Upcoming SlideShare
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Standard text messaging rates apply

# សៀវភៅណែនាំសម្រាប់អ្នកស្វែងរកការងារធ្វើ

1,361

Published on

Published in: Education
0 Likes
Statistics
Notes
• Full Name
Comment goes here.

Are you sure you want to Yes No
• Be the first to comment

• Be the first to like this

Views
Total Views
1,361
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
14
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

### Transcript

• 1. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង មាតក ទ.ជ.ម.ក ទំព័រ មាិ ......................................................................................... i ត អរម�កថ .................................................................................... iii េសចក�េផ�ីម ................................................................................ ១ ី ែផ�កទ១: ករយល់ដឹងនូវកិច�ករែដលេលកអកធា�ប់បានបំេពញព .................. ៣ � ី ែផ�កទ២: ករយល់ដឹងអំពីសម�ភាព និងជំនាញប់ សខ .................................. ៥ ត រ ី • មូលដ�ន្រគឹះៃនសមត�(ជំនាជគន�ឹះនា) .................. ៦  • ស �ៃដករងរែដលេលកអ�កសេ្ ............................. ១៤ • ករែណនាំខ� ................................................................. ១៦ ែផ�កទ៣: ករយល់ដឹងអំព្របភពព័ត៌មនិងវិធីស�ស�ក�ុងករែស�ង ី ករងរេធ ................................................................................ ២៨ • ទីផ្សោរករងរែដលបានេធ�ីករផ ............................ ២៨ • ទផ្សោរករងរែដលមិនបានេធ�ីករផ ........................ ៣២ ី • ករ្រសវ្រជាវព័ត៌មានរកក (Researching) ............. ៣៥ • ព័ត៌មានែដល្រត�វេធ�ីករ្រស ...................................... ៣៦ • ្របភពព័ត៌មានែដល្រត�វេធ�ីករ្រ .............................. ៣៧ • ករេធ�ីបទសា�ស ........................................................ ៣៨ ម • ករែណនាំអំពីករេធ�ីបទសមា ...................................... ៤០ • លក�ណៈសម្បត�ិែដលនិេយាជកចង់ .............................. ៤៧ i
• 2. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែផ�កទី៤: កសេ្រមចចិត ......................................................................... ៥០ • សហ្រគិនភ ................................................................ ៥៤ • ទឹកចិត�ក�ុងករែស�ងរកករងរេ ......................................... ៥៨ • េគាលគំនិតសំខន់ៗក�ុងករេរៀបចំអ..............................៦១ • េគាលគំនិតសំខៗស្រមាប់ែស�ងរកករងរ ..................... ៦២ • • • ករទទួលស�ប្រតប��ប់ករស .................................. ៦៣ � វិធីស�ស�ក�ុងករន ប�ូរអរម�ណ៍ពសមា�ធ .................... ៧៣ ី ជំនួយក�ុងករែស�ងរកករងរេ .......................................... ៨១ • េតីេលកអកកំពុងរុញ្រចនករងរឱយេទឆា�យែមនែដរ ្ ឬេទ? ......................................................................... ៨៧ • េសចក�ីសង្ឃឹ (េទះបីជាេលកអ�កពុំទន់មានករងរ េធីក៏េដ) ................................................................... ៩៨ � • ករងរដំប .............................................................. ១០៣ ទីភ�ក់ងរជាតិមុខ និងករង ............................................... ១១១ ា ii
• 3. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក អរម�ក ទីភ�ក់ងរជាតិមុខ និងករង(ទ.ជ.ម.ក) ៃនគណៈកមា�ធិករជាតិបណ ា បណ�លមានេសចក�ីេសមនស្សរ ក�ុងករប�ញ និងដក់ជូនឱ្យេ្របី្រប ា ង េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ជាភាសែ ែដល បាែ្របស្រម ឱ្យ្រសបេទតមបរិបទៃន្របេទសកម�ុជា។ េសៀវេភែ បានេធ�ីកបកែ្រប និង ែ្របស្រមពីេសៀវេភ Minute Guide for Young Job Seekers របស់អង�ករពល កម�អន�រជាិ (ILO) ែដលឧបត�ម�ករេបាះពុម�ផ្សព�ផ្សោយេ្រកមគេ្រមាងក ត ា ្របេទសហ�ីលីពីន េសៀវេភែណនាំស្រមប់អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីជាភាសែខ�រ បានេរៀបចំេឡីងេដយ.ជ.ម.ក េ្រកកិច�សហក និងករជួយឧបត�ម�គាំ្រទទំងែ បេច�កេទស និងហិរ��វ ត�ុពីសំណ ាកអង�ក ILO ។ េគាលបំណងៃករបកែ្របស្រម េសៀវេភែណនេនះ គឺេដីម្ជួយដល់អ�កែស�ងរកករងរេធយល់ដឹងពីវិធីស�ស�េផ្សង ប ម គ�ក�ុងករែស�ងរកករងរេធ�ី និងផ�ល់ដល់ពួកេគនូវគន�ឹះក�ុងករេធ�ីបទសា�សន ា ករងរជាេដីម េសៀវេភែណនេនះ គឺជាមគ�ុេទ�សក៍ែដលជួយដល់អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីេន ករែស�ងរកករងរែដល្រត�វនឹងបុគ�លិកលក�ណៈ ជំនាញ សមត�ភាព និងបំ របស់ពួកេគ។ ម្យោ៉ងវិញេទៀត េសៀវេភែណនាំេនះនឹងបង�ញដល់អ�កែស�ងរកករង ក�ុងករេរៀបចំខ�ួនេនេពលេធ�ីបទសមា�សន៍ករងរ សរេសរ្របវត�ិរូ និងេរៀបចំ � លិខិតអមជាេដីម។ ក៏ប៉ុែន� ្របសិនេបីជា្របេភទអកែស�ងរកករងរេធ�ីថ�ីេនាះ េនះនឹងជួយបេង�ីនសមត�ភាពជំនាញរបស់ពួកេគក�ុងែស�ងរកករងរ េហីយ ទ.ជ.ម.ក iii
• 4. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក រង់ចំជួយអ�កទំងេនាះជានិច�តមរយៈករផ�ល់េសវករងរ និងព័ត៌មាន េដយឥតគិតៃថ� េលីសពីេនះេទេទៀត រជរដ�ភិ កម�ុជា ែដលមសេម�ចអគ�មហេសនាប េតេជ ហ៊ុន ែសន ជា្របមុខដឹកនាំ យគតិបណ�ិតដ៏ខ�ង ដ៏ឈ�សៃវ និង្របកបេដ បាននឹកំពុងេផ ា�តករយកចិត�ទុកដក់ជាខ�ំងក�ុងករអភិវឌ្ឍវិ ដូចែដល បានរំេលចេនក�ុ “យុទ�ស�ស�ចតុេក” េដីម្ប កំេណីន ករងរ សមធម៌ ន ្របសិទ�ភ េនកម�ុជាដំណាក់ក២ ្រពមទំងក� “ែផនករយុទ�ស�ស�អភិវឌ្ ជាតិប�ុប្បន�កម�ឆា២០០៩ -២០១៣។ ្រសបតមស�រតីេនះ រជរដ ច  បា កំណត់យា៉ងច្បោស់ថា ករទទួលបានករងេធ�ីរបស់្របជាពលរដ�ជាកត រ ក�ុងករបេង�ីនក្រមិតជីវ និងកត់បន�យភាព្រក ្រពមទំងបេង�ីន្របសិទ�ភាព កិច�ជ ាិទំងមូ ត េដីម្បីជាឧបករណ៍មួយក�ុងករចូលរួមចំែណកអនុវត�េគាលនេយាបា េនះ រជរដ�ភិបាលបានបេង�.ជ.ម.ក េនក�ុងឆា២០០៩ តមរយះអនុ្រកឹត្យេ ៦៧ អន្រ.បក ចុះៃថ�ទ២៧ ែខេមស ឆា២០០៩ ស�ិតេនេ្រ ី គណៈកមា�ធិក ជាតិបណ�ុះបណា ែដលមានឯកឧត�មបណ�ិតសភាច សុខ អ ឧបនាយករដ ម�ន�ី រដ�ម�ន�ទទួលបន�ុកទស�ីករគណៈរដ�ម�ន� ជា្រប។ ទ.ជ.ម.ក មានតួនា និង ី ី ភារកិច�ក�ុងករផ�េសវករ និងព័ត៌មានទីផ្សោរករងរ្របកបេដ និង ្របសិទ�ភាពខ� ជូនដល់អ�កែស�ងរកករងរេធ�ី និេយាជក អ�កផ�ល់ករអប់រំប បណ ា�លអ�កេរៀបចំេគាលនេយាបាយនិងែផន និងសធារណជនទូេ េន្រពះ ណាច្រកកម�។ iv
