Pres fries14junimiranda

  • 263 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
263
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Fries // Frysk De positie van de Friese taal binnen het onderwijs en de maatschappij Miranda Brouwer Bieuwkje Kooistra Lena van Dijk
  • 2. Inhoud
    • 1 Beheersing Fries 2 Wanneer welke taal? 3 Waardering Fries 4 Thuistaal vs. schooltaal 5 Drietalige basisscholen in Friesland 6 Het echte leven: de praktijk
  • 3. Beheersing Fries
    • Waar?
      • - Friesland,
      • - West-Groningen,
      • - Terschelling,
      • - Schiermonnikoog,
      • - Duitsland
  • 4. Varianten Fries
    • Westerlauwers Fries
      • - Noordhoeks
      • - Kleifries
      • - Woudfries
      • - Zuidwekshoeks
      • - Hindeloopers
      • - Aasters en Westers
      • - Schiermonnikoogs of Eilanders
  • 5.  
  • 6. Beheersing Fries in Friesland
    • 600.000 inwoners
    • 450.000 spreken Fries
    • 350.000 Fries als moedertaal
      • 94% begrijpen
      • 74% spreken
      • 65% lezen
      • 17% schrijven
            • BRON: http://taal.phileon.nl/fries.php sociolinguïstisch onderzoek 1994
  • 7. Wanneer welke taal?
    • OV en verkeer - Trein : Arriva - Plaatsnaamborden
    • Overheidsinstanties - Rechtbank - Gemeenteraad en Provinciale Staten
    • Onderwijs - Drietalige basisscholen
    • Belangrijk, omdat ... - maatschappij -> onderwijs - nut Fries leren -> toename lln.
  • 8. Waardering Fries
    • Grutsk (trots)
    • Sjibbolet: “Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries.”
    • Waarde
  • 9. Organisaties/instellingen
    • Fryske Akademy
    • Tresoar
    • Afûk
  • 10. Thuistaal vs. schooltaal
    • Schooltaal Onder schooltaal wordt het taalgebruik in vaklessen verstaan. Taal waarin geschreven wordt. - Docententaal - Gebonden aan cultuur en vaktaal - NL als formele taal -> basisschool invloed - Lln. die geen Fries willen spreken - Beleid overheid -> duur, want weinig lln. - Uitzondering dorpen
  • 11.
    • Thuistaal - Alleen NL sprekend: 49,02%
    • (spreken met beide ouders NL) - Alleen Fries of NL dialect 43,79% (spreken met beide ouders fries of NL dialect) - Tweetalig 6,21% (spreken met beide ouders NL en Fries)
    Thuistaal vs. schooltaal
  • 12. Conclusie en gevolgen
    • - Je kunt het soms horen
    • - kunnen wisselen (beter in hanteren van 2 talen)
    • - eigen taal = meer intimiteit
    • - Nederlands = formele omgangstaal
  • 13. Drietalige basisscholen
    • Vak - Fries en NL gelijkwaardig, groep 1 - Engels groep 7 en 8 - meestal 40% Fr, 40% NL, 20% Eng
    • Voertaal - Fries - Engels 2 middagen in de week
    • Onderzoek - Fryske Akademy - taalvaardiger, NL stabiel, Fr & Eng beter - durven spreken
    helft onderwijstijd
  • 14.
    • Drietalige PABO - NHL en Stenden - Leeuwarden als eerste Nederlandse stad
    • Nog een extra pluspunt - lln. leren taal waarderen -> taal is belangrijk, telt mee -> interesse Friese taal -> taalbehoud
    • Bijna 40 basisscholen in Friesland drietalig
    Drietalige basisscholen
  • 15. Filmpje! http://www.youtube.com/watch?v=Xbki5MQiPdI
  • 16. Het echte leven
    • Taalkundig: Verwandschap talen - NL = Germaanse taal (zoals EN en D) - FR = Romaanse taal - Fries = West-Germaanse taal - Moeilijkheden: Ja bij Frans - Voordelen: Ja – Juist voor Duits -> want: overeenkomsten in zinsbouw, fonetiek, idioom
    • Algemeen lastig voor friestaligen - stemloze “s” - dentales “r”
    • - tembre v/d stem >> nasaal, intonatie
  • 17. Effect op prestatie lln.
    • - Het primaire stratificatie-effect -> achterstand aan het einde van de basisschool
    • - Het secundaire stratificatie-effect -> capaciteiten onbenut
    • - Self-fulfilling prophecy (docentenhouding) -> hangt samen
    • - Sociaal-economisch status
    • - Prestatie gerichtheid ouders -> laag ambitieniveau -> beroepsstructuur Friesland
    • - Onjuiste advisering  
    • Beter NL = betere prestaties
    • Ouderen vs. huidige generatie -> nu spreken ze beter NL, waarom?
    • - betere opleiding
    • - meer aanraking media (TV, Radio, tijdschriften, Internet!)
    • - meer mobiliteit
    • - meer toeloop naar Friesland
    • - NL heeft invloed op het Fries -> woordvolgorde veranderd
    •  
    • Taalachterstand dialectsprekers:
    • - niet aantoonbaar bepaald door andere factoren
  • 18. Einde
    • Bedankt voor jullie aandacht, zijn er nog vragen?
    Bronnen : www.rug.nl www.trouw.nl www.slo.nl www.fryske-akademy.nl www.omropfryslan.nl http://taal.phileon.nl/fries.php Taal en Taalwetenschap – Rene Appel