ticari cinsel somuru

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İŞLETME İKTİSADI ENSTİTÜSÜ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI PROF. DR. MAHMUT PAKSOY HAZIRLAYAN: EVRİM GÖZENER

“ Duygularımla bedenim savaşıyor. Ruhumu alıp bedenimin karşısına koyuyorum, sonra soruyorum: neden bu beden benim? Hala bu bedeni taşıyorum. Neden değişmiyor?”
14 yaşında bir kız çocuğunun ifadesidir

TİCARİ CİNSEL SÖMÜRÜ (Öznenin Yok Edilişi)
İstismar, çocuğun sağlığını, fiziksel, sosyal ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyen, bir yetişkin ya da toplum tarafından bilerek veya bilmeyerek yapılan davranışlardır.
İstismara maruz kalan çocuk, bireysel ve toplumsal düzeyde yaşadığı zorluklarla birlikte ancak toplumsal yaşamda kendini ifade ederek hissedebilen “özne” konumundan dışlanmış olur.
Sözkonusu sunuşun ele aldığı cinsel sömürüye maruz kalan çocuklar “kız”dır.
İstismar ve sömürü, zayıfın güçlü tarafından tahakküm altına alınmasıdır. Dolayısıyla, kız çocukları erkeklere oranla daha fazla risk altındadır; hem çocuk oldukları için (fiziksel, psikolojik ve sosyolojik olarak erginleşmemiş), hem de tahakküm altına alınması meşru kabul edilen “kadın” cinsinden oldukları için.
Beauvoir, 1993

Öznenin Yok Edilişi
İstismar edilen ve sömürülen çoğu zaman bedendir ve beden: bireyin var olabilme koşuludur. İstismar, bireyin bedeni üzerindeki hakların yok sayarak gerçekleşmektedir.
Kişiler “güçlü” hissetmek yolunda sahip olmak istediği “beden” için tahakküm ilişkisini en kolay yönelebileceği gruba “çocuklara” yönelir.

İstismara Maruz Kalma Faktörleri
Ailenin işlevselliğindeki zayıflık
Yoksulluk ve kentsel göç olgusu
Kentsel yaşama ayak uydurma ve ailenin geçim zorluğu
İstihdama katılmak zorunda olan çocuklar
Kız çocuklarının bedenlerinin arz üzerine geçim kaynağı olarak kullanılması
Finelli, 2004

Yoksulluk, Göç ve Devletin Gelişme Politikaları
Tarımın makineleşmesi
Köylünün işsiz kalması
Yoksulluk artarken tüketime teşviğin giderek artması
Kırsalda insan gücüne ihtiyacın azalması kaçınılamaz sonuç: Göç (yeni kentli olma süreci-kültürel adaptasyon süreci-)
Kentleşme ile birlikte sosyal denetim mekanizmasının azalması faktörü
Maddiyatçık ve tüketime yönelik tutumların pekiştirilmesi
Hükümetlerin belirleyici bireysel/toplumsal hakları koruyucu düzenlemeleri ihmal etmeleri
Kent içinde (eski/yeni kentli) şiddet ve sömürüyü arttıran değişmeler.
ECPAT, 2003; Yılmaz, 2003; Altıntaş,2003; Balcıoğlu ve Samık 2002

Sokağa Kaçma Nedenleri
Türkiye’nin içinde bulunduğu olumsuz sosyo-ekonomik koşullarda yaşamaya maruz bırakılan aileler.
Göç olgusu ve sonucunda aile bireylerinin ekonomik problemleri sonucu ortaya çıkan koşulsuz istihdam edilimi.
Çocukların maruz bırakıldığı fiziksel, cinsel, duygusal ve ekonomik istismarlar.
Kentlerdeki sosyal kontrolün yetersiz olması.
WHO 2000; POLAT 2002; ULUĞTEKİN 1997

Çoğunluğu Erkek Ergenlerden Oluşan, İstanbul’da Yapılmış Bir Araştırmaya Göre: Görker ve Aygölü

Sokaklarda Yaşayan Çocukların Cinsiyet Dağılımları
Sokaklarda yaşayan çocukların genel olarak erkek çocuğu görünmesine rağmen bu gözlemin aslında aldatıcı olması.
Sokaklardaki erkek çocuklarının kız çocuklarına nazaran daha fazla şiddete maruz kalmaları, buna rağmen kız çocuklarının öldürülme, cinsel taciz, fahişeliğe zorlanma ve beslenme ile ilgili ihmallere maruz bırakılmaları söz konusudur.
Son tahlilde; cinsel istismara maruz kalan çocukların, ticari cinsel sömürüye maruz kalmada daha fazla risk taşımaları araştırmalarla bilinmektedir.
I. İstanbul Çocuk Kurultayı, İstanbul Çocuk Raporu,2000
DSÖ, 2002; Finkelhor, 1986; Topçu, 1997; James ve Gilliland, 2001