• 5. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក បែន�មេលីេនះេនក�ុងឆា២០១០ ទ.ជ.ម.ក ្រត�វបានរជរដ�ភិបាលផ�ល់ភា បែន�ម ជាអង�ភាពស�ិតិែដលបានចត់តំងៃន្របព័ន�ស�ិតិជាតិ ែដលទទួលបន�ុក ្របមូល ចង្រកង និងផ្សព�ផ្សោយព័ត៌មានទីផ្សោរករងរ ្រពមទំងអភិវឌ្ឍ ទផ្សោរករងរជាសធារណៈេនកែន�ងមួយងយ្រស�លតម្របព័ន ី ឬក�ុង ទ្រមង់ជា្រក េដីម្បីបង�លក�ណៈងយ្រស�លក�ុងករទទួលបាននូវេស និងព័ត៌មា ទផ្សោរករងរមូលដ�ន .ជ.ម.ក បា បេង�ីតនូវមជ្ឈមណ�លករងរេនក�  ី ធានីភ�ំេពញ េខត�បាត់ដំបង េសៀមរប និងក េ្រកមគេ្រមាងឧបត�ម�ស�ីពីករប មជ្ឈមណ�លករងរតមតំបន់របស់អង ILO។ ្រពមទំងបានបេង�ីតេសវតម្ អុីនេធីរណិតែដលមានេគហទំព័រេឈ� www.nea.gov.kh ។ ន េពលអនាគ ទ.ជ. U U ម.ក នឹងបេង�ីតមជ្មណ�លករងឱ្យបានទូទំងរ-េខត�េនក�ុង្ររជាណា កម�ុជេដីម្បីាំយកេសវឱ្យកខិតជិត្របជាពលរដ�េនតមមូល ន តងនា ទ.ជ.ម.ក ខ�ុំសូមែថ�ងអំណរគុណយា៉ង្រជាលេ្រជចំេពះេ Carmela I. Torres អ�កជំនាញជាន់ខ�ស់ែផ�កជំនាញ និងលទ�ភាពករងរ ល័យអនុតំបន់ស្រមាប់អសុីបូព៌របស់អង ILO េលក នួន ឫទ�ី អ�កពិេ្រគាះេ បល់ថ�ក់ជាតិនិងមន�ីដៃទេទៀតក�ុងករជួយឧបត�ម�គាំ្រទដល់ករែ្ “េសៀវេភ ា � ” ែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង េនះ ឱ្យេលចជារូបរេឡីង។េឆ��តក�ុង ង េនះ ខ�ុំសូមែថ�ងនូវករេកតសរេសីរ និងវយតៃម�ខ�ស់ចំេពះថា�ក់ដឹកនាំ និង .ជ. ម.ក ែដលបានខិតខំ្របឹងែ្របងែ្របស និងេបាះពុម�ផ្សោយេសៀវេភែណនា ។ ជាទីប��ប ខ�ុំមានជំេនឿា៉ងមុតម េសៀវេភែណនាំេនះនឹងក�យជាមូល យ v
• 6. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក គន�ឹះដល់អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីក�ុងករពិចរណា និងែស�ងយល់ឱ្យកន់ែត្របេ ក�ុងករេរៀបចំខ�ួនេដីម្បីែស�ងែស�ងរកករងរេ េសៀវេភែណនេនះ នឹង្រត�វបដក ផ្សោយេនេលីទំព័ររបស់ ទ.ជ.ម.ក ែដលមានេឈ www.nea.gov.kh ផងែដរ។ នាយកករិយាល័យអង�ករពលកម�អន� ្របធានទីភា�ក់ងរជាតិម និងករង ្របចំ្របេទ កម�ុជ និងឡា Jiyuan Wang ហុង េជឿន ទីភ�ក់ងរជាតិមុខ និងករង ា ា� រជធានីភ�ំេពញ កក�ដ ឆ២០១១ vi
• 7. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េសចក�េផ�ម ី េនេីសកលេលកនាេពលបច�ុប្ប ល មានយុវជ យុវនារ និង និសិ្សតែដលេទីបប��ប់ករសិក្សោជាេ្រចី កំពុងែស�ងរកករងេធ�ី។ ក ែស�ងរកករងេធ�ី គជាទពេសធនេនក�ុងឆជីវ ិតករងរ និងជាដំណា ឺ ិ អន�រកល ចំេពះនិសិ្សត េទីបប��ប់ករសិក អ�កមិនធ�ប់ចូលសេរៀន ា ា ពីមុន ឬអ�កគ�នករងរេ ខណៈេពលែដលខងមុខនឹងទទួលបានករងរេធ�ី ជាមួយនឹកទទួលបា្របាក់ឈ�ួ េបៀវត្សែដលេកីតេចញព “កំលំងេញី ឈមរបសខ�ួន” នងករខិតខំពុះពរនូវរល់ករលំបាកទំងឡាយ េដី ិ រកភាព្រតចះ្រតចង់នាៃថ�។ ករសេ្រមចចិក�ុងករចប់យកអជីព ែស�ងរកករងរេធ ឬក ្របកបរបរអជីវកណមួយ ត្រម�ឱ្យមានករេរៀបចំែផ រចនាសម�័ន ដំេណីរ ក្របតិបតិ�ឱ្យបានច្បោស់លស់ ក និងករសេ្រមចចិត�ែដផ� ល ្រសឡទំង្រស េទនឹងករចក់េឆា�តផ្សងសំណាងេដយអ្រស ៃចដន្យ សំណាងអ�កសេ្រមចេលីេជាគវសនារបស់ េទវិ។ ករែស�ងរកករេធ�ីបានបេ�ីតជាភពស�ុគស�ញេនក�ុងអ ង ា ែដលជាឧបសគ�រំងស�ះេនក�ុងកិច�ខិតខំ្របឹង េទះបីជយ េនះក�ី េនះគជ ា ឺ ដំណាក់កលដ៏មានអត�ន័យបំផុតរបស់មនុស្ស្រគប់រូប ក�ុងករឈន បាននូវវត�ុបំណងក�ុងឆាកជីវិ េយីងអចជំនះនូវរល់ករល និងទទួលបា េជាគជ័ ្របសិនេបេយីងមានទឹកចិត�មុះមុ មានែផនករច្បោស និងមា ចំេណះេធ�ី្រគប់្រគាន់េ 1
• 8. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េយីងែតងមានចម�ល់ថា េហតុអ�ីបានជាអ�កែស�ងរកករងរេធ�ីម បានករងរេធ�ី េនេពលមានព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកជាេ្រចីនបាន ផ្សោយតម្របព័ន�ផ្សព�ផ្សោយ និងតមរយៈអន�របុគ�ល ្រស និេយាជកជាេ្រចីនបានផ្សព�ផ្សោយព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកស្រម ឬ សហ្រគាសរបស់ខ�ួន។ ស�នភាពទំងអស់េនបានបង�ញឱ្យេឃី ះ ករងរេធ�ីពុំែមនមានន័យថាកង�ះករងរេនាះេទ អចបណា�លមក ជំនាញមិនទន់បន្សុីគា�ឱ្យបានេពលេលញ កង�ះខតលំហូរព័ត៌មានស�ីអ ករេនេលីទីផ្សោរករងរ និងភាពមិនទន់សុីចង�ក់ និងក្រមិ លក�ណៈសម្បត�របស់អ�កែស�ងរកករងរេធ េនេឡី។ ក�ុងេគាលបំណងបេង�ីនករចូលរួមេនេលីទីផ្សោរករងរពីស ព័ន�សំខន់ៗ និង ជួយស្រម�លដល់អ�កែស�ងរកករងរេធ ទីភ�ក់ងរជាតិមុខ ា នងករង (ទ.ជ.ម.ក) បានចង្រកងេសៀវេភែណនាំេនះ េដីម្បី មូលដ�  ិ គន�ឹះក�ុងករពិចរណាអំពីលកខណ�នងវិធីស�ស�ក�ុងករែស�ងរកករងរ � ិ ្រសបេទនឹងបុគ�លភាព ជំនាញ សមត�ភាព និងចំណង់របស់ខ�ួន។ េល ទទួលបាននូវចំេណះដឹងពីេសៀវេភែណនាំេនះ ឬេសៀវេភែណនាំជាេ្រ ែដលេរៀបចំចង្រកេឡីងេដ ទ.ជ.ម.ក។ ទ.ជ.ម.ក សូមជូនពរដល់បណា�អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីទំងអស់ឱ្ រ បានេជាគជ័យេលីល់ករលំបាកទំងឡាយេនក�ុងករែស�ងរកករង ី ា ក�ុងេនាះទភ�ក់ងរជាតិមុខរបរ និងកែតងែតេនជាមួយេលកអ�កជាប់ជ តមរយៈករផ�ល់េសវករងរ និងព័ត៌មានទីផ្សោរករងរេដ(សូម អនទំព័រខងេ្)។ 2
• 9. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែផ�កទី១ ករយល់ដឹងនូវកិច�ករែេលអ�ក ធ�ប់បានបំេពីមុន ា ករេលីកេឡីងអំពអតីតកលរបសខ�ួន្របក េដយភាពអង់អច និងេជឿជាក ណាស មានសរៈសំខ ជាពិេសេនក�ុងករណីេលកអ�កបាន សិក្សោតំងពីកុមាឬគ�នករងរេ រួមមាន ា • គូសប�ក់ពីមូលេហតុែដលនាំឱ្យេអ�កឈប់សិក្ស េល � អ�ក្រត�វមានេស�ះ្រតចំេពខ�ួនឯង ែដលជាេហតុផ ែតមួយ គត់នាំឱ្យេអ�កមានភេស�ះ្រតង់ជាមួយអ�ក។ • រះរកនូវវធីស�ស�ក�ុងករពន្យល់ អ ិ ិ ដៃទ តមរយៈក អតីតកលរបសខ�ួនដល់អ�ក េរៀបចំជាអត�បសេង�ប េដយក�ុងេនាះ្រ ប�ក់ឱ្បាច្បោលស់អពីមូលេហតុពក់ព័ននា ករចំណ � េពលេវលរបសេលអ�កយ៉ងដូចេម� ា និងមូលេហតុែដលនាំឱ េលអ�កសេ្រមចចិត�ែស�ងរកករងរេ ។ • េលកអ�ក្រត�វចងអត�បទសេង�បែដលខ�ួនបានេរៀបចំឱ្យ ច្បោស់លស េធីករហនិយាេនមុខ��ក់ ែដលអនុ�តឱ្ � � េលអ�កអចនិយក�ុងរេបៀបសម� និង្របកបេដភាពេជ ជាក់។ ជាមួយនឹងករ និយាយេ្រចីនដងេ េលអ�កនឹងអ េធ�ីកេរៀបរបអំពីចំណុចសំខន់ៗេនក� អត�បទសេង�បរបស់ខ�ួន ្របកបេដយភាពងយ្ 3
• 10. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ឧទា ហរ:  ខ�ុំឈប់េរៀនតំងពីេក�េ្រពះ្រក�ម្រគ�សរភា្រក្រក េដយសរ្រ ្រគ�សរខ�ុំមមានលទ�ភផ�ត់ផ�ង់ដល់ករសិក របស់ខុំ� េហតុដូេច�ះេហីយេទីបខ�ុំសេ្រមចចិតេធី�ក ែដលអចម លទ�ភាសន្សំ្របេដីម្បបន�សិក្េទៃថ�មុខ  បនា�ប់ពបាប��ប់ករសិក ខ�ុំបាជួយ្រក�្រគ�សក�ុងករ្រប របរអជីវកម ក៏ប៉ុែន�ឥឡូវេនះខ�ុំគិតថដល់េពលេវលែដខ�ុំ្រត� ែស�ងរកករងរេធ�ីស្រ ខ�ួនឯងវ ិញម�ង។  ខ�ុំបានប��ប់ករសិកពីឆ�ំមុ ក៏ប៉ុែន�វមានករបាណាស ា ក�ុងករែស�ងរកករងរេ េទះបីជាខ�ុំបានខិតខំ្របឹងែ្រប ក៏េដ បច�ុប្បន�េន ខ�ុំបានបំេពញករងរក�ុងនាមជាបុគ�លិក ចត�។ ិ សូមេលកអ�ក្រអត�បទសេង�បស�អំពីអតីតកលរបសខ�ួន (រួមមា ី មូលេហតុែដលនាំឱ្យេអ�កប��ប់ករសិក ឬឈប់ពីករងរមជាេដី)។ ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 4
