηση οδηγεί στην οικιστική επέκταση της πόληςεκτός των τειχών της. Μετά το 1864 αρχίζουν να σχηματίζονται οι νέεςσυνοικίες. Αμέσως του Αγίου Ιωάννου και λίγο αργότερα οι υπόλοιπεςχριστιανικές, οι τουρκικές, οι γύφτικες και η εβραϊκή.
  • 50. Οι ρυθμοί αύξησης του ελληνικού πληθυσμού είναι κατά πολύταχύτεροι των αντίστοιχων τούρκικου, με αποτέλεσμα μέσα σελίγες δεκαετίες να ανατρέπονται και πάλι οι πληθυσμιακέςαναλογίες. Μέχρι το 1840 οι Έλληνες, μόνιμοι και «πάροικοι»,δεν ξεπερνούν τους 400 (ποσοστό περίπου 10%), στα τέλη τηςδεκαετίας του 1870 υπερβαίνουν τους 2.000 (περίπου 25%)γύρω στα 1890 οι δυο εθνικές ομάδες είναι περίπου ισοδύναμες(από 5-6.000), ενώ μετά το 1905 ο ελληνικός πληθυσμόςξεπερνά τις 10-12.000 (περίπου 40%) και εμφανίζεται κατάπολύ μεγαλύτερος του τούρκικου.Ραγδαία είναι και η αύξηση του πληθυσμού των Εβραίων τηςπόλης: 80 άτομα το 1860, 200 περίπου το 1880, 1.000 γύρωστα 1900, πάνω από 2.500 στα 1912 (ποσοστό 8-9%). Κατά τιςτελευταίες δεκαετίες της τουρκοκρατίας στην πόλη υπάρχουνεπίσης μια πολυπληθής ομάδα μουσουλμάνων Τσιγγάνων (πάνωαπό 2.500 άτομα) και μικρές σχετικά ομάδες Αρμένιων καιΕυρωπαίων.
  • 51. Η εμπορική ανάπτυξη συμβάλλει και στη διαστρωμάτωσητης κοινωνίας. Στην πόλη εμφανίζεται ένα ισχυρό αστικόστρώμα, αποτελούμενο κυρίως από Έλληνες και Εβραίους,που συγκεντρώνει πλούτο από καπνεμπορικές και άλλεςπαράλληλες δραστηριότητες: τραπεζιτικές εργασίες,αντιπροσωπεύσεις μεγάλων οίκων, ασφαλίσεις,πρακτορεύσεις κλπ. Στον αντίποδα βρίσκεται μιαπολυπληθής εργατική τάξη, των εποχιακάαπασχολούμενων καπνεργατών, που στα 1910-1912αριθμεί 14-16.000 άτομα. Ο επαγγελματικός καταμερισμόςολοκληρώνεται με τους επιστήμονες, επαγγελματίες,τεχνίτες, βιοτέχνες, έμπορους κ.α., που βρίσκονταιανάμεσα στους δυο πόλους και συγκροτούν τη μεσαία τάξητης πόλης.
  • 52. Όπως υποδηλώνεται στην παραπάνω συνοπτική αναφορά,μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα η Καβάλαείναι μια μικρή επαρχιακή πόλη της ΟθωμανικήςΑυτοκρατορίας, μια ασήμαντη τουρκοπούλα. Στις μεσαίεςδεκαετίες του 19ου αιώνα (συμβατικά, κατά τηνπεντηκονταετία 1830-1880) η πόλη διανύει τη φάση τουοικονομικού και κοινωνικού μετασχηματισμού της, για νακάνει το μεγάλο άλμα στα τέλη του 19ου – αρχές 20ου αιώνα.Κατά την τρίτη αυτή φάση (περίπου 1880-1912) το κέντροβάρους της Καβάλας βρίσκεται στην εκτός των τειχώνσύγχρονη πόλη. Η ιστορική παλιά πόλη, η χερσόνησος τηςΠαναγίας, περνά στο περιθώριο των εξελίξεων.
  • 53. Τα Φεστιβάλτης πόλη μας
  • 54. Φεστιβάλ Φιλίππων Ελευθέρια Ήλιος και πέτρα
  • 55. Φεστιβάλ WOOD WATER WILD Φεστιβάλ Κλασσικής ΜουσικήςΈκθεση Βιομηχανίας -Βιοτεχνίας - Χειροτεχνίας
  • 56. Φεστιβάλ Βιομηχανικής Πληροφορικής Cosmopolis
  • 57. Περίπατοςστην πόλη της Καβάλας
  • 58. Στο πλαίσιο της εργασίας μας για τομάθημα της Ερευνητικής Εργασίας-Project η ομάδα μας έκανε έναν περίπατοκαι επισκέφτηκε γνωστά, παλιά καινεότερα κτήρια και κτίσματα της πόληςμας.
