Fries   //   Frysk De positie van de Friese taal binnen het onderwijs en de maatschappij Miranda Brouwer  Bieuwkje Kooistr...
Inhoud <ul><li>1  Beheersing Fries 2  Wanneer welke taal?  3  Waardering Fries  4  Thuistaal vs. schooltaal  5  Drietalige...
Beheersing Fries  <ul><li>Waar? </li></ul><ul><ul><li>- Friesland,  </li></ul></ul><ul><ul><li>- West-Groningen,  </li></u...
Varianten Fries <ul><li>Westerlauwers Fries </li></ul><ul><ul><li>- Noordhoeks </li></ul></ul><ul><ul><li>- Kleifries </li...
 
Beheersing Fries in Friesland <ul><li>600.000 inwoners </li></ul><ul><li>450.000 spreken Fries </li></ul><ul><li>350.000 F...
Wanneer welke taal?  <ul><li>OV en verkeer      - Trein : Arriva     - Plaatsnaamborden  </li></ul><ul><li>Overheidsinstan...
Waardering Fries  <ul><li>Grutsk (trots) </li></ul><ul><li>Sjibbolet: “Bûter, brea en griene tsiis,  wa’t dat net sizze ki...
Organisaties/instellingen <ul><li>Fryske Akademy </li></ul><ul><li>Tresoar </li></ul><ul><li>Afûk </li></ul>
Thuistaal vs. schooltaal <ul><li>Schooltaal Onder schooltaal wordt het taalgebruik in vaklessen verstaan.  Taal waarin ges...
<ul><li>Thuistaal - Alleen NL sprekend: 49,02% </li></ul><ul><li>  (spreken met beide ouders NL) - Alleen Fries of NL dial...
Conclusie en gevolgen <ul><li>- Je kunt het soms horen </li></ul><ul><li>- kunnen wisselen (beter in hanteren van 2 talen)...
Drietalige basisscholen <ul><li>Vak   - Fries en NL gelijkwaardig, groep 1   - Engels groep 7 en 8    - meestal  40% Fr,  ...
<ul><li>Drietalige PABO  - NHL en Stenden  - Leeuwarden als eerste Nederlandse stad  </li></ul><ul><li>Nog een extra plusp...
Filmpje! http://www.youtube.com/watch?v=Xbki5MQiPdI
Het echte leven <ul><li>Taalkundig:  Verwandschap talen    - NL = Germaanse taal (zoals EN en D) - FR = Romaanse taal - Fr...
Effect op prestatie lln. <ul><li>- Het primaire stratificatie-effect  ->  achterstand aan het einde van de basisschool </l...
Einde <ul><li>Bedankt voor jullie aandacht,     zijn er nog vragen? </li></ul>Bronnen :  www.rug.nl  www.trouw.nl  www.slo...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Pres fries14junimiranda

375

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
375
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Pres fries14junimiranda"