• 11. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែផ�កទី២ កយល់ដឹងអំពីសមត�ភាព និងជំនរបស់ខ�ន ួ េលអ�ក្រត�យល់ដឹងអំពីសមត�ភាព និ ជំនាញរបស់ខ�ួនឱ្យច្បោលស េដីម្បីង ្រស�លក�ុងកែណនាំខ�ួនេទក អ�កដៃទ និងនិេយ ជកែដលមានត្រម�វករកមា�ំងព នងជំនា ិ រួមមាន៖ • ជំនា េទពេកសល សមត�ភា និងភាបុិន្របប់ៈ េតីកិច�ករែប ណាខ�ះែដលេលអ�កអចេធីេទបា? េតីេលកអ�កមានសមត� អ�ីខ�ះ? • ចំណង់ចំណូលចត� ករេពញចិត កេលីកទឹកចត� នងគុណតៃម�ៈ េតីកត ិ ិ ិ អី�ែដលនាំឱ្យេលកខិតខំ្របឹងែ្របំេពញករងអស់ពីសមត�ភា? េតីមាកតជ្រម�ញអ�ីខ�? • េគាលបំណ ក�ី្រសៃ និងមហច�ិត េតីេលអ�កមានបំណ្របថា� ា ិ ខ�ះេនក�ុងឆាកជីវិ? េតីេលអ�កចង់ក�យខ�ួនេទជាែដរេនៃថ�អ គត? េតីេលអ�កចូលចិត�េ ធីអី�ខ�ះ? េតីេលអ�កចង់សេ្រមចអី�ខ�? � • លក�ណៈសម្បត�ិបន្សុី (សំេដេទេលីលក�ខណ�កែដលចង់បា) េតីករងរ្របណខ�ះែដលសកសមស្រមាេលអ�ក? េតីបរស� ិ� ិ ករងរែបបណាែដលនាំឱ្យេ អ�ករីករយនឹបេ្រមីករ ? 5
• 12. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក មូលដ�ន្រគឹះៃនសមត� (ជំនាញគន�ឹះនា)  មូលដ�ន្រគឹះៃនសមត� គឺ ជ “ជំនាញមិនែមនបេច�កេទ រួមមានចំេណះវិជា  និងឥរយាបែដលមនុស្ស្រគប់្រត�វកក�ុងករបំេពកង និង េនក�ុងសង�ម ិ ទំងមូ េហីយ្រត�វបានចត់ទុកថាជាសមត�ភាពែដលេនជាប់ និង មិនស�ិតេ្រកមកំណត់របស់្រក�មហ៊ុនេនាះេឡ ”។ [ េតីេលអ�កមានសមត�ភាពទ ២០ ចំណុច ដូចែដលមានេរៀបរប់ខងេ េនះែដរឬេទ? ១. កទទួល និងកេឆី�យតប ( ទំនាក់ទំនអន�របុគ�ល) េនកែន�ងករ (កទទួល កេឆី�យតបនឹងសកម�ភាពេនក� កទំនាក់ទំន ទំងក និយាយស� និងករសរេស ) ២. ករបំេពកងជាមួយអ�ដៃទ (កបេងី�តនូវទំនាក់ទំនង និ ករចូ រួមចំែណកេនក�ុសកម�ភាករងរេផ្េនកែន�ងេធី�ក) ៣. ករបងអំពីគុណតៃម�ករង (កបង�អំពីគុណតៃម� និង្រក សីលធម៌) ៤. ករអនុវតនូវែបបបទករងេគហកិច� (រួមមា ករបំេពករងរមា នរន៍�ភា) ិ ៥. កចូលរួមេនក�ុងកទំនាក់ទំនងេនកែន�ងេធី� កបកែ្រ (ក្របមូឯកស នងក្របមូនូវព័ត៌មាែដលេឆី�យតបេទឹកទំនាក ិ ន ទំនងេនកែន�ងេធី�ក) ៦. ករងរជា្ (ករកំណត់អំពតួនាទ នងករទទួលខុស្រតរបស់សម ិ ជិកក�ុង្រក�) 6
• 13. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ៧. ្របកបេដវ ិជា�ជីវនិយម (េលីកកម�ស់ក�ុងករអភិវឌ្ឍ និងករវិវឌ្ឍ ក�ុងអជី) ៨. ករអនុវតនូវនីតិវធីស�ីពីសុវត�ិភា ិ និងសុខភាក�ុងករបំេពញករ (ក្របតិបត�ករងរតបទប្ប��ត�ិែដលបានកំណត់ ពក់ព័ន � នឹងប�សុវត�ិភា និងសុខភាពេនកែនេធ�ីក) ៩. ភាពជាអ�កដឹកនំ ក�ុទំនាក់ទំនងេនកែនេធ�ក (ដឹ ា ី កនាំក�ុងក ផ្សព�ផ្ និងកពិភាកព័ត៌មា និងប�េផ្សងៗេកែន�ងករង) � ១០. ករដឹកនាំ្រករង (រួមមាកបេង�ីត្រក�ករង នង ែបបបទក�ុង ិ ករបំេពញករងររបស់សមាជិកម) ១១. ជំនាក�ុងកចរច (ក្របមូលព័ត៌មានេធ�មូលដ�ន្រគឹះក�ុង  ចរចេដីម្បីទទួលបលទ�ផលជាទីគាប់ចិ និងចូលរួមេនក�ុងក ចរច) ១២. ករេដះ្រសយប�� ( រួមមាករអនុវតនូវវធីស�សក�ុងក ិ េដះ្រសយ នងករែស�ងរក្របៃនប�) � ិ ១៣. ករេ្្របាស់នូវទស្សគណតស�ស និងបេច�កេទស (រួមមា រ ិ ករេ្របី្បាស់នូវ្រទឹស�ីវិទ្យោស�ស�ពិតក�ុងករ រ នងក ិ េដះ្រសយ) ១៤. ករេ្្របាស់នបេច�កវ ិទ្ពក់ព័ន រ (េធ�ីកេ្រជីសេរី និងកេ្រប ្របាស់នបេច�កវ ិទ្យោសម្ េដីម្បីស្រម�លដល់ដំេណីរករងរ ល�្របេសី) ១៥. ករេ្របី្នូវជំនាញទំនាក់ទំ រ (េឆ�ីយតបេទនឹងត្រម�វករ ែស�ងរបស់អតិថិជនទំងក�ុងនិងេ្្រក�មហ៊ុ កេធីបទសម�សន � ា 7
• 14. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករជួស្រម�ដល់ករពិភាក្សោជា្រក�ម ចូលរួមចំែណកេន ិ ក�ុងកបេង�ីតវធីស�សទំនាក់ទំន) ១៦. ករអភិវឌ្ឍ្រក�មសមាជិ (ករកំណត់អំពត្រម�វករបស់្រក� និង សមាជិកនឹងស្រម�ដល់ករអភិវឌសមត�ភាពេនក�្រក�មករ) ១៧. ករអនុវតវធីស�សេដះ្រសយប�ង (ក ិ េដះ្រសយ េផ្ងៗ េ្រកអំពីប ែដលទក់ទងេដ យផា�ល់េទនឹងករង ែផ�ករបស់ខ�ួន និងេនក�ុង្រក�មហ៊) ១៨. ករ្របម វ ិភា នងកចង្រកងព័ត៌ម (ក វ ិភា កបក្រស ិ និងកេរៀបចំព័ត៌មានេនកែនេធ�ីក និងទិន�ន័យពក់ព័ន) ១៩. ករេរៀបច នងកចត់ែចងករ (ត្រម�វឱ្យមានករេរៀបចំែ ិ និងចត់ែចងករឱ្យបានច្បោស និងអចអនុវតបាេនក�ុ ្រក�មករងឬេនតមបណា�ែផ�កេនក�ុងអង�ភាព ឬ្រក) ២០. ករគាំពរបរិស (ករ្របកខ �ប់នូេគាលករគាំពបរស� ិ យុទ�ស�ស� និេសចក�ីែណនា្របតិបតិ�ែដលបានកំណ) 8
• 15. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េដីម្បីងយ្រស�លដល់េលកអ�កក�ុងករវិភាគជំនាញរបស់ខ�ួន េយី ំ ន ករែបងែចកជនាញចំួន៤ ១. ្រ�េភដូចមានខងេ្រក៖ ជំនាទក់ទងេទនឹងមនុស្សទ គឺជជំនារបស់បុគ�លក�ុងកបំេពញករងរ ទក់ទងេទ មនុស្ទូេទ រួមមានករបេ្អហ ករជួដល់មនុស្សទូេ ករគតពចរណ ករ្របតិបត�ិ និង បេ្រមីដល់កររីករយនិ ិ កំសនជាេដីម ២. ជំនាែផ�កទន�ន័យ ិ គឺជជំនារបស់បុគ�លក�ុងកបំេពញករង ពក់ព័នេទនឹងក ងជាក់ែស� រួមមាករកត់្រ ករេរៀបចំឯកសរ តួេលខ េសចក លម�ត និងនីតវធីជាេដីម ិ ិ ិ ៣. ជំនាែផ�កសម� ា គជជំនារបស់បុគ�លក�ុងកបំេពញករង ឺ ពក់ព័នេទឹក ន សសង់អគ ករែថទ ករទទួលខុស្រត�វឧបករណ៍និងមា៉សុ ឬមុខងរទក់ទងេទជីវស�ស�ឬគីមីស� ជាេដីម ៤. ជំនាក�ុងករផ�ល់ករែណនាំ ឬេយ គឺជជំនារបស់បុគ�លក�ុងកបំេពញករង ពក់ព័នេទនឹក ផ�ល់ករែណនាំឬេយា និង ករេដ្រសយប� 9
• 16. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ឧទា ហរណ ជំនាែផ�កសម� ា ជំនាទក់ទងេទនឹងមនុស្សទ  ករេបីកប និងករជួលជុ  ករដឹកន េ្រគឿងមា៉សុ  ករលកដូរទំន ញ ិ  ក្រត�តពិនិត្យេ្រគឿងមា៉  ករបង�ត់បេ្រ  កផលត ិ  ករជួយកអសរដល់អ�កដ  កេរៀបចំ និងចត់ែចង ឃា�  ករបេ្រចំណីអហ ទំន ិញ  ករនិយស�ី  ករសងសង់អ  កផ�ល់ករែណនាំ ឬេយា  ករ្របតិបត  កផ�ល់ករអប់របណ � ុះបណា� ជំនាែផ�កទិន�ន័យ  ករេ្របី្បាស់ និងករសរេសរកម កុំព ្យូទ័ រ  ករេរៀបចែផនក  ករេរៀបចតរ ឬប�� ីទិន�ន័យ ឬព័ត៌មា  ករវិភទិន�ន័យ  កដកបេង�ព័ត៌មានេនេេគហទំព័រ  ករ្រសវ និងក្រត�តពិនិត ជំនាក�ុងករផ�ល់ករែណនាំ ឬេយ  ករបកែ្ភាផា�ល់មា  កេលីកេឡីងអំពីវធីស�ស�ពក់ព័ ិ  កវយតៃម� និកព្យោករណ  គំន ិតៃច�្របឌិ  កេធ�ីសេយាគនូវរល់ករែណនាំ ឬេយាបល់ែដលបានេល ំ  ករំពឹងទុកជាមុ 10
• 17. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ឧទា ហរណ គុណតៃម� លក�ខណករងែដលចង់បា �  ភាពសប្បោយរី  បេ្រមីករ ្រក�មហ៊ុពហុជាត  ករទទួលស�ពីអ�កដៃទ  មិន្រត�វកករងរេពលយ ឬ  ករកបា្របាក់ចំណូលេ្រ  ករជួដល់ករងរមនុស្សធម៌ក សង�ម  ្រសឡាយុត�ិធម៌  ករេគារពខ�ួន  ចំេណះដឹង  េសរីភា ករប�ូរេវ  ទទួលបានករគាំពរសុខ កែន�ងេធ�ីក  ទទួលបាឱកក�ុងករអភិវឌ សមត�ភា  ចូលចត�េធ�ីករែតមា�ក់ឯង និងម ិ ចង់បាករងេនចុងសបា�ហ ចំនុចខងេ្រកមេនះ គឺជាទ្រមង់សំនួរគំរូពក់ព័ន�េទនឹងរូប េពលបច�ុប្បន រួមមាន េតីេលកអ�កមជំនា េទពេកសល សមត�ភា និងភាបុិន្រសប់អ�ីខ�ះ? .............................................................. ................................................................................................... ................................................................................................... 11
