Your SlideShare is downloading. ×
Een betere buurt begint niet bij jezelf
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Een betere buurt begint niet bij jezelf

121
views

Published on

Een betere buurt begint niet bij jezelf. De Gordiaanse knoop van verloedering, collectieve zelfredzaamheid en bezuinigingsdwang ontward. Lezing voor gemeente Rotterdam, i.h.k.v. Kennisplatform …

Een betere buurt begint niet bij jezelf. De Gordiaanse knoop van verloedering, collectieve zelfredzaamheid en bezuinigingsdwang ontward. Lezing voor gemeente Rotterdam, i.h.k.v. Kennisplatform Leefbare Wijken: Rotterdam (2012, 16 november).

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
121
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide
  • Om zelfredzaamheid te bereiken, moet de basis eerst op orde zijn. TU Delft, Universiteit Utrecht en de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Dordrecht Korte definitie volgt. Geen verrassende stellingname. Alarmerend is wel dat bij de landelijke en lokale overheden forse bezuinigen op politie, straatreiniging, dagelijks beheer en toezicht op de rol staan. Ook de teruglopende rijksgelden voor de 40-wijkenaanpak bedreigen prille verbeteringsprocessen. Juist van deze wijken kan (nog) niet verwacht worden dat zij zichzelf als een soort baron van Münchhausen aan de haren uit het moeras trekken. Ik zal in dit verhaal proberen duidelijk maken hoe desastreus het beknibbelen op schoon, heel en veilig kan uitpakken.
  • Om zelfredzaamheid te bereiken, moet de basis eerst op orde zijn. TU Delft, Universiteit Utrecht en de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Dordrecht Korte definitie volgt. Geen verrassende stellingname. Alarmerend is wel dat bij de landelijke en lokale overheden forse bezuinigen op politie, straatreiniging, dagelijks beheer en toezicht op de rol staan. Ook de teruglopende rijksgelden voor de 40-wijkenaanpak bedreigen prille verbeteringsprocessen. Juist van deze wijken kan (nog) niet verwacht worden dat zij zichzelf als een soort baron van Münchhausen aan de haren uit het moeras trekken. Ik zal in dit verhaal proberen duidelijk maken hoe desastreus het beknibbelen op schoon, heel en veilig kan uitpakken.
  • 1. Bewoners willen vaak pas in actie komen als ze de overlastgever (oppervlakkig) kennen en zich voldoende gesteund weten door hun medebewoners. Er moet dus publieke vertrouwdheid en vertrouwen in medebewoners zijn. Collectieve zelfredzaamheid komt vooral voort uit individuele zelfredzaamheid. Als bewoners erop vertrouwen dat medebewoners in vergelijkbare situaties ook zouden ingrijpen, helpt dat enorm. 2. De achilleshiel van sociale controle is de angst voor een afwijzende, agressieve of gewelddadige reactie. De risico-inschatting wordt beïnvloed door de onderlinge bekendheid, gedrag van de overlastgever(s), karaktereigenschappen, communicatieve vaardigheden, eerdere ervaringen, berichtgeving in de media en de kwaliteit van de leefomgeving . 3. Broken Windows Theory : deze Amerikaanse theorie stelt dat buurten met veel vervuiling en verloedering een signaal afgeven dat iedereen met snode plannen ongestoord zijn gang kan gaan omdat er niemand ingrijpt. En dat leidt direct tot meer criminaliteit, verloedering en gevoelens van onveiligheid
  • Uitleggen: Verschil tussen orde- en wanorde-situatie Injunctieve norm (wat is normaal) vs. descriptieve norm (verbodsbord ) Hoe de setting eruit ziet, bepaalt of de injunctieve en descriptieve norm in overeenstemming zijn of juist in conflict
  • Verloedering leidt direct tot meer verloedering Niet zozeer verloedering en overlastgevend gedrag in de openbare ruimte boezemen angst in, maar idee dat men niet op andere bewoners kan rekenen. Als bewoners denken dat ze niet op hun medebewoners aankunnen en ook het idee hebben dat gemeenten, woningcorporaties en andere partijen zich weinig inzetten voor de buurt, is er een dubbel probleem. Dit alles ondermijnt het vertrouwen dat men met andere bewoners samen sociale controle zou kunnen uitoefenen en succesvol een vuist kan maken tegen ongewenste ontwikkelingen. Mensen die geconfronteerd worden met verloedering en fysieke wanorde, krijgen een verhoogde behoefte aan het scheppen van orde. Dat bereiken ze door meer in zwart-wit te denken, dus door stereotypering.
  • Moraal van het verhaal: Investeren in de collectieve zelfredzaamheid wordt pas succesvol als de buurt een zeker basisniveau van schoon, heel en veilig heeft bereikt en als de betrokken instanties een smetteloze dienstverlening praktiseren. Morrelen aan deze randvoorwaarde ondergraaft de basiscondities voor zelfredzame buurten.
  • Transcript

