Wprowadzenie do Web 3.0

Wprowadzenie do Web 3.0 dr inż. Sebastian Ryszard Kruk Szkoła Web 3.0, http://www.semanticschool.com/ Knowledge Hives, http://www.knowledgehives.com/ Copyright @ Sebastian R. Kruk, Szkoła Web 3.0: http://www.semanticschool.com/, Knowledge Hives: http://www.knowledgehives.com/

Plan prezentacji • Czym jest Web 3.0 • Wprowadzenie do Semantic Web • Najważniejsze standardy Web 3.0 – Linked Open Data – Common Tag – RDFa – OAI-ORE – FOAF, SIOC, SKOS, MOAT – Semantic Service Map – Open Social, OpenID, i inne • Przykłady rozwiązań Web 3.0 – semantyczne zarządzanie wiedzą – semantyczne biblioteki cyfrowe – zintegrowany dostęp do informacji Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Wprowadzenie do Semantic Web Najważniejsze standardy Web 3.0 Przykłady rozwiązań Web 3.0 Copyright @ Sebastian R. Kruk, Szkoła Web 3.0: http://www.semanticschool.com/, Knowledge Hives: http://www.knowledgehives.com/

Czym jest Web 3.0 ? • Kolejny etap ewolucji Internetu • Połączenie technologii semantycznych ze społecznymi • Realizacja pierwotnej wizji sir Tima Bernersa-Lee Źródło: http://thepaisano.ﬁles.wordpress.com/2008/03/webtimeline.jpg Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Jak miał wyglądać Internet (w 1989 roku) ? IBM Computer GroupTalk conferencing Hyper for example Card uucp News ENQUIRE VAX/ Hierarchical NOTES systems for example for example uniﬁes A Proposal CERNDOC Linked "Mesh" information describes describes includes includes C.E.R.N. describes This "Hypertext" division document refers group group includes describes to wrote section Hypermedia etc Tim Comms Berners-Lee ACM Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Semantyczny tort Źródło: http://www.w3.org/2007/03/layerCake.png Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Więcej niż tylko tort ... Źródło: http://bnode.org/blog/2009/07/08/the-semantic-web-not-a-piece-of-cake Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Opisywanie rzeczy w Sieci Semantycznej • RDF (Resource Description Framework) • format danych do opisywania informacji i zasobów, • podstawowy model danych dla Sieci Semantycznej • Używając RDF możemy opisać podstawowe związki pomiędzy zasobami: • A jest częścią B • Y is członkiem Z – oraz ich właściwości (rozmiar, waga, wiek, cena) w formacie zrozumiałym przez maszyny, gdzie każdy zasób jest jednoznacznie identyfikowany • Model oparty na grafie umożliwia bezpośrednie przetwarzanie informacji – Umieszczenie informacji w plikach RDF umożliwia agentom wyszukiwanie, odnajdywanie, pobieranie, zbieranie, analizę i przetwarzanie informacji opublikowanej w Internecie Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

RDF jako Mapa myśli Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Przykładowy RDF • Zdanie: – “Sebastian Kruk jest twórcą (creator) zasobu (strony internetowej) http://www.semanticschool.com” • Struktura: – Zasób (subject) http:// www.semanticschool.com – Właściwość (predicate) http://purl.org/dc/elements/ 1.1/creator – Wartość (object) “Sebastian Kruk” • Graf skierowany (digraf): dc:creator Sebastian R. Kruk http://www.semanticschool.com Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Rozszerzony przykład • Dodatkowe właściwości “twórcy”, wskazane przez pośredni zasób: – elipsy to zasoby – prostokąty to literały http://www.semanticschool.com/ dc:Creator Person://fi/654645635 Name Email Sebastian Kruk mailto:sebastian.kruk@gmail.com Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

