ECT 2011

2,732 views
2,172 views

Published on

Electroconvulsie Therapie (ECT) in az Groeninge te Kortrijk. Presentatie voor interne medewerkers en verwijzers.

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,732
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
19
Actions
Shares
0
Downloads
20
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ECT 2011

  1. 1. elektroconvulsietherapie ECT dr. koen titeca dienst psychiatrie, psychosomatiek en psychotherapie az Groeninge Kortrijk koen.titeca@azgroeninge.be @koenti2vrijdag 30 september 2011
  2. 2. bronnenvrijdag 30 september 2011
  3. 3. ISBN 978 90 382 1027 8vrijdag 30 september 2011
  4. 4. ISBN 978 90 5898 170 7vrijdag 30 september 2011
  5. 5. definitievrijdag 30 september 2011
  6. 6. ECT Electroconvulsietherapie (ECT) of elektroschocktherapie (EST) is een behandeling waarbij een epileptisch insult (convulsie) wordt opgewektvrijdag 30 september 2011
  7. 7. indicatiesvrijdag 30 september 2011
  8. 8. indicaties (1) • depressie - psychotische kenmerken • depressie - medicatieresistentie • depressie - suïcidaliteit • depressie - ouderen • depressie - adolescentenvrijdag 30 september 2011
  9. 9. depressie • somberheid • anhedonie • verandering van eetlust • verandering slaap • schuldgevoelens • cognitieve stoornissen • verandering psychomotoriek • suïcidaliteitvrijdag 30 september 2011
  10. 10. depressievrijdag 30 september 2011
  11. 11. prevalentie depressie • life-time prevalentie 14,1% • 12 maand prevalentie 5% • 1 op 17 Belgen doet depressie BMC Medicine, 2011vrijdag 30 september 2011
  12. 12. In 2009 stierven 1102 Vlamingen door zelfdoding. Het ging om 792 mannen tegenover 310 vrouwen, respectievelijk 8 en 4 procent meer dan het jaar voordien. Vlaanderen blijft het met die cijfers slechter doen dan het Europese gemiddelde. Volgens Vlaams minister van Volksgezondheid Jo Vandeurzen (CD&V) moeten psychische problemen meer bespreekbaar worden gemaakt. De Standaard 09 september 2011vrijdag 30 september 2011
  13. 13. suïcidepoging Vlaanderen 2009 • 10.300 geregistreerde via spoedopname • 165 per 100.000 inwoners • 28 per dag • 53,5% poging in voorgeschiedenis • 45,8% poging minder dan 1 jaar geleden • 9,8% 4 pogingen of meer IPEO, 2009vrijdag 30 september 2011
  14. 14. Life-timeprevalenties van suïcidaliteit van de volwassen Nederlandse en Vlaamse bevolking (Van Heeringen, 2006) Nederland (%) Vlaanderen (%) Doodsgedachten 35 - Suïcidegedachten 11 8 Suïcideplan - 3 Suïcidepoging 3 3vrijdag 30 september 2011
  15. 15. Suïcidaal proces Suïcidale Suïcide Tendens Poging Observeerbaar Signaal Niet observeerbaar Tijdvrijdag 30 september 2011
  16. 16. suïcideniveau SNIVvrijdag 30 september 2011
  17. 17. risiconiveau suïcidaliteit SNIV 0 geen risico geen suïcidegedachten SNIV 1 licht risico af en toe vluchtige suïcidegedachten geen suïcideplannen permanent duidelijk aanwezige SNIV 2 matig risico suïcidegedachten geen suïcideplannen SNIV 3 ernstig risico suïcideplannen SNIV 4 zeer ernstig risico suïcideplannen en voorbereiding of suïcidepogingvrijdag 30 september 2011
  18. 18. basisvragen suïcidaliteit Voorgeschiedenis 1) Heeft u in het verleden een zelfmoordpoging ondernomen? 2) Had u ooit het idee dat uw leven niet de moeite waard meer Hopeloosheid was? 3) Voelt u zich hopeloos? 4) Denkt u er soms aan dat u beter dood zou zijn? Suïcidegedachten 5) Heeft u de laatste tijd gedachten gehad een einde aan uw leven te maken? 6) Heeft u er over nagedacht hoe u uzelf wilt verwonden of Suïcideplannen beschadigen? Welke methode zou u dan gebruiken? Voorbereiding 7) Heeft u al voorbereidingen getroffen? Controleerbaarheid 8) Voelt u zich op dit moment veilig?vrijdag 30 september 2011
  19. 19. indicaties (2) • manie, rapid cycling, bipolaire depressie en cyclothymie • schizofrenie, schizoaffectieve stoornis • katatonie, neuroleptisch maligne syndroom en delier • ziekte van Parkinsonvrijdag 30 september 2011
  20. 20. manie • abnormaal verhoogde stemming • grootheidsidee, overdreven eigenwaarde • afgenomen slaapbehoefte • toegenomen spraak • gedachtevlucht • verhoogde afleidbaarheid • toename doelgerichte activiteit • bezig met aangename activiteitenvrijdag 30 september 2011