BİBLOGRAFYA – BÖLÜM I
I. İstanbul Çocuk Kurultayı İstanbul Çocuk Raporu. (2000)
İstanbul Çocukları Vakfı Yayınları: İstanbul Altıntaş, B. (2003)
Mendile, Simite, Boyaya, Çöpe... Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar, 93-94 İletişim Yayınları: İstanbul Balcıoğlu, İ., Somuk F. (2002)
Medikal ve Psikososyal Açıdan Göç Olgusu, Alfabe Basım Yayın: İstanbul, 40-45 Beauvoir, S. (1993)
Kadın “İkinci Cins” Genç Kızlık Çağı, 7. Basım, Payel Yayınları: İstanbul DSÖ, Çocukların İhmal Edilmesi ve İstismarı, 3 Ekim 2002, http://www.un.org.tr/who/bulten/turk/bul9cocukistismari.HTM ECPAT (2003 )
A Situational Analysis of Child Sex Tourism in İndia (Kerela and Goa). ECPAT İnternational: Bangkok Finelli, M. (2004)
Trafficking in Children for Sexual Purposes: A Call for New Thinking, ECPAT Report of the Agenta for Action Against The Commercial Sexual Exploitation Of Children 2002-2000, ECPAT International: Bangkok Finkelhor, D. (1986)
A Sourcebook on Child Sexual Abuse, Beverly Hills, CA: Sage Görker I, Aygölü F. İstanbul’da Sokak Çocukları İle Yapılan Bir Çalışma. www.sokakcocukları.net/istanbuldayasayansokakcocuklariileyapilanbircalisma.htm.James , R. K.,
Gilliland B. E. (2001). Crisis Intervention Strategies; Wadsworth Polat O. (2002) Sokak Çocukları, Özgün Ofset: İstanbul Topçu, S. (1997)
Sokak Çocukları Eğiticinin Eğitimi Programı, 55. Bizim Büro Basımevi: Ankara World Health Organization (2000)
Working With Street Children - Module 8 Selected Health Cre Needs for Street Children, World Health Organization Mental Health Determinants and Populations Department of Mental Health and Substance Dependence, Geneva Yılmaz, B. (2003)
Göç ve Kentsel Yoksulluğun İstanbul Tarlabaşı Mahallesi Örneğinde İncelenmesinde İlk Adımlar, İlk Sorular, Toplumbilimi Dergisi, Göç Sosyolojisi Özel Sayısı, Sayı 17, Bağlam Yayınları: İstanbul

TİCARİ CİNSEL SÖMÜRÜYE MARUZ KALAN KIZ ÇOCUKLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ (ARAŞTIRMA VE İSTATİSTİKLER)
Girizgah: Çalışma, İstanbul’da sokaklarda yaşayan veya istismara maruz kalmış kız çocuklarının kaldığı SHÇEK’e bağlı Taksim Çocuk ve Gençlik Merkezi’nde yürütülen psikososyal destek projesi kapsamındadır.
Metodoloji: Proje, Nisan 2002-Mayıs 2003 dönemlerinde “tarama anket yöntemi” ile sözkonusu merkezde kalan kız çocuklarına uygulanmıştır.
Değerlendirmeciler haftanın iki günü çalışma yapmışlardır dolayısıyla, merkezde bir süre kalan kız çocukları araştırma kapsamındadır.
Klinik olarak zeka problemi ve zihinsel sorunu olan vakalar değerlendirme dışında bırakılmıştır.
Araştırmada, anketlerde sosyodemografik bilgiler, barınma ve aile özellikleri, sağlık durumları, kendine zarar verme davranışı, madde kullanım özellikleri, arkadaş ve çevre özellikleri, yasal ve ruhsal durumları ve travma yaşamlarının sorgulanması amaçlanmıştır.
Form görüşmeciler arasında test ve re-test güvenilirliğine sahiptir.
T.C. İstanbul Valiliği İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü
Ögel ve ark, 2003

ARAŞTIRMA BULGULARI
GRAFİK 1
ÖRNEKLEME
Merkezde kalan kızların %71’i 15 yaşın üstündedir. Bu yüzden ergen ifadesini kullanmak daha uygun olacaktır.

Ergenlerin %51’i İlköğretimi tamamlamıştır, hiç eğitimi olmayanların oranı %26’dır. ÖRNEKLEMİN EĞİTİM DURUMU

GRAFİK 2 SOKAĞA KAÇMA NEDENİ

GRAFİK 2: SOKAĞA KAÇMA NEDENLERİ
Sokağa kaçma nedenlerinin başında aile içi sebeplerin oranının yüksekliği dikkat çekmektedir. (%29 aile içi geçimsizlik, %22 aile içi şiddet)
Yine aile içinde yaşanan ya da aile tarafından olumsuz tepki verilen cinsel istismar yaşantısı oranı ise azımsanamayacak şekilde %26’dır.
Grafiğin en çarpıcı bölümü ise, sokağa kaçma nedenlerinin sonuncusunu oluşturan ekonomik sebeplerdir. (%1)

GRAFİK 3 TRAVMA VE AİLE İÇİ İSTİSMAR ÖYKÜSÜ
Kız Çocuklarının %87’si fiziksel şiddete, %75’i cinsel istismara maruz kaldığını belirtmiştir. Bu cevap genellikle ilk cinsel yaşantıları içermektedir. Ergenlerin %89’u aile tarafından ihmal edildiğini, %70’i ise duygusal istismara maruz kaldığını ifade etmiştir.