  1. 1. Fries // Frysk De positie van de Friese taal binnen het onderwijs en de maatschappij Miranda Brouwer Bieuwkje Kooistra Lena van Dijk
  2. 2. Inhoud <ul><li>1 Beheersing Fries 2 Wanneer welke taal? 3 Waardering Fries 4 Thuistaal vs. schooltaal 5 Drietalige basisscholen in Friesland 6 Het echte leven: de praktijk </li></ul>
  3. 3. Beheersing Fries <ul><li>Waar? </li></ul><ul><ul><li>- Friesland, </li></ul></ul><ul><ul><li>- West-Groningen, </li></ul></ul><ul><ul><li>- Terschelling, </li></ul></ul><ul><ul><li>- Schiermonnikoog, </li></ul></ul><ul><ul><li>- Duitsland </li></ul></ul>
  4. 4. Varianten Fries <ul><li>Westerlauwers Fries </li></ul><ul><ul><li>- Noordhoeks </li></ul></ul><ul><ul><li>- Kleifries </li></ul></ul><ul><ul><li>- Woudfries </li></ul></ul><ul><ul><li>- Zuidwekshoeks </li></ul></ul><ul><ul><li>- Hindeloopers </li></ul></ul><ul><ul><li>- Aasters en Westers </li></ul></ul><ul><ul><li>- Schiermonnikoogs of Eilanders </li></ul></ul>
  5. 6. Beheersing Fries in Friesland <ul><li>600.000 inwoners </li></ul><ul><li>450.000 spreken Fries </li></ul><ul><li>350.000 Fries als moedertaal </li></ul><ul><ul><li>94% begrijpen </li></ul></ul><ul><ul><li>74% spreken </li></ul></ul><ul><ul><li>65% lezen </li></ul></ul><ul><ul><li>17% schrijven </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li> BRON: http://taal.phileon.nl/fries.php sociolinguïstisch onderzoek 1994 </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  6. 7. Wanneer welke taal? <ul><li>OV en verkeer - Trein : Arriva - Plaatsnaamborden </li></ul><ul><li>Overheidsinstanties - Rechtbank - Gemeenteraad en Provinciale Staten </li></ul><ul><li>Onderwijs - Drietalige basisscholen </li></ul><ul><li>Belangrijk, omdat ... - maatschappij -> onderwijs - nut Fries leren -> toename lln. </li></ul>
  7. 8. Waardering Fries <ul><li>Grutsk (trots) </li></ul><ul><li>Sjibbolet: “Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries.” </li></ul><ul><li>Waarde </li></ul>
  8. 9. Organisaties/instellingen <ul><li>Fryske Akademy </li></ul><ul><li>Tresoar </li></ul><ul><li>Afûk </li></ul>
  9. 10. Thuistaal vs. schooltaal <ul><li>Schooltaal Onder schooltaal wordt het taalgebruik in vaklessen verstaan. Taal waarin geschreven wordt. - Docententaal - Gebonden aan cultuur en vaktaal - NL als formele taal -> basisschool invloed - Lln. die geen Fries willen spreken - Beleid overheid -> duur, want weinig lln. - Uitzondering dorpen </li></ul>
  10. 11. <ul><li>Thuistaal - Alleen NL sprekend: 49,02% </li></ul><ul><li> (spreken met beide ouders NL) - Alleen Fries of NL dialect 43,79% (spreken met beide ouders fries of NL dialect) - Tweetalig 6,21% (spreken met beide ouders NL en Fries) </li></ul>Thuistaal vs. schooltaal
  11. 12. Conclusie en gevolgen <ul><li>- Je kunt het soms horen </li></ul><ul><li>- kunnen wisselen (beter in hanteren van 2 talen) </li></ul><ul><li>- eigen taal = meer intimiteit </li></ul><ul><li>- Nederlands = formele omgangstaal </li></ul>
  12. 13. Drietalige basisscholen <ul><li>Vak - Fries en NL gelijkwaardig, groep 1 - Engels groep 7 en 8 - meestal 40% Fr, 40% NL, 20% Eng </li></ul><ul><li>Voertaal - Fries - Engels 2 middagen in de week </li></ul><ul><li>Onderzoek - Fryske Akademy - taalvaardiger, NL stabiel, Fr & Eng beter - durven spreken </li></ul>helft onderwijstijd
  13. 14. <ul><li>Drietalige PABO - NHL en Stenden - Leeuwarden als eerste Nederlandse stad </li></ul><ul><li>Nog een extra pluspunt - lln. leren taal waarderen -> taal is belangrijk, telt mee -> interesse Friese taal -> taalbehoud </li></ul><ul><li>Bijna 40 basisscholen in Friesland drietalig </li></ul>Drietalige basisscholen
  14. 15. Filmpje! http://www.youtube.com/watch?v=Xbki5MQiPdI
  15. 16. Het echte leven <ul><li>Taalkundig: Verwandschap talen - NL = Germaanse taal (zoals EN en D) - FR = Romaanse taal - Fries = West-Germaanse taal - Moeilijkheden: Ja bij Frans - Voordelen: Ja – Juist voor Duits -> want: overeenkomsten in zinsbouw, fonetiek, idioom </li></ul><ul><li>Algemeen lastig voor friestaligen - stemloze “s” - dentales “r” </li></ul><ul><li>- tembre v/d stem >> nasaal, intonatie </li></ul>
  16. 17. Effect op prestatie lln. <ul><li>- Het primaire stratificatie-effect -> achterstand aan het einde van de basisschool </li></ul><ul><li>- Het secundaire stratificatie-effect -> capaciteiten onbenut </li></ul><ul><li>- Self-fulfilling prophecy (docentenhouding) -> hangt samen </li></ul><ul><li>- Sociaal-economisch status </li></ul><ul><li>- Prestatie gerichtheid ouders -> laag ambitieniveau -> beroepsstructuur Friesland </li></ul><ul><li>- Onjuiste advisering   </li></ul><ul><li>Beter NL = betere prestaties </li></ul><ul><li>Ouderen vs. huidige generatie -> nu spreken ze beter NL, waarom? </li></ul><ul><li>- betere opleiding </li></ul><ul><li>- meer aanraking media (TV, Radio, tijdschriften, Internet!) </li></ul><ul><li>- meer mobiliteit </li></ul><ul><li>- meer toeloop naar Friesland </li></ul><ul><li>- NL heeft invloed op het Fries -> woordvolgorde veranderd </li></ul><ul><li>  </li></ul><ul><li>Taalachterstand dialectsprekers: </li></ul><ul><li>- niet aantoonbaar bepaald door andere factoren </li></ul>
  17. 18. Einde <ul><li>Bedankt voor jullie aandacht, zijn er nog vragen? </li></ul>Bronnen : www.rug.nl www.trouw.nl www.slo.nl www.fryske-akademy.nl www.omropfryslan.nl http://taal.phileon.nl/fries.php Taal en Taalwetenschap – Rene Appel
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×