    • 1. 1Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Challenge the future Delft University of Technology ‘Een betere buurt begint niet bij jezelf’ De Gordiaanse knoop van verloedering, collectieve zelfredzaamheid en bezuinigingsdwang ontward Dr. Reinout Kleinhans, Onderzoeksinstituut OTB16-11-2012
    • 2. 2Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Ten geleide • Buurtontwikkeling, Bezuiniging, Bezinning, Buitenland • Ingewikkelde relatie tussen zelfredzaamheid en verloedering • Onderzoeksresultaten en implicaties • Schoon, heel en veilig als randvoorwaarde • Aanbevelingen en uitwerking twee punten • Rode draad: zelfredzaamheid vraagt niet om een terugtrekkende overheid, maar een andere rolinvulling door professionals en instituties
    • 3. 3Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Bezuinigingsdwang of ideologie? • Recht van individuen op voorzieningen niet langer centraal • Parallel met de ‘Big Society’ gedachte in het Verenigd Koninkrijk • Zelfredzaamheid en zelforganisatie worden gezien als ideaal om burgers gaten te laten vullen die zij zelf ervaren of die door bezuinigingen vallen in publieke dienstverlening • Centrale idee ‘Big Society’: “to help citizens to help themselves” • Zware kritiek: “the big society is nothing more than funding cuts in disguise, hitting those in deprived neighbourhoods hardest”
    • 4. 4Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 http://cowlingreport.blogspot.nl/2011/02/friday-facts-uk-big-society-is.html Te zware nadruk op vrijwilligerswerk en mantelzorg?
    • 5. 5Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Zelfredzame buurten? • Meer dan een optelsom van zelfredzame bewoners • Individueel zelfredzaam; bewoners beschikken over competenties en sociaaleconomisch bestaansminimum (Maslow) • Collectieve zelfredzaamheid: sociale samenhang + bereidheid om in te grijpen in ongewenste situaties • Publieke vertrouwdheid, informele sociale controle • Gezamenlijke activiteiten en georganiseerde strijd (buurtbelang) • Collectieve zelfredzaamheid heeft remmend effect op buurtverval • Paradox van zelfredzaamheid speelt ons parten
    • 6. 6Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Bereidheid tot actieve inzet • Intentie en actie in hoge mate bepaald door: • Individuele zelfredzaamheid • Gepercipieerde steun medebewoners • Algehele risico-inschatting • Risico-inschatting als Achilleshiel • ‘Broken Windows’ these
    • 7. 7Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 BWT-experimenten (Keizer, Lindenberg en Steg, 2008)
    • 8. 8Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Triple Trouble • Verloedering heeft een sterk negatief effect op woonsatisfactie en welbevinden (wie vindt schoon, heel en veilig niet belangrijk…) • Verloedering leidt op termijn tot meer verloedering, omdat de situatie de indruk oproept dat verloedering onbestraft blijft • Tusseneffect van verloedering op bewonerspercepties: • Onbetrouwbare medebewoners • Desinteresse vanuit gemeente, woningcorporaties en andere instituties • Kortom… je staat er alleen voor
    • 9. 9Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Zeer kort samengevat Zelfredzame buurtenZelfredzame buurten Sociale controle, actieve bewonersinzetSociale controle, actieve bewonersinzet Sociale samenhang, publieke vertrouwdheidSociale samenhang, publieke vertrouwdheid Schoon, heel, veilig & betrouwbare professionals (instanties)Schoon, heel, veilig & betrouwbare professionals (instanties)