W jaki sposób RDF może pomóc? • identyfikacja obiektów • ustalenie powiązań • wyrażanie nowych powiązań: wystarczy dodać nowe zdanie RDF • integracja informacji z różnych źródeł: połącz wszystkie grafy RDF • RDF pozwala wyrażać wiele punktów widzenia Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Ontologie i Schematy • Czym jest Ontologia? – „An ontology is a specification of a conceptualization.“ Tom Gruber, 1993 • Ontologie są społeczną umową – Uzgodniona, określona semantyka – Zrozumiała dla ludzi i systemów spoza danej społeczności – (Często) wynik współpracy danej społeczności • Języki reprezentacji ontologii: – RDF and RDF Schema – OWL – Inne: DAML+OIL, EER, UML, Topic Maps, MOF, XML Schemas Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

RDF Schema • Definiuje mały słownik pojęć dla RDF: – Class, subClassOf, type – Property, subPropertyOf – domain, range • Ten (meta-)słownik może być użyty w celu definiowania innych słowników dla danej dziedziny wiedzy Person subClassOf subClassOf domain range Student hasSuperVisor Researcher type type hasSuperVisor Frank Jeen Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Web Ontology Language (OWL) • Standard W3C rekomendowany do opisu ontologii • Pozwala na bardziej precyzyjnie opisać naszą dziedzinę wiedzy • OWL wspiera wnioskowanie na wiedza opisanej pojęciami z ontologii • Definiuje 3 standardy: – OWL Lite – OWL Description Logic (DL) – OWL Full • Im bardziej “pełna” wersja ontologii, tym większe możliwości opisu pojęć, jednak za cenę niepełności procesu wnioskowania: – OWL Lite i DL - wprowadzają ograniczenia logiki pierwszego rzędu do opisu wiedzy – OWL Full - nie zapewnia możliwości ukończenia procesu wnioskowania • http://www.w3.org/2004/OWL/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Pytamy semantyczny serwis: SPARQL • Rekomendacja W3C języka zapytań na grafie RDF • Wzorowany na SQL • Realizacja zapytania w oparciu o: – ścieżkę w grafie RDF – filtry, w tym wyrażenia regularne • Typy zapytań: – SELECT - wybór wartości, tak jak w przypadku SQL – CONSTRUCT - generowanie grafu na bazie zapytania – ASK - odpowiada czy dane zapytania ma wyniki – DESCRIBE - podaje najmniejszy możliwy graf opisujący podany zasób • Możliwe rozszerzenia (ten sam problem co z SQLem) • SPARQL jest również protokołem komunikacji • http://www.w3.org/TR/rdf-sparql-query/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Osadzona semantyka: Microformaty • Prezentowanie semantyki wewnątrz zwykłej strony XHTML • Proste rozwiązanie konkretnego problemu • Wymyślone jako przeciwstawienie skomplikowanym rozwiązaniom proponowanym w ramach standardów Sieci Semantycznej • Wykorzystanie semantyki XHTML zamiast nowych typów reprezentacji (np. RDF) • Definicja słowników dla poszczególnych typów danych – hCard – hCalendar – hReview – XFN – ... • Wspierane i indeksowane przez Yahoo i Google • http://microformats.org/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Osadzona semantyka: RDFa • Bazuje na podobnych zasadach co microformaty: osadzanie semantyki w XHTML • Umożliwiają opisanie poszczególnych elementów strony pełnym opisem RDF • Możliwość zastosowania dowolnych ontologii • Proste atrybuty XHTML: – rel – typeof – property – xmlns:* – about • Podobnie jak microformaty mogą być przetłumaczone do RDF, ale podają precyzyjną lokalizację semantyki na stronie • http://www.w3.org/TR/xhtml-rdfa-primer/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Osadzona semantyka: GRDDL • Gleaning Resource Descriptions from Dialects of Languages • Ujednolicony sposób definiowania w jaki sposób przetworzyć daną stronę XHTML do postaci grafu RDF • Może być zastosowana do inny źródeł XML • Wskazujemy transformatę XSLT, która generuje dokument RDF z elementów dokumenty XML lub strony XHTML • Wystarczy umieścić – w głównym elemencie dokumentu HTMLa: xmlns:grddl='http://www.w3.org/2003/g/data-view#' grddl:transformation="glean_title.xsl