  21. 21. schizofrenie • positieve symptomen • wanen • hallucinaties • incoherentie • sterk afwijkend gedrag • negatieve symptomenvrijdag 30 september 2011
  22. 22. contra-indicatiesvrijdag 30 september 2011
  23. 23. absolute contra- indicaties • feochromocytoom • recent myocardinfarct (4 tot 6 weken) • instabiele angina pectoris • recent CVA en intracraniële chirurgie (3 maanden)vrijdag 30 september 2011
  24. 24. relatieve contra- indicaties • cerebraal aneurysma, arterioveneuze malformatie en ruimte innemend proces • instabiele cervicale wervelkolom • aorta aneurysmavrijdag 30 september 2011
  25. 25. geen indicatievrijdag 30 september 2011
  26. 26. geen indicatie (1) • dementie en amnestische stoornissen • aan middel gebonden stoornissen • angststoornissen • somatoforme stoornissen • seksuele en genderidentiteitsstoornissen • eetstoornissenvrijdag 30 september 2011
  27. 27. geen indicatie (2) • slaapstoornissen • stoornissen in de impulsbeheersing • aanpassingsstoornissen • persoonlijkheidsstoornissenvrijdag 30 september 2011
  28. 28. praktischvrijdag 30 september 2011
  29. 29. vrijdag 30 september 2011
  30. 30. vrijdag 30 september 2011
  31. 31. vrijdag 30 september 2011
  32. 32. elektrodeplaatsingvrijdag 30 september 2011
  33. 33. vrijdag 30 september 2011
  34. 34. bifrontotemporaal (BT) drie centimeter boven het midden van de lijn tussen ooghoek en meatus aucousticus externusvrijdag 30 september 2011
  35. 35. rechts unilateraal (d’Elia 1970) (RUL) 1 elektrode 3 cm boven midden lijn (BT) 1 elektrode 3 cm van middellijn op lijn tussen beide buitenste gehoorgangenvrijdag 30 september 2011
  36. 36. bifrontaal beide elektroden vijf centimeter boven de buitenste ooghoeken op voorhoofdvrijdag 30 september 2011
  37. 37. conclusies • verschillende elektrodeplaatsingen effectief • aangetoond • BT effectiever dan RUL • BT meer kans op geheugenproblemen dan RUL • mogelijks • BF effectief antidepressief • minder cognitieve bijwerkingen dan BTvrijdag 30 september 2011
  38. 38. insultduurvrijdag 30 september 2011
  39. 39. insultduur motorisch 20 sec EEG 25 secvrijdag 30 september 2011
  40. 40. frequentie ECTvrijdag 30 september 2011
  41. 41. gewenste frequentie? • twee maal per week • levensbedreigende situaties (katatonie, MNS en/of ernstige suïcidaliteit) kan hogere frequentie worden overwogen • drie maal per week sneller effect maar meer bijwerkingenvrijdag 30 september 2011
  42. 42. aantal behandelingenvrijdag 30 september 2011
  43. 43. hoeveel behandelingen • behandelen tot volledige remissie of tot plateau in herstel (geen zichtbare verbetering gedurende de laatste vier bilaterale behandelingen) • geen maximum aantal behandelingen bekend • minstens tien bilaterale adequate behandelingen voordat gebrek aan effect wordt geconcludeerdvrijdag 30 september 2011
  44. 44. informed consentvrijdag 30 september 2011
  45. 45. voorlichting patiënt • informeren van patiënt en/of familie • voortdurend proces • inhoud: objectieve info aangepast aan patiënt • doel: angstreductie en stigma wegnemenvrijdag 30 september 2011
  46. 46. patiëntenperspectief wat is de effectiviteit van ECT?vrijdag 30 september 2011
  47. 47. patiëntenperspectief informatiebehoefte is verschillend van patiënt tot patiëntvrijdag 30 september 2011
  48. 48. patiëntenperspectief onbekend of desinformatievrijdag 30 september 2011
  49. 49. patiëntenperspectief onbekend of desinformatievrijdag 30 september 2011
  50. 50. onderwerpen (1) • effectiviteit en duur van ECT • mogelijke alternatieve behandelingen • risico bij afwezigheid ECT • verwachte risico’s en bijwerkingen van ECT • behandeling na beëindigen ECTvrijdag 30 september 2011
  51. 51. onderwerpen (2) • risico’s bij autorijden, gebruik van gevaarlijke machines, het gebruik van alcohol en signeren van documenten na een ECT onder narcose • informed consent is vrijwillig en kan steeds worden ingetrokken • aanbod om vragen te beantwoorden (evt. later)vrijdag 30 september 2011
  52. 52. praktisch • arts en verpleegkundige • voorlichtingsmateriaal (folder, foto’s, film,...) • herhalen van info en nagaan op verschillende momenten of patiënt nog op de hoogte is van de info • nagaan of er info/kennis is via internet, media en derden • info op maatvrijdag 30 september 2011
  53. 53. bijwerkingenvrijdag 30 september 2011
