• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Pres taalcult24mei
 

Pres taalcult24mei

on

  • 743 views

 

Statistics

Views

Total Views
743
Views on SlideShare
684
Embed Views
59

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

2 Embeds 59

http://www.koetschruiter.nl 46
http://koetschruiter.nl 13

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Pres taalcult24mei Pres taalcult24mei Presentation Transcript

    • De invloed van Fries op het Nederlands Niels, Henk, Alisa & Anna
    • Inhoud
      • Geschiedenis Nederlands
      • Geschiedenis Fries
      • Interferenties
      • Verschillen Nederlands/Fries
      • Frisisme
      • Quiz
    • Geschiedenis van het Nederlands
      • Gesproken na uiteenvallen west-Germaans
      • Cocktail van Oudnederfrankisch dialect met oudsaksische en ingweoonse invloed
      • In Nederland en België, Franse Noordzeekust en Duitse Neder-Rijn.
    • Vertellerscultuur, schrift in Latijn. Echter: Lex Salica
    • Middelnederlands 1200-1500
      • Verzameling van: - Brabants - Frankische invloed - Hollands - Frankische invloed - Vlaams - Frankische invloed - Limburgs - Middel Nederduitse invloed - Oostelijke dialecten – Oudsaksische
      • invloed
    • Klinker- vocaalreductie
      • Spelling Geen spellingsregels- regionaal gebonden – fonetisch geschreven Limburg : < door> , < af>en < op> Holland < duer> , < of>en < up> Auslautverhärtung Bijvoorbeeld <han t > en <conin c > wordt <han d en> en <conin gh e>
      • Assimilatie
      • vb. < biderschepenen wille> &quot;met toestemming van de schepenen&quot;, < teseggene> &quot;te zeggen&quot; (functiewoorden worden opgenomen in beklemtoonde woorden)
      • Proclise – Enclise
    • Grammatica
      • Syntaxis
      • Flexieverlies
      • Gevolg: verlies van naamvalsuitgangen zorgt voor vaste woordvolgorde en voorzetsel constructies
    • Nieuwnederlands 1500-Heden
      • Diftongering – eerste fase
      • Diftongering – tweede fase
      • Meer gesloten uitspraakvarianten [ei] en [oey]
    • Hollandse expansie binnen republiek der Verenigde Nederlanden
    • Standaardtaal
      • Boekdrukkunst – 1450 Val van Antwerpen – 1585 (tijdens 80 jarige oorlog) Statenbijbel – 1637 Republiek der zeven verenigde Nederlanden - 1648
      • 17e eeuw - 20e eeuw: verdere ontwikkeling bovenregionale taal
      • 18e eeuw: cultusvorming geschreven taal Kunstmatig karakter 19e eeuw: vereenvoudiging – ABN Eenheidspelling / Gelijkvormigheid / Analogie <hand><handen> <ae> of <ue> werd <aa>, <ee>, <oo> en <uu>
      • 20e eeuw De spelling Kollewijn-Marchant – 1934 Het groene boekje – 1954 Nieuwe spelling – 1995 (pannekoek werd panne n koek )
    • Geschiedenis van het Fries
      • Stam der friezen – 5e eeuw Koning Redbad 679 – 719
      • Slag bij de middelzee – 734 - koning Hrodbad verliest
      • 50 jaar later terugverovering Oost-Friesland
      • Verovering door Karel de grote - 785
    • Oudfries
      • Vanaf 8e eeuw – tot 1575 Sterk verwantschap Angelsaksisch – Oudsaksisch – Oudnederlands – Oudhoogduits Geen middelperiode – Geen klinkerverlies
      • 1252 - Hungsingoër
    • Nieuwfries
      • GysbertJapicx: FryskeRymlarije - 1667
      • 16e eeuw – Verlies onafhankelijkheid
      • Tot 19e eeuw – gesproken taal
      • 19e eeuw – Romantiek – Fries taalbewustzijn
    • Interferenties
      • Vorm
      • Fries substraat en Nederlands superstraat