  • 59. Αρχικά, ξεκινώντας από το σχολείο μαςπεράσαμε από το κτήριο του Ωδείου τηςΚαβάλας.
  • 60. Ύστερα, επισκεφτήκαμε το Δημαρχείο της πόλης μας, τοοποίο στο εσωτερικό του δεν έχει υποστεί μεγάλες αλλαγέςαπό τότε που χτίστηκε καθώς θυμίζει ακόμα ουγγρικό πύργοτης δεκαετίας του 1890.
  • 61. Δίπλα στο Δημαρχείο υπάρχειτο Μέγαρο Βηξ, το οποίοχτίστηκε επίσης ως μικρογραφίαουγγρικού πύργου το 1906 απότον βαρόνο Αδόλφο Δε ΖολνάιΒηξ και σήμερα στεγάζειυπηρεσίες του Δήμου Καβάλας.
  • 62. Στην συνέχεια περάσαμε απότον Καθολικό Ναό ΑγίουΠαύλου, το κτήριο τηςΔημοτικής Καπναποθήκηςπου χρησιμοποιούνταν ωςκαπναποθήκη, ενώ σήμεραφιλοξενεί διάφορεςεκδηλώσεις και καταλήξαμεστο εμπορικό κέντρο τηςΚαβάλας.
  • 63. Επίσης περάσαμε από μίαακόμα πρώηνκαπναποθήκη και από τηντράπεζα Ελλάδος.
  • 64. Αργότερα επισκεφτήκαμε τιςΚαμάρες και το Κάστρο, ταδύο πιο γνωστά κτίσματα τηςπόλης μας και περπατήσαμεστα στενά της περιοχής τηςΠαναγίας, όπου συναντήσαμεκτήρια άγνωστα στουςπερισσότερους αλλά πολύόμορφα.
  • 65. Τέλος επισκεφτήκαμε τοσπίτι του Μεχμέτ Αλί καιτο Ιμαρέτ και κάπου εκείτελείωσε ο περίπατοςμας.
  • 66. Καταφέραμε να συλλέξουμε πολύτιμο φωτογραφικό υλικόαλλά και πληροφορίες για την εργασία μας καθώς καιπολύ ωραίες εμπειρίες.
  • 67. Πηγές-Βιβλιογραφία:•«Νεάπολις- Χριστούπολις- Καβάλα», σελ. 32-35, 152-158,Κ. Λικουρίνος- Ε. Καραγιαννακίδης•http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=5882•«Παραδοσιακά Κτίρια της νεότερης Καβάλας», σελ. 139,Παναγιώτης Χρ., Ζιώγας Δρ Φ.•http://www.kavala.gov.gr•http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%B1•http://www.kavalagreece.gr•«Στοιχεία Ιστορίας του Νομού Καβάλας», Πρακτικά τουσεμιναρίου της τοπικής ιστορίας που διοργανώθηκε από τοδήμο Καβάλας, Κ. Λυκουρίνος•«Καβάλα, Θάσος (Πινελιές του πράσινου και του μπλε)»,Κοσμάς Ι. Χαρπαντίδης•Ένθετο της εφημερίδας «ΕΘΝΟΣ»
  • 68. Συμμετείχαν στηνεργασία:Αθανασίου Μάγδα Μιχελάκης ΜιχάληςΑναστασιάδης Μυλόπουλος ΧρήστοςΣτάθης Μυλωνά ΤόνιαΑνδρεάδης Γιάννης Παλαιολόγκ ΧάρηςΑσβεστοπούλου Παπακοσμίδου ΈλληΤατιάνα Πετρίδης ΚώσταςΑσμάνης Αλέξης Πεχλιβανίδης ΚώσταςΔρακόπουλος Ραμαντάνης ΣταύροςΑχιλλέας Σαλωνίδης ΠάρηςΚαπετάνιου Ελένη Σιδηροπούλου ΆνναΚασιώνη Μαρία Τυπάδη ΚέλυΜίχας Παντελής
  • 69. Ευχαριστούμε πολύ τιςυπεύθυνες καθηγήτριες :κ. Κατσάκη,κ. Λιατσοπούλου
  • 70. Ευχαριστούμε επίσης τον ΣύλλογοΓονέων και Κηδεμόνων τουσχολείου μας για την οικονομικήενίσχυση που μας παρείχε για τηνέκδοση της έντυπης μορφής τηςεργασίας μας.