เครื่องปั้นดินเผา

7,422 views
7,217 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
7,422
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
32
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

เครื่องปั้นดินเผา

  1. 1. เครื่องปั้นดินเผาของเกาะเกร็ด
  2. 2. เกาะเกร็ด <ul><li>เกาะเกร็ด     เป็นเกาะเล็กๆ ที่มีแม่น้ำเจ้าพระยาโอบล้อม   ชาวเกาะเกร็ด ได้ชื่อว่า มีฝีมือเป็นเลิศในการทำเครื่องปั้นดินเผา มานานนับร้อยปี ตั้งแต่ยังอยู่เมืองมอญ ก่อนที่จะอพยพเข้ามาในประเทศไทย </li></ul>
  3. 3. <ul><li>ชาวมอญได้ตั้งบ้านเรือนบริเวณ ปากเกร็ด   ซึ่งสภาพดินเหมาะสมในการทำเครื่องปั้นดินเผา จึงกลายเป็นแหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผา ที่รู้จักกันว่า ละเอียดงดงาม สีแดง ผิวมัน และมีความประณีตมาก </li></ul><ul><li>เครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ด เป็นภูมิปัญญาของชาวมอญที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคนเป็นเอกลักษณ์ที่ปรากฎอยู่ทั้งในคำขวัญ และตราสัญลักษณ์ของจังหวัดนนทบุรี </li></ul>
  4. 4. 7 <ul><li>คำขวัญ จังหวัดนนทบุรี ( นบ .) </li></ul><ul><li>&quot; พระตำหนักสง่างาม ลือนามสวนสมเด็จ เกาะเกร็ดแหล่งดินเผา วัดเกาะนามระบือ เลื่องลือทุเรียนนนท์ งามน่ายลศูนย์ราชการ &quot; </li></ul>
  5. 5. แผนที่เกาะเกร็ด
  6. 6. อาชีพแต่เก่าก่อน ชาวรามัญมีฝีมือในการทำเครื่องปั้นดินเผามาแต่โบราณกาล เมื่อบรรพบุรุษชาวไทยรามัญอพยพหลบภัย สงครามมาอยู่ในประเทศไทย ก็ได้ยึดการทำเครื่องปั้นดินเผาเป็นอาชีพ มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับกันทั่วไป ว่าคุณภาพดีและมีความงดงาม แหล่งเครื่องปั้นดินเผาในเกาะเกร็ดอยู่ในพื้นที่หมู่ 1, 6 และ 7 ซึ่งเป็นหมู่บ้านมอญ แต่มีครอบครัวเครื่องปั้นดินเผาบางส่วนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่หมู่ 5 ซึ่งประชากรส่วนใหญ่เป็นคนไทย ทั้งนี้เพราะ ก่อนสมัยที่ทางราชการจะแบ่งเขตการปกครองออกเป็น ตำบลและหมู่บ้านนั้น ชาวรามัญรุ่นแรกที่อพยพมาอยู่ในเกาะเกร็ด ปลูกบ้านเรือนอยู่เรียงรายกันไปตามแนวลำน้ำ
  7. 8. ลักษณะเด่น <ul><li>ลักษณะเด่น คือ มีเนื้อแดง ไม่มีการเคลือบ ขอบปากของภาชนะเครื่องปั้นดินเผาจะกลมกลึงราวกับกระบอกไม้ไผ่ผ่า มีการตกแต่งลวดลายที่งดงามจากการกดด้วยแม่พิมพ์ที่เรียกว่า &quot; หนามทองหลาง &quot; หรือแกะสลักด้วยมีดสลัก และไหล่ของภาชนะต้องผายออก และเป็นเส้นโค้งลาดลงมา เป็นเครื่องปั้นดินเผาที่มีความงดงาม </li></ul>
  8. 9. <ul><li>เครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดที่มีชื่อเสียง คือ หม้อน้ำลายวิจิตร </li></ul><ul><li>ซึ่งมีความงดงาม และเป็นสัญญาลักษณ์ ตราประจำจังหวัด นนทบุรีด้วย </li></ul>