• 18. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េតីកតអី�ែដលនាឱ្េលកអ�ចប់អរម� និងទទួលបាករេលីកទឹចិត�? េតីអ�ីេទជាគតៃម�របស់េលកអ�? ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... េតីអីេទជាេគាលប ក�ី្រសៃ និងមហចិ�តរបសេលកអ�? � ិ ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... េតីលក�ខណករងរែបបណាខ�ះេលកអ�ចង់បា? � ................................................................................................... .................................................................................................. ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... 12
• 19. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក និមិត�រូប ៈ សូមសរេសរេឈ �បុគ�លែដលេលអ�កេគារពេកសរេសីរ និងចត់ ទុកជានិមិត�រូ របស់ខ�ួន ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... េតីេហតុផលអី�ខ�ះែដលនាំឱ្យេលកអ�កចតបុគ�ល េនាះជានិមិត�រ របស់ខ�ួន? ................................................................. ................................................................. ................................................................. ................................................................ េតីបុគ�លែដលជានិមិត�រូ របស់េលកអ�សេ្រមចបានស�ៃដអី� ? ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... េតីបុគ�លែដលជានិមិត�រូ របស់េលកអ�មាអកប្បកិរិយយដូចេម�ចែដរ? ា ................................................................................................. .. ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... 13
• 20. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ស �ៃដករងរែដលេលកអ�កសេ្ ស�ៃករងរែដលេលកសេ្រមចបាន គ ព័ត៌មានដ៏មានស ្របេយាជន៌េនក្របវត�ិរូ សេង�ប (CV) ។ ព័ត៌មានទំងេនះនឹងក�យជាស� ្របាេទអនានិេយាជរបស់េលអ�ក អំពីលទ�ផលករងរែដលសេ្រម នាេពលកន�ងម និងជាករគូសប��ក់ថាេលកអ�កនឹងបន�សេ្រមចឱ ក�ុងករងរបនា�ប់។ េលកអ�ក្រត� ណះអំណាងឱ្យបាន្រគប់្រគាន់ ប�� ស�ៃករងែដលសេ្រមចបនាេពលកន�ងមក ចំេពះេលអ�កែដល្រតលបចូលេទបេ្រមីករង សូមេធីករេរៀ � រប់ពីករងរែដលធា�ប់បេ្រមីក និងេធ�ីករេរៀបរប់អំពីស�ៃដករង សេ្រមចបេនក�ុងសកលវិទ្យោ។ ក�ុងេនាះរួមប��ូលទំងករតេម�ីងេន កែន�ងេធី�ក ក�ុងអំឡុង េពលែដលេលអ�កជាប់រវល់ជូនប�ូនៗេ សលេរ និង ែថទំឪពុកមាែដលមាជម�ឺ ព័ត៌មា ទំងេនបានសប�កឱ្យេឃីញ េល � អ�កបាយកចិត�ទុកដក និងមានលទ�ភាពក�ុងករបំ ករងបានល�្របេសី េទះបីេលកអ�កជួប្របទះនូវប��ក�ុង្រក�ម្រគ�សរ ។ 14
• 21. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ឧទហរ៍គំរូៃនស�ៃដករងរែដលេលកអ�កសេ ណ “ខ�ុំបាធ�ប់េធី�ជា្រ្រក�បាល់ទ នងជ ា ិ សស្សពូែកេនក�ុងថា�ក់ ែដល្រត�វប ិ វ ិទ្យោល័យចត់តំងឱ្យែថ�ងសុន�រក ទទួលស�ប័្រប��ប់ករសិក ” � “ខ�ុំបា/នាងខ�ុំធ�ប់្រត�វេបាះេឆាជបុគ�លិកេឆ�ីម្របចំឆ” ា “ក�ុងអំឡុងេពលសិក្ ខ�ុំបា /នាខ�ុំបានេឆ��តឱកសេទបេ្ រេនគ�ីនិ េពទ្យេធ�ញ េដយមានតួនាទីជាអ�កទទួលខុស្រត�វែផ�កផ ” “េនក�ុងឆទី៣ ខ�ុំបា/នាងខ�ុំបានទទួលរ ជានិស្សិតេឆ�ីមែផ�កេធ�ី ា� ង� ពិេសធន៍្របចំវ ិទ្យោល ” “េដភាេវៀងៃវ នងរហ័សរហួនរបស់ខ� ិ ុំបា/នាងខ�ុ ខ� ុំបាជួយទប់ស�ត នូវអគ�ីភ័យែដលេហៀបនឹងេឆះឃ�ំងផ�ុកទំនិញរបស់្រក�មហ៊ ” ា សូមេលកអ�កេធ�ីករេរៀបរប់អ ស�ៃករងែដលធ�ប់សេ្របានេពល ា កន�ងមកៈ ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ................................................................................................... 15
• 22. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករែណាំខ� ន ស ំណួរែដល្រត�វបានេចទសួរជា្របចំេដយអ�កេធ�ីប េនាះគ “សូមេធីករែណនាំខ�ួនរបេលអ�ក” េលអ�ក្រត�វេ្រត � ទុកជាមុននូវចេម�ីែដលទក់ទងេទនឹងរូបេអ�កឱ្យបាន្រ ្រជ�ងេ្រជ េតីេលអ�កធ�ប់េធី�ករងរអី� ? េតីេលអ�កមា ា បទពិេសធនករងអី�ខ�ះ? េតីមានកតអី�ខ�ះែដលជ្រម�ញឱ្យេ អ�កែស�ងរកករងរេធ? េតីេលកអ�ក្រត�វករ ខ�ះ? េលអ�កគួរេ្របេពល្រតឹមែ ២ នាទ ឬតចជាេនះ ក�ុងករែណនាំខ�។ ក ិ ា ែណនាំខ�ួនមានសរ្របេយជន ករទក់ទញនូវចំណាប់អរម�ណ៍ពីអ� បទសម�សន៍ ឬនិេយាជក ឱ្យបេង�ី ា ចង់ដឹងព័ត៌មាបែន�មពីេលអ�ក។ 16
• 23. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ឧទា ហរណ ខ�ុំបា/នាងខ�ុេឈ �................។ខ�ុំបា/នាងខ�ុមកពី(រជធា ឬេខត�) .......... ។ ខ�ុំបា/នាងខ�ុបានប��ប់ករសិក�ុងឆ....... ពីសកលវិទ្យោ.................. ា� . . ែផ�ក............។ បនា�បពីប��ប់ករសិក ខ�ុំបា/នងខ�ុំបានេធី�កេន្រក�មហ៊ុ . .............. មាតួនាទ............ែដលខ�ុំបា/នាងខ�ុំ្រតទទួលខុស្រត�វែផ�........ ។ . ជំនាញរបស់ខ�ុបា/នងខ�ុំរួមមា...................... ខ�ុំបា/នាងខ�ុំចូលចិត�បំេព ។ ករងេនក�ុងបរិស�នករង....................... ខ�ុំ បា/នាងខ�ុកំពុងែស�ងរក ។ ករងេធ�ីែផ�ក.............ក៏ េ្រពែតរូបខ�ុំបា/នាងខ�ុ.............។ ខ� ុំបា/នាងខ�ុ មានជំេនឿយា៉ងមុតថខ� ុំបា/នាងខ�ុំពិតជាអចចូលរួមចំែណកក�ុងករអន ករងរេនក�ុង្រក�មហ៊ុនេដយ....................។ 17
• 24. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករេរៀបរប់សេង�បអំពីេលក កែណនាំរូបេលអ�កេទកន់អ�កេធ�ីបទសមា�សន៍ ឬនិេយាជក េធ�ី កសេង�ប និងមានខ�ឹមស ្រគប់្រគ (្របមពី ៥០-៦០ពក) រួមមា៖  េតីេលអ�កជានរ?  ចំនួនឆបេ្រមករង(្របសិនេបីម) ា�  ែផ�ក ឬជំនាញែដលេលអ�កបេ្រមីករងរ ឬស  មុខជំនាសំខន់ កែណនាំរូបេលអ�កេដយសេង� ក�ុងេគាលបំណងបង�ញអំពីករ ែដល េលកអ�កអចេធ�ី និងមូលេហតុែដលនា ឱ្យអ�កេធ�ីបទស មា�សន៍ ឬនិេយាជកចង់ ព័ត៌មានបែន�មរបស់េលកអ�ក ទន�ឹមនឹងេ ក៏អជាមូលដក�ុងកសេ្រមចចិតរបស់ អ�កេធ�ីបទសម�សន៍ ា ឬនិេយាជកក�ុងក េ្រជីសេរីសរូបេលកអ ។ 18
• 25. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ឧទា ហរណ អ�កជំនាញបេច�កេទែផ�កកុំព ្យូទ័មួយរូប ែដលមា បទពិេសធន៍ក�ុ េរងច្រ មាជំនាខ�ស់ែផ�កករែថទែផ�ករឹង និងជួសជុលកុំព ្យូទ័។ ជាបុគ� ែដលស�ិតស�ញក�ុងករបំេពញក និងអចស្រមបខ�ួនជាមួយអ�ក និងមា ជំនាញទំនាក់ទំល�។ ជាបុគ�លិកែដលមានស�ៃដក�ុងករបំេពញករងរ ្រត ្រទុកអំពី ភាពជាអ�កដឹកនាំេនក�ុងករចត់ែចង និងេរៀបចំេនក�ុង្ ែដលមានជំន ិ ក�ុងករេដះ្រសយប� េរៀបចំែផនករ នងករៃរ៉អង(ករេកៀងគរមូ និធិ)។ ភាពបុិន្របសក�ុងករេដះ្រស ករបំេពករងបាល� េទះប ជទទួលរងនូវសមា�ករង និងអចសេ្រមចបានទន់េព ។ ជាបុគ�លែដលមានភាពស�ិតស�ញក�ុងករ ករង ្រពជាមួយនឹភាពបុិន្របសប់ក�ុងចម�ិនម�ូប អុឺរ៉ុបនិងអសុ និងជាចុងេែដលមាបទពិេសធន៍ក�ុ េភាជនយដ�។ ជាមនុស្សែដលអចសខ�ួនជាមួ  អ�កដៃទបានយា៉ងល�្របេសីរ មានភាពេស�ះ្រ គួរ ជាទីទុកចិត� 19
• 26. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ព័ត៌មានា�ល់ខ� ផ េលអ�ក្រត�វយលដឹងអំពីសមត�ភា របស់ខ�ួនឱ្យបានច្បោស់លស់ េតីអ�ីេតៃម� របស់ខ�ួន? េតីេលអ�កមានមហិចិ�តអខ�ះ? េតី េលអ�កសក�សមនឹងបំេពញករងរែប? ិ បនា�ប់េទេនះ ដល់េវលែដលេលកអ�ក្រត�វេ នូវ្របវត�ិរូបសេង�បរបស់ខ�ួន ្របវត�ិរូបសេង�ប(CV) ្របវត�ិរូ សេង�បគឺជឯកសផា�ល់ខ�ួ ែដលែណនារូបេលកអ�កដលនេយាជកែដ ិ មានត្រម�វករកមា�ំងពលកម� និងជំន ក�ុងេនាះ្រត�វរំេលចអំពីសក�នុពលក�ុងករប ករងរស្រមាប់មុខតំែណងែដលបានដ េសសុំ េដីម្បីបង�ញអំ សមត�ភាពរបស់ខ�ួ �ី ដល់នេយាជក។ ិ 20
