• Like
เครื่องปั้นดินเผา
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

เครื่องปั้นดินเผา

  • 6,559 views
Published

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
6,559
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
26
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. เครื่องปั้นดินเผาของเกาะเกร็ด
  • 2. เกาะเกร็ด
    • เกาะเกร็ด     เป็นเกาะเล็กๆ ที่มีแม่น้ำเจ้าพระยาโอบล้อม   ชาวเกาะเกร็ด ได้ชื่อว่า มีฝีมือเป็นเลิศในการทำเครื่องปั้นดินเผา มานานนับร้อยปี ตั้งแต่ยังอยู่เมืองมอญ ก่อนที่จะอพยพเข้ามาในประเทศไทย
  • 3.
    • ชาวมอญได้ตั้งบ้านเรือนบริเวณ ปากเกร็ด   ซึ่งสภาพดินเหมาะสมในการทำเครื่องปั้นดินเผา จึงกลายเป็นแหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผา ที่รู้จักกันว่า ละเอียดงดงาม สีแดง ผิวมัน และมีความประณีตมาก
    • เครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ด เป็นภูมิปัญญาของชาวมอญที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคนเป็นเอกลักษณ์ที่ปรากฎอยู่ทั้งในคำขวัญ และตราสัญลักษณ์ของจังหวัดนนทบุรี
  • 4. 7
    • คำขวัญ จังหวัดนนทบุรี ( นบ .)
    • " พระตำหนักสง่างาม ลือนามสวนสมเด็จ เกาะเกร็ดแหล่งดินเผา วัดเกาะนามระบือ เลื่องลือทุเรียนนนท์ งามน่ายลศูนย์ราชการ "
  • 5. แผนที่เกาะเกร็ด
  • 6. อาชีพแต่เก่าก่อน ชาวรามัญมีฝีมือในการทำเครื่องปั้นดินเผามาแต่โบราณกาล เมื่อบรรพบุรุษชาวไทยรามัญอพยพหลบภัย สงครามมาอยู่ในประเทศไทย ก็ได้ยึดการทำเครื่องปั้นดินเผาเป็นอาชีพ มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับกันทั่วไป ว่าคุณภาพดีและมีความงดงาม แหล่งเครื่องปั้นดินเผาในเกาะเกร็ดอยู่ในพื้นที่หมู่ 1, 6 และ 7 ซึ่งเป็นหมู่บ้านมอญ แต่มีครอบครัวเครื่องปั้นดินเผาบางส่วนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่หมู่ 5 ซึ่งประชากรส่วนใหญ่เป็นคนไทย ทั้งนี้เพราะ ก่อนสมัยที่ทางราชการจะแบ่งเขตการปกครองออกเป็น ตำบลและหมู่บ้านนั้น ชาวรามัญรุ่นแรกที่อพยพมาอยู่ในเกาะเกร็ด ปลูกบ้านเรือนอยู่เรียงรายกันไปตามแนวลำน้ำ
  • 7.  
  • 8. ลักษณะเด่น
    • ลักษณะเด่น คือ มีเนื้อแดง ไม่มีการเคลือบ ขอบปากของภาชนะเครื่องปั้นดินเผาจะกลมกลึงราวกับกระบอกไม้ไผ่ผ่า มีการตกแต่งลวดลายที่งดงามจากการกดด้วยแม่พิมพ์ที่เรียกว่า " หนามทองหลาง " หรือแกะสลักด้วยมีดสลัก และไหล่ของภาชนะต้องผายออก และเป็นเส้นโค้งลาดลงมา เป็นเครื่องปั้นดินเผาที่มีความงดงาม
  • 9.
    • เครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดที่มีชื่อเสียง คือ หม้อน้ำลายวิจิตร
    • ซึ่งมีความงดงาม และเป็นสัญญาลักษณ์ ตราประจำจังหวัด นนทบุรีด้วย
  • 10. แต่เดิมเครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดมี 2 ประเภท
    • ประเภทที่ใช้สอยในชีวิตประจำวัน เช่น โอ่งน้ำดินเผา อ่าง ครก และกระถางต้นไม้ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของช่างปั้นชาวจีนที่ย้ายมาอยู่เกาะเกร็ด
    • ประเภทสวยงามเพื่อใช้ในโอกาสพิเศษ   ซึ่งมีหลายชนิด แต่มักเรียกรวมๆ ว่า " โอ่งสลัก "
  • 11.  