  9. 10. แต่เดิมเครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดมี 2 ประเภท <ul><li>ประเภทที่ใช้สอยในชีวิตประจำวัน เช่น โอ่งน้ำดินเผา อ่าง ครก และกระถางต้นไม้ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของช่างปั้นชาวจีนที่ย้ายมาอยู่เกาะเกร็ด </li></ul><ul><li>ประเภทสวยงามเพื่อใช้ในโอกาสพิเศษ   ซึ่งมีหลายชนิด แต่มักเรียกรวมๆ ว่า &quot; โอ่งสลัก &quot; </li></ul>
  10. 12. <ul><li>ส่วนในปัจจุบัน ช่างปั้นดินเผาเกาะเกร็ดได้มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นโคมไฟดินเผาแกะสลัก นาฬิกาดินเผาแกะลาย โคมเทียน เป็นต้น แต่ยังคงเอกลักษณ์ของเครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ดไว้อยู่ </li></ul>
  11. 14. โรงปั้น เป็นสถานที่เก็บดิน อุปกรณ์ในการปั้นและทำลวดลาย สถานที่ปั้น และสถานที่เก็บเครื่องปั้นที่ปั้นแล้ว
  12. 15. ดินปั้น ดินที่ใช้ในการปั้นจะต้องเป็นดินเหนียวที่ไม่มีวัชพืชหรือกรวดทรายปน มีความเหนียวดีสีนวลหรือปนเหลืองหรือสีไม่ดำเกินไป เนื้อดินจับกันเป็นก้อนแน่นไม่ร่วนซุย ดินที่มีคุณภาพดีเช่นนี้เป็นดินที่มีอยู่ในเกาะเกร็ดนั่นเอง
  13. 16. อุปกรณ์ <ul><li> อุปกรณ์ในการทำเครื่องปั้นดินเผาของชาวมอญเกาะเกร็ด เป็นอุปกรณ์ที่หาได้ในท้องถิ่นมีหลายอย่างตั้งแต่อุปกรณ์ในการขึ้นรูป ขัดผิวและตกแต่งลาย ซึ่งส่วนใหญ่เหมือนอุปกรณ์ในการทำภาชนะดินเผาทั่วๆไป อาจจะแตกต่างจากแหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผาที่อื่นๆบ้างก็คืออุปกรณ์ในการตกแต่งลวดลาย ซึ่งชาวมอญเกาะเกร็ดตั้งแต่ครั้งโบราณนำเอาหนามทองหลางป่ามาแกะเป็นลายสวยงาม ใช้เป็นแม่ลายสำหรับกดลงบนผิวภาชนะให้เกิดลายสวยงามตามแม่ลาย </li></ul>
  14. 17. ขั้นตอนการเตรียมดิน <ul><li> การเตรียมดินแบบเดิมเริ่มตั้งแต่ขุดดินขึ้นมากองตากแดดตากฝนไว้ระยะหนึ่งประมาณ 7 วัน ถ้าฝนไม่ตกจะใช้วิธีรดน้ำให้ดินชุ่มตลอดเวลาเรียกว่าการหมักดิน จากนั้นนำเข้าไปเกลี่ยแผ่ในโรงปั้นที่โรยทรายรองพื้นไว้แล้วให้สูงประมาณ 50-60 เซนติเมตร จากนั้นใช้ควาย 1 ตัว ย่ำดิน ( นวดดิน ) การย่ำดินนี้ใช้ควายย่ำสลับกับคนประมาณ 7 วัน เมื่อได้ที่แล้วจึงเหยียบเป็นกองกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 เมตร สูงประมาณ 50 เซนติเมตร </li></ul><ul><li>เอาน้ำและทรายละเอียดสาดให้ทั่ว คลุมด้วยใบตองแห้ง </li></ul>
  15. 18. ขั้นตอนการทำเครื่องปั้นดินเผา <ul><ul><li>1. การเตรียมดิน เมื่อขุดดินมาแล้วจะต้องทำการหมักดินก่อนประมาณ 6 – 7 วัน การหมักดินทำโดยการพรมน้ำตลอดเวลาเพื่อไม่ให้ดินแห้ง เพื่อพรมน้ำแล้วใช้ผ้ายางคลุมเพื่อไม่ให้ความชื้นระเหย </li></ul></ul><ul><ul><li>2. การนวดดิน พอหมักดินได้ที่แล้วจะนำดินมานวดโดยนำดินเหนียว 3 ส่วน ต่อทราย 1 ส่วน เข้าเครื่องนวดดิน การนวดดินจะนวด 2 ครั้ง เพื่อให้ส่วนผสมเข้ากันได้ดี </li></ul></ul>