• 27. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក មាតិ្របវត�ិរូបសេង�  េឈ �  អសយដ  េលខទូរស័ព�ទំនាក់ទំន (ទូរស័ព�េលីតុ ឬទូរស័ព�ៃដ)  អុីែម៉ល  បទពិេសធនករង (េដយរួមប��ូលទំងបទពិេស ករងរែដលកំពុងបំេព)  ករទទួលខុស្រត�វក (ករងរែដលធា�ប់បំេពញពី )  ករេរៀបរេដសេង�ប នងស�ៃករងរែដលសេ្រម ិ  ្របវត�ិៃករសិក  ព័ត៌មាផា�ល់ខ�ួ (ស�តិ � ព័ត៌មាន្រគ�សទីកែន�ង កំ ណីត នងៃថ�ែខឆ � េ ា ិ កំ ណីត) េ ឺ ្របវត�ិរូសេង�ប គជាឯកសរែដលែណនាំរូបេលកអ�កឱ្យទទួ េកះេហេធ�ីសម�ន៍។ េលកអ�ក្រត�វេធ�ីករេរៀបចំនិងតក ្របវត�ិរូសេង�ប ា របស់ខ�ួនឱ្យបានល�្របេ េដីម្បីទក់ទញនិេយាជកឱ្យមានចំណាប់អរ ករេកះេហេលកអ�កមកសកសួរព័ត៌មា(េធ�ីបទសម�ន៍)។ េល អ�ក ា មនចំបាេធ�ីកេរៀបរបព័ត៌មាលម�តេនក�ុង្របវត�ិរសេង�បេនាេទ េលអ�ក ិ ិ អេលីកេឡីងបែន�មេន ក�ុងអំឡុងេពលេធី�បទសម�ន៍។ ា 21
• 28. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ស្រមាេលអ�កែដលេទីបប��ប់ករសិកេនតមសកលវិទ្ សូមេធ�ីកេរៀបរបអំពីស�ៃសំខន់ៗ ែដ សេ្រមបានេនក�ុងអំឡុងេពលសិក (ករចុះេធ�ីកម�សិក្សោ ឬករសេសរនិេក�បបទជ) ។ សូមេលកអ�កុំ្រព� បារម�ចំេពះករងរែដលមិនទក់ទងេទនឹងស�ៃដ ឬលទ�ផលែដលស េដយក�ុងេនាះេធីករេ្រជីសេរ នូវករង ែដលបង�ញពីករទួលខ � ទ ្រត�វ កយកចត�ទុកដក ករសហកនងករងរ្របហក់្។ ិ ិ ្របករគួរចង.......... គួរេធ�ី េ្រប្របាស់នពកេពចន៍ែដលមា មិនគួរេធ�ី ែគម ឬរឹមទំព័រ កុំឱ្យេចញេព អត�ន័យសុីជេ្រ បេង�ីតឱ្មានភទក់ទ េ្របីទំហំអក្ែដលមានខតូចជា ១០ pts កេ្របី្របនូវទ្រមង់សម្រ េ្របីអក្សរ ឬអក្សរដិតេ ឬគូស ខ បនា�ត់ពីេ្រកមេ្រចី ្រត�មាមិតភ័�ក�េធ�ីករពិនិត្យ និង � េធ�ស្របែហសេល េវយ្យោករ លំអេទេលករេរៀបច្របវត�ិរូសេង�ប និងអក�រវិរុទ និងករវយអត� របស់េលអ�ក េដីម្បធានាបាន េដយមិនបានេធកពិនិត្េឡីងវ ិញ ភាព្រតឹម្រ និងសុ្រកឹត 22
• 29. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ទ្រមង់គំរូ្របវត�ិរូបសេង (ស្រមាប់េលកអ�កែដ បទពិេសធន៍ករ )  េឈ �  អសយដ  ទូរស័ព�ទំនាក់ទំន (ទូរស័ព�េលីតុ ឬទូរស័ព�ៃដ)  អុីែម៉ល  ករេរៀបរេដសេង�ប និងស�ៃករងរែដលសេ្រម • េឈ ក�មហ៊/ ចំនួនឆាំ�បេ្រមីក �ះ្រ • តួនាទ/ មុខតំែណង • ករេរៀបរប់លម�អំពីករងរែេលអ�កទទួលខុស ្រត� • ស�ៃករង  ្របវត�សក្ ិ  ព័ត៌មាផា�ល់ខ�ួ (ស�តិ/ ព័ត៌មាន្រគ�/ ទីកែន�ងកំេណីត/ � ៃថ�ែខឆាំ�កំេណី ) 23
• 30. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ទ្រមង់គំរូ្របវត�ិរូបសេង (ស្រមាប់េលកអ�កែដលមិ បទពិេសធន៍ ករង)  េឈ �  អសយដ  ទូរស័ព�ទំនាក់ទំន (ទូរស័ព�េលីតុ ឬទូរស័ព�ៃដ)  អុីែម៉ល  ករេរៀបរេដសេង�ប និងស�ៃេនក�ុងសកលវិទ្យោល័ សេ្រមចប • ្របវត�សិក្(រួមមាបទពិេសធន៍ែដលទទួលបាន ក�ុងេ បំេពញករងស�័្រគចិត�េនក�ុងអង�ករ ឬសហគ នងករចុ ិ េធ�ីកម�សិក្សោជាេ) • ស��ប័្រ ឬក្រមិសក្ ិ • េឈ �សលេរៀន ឬសកលវិទ្ • ប�ក់អំពីកលបរិេច�ទៃករចូលរួក�ុងអង�ករ ឬ្រក�មក � • េរៀបរប់លម�ិតពីករទួលខុស្រត�វរ េលអ�កក�ុង្រក�មកទ ង • ពរង�ន និងេ្រគឿងឥស្សរិយយសែដលទួល ទ • ស�ៃករង  ព័ត៌មាផា�ល់ខ�ួ(ស�តិ/ ព័ត៌មាន្រគ�/ ទីកែន�ងកំេណីត / ៃថ�ែខ � ឆាំ�កំេណី) 24
• 31. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សំណួរ្រត�វបេចសួរពក់ព័ន�េទនឹង ្របវតិ�រូបសេង� ្របវតិ�រូសេង�ប េលកអ�ក្រត�វេរៀប ្របវតិ�រូសេង�បកុំឱ្យេលីសពីចំនួ ២ទំព័រ ពីេ្រព និេយាជកមិនែដលពិនិត្របវតិ�រូ សេង�បេលីសពី ២ទំព័រ េនាះេឡី។ ចំេព ្របវតិ�រូសេង�បែដលេរៀបចំបានល�្របេសីរ និងមានអត�ន័យ្រគប់្រគាន់ ទទួលករចប់អរម�ណ៍ពីសំណាក់និ ។ សូមេលកអ�កចងចំ ្របវតិ�រូ សេង�ប្រគាន់ែឯកសរែណនាំខ�ប៉ុេណ� រីឯព័ត៌មានលមិ�តេលកអ�កន ា ា ្រត�វេធ�ីកេរៀបរបបែន�មនេពលេធ�ីបទសម�សន។ រូបថត េលកអ�កពុំចំបាច់បិទរូបថតរបស់ខ េលី្របវតិ�រូ សេង�បេនាះេឡី េលីកែលងែត្រក�មហ៊ុនត្រម�វឱ្ របស់េលអ�កេនាេទ អរម�ណ៍តមរយៈរូប រូបថតមិនទក់ទងេទនឹង បំេពញករង ក៏ប៉ុែន�េនក�ុងករណីខ�ះនិេយាជក មាចំណាប នងេធ�ីករវយតៃតមរយៈរូភាពែដលេមីលេឃី ិ ្របករែដលគួរឱ្យេជៀសវងេនាះ េលកអ�កមិនគួរបិទរូបថ ផ�ល់ជ ព័ត៌មានបែន�េនាះេ។ ព័ត៌មាផា�ល់ខ�ួ េនែផ�កព័ត៌មផា�ល់ខ�ួ េលកអ�កមិន្រត�វដក់ប��ូលនូវរល់ មានទំងណាែដផ�ុយេទនឹងរូបេល អ�កេឡីយ(រួមមានជំេនសស ជាេដី) និងព័ត៌មានមិនចំបាច់េផ្ (រួមមានចំណង់ចំណូលចិត� ក កំសន� កម�ស់ នង ទម�ន់ជាេដី)។ េលកអ�កអចដក់ប��ូលនូវរល់ព័ ិ ទំងេនះបានក�ុងករណីែដល្រក�មហ៊ុនត្រម� 25
• 32. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករផ�ល់េឈអ�កធា េលកអ�កអចដក់េអ�កធាេនក�ុង្របវតិ�រូ សេង�បបាន ក�ុងករណ ែដល្រក�មហ៊ុនត្រម�វែតប៉ុេណ។ េលកអ�កមិន្រត�វដក់េឈ�ះអ�ក ក�ុង ្របវតិ�រូសេង�បរបស់ខ�ួនេដយមិនមកេស�ីសុំជាមុេនាះេទ ្របករគួរចង.......... អ�កធានឹងនិយាអំពីចំណុចលៗរបស់េលអ�ក េហតុដូចេនះ សូមេលកអ� � ្រត�វ្របាក  ពួកគាតស�ល(ចងច)រូបេលអ�ក  ពួកគាតដឹងច្បោស់អំពីដក់ពក្យចូលបេ្រមីករងរបស់ អ�ក រ ស្រមាប់មុខតំែណងណា នងទកែន�ងករងរយា៉ងច្បោស ិ ី (្រក�មហ៊ុន ឬអង�ករជាេ)  ពួកគាតស�លរូបេលកអ�ច្បោ (សូមចម�ងជូនពួកគត់នូវ្របវតិ�រូសេង�បរបស់េលអ�កែដលបានេផ�ីជូននិេយា )  ពួកគត់រំពឹងថានឹងបទទួលទូរស័ព�ពីអនាគតនិេយាជករបស់េ អ�ក 26
• 33. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក លខិតអម្របវត�ិរូសេង�ប (Cover Letter) ិ លខិតអម្របវត�ិរូបសេង�របស់េលអ�ក្រត�វមានព័ត៌មាន ដូ ិ • • កលបរិេច� អសយដរបស់បុគ�លែដលេលអ�ក្រត�េផី�្របវតិ�រូប សេង�ប(ជាទូេមាប�ក់េឈ � �េនក�ុព័ត៌មាេ្រជីស េរីសបុគ�ល ិក) • ឯកសរេយា ្រត�ប�ក់លំអតអំពី្របភពព័ត៌មែដល � ិ េលកអ�កទទួលប(ឧទហរណ: ក�ុងករណីែដលជាព័ត មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកែដលបានេធ� ផ្សព�ផ្ េល អ�ក្រត�វប�ក់ព្របភ កលបរិេច� និងមុខតំែណង) � • េគាលេដងរ សូមេធ�ីករេរៀបរប់អំពីក ែដលេល អ�កបានដក់ព • េលកអ�ក្រត�វមានេពលេវល្រគប់្រគាន់ក�ុងេធី�ប ទ សម�សន ា • អសយដ�នទំនាក់ទ (ទូរស័ព�េលីតុ ទូរស័ព�ៃដ និងអុី ែម៉ល) • ហត�េលខ 27
• 34. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែផ�កទី៣ ករយល់ដឹងអំពី្របភពព័ត៌ និងវិធីស�ស�ក�ុងករស�ងរកករងរ ែ ទីផ្សោរករងរែដលបានរផ្សព�ផ្ ករែស�ងរ្របភពព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ� អចេធ�ីេឡីងតមរយ • ករផ្សផ្សោយពណិជ� (កែស និងទស្សនដ�ីជាេដី) • ករែស�ងរកព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកេនត ្រក�មហ៊ុន ឬភ�ក់ងរេ្រជីសេរីសបុគ� (ឧទហរណ: ទីភ�ក់ងរជាតិមុខ ា ា នងករងរ និងភា�ក់ងរេ្រជីសេរីសបុគ�លិកឯកជន) ិ • អង�ករមិនែមនរដ�ភិបាលជាតិ និងអន� • អុិនេធីរណត(េនេលេគហទំព័រែដលបានផ្សព�ផ្សោយអំពីព័ ិ េ្រជីសេរីសបុ�លិ ឬេគហទំព័ររបស់្រក�មហ៊ុជាេដី) គ • ពព័រណ៌ករង ិ • ករបិទផ្សោយព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�តមទីសធា នង ិ ក�រេខន្របកសព័ត៌េនក�ុងសហគមន • ទូរទស្សន និងវ ិទ្យ 28