  54. 54. acute bijwerkingen algemene neurologische psychiatrische bijwerkingen bijwerkingen bijwerkingen passagère symptomen (afasie, apraxie, agnosie, hoofdpijn (10-45%) postictale confusie (10%) dyskinesie) nausea (25%) gebitsbeschadiging (3%) ontremming non-convulsief status spierpijn (2%) postictaal delier epilepticus mortaliteit (1/80000-100000) postictalte psychose (casuïstiek)vrijdag 30 september 2011
  55. 55. post-ECT-hoofdpijn (1) • informeren van behandelaar • pijnstilling geven via infuus • infuus laten uitlopen • plaatsing elektroden • type van de stimulusvrijdag 30 september 2011
  56. 56. post-ECT-hoofdpijn (2) • pijnstilling: paracetamol of NSAID (ibuprofen) • koud gelgezichtsmaskervrijdag 30 september 2011
  57. 57. vrijdag 30 september 2011
  58. 58. nausea • informeren van behandelaar (vocht/anti- emeticum) • voeding en vocht na ECT • anti-emeticumvrijdag 30 september 2011
  59. 59. postictale confusie • informeren van behandelaar (elektrodenplaatsing) • algemene maatregelen ter bescherming van patiënt • intra-veneus benzodiazepine • midazolam 1-3 mg (dormicum®) • lorazepam 0,5 - 2mg (temesta®) • diazepam 5 - 10 mg (valium®) • bij herhaald optreden evt. post-ECT profylactisch benzodiazepine toedienenvrijdag 30 september 2011
  60. 60. spierpijn • behandelaar informeren (toedienen van meer spierverslapper) • pijnstilling (paracetamol , NSAID)vrijdag 30 september 2011
  61. 61. gebitsbeschadiging • preventief dient elkeen bij de tandarts te passeren en bij elke patiënt wordt er gebitsbescherming geplaatstvrijdag 30 september 2011
  62. 62. passagère neurologische symptomen • treden direct post-ictaal op en verdwijnen binnen het half-uur • bij fatische stoornissen: UL ECT rechtsvrijdag 30 september 2011
  63. 63. cognitieve bijwerkingenvrijdag 30 september 2011
  64. 64. cognitieve bijwerkingen • 1 op 3 patiënten • meer bij • BT • frequentie toename • aantal behandelingen • dosisvrijdag 30 september 2011
  65. 65. cognitieve bijwerkingen tijd klacht herstel aandacht en voor ziektebeeld concentratie aandacht en concentratie voorbijgaand tijdens anterograde (8 weken na) amnesie verwardheid voorbijgaand na retrograde blijvend amnesievrijdag 30 september 2011
  66. 66. vrijdag 30 september 2011
  67. 67. pre-operatiefvrijdag 30 september 2011
  68. 68. ASA-classificatie American Society of Anesthesiology preoperatieve lichamelijke toestand van de patiënt ASA I normaal gezonde patiënt ASA II patiënt met lichte systemische aandoening patiënt met invaliderende systemische aandoening die ASA III normale activiteit beperkt patiënt met invaliderende systemische aandoening, ASA IV constante bedreiging voor leven ASA V patiënt is moribundvrijdag 30 september 2011
  69. 69. verpleegkundig (1) • patiënt geürineerd • patiënt nuchter • medicatie • makkelijke loszittende kledij • make-up/nagellak verwijderd • haar gewassen (geen lak of gel)vrijdag 30 september 2011
  70. 70. verpleegkundig (2) • juwelen/haarspelden verwijderd • contactlenzen verwijderd • bloeddruk • hartritme • temperatuur • verwittigen anesthesist/behandelend psychiater van elke abnormaliteitvrijdag 30 september 2011
  71. 71. post-operatiefvrijdag 30 september 2011
  72. 72. verpleegkundig • bloeddruk • hartritme • oriëntatie • bijwerkingen (hoofdpijn, nausea, spierpijn) • opmerkingenvrijdag 30 september 2011
  73. 73. ontslag tegen advies risico op ontvluchtingvrijdag 30 september 2011
  74. 74. wegloopgevaar risiconiveau risiconiveau omschrijving interventies cijfer geen voorgeschiedenis WG 0 geen geen subj/obj aanwijzingen geen voorgeschiedenis WG 1 laag geen subj/obj aanwijzingen info team subj aanwijzingen WG 2 matig aanwijzingen verwardheid/ toezichtsafspraken realiteitsdaling objectieve aanwijzingen sterk verhoogde WG 3 hoog sterk verward controlevrijdag 30 september 2011
  75. 75. kleurcodevrijdag 30 september 2011
  76. 76. kleurcodes kleurcode verlaten afdeling verlaten ziekenhuis onder begeleiding professionele onder begeleiding professionele ROOD hulpverlener hulpverlener onder begeleiding betrouwbare onder begeleiding professionele GROEN* derde hulpverlener onder begeleiding professionele GROEN alleen hulpverlener onder begeleiding betrouwbare BLAUW* alleen derde BLAUW alleen alleenvrijdag 30 september 2011
  77. 77. Vragen ?vrijdag 30 september 2011

×