Panitikan sa panahon ng kastila

150,850 views
150,206 views

Published on

15 Comments
45 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
150,850
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
2,303
Comments
15
Likes
45
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Panitikan sa panahon ng kastila

  1. 1. PANITIKAN SAPANAHON NG KASTILA
  2. 2. K A L IGIRA NG K A SA YSA YA N : Ang isinaalang-alang na unang pananakopng mga Kastila sa ating kapuluan ay angpananatili rito ni Miguel Lopez de Legazpinoong 1565, bilang kauna-unahang Kastilanggobernador-heneral. At dito nagsimula angpanitikan ng mga tao rito. Ang diwa ngpasimulang ito ay nagpatuloy nang walangpagbabago hanggang sa pagkakaroon ngdigmaan sa Kabite noong 1872. Higit satatlong dantaon din ang pananakop na ito ngmga Kastila.
  3. 3. MGA PAGBABAGONG NAGANAP SA BUHAY NG MGA PILIPINO:** tinangkilik ang relihiyong Katoliko** nagpalit sila ng pangalan at nagpabinyag** nagbago ang anyo ng kanilang pamamahay** nagkaroon ng mga bahay na tisa at bato** magagandang kasangkapan tulad ng piyano, muwebles at mga kagamitang pangkusina
  4. 4. ** nagkaroon ng mga sasakyang tulad ng karwahe, tren at bapor** natuto silang magdiwang ng mga kapistahan bilang parangal sa mga santo at Papa** bilang libangan, nagkaroon ng mga sabong, karera ng kabayo at teatro
  5. 5. MGA IMPLUWENSYA NG KASTILA SA PANITIKANG FILIPINO1. Ang “Alibata”na ipinagmamalaki kauna-unahang abakadang Filipino na nahalinhan ng alpabetong Romano.2. Ang pagkakaturo ng Doctrina Cristiana na kinasasaligan ng mga gawang makarelihiyon.3. Ang wikang Kastila na naging wika ng Pantikan nang panahong yaon. Marami sa mga salitang ito ang naging bahagi ng wikang Filipino.4. Ang pagkakadala ng mga alamat ng Europa at tradisyong Europeo rito na naging bahagi ng Panitikang Filipino tulad ng awit, kurido, moro-moro at iba pa.
  6. 6. 5.Ang pagkakasinop at pagkakasalin ngmakalumang panitikan sa Tagalog at saibang wikain.6. Ang pagkakalathala ng iba’t ibang aklatna pambalarila sa wikaing Filipino tulad saTagalog, Ilokano at Bisaya.7. Ang pagkakaroon ng makarelihiyonghimig ng mga lathalain ng mga panahongyaon.
  7. 7. MGA UNA NG A KL A T SA PA NA HON NG KA STIL A1. Doctrina Cristiana- kauna-unahang aklat Cristianana nalimbag sa Pilipinas noon 1593, sapamamagitan ng silograpiko. Aklat ito ninapadre Juan de Placencia at padre DomingoNieva. Nasusulat ang aklat sa Tagalog atKastila. Naglalaman ito ng mga dasal,sampung utos, pitong sakramento, pitongkasalanang mortal, pangungumpisal atkatesismo. May 87 pahina lamang.
  8. 8. 2. Nuestra Senora del Rosario –ikalawang aklat na nalimbag saPilipinas. Akda ito ni PadreBlancas de San Jose noong 1602at nalimbag sa Imprenta ngPamantasan ng Sto. Tomas satulong ni Juan de Vera, isangmestisong Intsik. Naglalaman itong mga talambuhay ng mga santo,nobena, at mga tanong at sagot sarelihiyon.
  9. 9. 3. Barlaan at Josaphat –ikatlong aklat na nalimbag saPilipinas. Akda ito sa Tagalogni Padre Antonio de Borja.Orihinal na nasa wikangGriyego. Ipinalalagay itongkauna-unahang nobelangnalimbag sa Pilipinas.
  10. 10. 4. Pasyon – aklat na nauukol sa buhayat pagpapakasakit ni Kristo. Binabasaito tuwing Mahal na Araw. Nagkaroonng apat (4) na bersyon sa Tagalog angakdang ito, at ang bawat bersyon ayayon na rin sa pangalan ng mganagsisulat. Ang mga ito ay ang Versionde Pilapil ( Padre Mariano Pilapil);Version de Belen (Gaspar Aquino deBelen); Version dela Merced ( Anicetodela Merced); at Version de Guia (Luisde Guia ). Isinaalang-alang napinakapopular ang Version de Pilapil.