• 35. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង េលអ�ក្រត�វមានភពឆា� ា ទ.ជ.ម.ក និងេធ�ីករេង�តអំពីេហតុករណ៌ទ ឡាយែដេកីតមានេឡីេនជុំវិញខ�ួ។ េតីមាករតពិព័ណ៌ករងែដរឬេទ? េតីមាព័ត៌មាេ្រជីសេរីសបុ�លិកេនកែន�ងែេលអ�កទទួលទនែដឬេទ? គ សូមេលកអ�កុំមានករខ�ស់េអៀនក�ុសសួរព័ត៌មានពីអ�កដៃទ។ សូម េលកអ�េមីលព័ត៌មាេ្រជីសេរីសបុ�លិ ែដលេទីបេធ�ីករ្របកសផ្សព គ េដយ្រត�វេផា�តជាចំបងេទេល /វ ិស័យែដលខ�ួនចង់បាន ្រពឹត�ិប្រតក  កែស នងទស្សនាវដ (ជា្របេភទែ្រក�មហ៊ុឯកជននយមេ្រប ិ ិ ្របាស់ក�ុងករផ្សព)  ជ្របពព័ត៌មាេ្រជីសេរីសបុ�លិ គ  ងយ្រសក�ុងករែស� រក ពិព័រណ៍ករង • មានភាពងយ្រស�លក� ែស�ង រកព័ត៌ មាេ្រជីសេរីសបុ�លិ ែដល្របារ គ េឡីងេនមួយកែន�ងងយ្រ • ទទួលបាព័ត៌មាែដលពក់ព័ន�េទន ្រក�មហ៊ុ និងអំពីត្រម�វករកមា�ំងពលក និងជំនា • ្របមូលផ�ុំ្រក�មហ៊និេយាជកនិងអ�ក ែស�ងរកករងរេធ េនមួយកែន�ង។ 29
• 36. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករែស�ងរកព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកេនត ្រក�មហ៊ុ ឬភ�ក់ងរេ្រជីសេរីសបុគ� ា  ្រក�មហ៊ុនីមួយៗមាន្របេខុសៗគេទ ា តក្រមត ឬ្របេភទករ (ក ្រមិចូល ដំបូង ក្រមិមធ្យម និងក្រមិតថា�ក់ដឹ)  មាប�� ីព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�ល របស់ បណា�្រក�មហ៊ុន សហ្រគាស និងអ ែដលបានចុះេធ�ីករផ្សព�  មាតួនាទក�ុងករប��ូនអ�កែស�ងរកក រេធ�ីេទតបណា្រក�មហ៊ុនែដលមានត្រ ករកមា�ំងពលក នងជំនាញ េដយទទ ិ បាននវកៃ្រមេជីងសរពីសំណាក់្រក�មហ សហ្រគាស និងអង�ករែដលបានប អុិនេធីរណត ិ  មានភាពសំបូរែនូវព័ត៌មាេ្រជីសេរីសបុ�លិ ្រគប់្របេ និង គ ឱកសករងរទំងេនក�ុង និងេ្រ  ផ�ល់ករែណនាំដល់អ ែស�ងរកករងរេធី (តមរយៈអត�បទផ្ស ផ្សេនេលីេគហទំព័)  សូមពិនិត្យអុីែម៉លព័ត៌មានែដលេលកអ�កបានចុះ (Sign-up) េនេលីេគហទំព័រ្ក�មហ៊ រ 30
• 37. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េគហទំព័រែស�ងរកករងរេធ េលកអ�កឹងទទួលបាននូវព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកេនក�ុង ន ណាច្រកកម�ុជា តមរយៈករចូលេទយកព័ត៌មានេនេលី មួយចំនួន ដូច ខងេ្រក - - - - - - www.nea.gov.kh www.applyingjob.com www.bongthom.com www.cambodiajobpage.com www.camhr.com www.ebmcambodia.com www.hrcambodia.com www.hrinc.com www.khmer-ws/job www.orkun2u.com www.pelprek.com 31
• 38. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ទីផ្សោរករងរែដលមិនបានេធ�ករផ ទីផ្សករងរែដលមបានេធ�ីករផ្ស ផ្ស គឺជាករួមប��ូលគ�នូរល់ព័ត៌ម ា ែដលេលអ�កបាដឹង និងតមរយៈបុគ� ែដលបាស�ល់ ករែស�ងរកករេធ�ីេនក�ុងទីផ្សោរករងរែបានេធ�ីករផ្ ផ្ស គឺពឹងែផ�កទំង្រស�ងេទេលីបណា�ញទំនាក់ទំនងេនក� ។ បណា� ទំនាក់ទំនងេនក�ុងសងរបស់េលអ�ក រួមមានមត�ភ័�ក� សច់ញា សហេសវ ិក ិ អ�កជិតខ និង្រគ�បេ្រនជាេដីម េតីករបេង�ីតបណា�ញទំនាក់ទំនង្រត�វ តមរេបៀប?  េលកអ�ក្រតចប់េផី�បេង�ីតបណា�ញទំនាក់ទំជាមួបុគ�លែដល េលកអ�កស�ល់ រួមមានៈ ្ ្រគ�ស មិត�ភ័�ក� មិត�រួមថ�ក និងសហ ា េសវ ិកជាេដី  បេងី�តនូវប�� ីេឈ �ះទំនាក់ទំបុគ�លែដលេលកអ�បានស�ល់ រ មានៈ េឈ កររ នង មុខតំែណង អង�ភា អសយដ នងេលខ � ិ ិ ទូរស័ព� 32
• 39. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក  ែថរក្សោនូវទំនាក់ទជាមួយបុគ�លែដលេលអ�កបានស�  េលកអ�ក្រត�វចប់េផ�ីមបេង�ីតទំនាក់ទំនងជាមួយបុគ�លែដល ករងរេនក�ុងវិ/ែផ�កដូចេលអ�ក  េលកអ�ក្រត�វេ្របីេពលេវលសម្រសបណាមួយក�ុងករបង�ញ ទំងេនាះព ជំនា បទពិេសធន៍ករ និងចំណង់ចំណូលចិត�របស់ ខ�ួន  េលកអ�ក្រត�វេចះេធ�ី សកសួរព័ត៌មានបែន�មបុគ�លែដលបានទំនា ទំនងរួចេហីយ  េលកអ�ក្រត�វបន�េធ�ីទំនាក់ទំនងជាមបុគ�លែដលបានស�ល់ េ � បីជាេលកអ�កទទួលបានក េធីេហីយក៏េដ  េលកអ�ក្រតែថ�ងអំណរគុណចំេពះបុគ�លែដលបានជួយែណនាំេ អ�កឱ្យទទួលបានករងរ  េលកអ�ក្រត�វេចះែចករំែលកនព័ត៌មាដល់អ�កដៃទ ដូចគ�េនេ ា ែដលេលកអ�ក្រត�វករព័ត៌មានពីអ�កដៃទដូេច ។ 33
• 40. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សូមេលកអ�កេធ�ីករស�ះែស�ងរកព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកែ ផ្សព�ផ្សោយ និងែដលមិនបានផ្សព�ផ្សោយ េដយេ្របី្រ ទំនាក់ទំនងែដលេលកអ�កបានបេង�ីតនាេពលកន� ផ ព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកែដលបានេធ� ្សព�ផ្េនក�ុងទីផ្សោរក បានន័យ “ នេយាជកំពុងែស�ងរកេលអ�ក ” ិ • េពរេពញេទេករ្របកួត្រប • មានភងយ្រស�លក�ុងករទទួ ព័ត៌មាេ្រជីសេរីសបុ�លិ គ ព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកែដលមិនបានេធ�ីករផ្សព� ទីផ្ស ក�ុង ករង បានន័យ “េលអ�កកំពុងែស�ងរកនិេយាជ” • មានករងរ្ ៦០ ភាគរយ ែដលនិេយាជកបានេធ�ីករេ េរីសេដយមិនបានេធ�ីករផ្សព�ផ្សោយ • េលអ�កបានទទួករចប់អរម ពីនិេយាជ តមរយៈកែណ នាំពីបុគ�លែដលបានស�ល់េល • មានអ�ែណនាំ ឬអ�ធា គឺមានភាពងយ្ និងមាន្របសិ ភាពខ�ស 34
• 41. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ក្រសវ្រជាវព័រកករងរេធ (Researching) ករែស�ងរកករេធ�េទតមជំនាញ ឬតមចំណង ខ�ួនចង់បាន គ ី មានភាពខុសែប�កេទករែស�ងរកករេធ�ីេទតម្របេភទ ឬជំនាញអ�ីក េហតុដូេច�ះ េលកអ�ក្រត�វ្របឹងែ្របងឱ្យអស់ពីសមត�ភាពេដីម្បីទទួលបា មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកពីបណា�្រក�មហ៊ុន ឬសហ្រគាសែដលមានត្រម� ពលកម� និងជំនា្រសបេទនឹងបំណង្របាថា�ែដល ។ េតមកពមូលេហតុអ? �ី  ី េតីេលកអ�កបានកំណត់ន លក�ខណករងរែខ�ួនចូលចិត�ែដរឬេទ? � ្របករេនះជាមូលេហតុដំបូែដលជ្រម�ញឱ្យេលកអ�កែស�ងរកករង ។ េល អ�ក្រត�េធ�ីករែស�ងយល់ឱ្យបានច្ ថេតី្រក�មហ៊ុ ឬសហ្រគេនាះផ�ល់នូ លក�ខណករងរែដលេលកអ�កចង់បាន ឬក៏សមត�ភាពរបស់េ សក�សម � ិ េទនឹងតួនាទេនាះែដរឬេ? ព័ត៌មានពក់ព័នា ទន�ឹមនឹងេនះ េល អ�កក៏្រត�វេធី�ករ្រស អំពី ែដលជាស�ណ្របាប់េទ្រក�មហបាដឹងពីចំណាប � អរម�ណ របស់េលកអ�កេទេលី្រក�មហ៊ 35
• 42. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ព័ត៌មានែដល្រត�វេធ�្រសវ្ • ស�នភទីផ្សោរករ េតីទីផ្សករងនាេពលបច�ុប្បមា សភាយ៉ដូចេម�ចែដរ? េតីេលកអ�កមជំនា និងបទពិេសធន ា ែដលេនក�ុងទីផ្សោរករងរចង់បាន? • ជំនា ឬែផ�កករងររបស់េលកអ នាេពបច�ុប្បន�េតទំេនា េនក�ុងវិស័យករងរែដលេលកអ�កបំេពញករងរមា ? េតីជំនា្របេភណខ�ះែដល្រក�មហ៊ុន្រត�វ? • ្រក�មហ៊ុន េតីលក�ខណករងររបស់្រក�មហ៊ុនេឆ�ីយតបេទនឹងេស � ្រត�វកែដលេលអ�កកំពុងែស�ងរកែដរឬេទ? េតីអត�ស�ណរបស់ � ្រក�មហ៊ុនមានអ�ីខ? េតីគុណតៃម�របស់្រក�មហ៊ុនមានអ�ីខ? • ករង េតីជ្របេភទមុតំែណងអី�? េតីមុខតំែណងេនាះទម លក�ខណអី�ខ�ះ? េតីេលអ�កសក�សមេទនឹងមុខតំែណងេនាះែដរ � ិ េទ? េតីមុខតំែណងេនាះក�ិសមនឹងេលអ�កែដរឬេទ? • េលអ�កៈ ផ�ល់នូវរល់ព័ត៌មែដលេលអ�កបាន្រសវអំពី្រក� ហ៊ុន េតីេលកអ�ក្រត�វជំនាអ�ខ�ះស្រមាប់ចូលរករ្របក ី ្របែជ? 36