      • Geschiedenis
      • Verschillen
      • Bildts
      • Stellingwerfs
      Filmpje :
    • Verschillen Nederlands / Fries
      • Opvallendst:
      • 1. Geen velaire fricatief aan het begin van een woord
      • Goed
      • Gean
      • Graach
    • 2. Groot aantal diftongen
      • Sneon
      • Hjoed
      • Soad
      • Skiep
      • Moarn
    • Enkele triftongen
      • Skriuwe
      • Bliuwe
    • Het Friese lexicon
      • Voor een deel woorden die systematisch met het Nederlands verschillen:
      Nederlands Fries Tuin Thuis Sluiten Oud Koud houden Tún Thús Slúte âld kâld hâlde
    • Friese woorden die heel anders zijn
      • Zaterdag - Sneon
      • Vader - Heit
      • Spelen - Boartsje
    • Friese woorden lijken sterk op andere Germaanse talen Engels Fries Key Little Cheese Wet Sheep Door Kaai Lyts Tsiis Wiet Skiep Doar
    • Duits Fries Wichtig Schlimm Du Deine/Seine Märchen Wichtich Slim Do Dien/Sien Mearkes
    • Frisismen
      • Te letterlijk vertaald
      • Worden zelden overgenomen in de Nederlandse taal
        • klunen
      • “ Waar kom jij weg ?
      • Waar kom jij vandaan ?
      • Wêr komst wei ?
      • “ Praat u ook Fries?”
      • Spreekt u ook Fries? Prate jo ek Frysk?
    • Voorbeelden - Foarbylden
      • “ Als u even rechtdoor rijdt, dan kunt u daar zwaaien ”
      • Als u even rechtdoor rijdt, dan kunt u daar de auto keren. As jo even rjochtút ride, dan kinne jo dêr swaaie.
      • “ Mijn vrouw is uitgenaaid ”
          • Mijn vrouw is ervandoor gegaan.
          • Myn frou is útnaaid.
      • “ Op dit stuit weet ik het niet meer”
      • Op dit ogenblik weet ik het niet meer.
      • Op dit stuit wit ik it net mear.
      • “ Ik kan niet tennissen, want ik heb een zere armtak ”
      • Ik kan niet tennissen want ik heb een zere elleboog.
      • Ik kin net tennisje want ik haw en seare earmtakke .
      • “ Het is al laat, ik ga op bed ”
      • Het is al laat, ik ga naar bed
      • It is al let, ik gean op bêd
      • “ Het is tijd om van bed af te gaan ”
      • Het is tijd om uit bed te gaan
      • It is tiid om fan ‘t bêd (ôf) te gean
    • Quiz
      • 1 . Welk Fries leenwoord is opgenomen in het Nederlandse woordenboek?  
      • 2. Wie kunnen we de vader van de hedendaagse Friese spelling noemen?
      • 3. Tot het eind van de 20ste eeuw was het Stadsfries alleen voor hogere en midden klassen juist/onjuist 
      • 4. Wat is de grootste reden waardoor we nu de oude spelling niet meer  goed snappen?
      • 5. Noem het Friese woord voor
      • “ spelen”?
      • 6. Noem 2 Friese woorden met een diftong
      • 7. Waardoor kreeg Nederland haar vaste woordvolgorde?
    • Quiz
      • 1 . Welk Fries leenwoord is opgenomen in het Nederlandse woordenboek?  
      • Klunen
      • 2. Wie kunnen we de vader van de hedendaagse Friese spelling noemen?
      • Gysbert Japicx
      • 3. Tot het eind van de 20ste eeuw was het Stadsfries alleen voor hogere en midden klassen juist/ onjuist  
      • 4. Wat is de grootste reden waardoor we nu de oude spelling niet meer  goed snappen?
      • Het heeft de maken met proclise/enclise -> fonetisch schrijven
      • 5. Noem het Friese woord voor
      • “ spelen”?
      • Boartsje
      • 6. Noem 2 Friese woorden met een diftong
      • 7. Waardoor kreeg Nederland haar vaste woordvolgorde?
      • Door het verlies van de naamvalsuitgangen