  11. 11. 5. Urbana at Felisa – aklat na sinulatni Modesto de Castro, angtinaguriang “Ama ng KlasikongTuluyan sa Tagalog”.Naglalaman itong pagsusulatan ng magkapatid nasina Urbana at Felisa. Pawangnauukol sa kabutihang-asal angnilalaman ng aklat na ito, kaya’tmalaki ang nagawang impluwensyanito sa kaugaliang panlipunan ngmga Pilipino.
  12. 12. MGA AKDANG PANGWIKA• Arte Y Regalas de la Lengua Tagala - sinulat ni Padre Blancas de San Jose at isinalin sa Tagalog ni Tomas Pinpin noong 1610.• Compendio de la Lengua Tagala - inakda ni Padre Gaspar de San Agustin noong 1703.
  13. 13. 3.Vocabulario de la Lengua Tagala - kauna-unahang talasalitaan sa Tagalog na sinulat ni Padre Pedro de San Buenaventura noong 1613.4.Vocabulario de la Lengua Pampango - unang aklat na pangwika sa Kapampangan na sinulat ni Padre Diego Bergano noong 1732.5.Vocabulario de la Lengua Bisaya - pinakamahusay na aklat pangwika sa Bisaya na sinulat ni Mateo Sanchez noong 1711.
  14. 14. 6.Arte de la Lengua Bicolana - unang aklat pangwika sa Bikol na sinulat ni Padre Marcos Lisboa noong 1754.7.Arte de la Iloka - kauna-unahang balarilang Iloko na sinulat ni Francisco Lopez.
  15. 15. MGA URI NG PA NITIKA N• PASYON – inaawit tuwing Kwaresma, hinggil sa buhay , sakit at pagdurusa ni Kristo.B. KOMEDYA/MORO-MORO- isang KOMEDYA/MORO-MORO matandang dulang Kastila na naglalarawan ng pakikipaglaban ng Espanya sa mga Muslim noong unang panahon.
  16. 16. C. DALIT – ang pag-aalay ng bulaklakkasabay nang pag-awit bilang handogsa Birheng Maria. D. DUNG-AW –binibigkas nang paawitng isang naulila sa piling ng bangkayng yumaong asawa, magulang at anak. E. KARAGATAN – isang larong maypaligsahan sa tula ukol sa singsing ngisang dalagang nahulog sa gitna ngdagat at kung sinong binata angmakakuha rito ay siyangpagkakalooban ng pag-ibig ng dalaga.
  17. 17. F. DUPLO –larong paligsahan sapagbigkas ng tula na isinasagawabilang paglalamay sa patay.G. KARILYO – pagpapagalaw ngmga anino ng mga pira-pirasongkartong hugis tao sa likod ng isangkumot na puti na may ilaw.H. SENAKULO – isang dulangnagsasalaysay ng buhay atkamatayan ng Poong Hesuskristo.
  18. 18. • TIBAG – isang pagtatanghal kung buwan ng Mayo, ng paghahanap ni Santa Elena sa krus na pinagpakuan kay Kristo.• SARSUWELA- isang komedya o SARSUWELA melodramang may kasamang awit at tugtog, may tatlong (3)yugto, at nauukol sa mga masisidhing damdamin tulad ng pag-ibig, paghihiganti, panibugho, pagkasuklam at iba pa.
  19. 19. K. KURIDO – galing sa salitangMehikanong “corrido” na ang ibigsabihin ay “kasalukuyang pangyayari”(current event). Ito ay tulangpasalaysay na may sukat na walong (8)pantig at pumapaksa sa katapangan,kabayanihan at kababalaghan.L. AWIT – tulang pasalaysay na maysukat na labindalawang (12) pantig atmay mga pangyayaring hango sa tunayna buhay.
  20. 20. M. PARABULA – kwentong hango sa Banalna Kasulatan na maaaring umakay sa taosa matuwid na landas ng buhay.N. KANTAHING-BAYAN – (Folk Songs) angnilalaman ay nagpapakilala ng iba’t ibangpamumuhay at pag-uugali ng mga tao atng mga kaisipan at damdamin ng bayan.O. SAYNETE – itinuturing na isa sa mgadulang panlibangan nang mga huling taonng pananakop ng mga Kastila. Ang paksang dulang ito ay nahihinggil sa paglalahadng kaugalian ng isang lahi o katutubo.
  21. 21. MGA KA NTA HING -BA YA N1. Leron-leron Sinta = Tagalog2. Pamulinawen = Iloko3. Dadansoy = Bisaya4. Sarong Banggin =Bikol5. Atin Cu Pung Singsing = Kapampangan
  22. 22. KAHALAGAHAN NG KANTAHING BAYANG PILIPINO• Ito ay nagpapakilala na ang ating diwang- makata ay katutubo sa ating lupain.• Ito ay nagpapahayag na tunay na kalinangan ng Pilipino• Ito ay bunga at bulaklak ng matulaing damdaming galling sa puso at kaluluwa ng bayan.

×