http://www.w3.org/2001/sw/grddl-wg/td/getAuthor.xsl" – lub w nagłówku: <head profile="http://www.w3.org/2003/g/data-view"> <link rel="transformation" href="http://www.w3.org/2000/06/dc-extract/dc-extract.xsl"/> • http://www.w3.org/2004/01/rdxh/spec Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Mini-ontologie: FOAF • Friend of a Friend • Jeden z pierwszych słowników / ontologii • Umożliwia opisanie relacji znajomości (foaf:knows) w sieci społecznej • Jednoznaczna identyfikacja osób przez adres email (mbox) i/lub skrót SHA1 na adresie mbox • http://www.foaf-project.org/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Mini-ontologie: SKOS • Simple Knowledge Organization Systems • Rekomendacja W3C do opisu słowników, np.: tezaurusów i taxonomii • proste właściwości: narrower, broader, similar • http://www.w3.org/2004/02/skos/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Mini-ontologie: SIOC • Semantically Interlinked Online Communities • Rekomendacja W3C zgłoszona przez DERI Galway • Ontologia opisu danych publikowanych w serwisach społecznych • Ściśle powiązana z FOAF i SKOS • http://www.sioc-project.org/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Budujemy Sieć Semantyczną: Linked Open Data Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Semantyczne zarządzanie wiedzą • Freebase – zbudowane jako odpowiednik Wikipedii ale z silnym wsparciem dla opisów semantycznych – duża popularność, ale głównie w świecie akademickim – możliwość definiowania i używania własnych ontologii • Wikipedia+DBPedia – DBPedia jest przetworzeniem zrzutu bazy Wikipedii (angielskiej) – przetwarza boksy z meta-informacjami – udostępnia interfejs SPARQL – publikacja zgodna z Linked Open Data • Twine – system do społecznego bookmarkowania – silnie oparty o opisy i wnioskowanie semantyczne Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Semantyczne Biblioteki Cyfrowe • FEDORA Commons (DuraSpace) – popularny, wydajny silnik bibliotek cyfrowych – dostarcza framework do definiowania i wykonywania usług bibliotecznych – oparty o bazę RDF - Mulgara – wymaga dostarczenia interfejsu użytkownika – ważne dodatki: PLoS i DSpace (w ramach DuraSpace) • JeromeDL (Politechnika Gdańska, DERI Galway) – prototyp kompletnej semantycznej biblioteki cyfrowej – wdrożony w kilku międzynarodowych instytutach badawczych i projektach naukowych (Włochy, USA, Meksyk, Irlandia, Polska) – dostarcza nowatorskie komponenty wyszukiwania i zarządzania informacją: – silne wykorzystanie technologii semantycznych i społecznych Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Inne serwisy semantyczne • Sindice – indeksuje referencje do dokumentów semantycznych – umożliwia odpowiedź na pytanie: kto mówi o danych zasobie – rozwiązuje jednoznaczność opisów zasobów (m.in. przez IFP - Inversed Functional Properties) – Sig.ma - prototyp interfejsu użytkownika • Ping the semantic web.com – jeden z pierwszych serwisów indeksujących dokumenty RDF w sieci – prezentuje statystyki wykorzystania ontologii • Revyu – prototyp systemu oceniania i rekomendacji – silnie oparty o standardy i wytyczne Sieci Semantycznej – nowatorskie powiązanie z otwartymi źródłami danych (Linked Open Data) Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

Podsumowanie Wprowadzenie do Web 3.0 Czym jest Web 3.0 Wprowadzenie do Semantic Web Najważniejsze standardy Web 3.0 Przykłady rozwiązań Web 3.0 dr inż. Sebastian Ryszard Kruk Szkoła Web 3.0, http://www.semanticschool.com/ Knowledge Hives, http://www.knowledgehives.com/ Copyright @ Sebastian Ryszard Kruk, Szkoła Web 3.0, Knowledge Hives

http://www.semanticschool.com	42
http://blog.knowledgehives.com	26
http://www.slideshare.net	11

Wprowadzenie do Web 3.0

by Knowledge Hives on Oct 14, 2009

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

3 Embeds 79

Statistics

Wprowadzenie do Web 3.0 — Presentation Transcript