  • 12.
    • ส่วนในปัจจุบัน ช่างปั้นดินเผาเกาะเกร็ดได้มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นโคมไฟดินเผาแกะสลัก นาฬิกาดินเผาแกะลาย โคมเทียน เป็นต้น แต่ยังคงเอกลักษณ์ของเครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดไว้อยู่
  • 13.  
  • 14. โรงปั้น เป็นสถานที่เก็บดิน อุปกรณ์ในการปั้นและทำลวดลาย สถานที่ปั้น และสถานที่เก็บเครื่องปั้นที่ปั้นแล้ว
  • 15. ดินปั้น ดินที่ใช้ในการปั้นจะต้องเป็นดินเหนียวที่ไม่มีวัชพืชหรือกรวดทรายปน มีความเหนียวดีสีนวลหรือปนเหลืองหรือสีไม่ดำเกินไป เนื้อดินจับกันเป็นก้อนแน่นไม่ร่วนซุย ดินที่มีคุณภาพดีเช่นนี้เป็นดินที่มีอยู่ในเกาะเกร็ดนั่นเอง
  • 16. อุปกรณ์
    • อุปกรณ์ในการทำเครื่องปั้นดินเผาของชาวมอญเกาะเกร็ด เป็นอุปกรณ์ที่หาได้ในท้องถิ่นมีหลายอย่างตั้งแต่อุปกรณ์ในการขึ้นรูป ขัดผิวและตกแต่งลาย ซึ่งส่วนใหญ่เหมือนอุปกรณ์ในการทำภาชนะดินเผาทั่วๆไป อาจจะแตกต่างจากแหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผาที่อื่นๆบ้างก็คืออุปกรณ์ในการตกแต่งลวดลาย ซึ่งชาวมอญเกาะเกร็ดตั้งแต่ครั้งโบราณนำเอาหนามทองหลางป่ามาแกะเป็นลายสวยงาม ใช้เป็นแม่ลายสำหรับกดลงบนผิวภาชนะให้เกิดลายสวยงามตามแม่ลาย
  • 17. ขั้นตอนการเตรียมดิน
    • การเตรียมดินแบบเดิมเริ่มตั้งแต่ขุดดินขึ้นมากองตากแดดตากฝนไว้ระยะหนึ่งประมาณ 7 วัน ถ้าฝนไม่ตกจะใช้วิธีรดน้ำให้ดินชุ่มตลอดเวลาเรียกว่าการหมักดิน จากนั้นนำเข้าไปเกลี่ยแผ่ในโรงปั้นที่โรยทรายรองพื้นไว้แล้วให้สูงประมาณ 50-60 เซนติเมตร จากนั้นใช้ควาย 1 ตัว ย่ำดิน ( นวดดิน ) การย่ำดินนี้ใช้ควายย่ำสลับกับคนประมาณ 7 วัน เมื่อได้ที่แล้วจึงเหยียบเป็นกองกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 เมตร สูงประมาณ 50 เซนติเมตร
    • เอาน้ำและทรายละเอียดสาดให้ทั่ว คลุมด้วยใบตองแห้ง
  • 18. ขั้นตอนการทำเครื่องปั้นดินเผา
      • 1. การเตรียมดิน เมื่อขุดดินมาแล้วจะต้องทำการหมักดินก่อนประมาณ 6 – 7 วัน การหมักดินทำโดยการพรมน้ำตลอดเวลาเพื่อไม่ให้ดินแห้ง เพื่อพรมน้ำแล้วใช้ผ้ายางคลุมเพื่อไม่ให้ความชื้นระเหย
      • 2. การนวดดิน พอหมักดินได้ที่แล้วจะนำดินมานวดโดยนำดินเหนียว 3 ส่วน ต่อทราย 1 ส่วน เข้าเครื่องนวดดิน การนวดดินจะนวด 2 ครั้ง เพื่อให้ส่วนผสมเข้ากันได้ดี
  • 19.