  16. 19. <ul><li>3. การขึ้นรูป ก่อนจะขึ้นรูป นำทรายมาโรยลงบนแป้นให้เป็นวงกลมเพื่อไม่ให้ดินติดกับแป้นไม้ จากนั้นนำดินมาวางบนแป้นไม้ แล้วยกแป้นไม้นั้นมาวางบนแป้นหมุน การขึ้นรูปจะทำโดยการหมุนแป้นไม้ให้เกิดแรงเหวี่ยง แล้วใช้มือรีดดินเพื่อขึ้นรูปเป็นภาชนะตามต้องการ ต่อจากนี้จะตกแต่งลวดลายและตกแต่งขอบภาชนะ เมื่อขึ้นรูปเรียบร้อยแล้วจะทิ้งไว้ในร่มประมาณ 3 วัน เพื่อให้ดินแห้งพอหมาด ๆ เสียก่อน ต่อจากนั้นจึงนำภาชนะเข้าสู่เตาเผา </li></ul>
  17. 21. การขึ้นรูปเป็นภาชนะ
  18. 22. การสลักลาย
  19. 23. การเผา จัดวางภาชนะในเตาเผา จะต้องใช้แรงงานประมาณ 20 คน และผู้ชำนาญในการจัดเรียงภาชนะเข้าเตาเรียกว่า อาจาเลี่ยง การจัดเรียงของเข้าเตาเผาเริ่มจากวางของที่มีขนาดใหญ่มีน้ำมากไว้ชั้นล่างสุด
  20. 24. เตาเผา เตาหลังเต่า ปัจจุบันใช้เตาจีน
  21. 25. เมื่อเสร็จสิ้นขบวนการ <ul><li>ก็จะได้เครื่องปั้นดินเผาที่สวยงาม </li></ul>
  22. 26. ภาพ ณ บ้านเลขที่  123/5  หมู่  5  ตำบลเกาะเกร็ด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี
  23. 27. <ul><li> </li></ul><ul><li>เครื่องปั้นดินเผาของชาวเกาะเกร็ด อ . ปากเกร็ด จ . นนทบุรี นับเป็นศิลปะอันยอดเยี่ยม เป็นที่ยอมรับกันแพร่หลาย ทั้งภายในประเทศ และต่างประเทศ เพราะผลงานที่ปรากฏจะมีรูปทรง และลวดลายอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของท้องถิ่นเกาะเกร็ด พร้อมทั้งแสดงถึงความเป็นเลิศทางด้านภูมิปัญญาชาวบ้าน ไม่ว่าจะเป็นฝีมือการแกะสลัก ลวดลายอันสวยงามอ่อนช้อยยอดเยี่ยมของคนพื้นบ้านเชื้อสายไทยรามัญที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์การปั้นดินเผาตั้งแต่บรรพบุรุษจนถึงปัจจุบัน มิให้สูญหายอีกทั้งยังมีการพัฒนาด้านฝีมือเทคนิคให้ปรากฏถึงความประณีต สวยงามอันทรงคุณค่าของคนไทยเชื้อสายรามัญ ถ้าท่านได้มาเยือน และได้สัมผัสผลงานแล้วต้องยอมรับ และเก็บความประทับใจยากที่จะลืมผลงานศิลปะเครื่องปั้นดินเผาของเกาะเกร็ดได้ </li></ul>
  24. 28. จัดทำโดย <ul><li>1. น . ส . ชนิกา สาลีผลิน ( วิศวะ ) 09520707 </li></ul><ul><li>2. น . ส . ปาริชาต แย้มทับทิม ( วิศวะ ) 09520791 </li></ul><ul><li>3. น . ส . เพ็ญพัชชา เหรียญทองชัย ( วิศวะ ) 09520777 </li></ul><ul><li>4. น . ส . ภาทิพ นิ่มสอาด ( วิศวะ ) 09520778 </li></ul><ul><li>5. น . ส . วรัญญา ยิ้มภักดี ( วิศวะ ) 09520791 </li></ul><ul><li>6. น . ส . ศุภมาศ สุขอินทร์ ( วิศวะ ) 09520806 </li></ul><ul><li>7. น . ส . ฉัตรมณี ต้นเนียม ( วิทยาศาสตร์ ) 07520705 </li></ul><ul><li>8. นาย ณัฐพงษ์ สุระเรืองชัย ( วิทยาศาสตร์ ) 07520727 </li></ul><ul><li>9. น . ส . นงพนิต กาญจนาชีวะ ( วิทยาศาสตร์ ) 07520745 </li></ul><ul><li>10. น . ส . สรัย พานทอง ( วิทยาศาสตร์ ) 07520819 </li></ul>

×