• 43. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ្របភពព័ត៌មានែដល្រត�វេធ�ករ្រ • េគហទំព័ររបស់្រកសួង ស�ប័ន និងអង�ករមិនែមនរដ�ភិបា នងអន�ជាត ិ • េគហទំព័ររបស់្រក�មហ៊ុរួមមាន ព័ត៌មានែដលទក់ទងេទនឹងែនារួមមា ែផ�ក្រគប់្រ ែផ�កហរ�វត�ុ រចនាសម�័ន�ផលិតផល ិ � ព័ត៌មាផ្សព�ផ្ ករចូលរួេនក�ុសហគមន៍ • សរព័ត៌ម ទស្សនដី� នងអត�បទផ្សព�ផ្ ិ • កែស�ងរកករងេធ�ីត្របព័ន�អុីនេធីរណិត េតីមានករងរ្ទអ�ីខ�ះែដល្រក�មហ៊ុនបានេធ�ីករផ្សព? • វ ិទ្យ និងទូរទស្សន • តមរយៈទំនាក់ទំនងអរបុគ�ល • េលីសពីេនះេទេទៀ សូមេលកអ�េធី�កសេង�តនូវរល់េហតុករ ែដលបានេកីតេឡីទក់ទងេទនវ ិស័យករងរ ន ករែស�ងរកករ េធី�របស់ខ�ួន។ 37
• 44. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករេធ�បទសា�ស ម សូមេលកអ�កេធ�ីករពិច លីទ្រមង់គំរូៃនករេធ េទេ បទសម�សន៍ខងេ្រកមេ ា អ�កេធ�ីបទសម�សន៍ៈ េល/អ�កនាងបដក់ពក្យចូលបេ្រមីករជ ា ជំនួយករេបាះពុម�ផ្សោយក�ុងជិវ ិត និងសង�ម េតីេលអ�ក/អ�កនាគិតយ៉ងណាែដរចំេក ា េរៀបចំអត�បទរបស់េយីង? េបក�ជនៈ សូមេទ! ខ�ុំ ិនែដលបានេឃីញអត�បរបស់ ម ្រក�មហ៊ុនេនេឡីយ។ អ�កេធ�ីបទសម�សន៍ េតីេល/អ�កនាគិតយ៉ងែដរចំេពផ�កស ា ា ា � ផលតផលរបស់េយីង េបីេ្របៀបេធៀបេទនឹងផល ិ ផលរបស់ៃដគូ ្របកួត្របែជងរបស់េយ ? េបក�ជនៈ េតីផលិតផលរបស់្រក�មហ៊ុនេល មានអី�ខ�ះេ? េតើេលា ក អ�កគិតថ‌េបក�ជនរូបេនះនឹងទទួលបា នការង‌រេធ ? 38
• 45. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង សូមេទា! ទ.ជ.ម.ក លទ� ភា ពមា នតិចតួ! មិនមាអ�កេធ�ីបទសមសន៍ណម�ក់ចប់អរម ា ា េទេលេបក�ជន ែដលមនបានេធ�ីករ្រសវ្ ិ សិក្សោអំពីព័ត៌មានែដលទក់ទងេទនឹងរក� ្ មុននឹងេធ�បទសម�សនេនាេឡីយ។ ា ី 39
• 46. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករែណ នអំពីករេធ�បទសា�ស ម មុនេពលេធ�ីបទសម�សន៍ ា • េធ�ីកទេន�ញនូវេសចក�ីសេង�បអំពីអតីតក និងករែណនាំខ�ួ េលអ�កដល់អ�កេធ�ីបទសម�សន៍ឱ្យបានច្បោ ា • គតទុកនូវសំនួរែដលអចេចទស នង្រពចេម�ីយទុកជាមុ ិ ិ • ្រត�វមានច្បោស់លស់េទ ព័ត៌មាែដលទក់ទងេទនឹង្រក�ម នែដលបានេធ�ីករ្រស • ្រត�ស្រកឱ្បាន្រគប់្រ ែដលជួយឱ្យេលកអមានអរម� ្រសស់ នងភាវងៃក�ុងកេធ�ីបទសមសន៍ ថ ិ ា 40
• 47. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ា ក�ុងអំឡុងេពលេធ�ីបទសម�សន៍  េធ�ីកេផា�តអរម�េទេលីលទ�ផលករងរែដល អ�កសេ្រម បាននាេពលកន�ងម នងវធីស�ស�របស់េលកអ�កក�ុងករ រួម ិ ិ ចំែណកផ�ល់នូវដំេណាះ្រសយស្រមាប់្រក  មានករយល់ដឹងច្បោស់លពីព័ត៌មាេ្រជីសេរីបុគ�លិក និង ក្រមិគុណវុឌ្ឍិរបស់េលកអ�កស្រមាប់មុខតំែណងេនាះ េដ អំពីជំនា គុណតៃម� នងបុគ�លកលក�ណៈរបស់ខ�ួន ិ ិ  អចេចសួរអំពីដំេណីរកៃនករេ្រជីសេរ បុគ�ល ិក  អចេចសួរសំណួរពក់ព័ន�េទន ្រក�មហ៊ុរួមមាន ករង ែបបបទេផ្សង ករបំេព (សូមេលកអ�ចងចំេលកអ�្រត�វសួរ សំណួរណាែដលសម្រសបេទនឹងរូបេល)  កុំេធ�ីកត�ូញែត� និង និយាពីចំណុចមិនលរបស់និេយាជែដលេល � អ�កធ�ប់បេ្រមីករពីមុន ា  អចេស�ីសុេពលេធ�ីករពិច អំពី្របាក់េបៀវ  ្រត�វេផា�តជាចំបងេទេលីផល្របរបស់្រក�មហ៊ុ មនែមនរូប ិ េលកអ�កេ 41
• 48. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង  ទ.ជ.ម.ក ្រត�មានភាពេជឿជថារូបេលអ�កមាសមត�ភាព្រគប់្រគាន់ស បំេពញករងរឱ្យ្រក�មហ  នយាស�េទកន់អ�កេធ�ីបទសមា�សន៍្របកបេេជឿជាក ទន់ិ ី ភ�ន់ និងមិន្រត�្របែកកជាមួយអេធ�ីបទសម�សន ា  េស��កពកឱ្បានសមរម និងមនអកប្បកិរិសុភាពរប  ្រត�វអង�ុយឱ្យ្រតង់ខ�ួន ្រត�ងមុខេរចុះេឡីង ខំ្ចកៃដ ទំពរស�រ េកស៊ េមីលនាឡិ នងេគាះៃជាេដីម ចំណុចទំងអស់េនះគ ិ េចៀសេវៀង េ្រពះរំខនដល់ករេធ�ីបទសមា�សន៍ និងបង� កប្ កិរ ិយាមិនសមរម្យរបស់េលក   ិ អង�ុយឱ្យប្រតង់ខ�ួ នងបង�ញពីចំណាប់អរមរបស់េលកអ� សំឡឹងែកវែភ�កអ�កេធ�ីបទសម�សន ា ែដលជាចំណុបង�អំពីភាព េស�ះ្រតរបស់េលកអ�ក(មិនែមនសំឡក់)  េធ�ីករ្រតង់្រ ស�ប ែដលបង� ពីចំណាប់អរម�ណ៍របស់េ អំ មា�ស អ�កជាមួយអ�កេធ�ីបទស  េធ�ីអរម�ណ៍ឱ្យបាន្រសស់ថា�ែដលនាំឱ្ អចេឆ�ីសំនួរបា ល�្របេសី 42
• 49. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក បនា�បពីេធ�ីបទសម�សន៍ ា  េធ�ីតរ និងវយតំៃនូវចំណុចល�ៗរបស់ខ�ួនក�ុងេពលេធ�ីបទ សម�សន និងស្រមាប់ករេធ�ីបទសមា�សន៍នាៃថ ា  កត់្រតនូវរល់សំណួរែដលបានេច េឡីងក�ុងអំឡុងេពលេធ�ីបទ សម�សន ា  សរេសរេឡីងវ ិញនូវអត�បទសេង�បរបស់េលអ�ក ្របសិេបីចំបា  ្រត�វអនុវត�នូវលក�ខណ�ែដលប្រពមេ្រពជមួយអ�កេធ�ីបទសម� ា ន៍ ឬនេយាជ (ដូចជាទូរស័ព�បនា�ប់បានេធ�ីបទស មា�សន៍ជាេ) ិ  សរេសរលខិតែថ�ងអំណរគុណ េផ�ីេទកន់អ�កេធ�ីបទសមា�សន៍ េដី ិ ជួយេ្រកីនរំលឹកអ�កេធ�ីបទស មា�សន៍ចងចរូបេលអ�ក។ 43
• 50. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សំេលៀកបំពា심ក  េស��កពកឱ្យបានសមរម្យេទន ខតំែណងែដលនឹង្រត�វេធ�ីប សម�សន ា  េធ�ីកែស�ងយល់អំពីរេបៀបរបបៃនករេស��កពកបស់្រក�មហ៊ុ បនា�ប់ម្រត�េស��កពកឱ្យបសមរម្យេទតមែប្រក�មហ៊ុ  សំេលៀកបំពកមន្រត�វមម៉ូដហួសេហតុ ដូចជមានលក�ណផ�ូវក ិ សម� ឬបុរ្រជ�លេនាះ ្របករគួរច.......... េលអ�កបង�ញខ�ួនេនក�ុងករេធ�ីបទសមា មិនែមនជាករណជួបគ ា កេដីរកំសន ពិធីជប់េលៀង ឬេដីម្បីទក់ទញនរណាមា�ក់េនា មកកន់ទីកែន�ងេធ�ីបទស មា�សន៍ឱ្យបានមុនេពលកំ U  ស្រម�លដេង�ីឱ្យបាន្រ  សតសក់ឱ្យបានសមរ ិ  មានេពេវល្រគប់្រគក�ុងករព្រងឹងអរម  អង�ុយរង់ច្របកបេដយេស��មស�ត និងេផា�ករយកចិត ទុកដក់ករេធ�ីសម�សន នាេពលខងម ា 44
• 51. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក មានកេរៀបចំទុកជាម េលកអ�ក្រត�វេ្រតៀមទុកជាមុននូវរល់ព័ត៌មាន្រ ែដលបាន្រសវ អត�បទសេង�ប ចេម�ីយ និងសំណួរេផ្សងៗ ស្រមា េលអ�ក្រត�វស្រម�លអរម�ណ៍របស់ខ�ួនឱ្យបាន្រសស់ថា� មុនេព សម�សន៍ េបីពុំដូេច�ះេទេលកអ�កនឹងអចេភ�ចនូវព័ត៌មានេផ្ ា មានេនក�ុង្របវត�ិរូបសេរបស់ខ�ួនជាក់ជាពុំខ េផា�តអរម�ណ ា ក�ុងអំឡុងេពលរង់ចំកេធ�ីបទសមសន៍ គមនែមនជាេពេវលែដ ឺ ិ េលកអ�ក្រត�វគិតអំពីកិច�ករ្រត�វនិយ ឬមានក្រព�យបារម�េនា េទ េលកអ�្រត�វេផា�តអរម�ណ៍េករេធ�ីបទស មា�សែតមួយប៉ុេណ�។ ា ទ 45
• 52. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សំនួរសំខន់ៗែដលនឹង្រត�វេចទសួរ ដូ  សូមេធ�ីករេរៀបរប់អំខ�ួនេលអ�ក  េហតុអ�ីបានេលកអ�ែស�ងរកករងរេធ ?  េហតុអ�ីបានេលអ�កចង់បេ្រមកេន្រក�មហ៊ុនរបស់េយី ?  សូមេលកអ�កេធ�ីករេរៀបរប់អំពីចំ ខ និងចំនុចេខ្សោយរបខ�ួន �ំ  េតីេលអ�កយល់យ៉ងដូចេម�ចចំេពះរខ�ួនឯង ក�ុងរយៈេពល ៥ឆ � ា ា ខងមុខចប់ពីេពលេន តេទ?  េតីេលអ�កយល់យ៉ងែដរ ចំេពលទ�ផលករងរែដលសេ្ ា បាកន�ងមក?  េតីេលអ�កស�ល់្រក�មហ៊ុនរបស់េយ បានក្រមិតណា ?  េតីេលអ�កមានវិធីស�ស�អ�ីខ�ះក�ុង េដះ្រសយ? 46