    • 3. การขึ้นรูป ก่อนจะขึ้นรูป นำทรายมาโรยลงบนแป้นให้เป็นวงกลมเพื่อไม่ให้ดินติดกับแป้นไม้ จากนั้นนำดินมาวางบนแป้นไม้ แล้วยกแป้นไม้นั้นมาวางบนแป้นหมุน การขึ้นรูปจะทำโดยการหมุนแป้นไม้ให้เกิดแรงเหวี่ยง แล้วใช้มือรีดดินเพื่อขึ้นรูปเป็นภาชนะตามต้องการ ต่อจากนี้จะตกแต่งลวดลายและตกแต่งขอบภาชนะ เมื่อขึ้นรูปเรียบร้อยแล้วจะทิ้งไว้ในร่มประมาณ 3 วัน เพื่อให้ดินแห้งพอหมาด ๆ เสียก่อน ต่อจากนั้นจึงนำภาชนะเข้าสู่เตาเผา
  • 20.  
  • 21. การขึ้นรูปเป็นภาชนะ
  • 22. การสลักลาย
  • 23. การเผา จัดวางภาชนะในเตาเผา จะต้องใช้แรงงานประมาณ 20 คน และผู้ชำนาญในการจัดเรียงภาชนะเข้าเตาเรียกว่า อาจาเลี่ยง การจัดเรียงของเข้าเตาเผาเริ่มจากวางของที่มีขนาดใหญ่มีน้ำมากไว้ชั้นล่างสุด
  • 24. เตาเผา เตาหลังเต่า ปัจจุบันใช้เตาจีน
  • 25. เมื่อเสร็จสิ้นขบวนการ
    • ก็จะได้เครื่องปั้นดินเผาที่สวยงาม
  • 26. ภาพ ณ บ้านเลขที่  123/5  หมู่  5  ตำบลเกาะเกร็ด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี
  • 27.
    • เครื่องปั้นดินเผาของชาวเกาะเกร็ด อ . ปากเกร็ด จ . นนทบุรี นับเป็นศิลปะอันยอดเยี่ยม เป็นที่ยอมรับกันแพร่หลาย ทั้งภายในประเทศ และต่างประเทศ เพราะผลงานที่ปรากฏจะมีรูปทรง และลวดลายอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของท้องถิ่นเกาะเกร็ด พร้อมทั้งแสดงถึงความเป็นเลิศทางด้านภูมิปัญญาชาวบ้าน ไม่ว่าจะเป็นฝีมือการแกะสลัก ลวดลายอันสวยงามอ่อนช้อยยอดเยี่ยมของคนพื้นบ้านเชื้อสายไทยรามัญที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์การปั้นดินเผาตั้งแต่บรรพบุรุษจนถึงปัจจุบัน มิให้สูญหายอีกทั้งยังมีการพัฒนาด้านฝีมือเทคนิคให้ปรากฏถึงความประณีต สวยงามอันทรงคุณค่าของคนไทยเชื้อสายรามัญ ถ้าท่านได้มาเยือน และได้สัมผัสผลงานแล้วต้องยอมรับ และเก็บความประทับใจยากที่จะลืมผลงานศิลปะเครื่องปั้นดินเผาของเกาะเกร็ดได้
  • 28. จัดทำโดย
    • 1. น . ส . ชนิกา สาลีผลิน ( วิศวะ ) 09520707
    • 2. น . ส . ปาริชาต แย้มทับทิม ( วิศวะ ) 09520791
    • 3. น . ส . เพ็ญพัชชา เหรียญทองชัย ( วิศวะ ) 09520777
    • 4. น . ส . ภาทิพ นิ่มสอาด ( วิศวะ ) 09520778
    • 5. น . ส . วรัญญา ยิ้มภักดี ( วิศวะ ) 09520791
    • 6. น . ส . ศุภมาศ สุขอินทร์ ( วิศวะ ) 09520806
    • 7. น . ส . ฉัตรมณี ต้นเนียม ( วิทยาศาสตร์ ) 07520705
    • 8. นาย ณัฐพงษ์ สุระเรืองชัย ( วิทยาศาสตร์ ) 07520727
    • 9. น . ส . นงพนิต กาญจนาชีวะ ( วิทยาศาสตร์ ) 07520745
    • 10. น . ส . สรัย พานทอง ( วิทยาศาสตร์ ) 07520819