GRAFİK 4 FİZİKSEL ŞİDDETİ GERÇEKLEŞTİREN KİŞİ
Görüldüğü üzere, fiziksel şiddeti en çok %81 oranında baba ve arkasından %35 oranında annedir.

GRAFİK 5 CİNSEL İSTİSMARI GERÇEKLEŞTİREN KİŞİ A- CİNSEL TACİZ

GRAFİK 5 CİNSEL İSTİSMARI GERÇEKLEŞTİREN KİŞİ B-TECAVÜZ

GRAFİK 5: CİNSEL İSTİSMARI GERÇEKLEŞTİREN KİŞİ
Bu soruda, ergenlerin genellikle ilk cinsel istismar yaşantılarını gerçekleştiren kişiler ifade edilmiştir. Ticari cinsel sömürü sırasında istismarı gerçekleştiren kişi olarak görülmemekte ve genelde ergenin tanımadığı biri olmaktadır.
Bulgular il görüşmelere dayandığı ve mülakatçıyla henüz bir güven yeterince oluşmadığı için tanıdığı birinin istismarını ifade edemeyeceği göz önünde bulundurulmalıdır.

GRAFİK 6 MADDE KULLANIMI

GRAFİK 6: MADDE BAĞIMLILIĞI VE TERCİH EDİLEN MADDELERİN ORANLARI
Ergenlerin%77’si madde kullanmaktadır.
Sözkonusu değerlendirmeye sigara alınmamıştır ancak madde kullanan ergenler arasında tercih edilen madde olarak sigara değerlendirmeye alınmıştır.
En çok tercih edilen maddeler sigara, alkol ve tinerdir.

GRAFİK 7 PARA KARŞILIĞI VE RASTGELE CİNSEL İLİŞKİDE BULUNMA A- PARA KARŞILIĞI B- RASTGELE

GRAFİK 7: PARA KARŞILIĞI VE RASTGELE CİNSEL İLİŞKİDE BULUNMA
Kızların %38’i para karşılığında cinsel ilişkide bulunduğunu belirtmekte, rasgele cinsel ilişkide bulunup bulunmadığı sorulduğunda oran %46 olmaktadır. Değerlendirmede değişim değeri olarak “para” alınmıştır. Ancak ticari cinsel sömürünün herhangi bir şey (madde gibi) karşılığında olmasının daha uygun olduğu düşünülmektedir. Dolayısıyla, ticari cinsel ilişki oranlarının daha yüksek olması mevzubahis olabileceği düşünülmektedir. Daha önceki grafiklerde de verilmiş bir dipnot olarak görüşmecilerle ilk defa karşılaşma ve güven problemi olabileceği de göz önünde bulundurularak, verilerin daha yüksek oranlarda olabileceği tahmin edilmektedir.

GRAFİK 8 KENDİNE YÖNELİK ŞİDDET A. KENDİNE ZARAR VERME B- İNTİHAR ÖYKÜSÜ

GRAFİK 8: KENDİNE YÖNELİK ŞİDDET
Ergenlerin %67’si kendine zarar verme davranışında bulunduğunu belirtmektedir. Bu davranışlar en fazla oranlarda; koluna kesik atmak ve kafasını duvara vurmak şeklinde kayıtlara alınmıştır.
Ergenlerin geçmişte %73 oranında intihar girişiminde bulunmuş olduğu da istatistiklerimize geçmiştir.

SONUÇ
Bu çalışma istatiştikleri 31 kız çocuğuyla sınırlı kalmış olsada, kız çocuklarının istismar ve sorunlarının olduğu aşikardır.
Konuyla ilgili çalışmalar sürdürülmeli ve kanaatimce sosyal destek üniteleri arttırılmalıdır.
Örneklemin küçük bir gruba uygulanmış olması, benzer şekildeki davranışlara maruz kalan kız çocukları olmadığı anlamına gelmez, bilakis bu çocukların oranları yadsınamayacak kadar çoktur. Dolayısıyla, biran önce bu çocuklara ulaşabilmenin yolları aranmalıdır.
Bu alanda yapılan her türlü çalışmanın önemi, araştırmanın sonuçlarından da anlaşılmaktadır.

BİBLOGRAFYA – BÖLÜM II
Ögel K., Aksoy A., Liman O, Yücel H. (2003) Sokak Çocuklarıyla Görüşme Formunun Güvenilirliği. Ulusal Psikiyatri Kongresi, 2003.
T.C. İstanbul Valiliği İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü (2002). Sokakta Yaşayan ve Çalıştırılan Çocukların Korunması Projesi, İstanbul.

http://evrimgozener.blogspot.com	9
http://www.slideshare.net	5
http://suursuzyazilar.blogspot.com	3
http://wildfire.gigya.com	2

ticari cinsel somuru

by kitaro on Nov 28, 2006

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

4 Embeds 19

Statistics

ticari cinsel somuru — Presentation Transcript