    • 10. 10Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Aanbevelingen • Behoud of intensiveer de aanpak van schoon, heel en veilig • Zichtbare maatregelen, zichtbare professionals en normstelling • Geloofwaardigheid en creëren optimale condities bewonersinzet • Consequente feedback op klachten en meldingen (social media) • Stimuleer gezamenlijke bewonersinitiatieven • Onderstutting van onderlinge bekendheid in de buurt • Balans zoeken tussen liefdevolle verwaarlozing en ondersteuning • Steun gangmakers, maar stop ook energie in de tweede ring • Ruimte voor experimenten: wijkondernemingen, bewonersbedrijven • Investeer in nieuwe vormen van overleg, communicatie en inzet • Twitter, mobiele apps, stedelijke portals (Change by Us) • Sluit aan bij crowdsourcing: verbeterdebuurt.nl, peerby.com, ….
    • 11. 11Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Wijkonderneming/bewonersbedrijf • Bedrijf door en voor buurtbewoners • Zet zich in voor economische en sociale vernieuwing van bepaalde buurt • Onafhankelijk non-profit bedrijf met sociale doelstelling • Actieve partnerships tussen buurt, overheid en andere stakeholders • Vorm van sociaal ondernemerschap en zelforganisatie. Vele varianten mogelijk
    • 12. 12Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Concept wijkondernemingen komt uit de UK (community enterprises) • Meer dan 700 (in 2012) community-led organisations aangesloten bij locality.org.uk met een omzet £325 million; 5.500 staff; 20.000 volunteers; £660 million worth assets; 5% own more than £5 million (data 2011). • Oudste enterprises bestaan al meer dan 40 jaar • In Nederland relatief nieuw concept • LSA start met ca. 14 experimenten met wijkondernemingen in Nederland. Cruciaal is dat initiatief van buurtbewoners zelf komt • Er zijn veel soortgelijke initiatieven
    • 13. 13Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Rol van overheid • In de UK komen veel Community Enterprises voort uit overheidsinitiatieven (lokale ontwikkelingsbedrijven met als doel wijkvernieuwing) uit de jaren ‘60-’80. • Startkapitaal vaak in de vorm van (overheids)subsidie; dat impliceert oneerlijke concurrentie met reguliere bedrijven • Wijkondernemingen dingen mee naar overheidsaanbesteding. Indirect afhankelijk van overheid (kwetsbaar in crisis) • The Localism Act (Nov 2011): “This Bill will shift power from central government back into the hands of individuals, communities and councils”. Right to BUY, CHALLENGE, BID, BUILD
    • 14. 14Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12
    • 15. 15Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12
    • 16. 16Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Visionair of naïef?
    • 17. 17Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12
    • 18. 18Buurtverval en collectieve zelfredzaamheid | 12 Links en meer informatie • Nicis-rapport ‘Vertrouwen houden in de buurt’ (Kleinhans & Bolt) • De Digitale Wijkengids (Ministerie BZK) • Paragraaf 4.6: Schoon, heel, veilig en betrouwbaar • Paragraaf 4.8: Investeren in zelfredzaamheid • Onderzoek ‘Best persons en hun betekenis voor de Nederlandse achterstandswijk’ (Van den Brink e.a. 2012) • Website • Dossier Assertieve burgers • Dossier Burgerkracht • Dossier Zinvolle en zinloze buurtsubsidies

    ×