• 53. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក លក�ណៈសម្បត�ែដលនិេយាជកចង់ប ១- េតីេលអ�កអទទួលមុខតំែណងេនាបាែដរឬេទ? េតីេល អ�កមាជំនា និងសមត�ភា្រគប់្រគាន់ ្រសបេទតមត ករងរែដរឬ? ២- េតីេលអ�កនឹងទទួលមុខតំែណងេនាះែដរេទ? េតីេលអ�កមា ចំណាប់អរម�ចំេពះគុតៃម�ករងេនក�ុងមុខតំែណងេន ែដរឬេទ? ៣- េតីសមត�ភាពេលអ�កសក�ិសមេទនឹងលក�ខណករងររប្រក�ម � ហ៊ុនែដរឬេទ? េតីេលអ�កអចស្រខ�ួនជាមួយបុគ�លិក�ុង្រក� ហ៊ុនបាែដរឬេទ? 47
• 54. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ជំនាញចំប ទ.ជ.ម.ក ែដលនិេយាជកចង់ប ជំនាញទំនាក់ទំន សមត�ភាក�ុងករពន្យល់ ន បង�អំពីគំនតរបស់ខ�ួនែដល ិ អ�កដៃទអចយល់ និងទទួលយកប ។ េលកអ�ក្រត េផ�ី លខិតែថ�ងអំណរគុណេទកនអ�កេធ�ីបទសម�សន ា ិ ឬនិេយ ជក េ្រព លខតេនះនឹងជួយេ្រកីនរំលឹកដល់អ�ទំងេនឱ្ ិ ិ ចងចរូបេលអ�ក។ 48
• 55. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ា ករេធ�ីករទំនាក់ទំនងជអ�កេធ�ីបទសម�សន៍ ទ.ជ.ម.ក ឬនិេយាជ បនា�ប់ពីប សម�សន៍ គ ជាក្របេសីរណាស់ ក៏ប៉ុែន�្រត�វអ្រស័យេទេលីលក�ខណ ា ្រមេ្រពៀគមុនេពលប��ប់កេធ�ីបទសម�សនប៉ុេណ�ះ ា ា ា មុននឹងេធ�ីកចកេចញ បនា�ប់ពីករេធ�ីបទសមា�សន៍បានប��ប់ អ�ក្រត�វសកសួរអំពីព័ត៌មានមួយចំនួន ដូ  េតីខ�ុំអចេធ�ីករសកសួរព័ត៌មានអំពីេបក�ភាពរបស់ខ /នាងខ�ុំ បនា�ប់ពីករេធ�ីបទសមា�សន៍បានែដ ?  េតីេនេពលណែដលខ� ុំអេធ�ីករទំនាក់ទំន (ទូរស័ព� អុីែម៉ល ឬ េផ�ីសំបុ្រ) េដីម្បទទួលបាព័ត៌មាអំពីេបក�ភាពរបស់ខ�ុំប/នា ខ�ុំ?  េតីេនេពលែដលខ� ុំអទទួលបានដំណឹង ទទួលទូរស័ព� (អុីែម៉ល ឬសំបុ្រ) ពីេល?  េតីេលេធ�ីកេ្រជីសេរីសេបក�ជនទំងអស់េេនេពលែដរ?  េតីដំណាក់កបនា�បេនក�ុងដំេណីរករេ្រជីសេរីសបុគ�លមានអ� ខ�ះ? 49
• 56. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែផ�កទី៤ ករសេ្រមចចិ េដយសរកិច�ខិតខំ្របឹងែ្របង និងក េលអ�កនឹងទទួលបា ករងេធ�ីនាេពលខងមុខជាក់ជាពុំខន អ�កបានចំណាយេពលេវល កម�ំងកយអស់ជាេ្ទ្រមាំទទួលបានករងរឱ្យ្រសបេទត ា បំណង្របថា�ែដលខ�ួនចង់ ា េហីយេលកអ�កនឹងទទួបាករងរដំបូងេ ជាក់ជាពុំខ។ េលកអ�ក្រត�វេចះេធ�ីរង់ច បន�ូរអរម�ណ នងមិន្រត�វេឆ�ី “យល់ ិ ្រព” ភ�មេនាះ។ េលអ�ក្រត�េធ�ីកែស�ងយល់ឱ្យបានច្បោស់លពីករង ា ែដលនិេយាជផ�ល់ឱ្ ជាពិេសឯកសរនិងលក�ខណ�ពក់ព័ន�ែដលមិនមា ច្បោស់ល។ េលកអ�ក្រត�វហ៊នេធ� សសួរ នងពភាក្សោេទេលីចំណ ិ ិ លក�ខណទំងឡាយែដលេលកអ�កយល់េឃីញ លក�ណៈ ្រសពិច្រសពិ � 50
• 57. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ្របករគួរចង..........  ករផ�លជូនករងរែដលមានលក�ណៈសម្បតិ�្រគប់្រគាន់ទ លខិតជាលយលក័�អក ិ  កផ�ល់ជូនករងមិនែមនជាករងរេនាះេទ ដរ អ�កមិន ទនចុះហត�េលខេលីកិច�សន ករង  ក�ុងករណីែដលេលកអ�កមានសំណូម បែន�ម (ឧទហរណ៍ៈ ្រប េបៀវត្ និងលក�ខណេផ្សង) េលអ�កអចទទួលបាន ឬអត់ ប៉ុែន� � ្រសនេបីេលអ�កមិនមានសំណូមពបែន�មេទេនា េលកអ�កក៏មិន ិ បានទទួលអ�ីទំងអស់។ េ អ�កមិន្រត�វេធ�ីករទមទរនូវអ�ីែដល អ�កមិនបានសំណូមពបែន�មេនាះេ  ្រត�វេធ�ីកសសួរ នងពភាក្សោនូវរល់លក�ខណ�ទំងឡា ិ ិ លក�ណៈ្រសពិច្រសព មិនច្បោស់ល មុនេពលចុះហត�េលខេលីកិច� សន្ករង មនែមនេ្រកយេ ិ ចុះហត�េលខេលីកិច�សនករង េនាះេទ េលអ�កគួរេធ�ីករេដ េដលនូវលក�ខណ�ពក់ព័ន�ក� ករណីែដលេលកអ�កស�ិតេនក� ស�នភាពែដល្រក�មហ៊ុន្រត�វក េលកអ�ក មិនែមនស�ិតេនក� ស�នភាពមិន្របាកដ្របជ។ 51
• 58. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង  ទ.ជ.ម.ក េលកអ�គួរសុំេពលយ៉េហចណាស២៤េម៉ េដីម្បេធ�ីកពិចរ ា ា េទេលីលក�ខណករងរែ្រក�មហ៊ុផ�ល់ឱ្។ ចំេពះេល អ�កែដល � ា េឆ�ីយ “យល់្រព” ភ�មមួយរំេពចេនាះ េន្រគា នឹងយល់េឃីញ ថ មានចំនុខ�ះខមួយចំនួនែដលខ�ួនមិនទនយល់្រស។ េទះបីជា ករយល់េឃីញយា៉ងណា វយតេពលបាត់េទេហ ឺ  អននូលក�ខណ េនក�ុងកិច�សន្យោករងរឱ្យបានច � មុននឹង េធ�ីកចុះហត�េលខ  េធ�ីកពិភាក្សោរល់លក�ខណ�ករជាមួ្រក�្រគ�ស និងមិត�ភ័�ក� មុននឹងេធ�ីករចុះហត�េខ 52
• 59. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េរឿងខសីអំពីកេដញេដល និងពិភា �ី � សុធារ គជភ�ក់ងផ�ល់ព័ត៌មាតមទូរស័ព(call center agent)មួយ ា ឺ រូប ែដល បាបេ្រមករអស់រយៈេព ៤ឆ � េនក�ុ មជ្ឍមណ�ផ�ល់ព័ត៌មាត ា ទូរស័ព�េនតមបណា�្រក�មចំនួន ៣ រួចមកេហីយ ែដលអចនិយាយបា នាងមានលក�ណៈសម្បត�ិ្រគប់្រគាន់ក�ុងករ្របកួត្របែជងជាមួយអ ា ងរេធ�ីេលីកដំបូង ស្រមាប់មុខតំែ ភ�ក់ងផ�ល់ព័ត៌មាតមទូរស័ព� ក៏ប៉ុែន� សុធារមិនបានេ្រ្របាគុណសម្បត�ិៃនបទពិេសធករងរយៈេពល ៤ឆ � របស់ ា នាក�ុងកចរចរ េដីម្បីទទួលបានលក�ខណ�ក េលីសពីេនះេទេទៀត សមរម្ណមួយ េឡីយ។ នាង្រតទទួលេវនករងរដូចបុគ�លិកែដលេទីបបំេពញ ងដំបូងយ៉ងដូេច�ះែ ា ែដលេវនៃថ�គួរ្រត�វបផ�ល់ជូនបុគ�លិកែដលមានប ពិេសធនែតប៉ុេណ� (េវនៃថ�មានភល�្របេសីរជាងេវនយ)។ ា នៃថ�ដំបូង នាង្រតបំេពញករងរក�ុងនាមជាបុគ ថ�ីេនក�ុមជ្- មណលផ�ល់ព័ត៌មានតមទូរស័របស់្រក�មហ៊ុ នាងបេធ�ីកពភាក្សោជាមួ � ិ ទទួលបន�ុកែផ�កធនធានមនុសអំពីលកខណករង។ � � នាមានបំណងសំណូ ពរឱ្យ្រក�មហ៊ុនេធ�ីករែកស្្របាេប្យវតបស់នាេឡីងវ ិញ េ្រព នាសេង�ត េឃីញថបុគ�លិកែដលេទីបចូលបេ្រមីករងរជាមួយនាង មានបទពិេសធ ្រតឹមែតមួយឆាេនាះ ែបរជាទទួលបាន្របាក់េបៀវត្សេ្រចីនជាង េតីេលអ�កយល់យ៉ងណាែដរចំេេរឿងខេនះ? ា �ី 53
• 60. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សហ្រគិនភ មានមនុស្សជាេ្បាគតថ ិ ្របសិេបីពួកេគែស�ងរកករងរេធ�ីម បានេេនាះ ជេ្រមីបនា�ប់គឺករែក�ខ�ួនេទជាសហ្រគិ ម្យោវ ិញេទៀត ចំេពអ�កែដលបានសិក្សពីសហ្រគិនភែតងែតគតថ ករចូល្របឡូកក�ុង ិ ្របកបរបអជីវកម គឺជាអជីពែតមួត់របស់ខ�ួន។ ចំេពះគំនិតទំងពីរខងមិនទន្រតឹម្រតេនេឡីយេ សហ្រគិនភា មនែមនជលក�ខណែដលេលអ�ក្រត�វេ្រជីសេរ េនាះេ េដយេហតុថា ពុំ � ិ ជេ្រមីសករង ករចូល្របឡក�ុងករ្របកបរអជីវកម គឺជករសេ្រមចចិ ែដលមនបានេ្រពៀងទុកជាែដលេនាះេហីយគឺ ជេ្រមីសដំបូរបស់េលកអ�។ ិ ករង គឺ ជាជេ្រមអជីដ៏្រតឹម្រតែដលដូចគ�េនឹងសហ្រគិនភ ា ែដរ ចំេពអជីវករែដយល់េឃីញថ ជាជេ្រមីស២េនាមិន្រតឹម្រត�វ។ េលអ�កែដលបាេ្រជីសេរីេទបេ្រកេនត្រក�មហ៊ុនសហ្រគាស េ្រព េលអ�កមានអរម�ណ មិនអចកត់ផា�ច់ ពីរបរអជីវកមបា។ ករ្រប របរអជីវកម�េដយខ�ួនឯង មិនមានភាពងយ្រស�លេ េលអ�កចូលចិត� បេ្រមីករែដលមាន ដៃទជាមា�កម�សិទ�ិ។ 54
• 61. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ា មានជេ្រមីសអចំនួន ២យ៉ងស្រមាអ�កែស�ងរកករងេធ�ី រួមមាន  ករង  សហ្រគិនភ ចំេពជេ្រមីសអជទំង២ ខងេលីេនះមានភពស�ុគស�ញក� ា ប�ក់ឱ្បានច្បោស់អំពីេគាបំណងរបស់េលកអ�ក � ក�ុងករចូល្របឡ ក�ុងករ្របកបរអជីវកម ឬបេ្រមីកងេនតម្រក�មហ។ មានែរូបេលអ�ក ប៉ុេណ�ះ ែដអេធ�ីកវយតៃមអំពីជេ្រមីសណាមួយែដលសម្។ ា ចំណុចខងេ្រេនះនឹងផ�ល់ជាគន�ឹះក�ុងករពិចរណាអំពីជេ្រមីសអជ២ ខងេល រួមមាន  េតីេលអ�កហ៊្របថុនឹងករខតបង់ែដរឬ?  េតីេលអ�កហ៊នប�ូរផា�ច់េនក�ុងករសេ្រមចចិត�ណាមួយ?  េតីេលអ�កមានឆន�្របឹងែ្របងក�ុងករបំ កងរែដរឬេ?  េតីេលអ�កមាចំណង់ក�ុងករ្របកបរអជីវកមែដរឬេទ?  េតីេលអ�កមនខចករបាត់ប (លុយកក េពលេវល នងមុខ ិ  ិ មាត) េទឬ?  េតីេលអ�កជាមនុស្សែងយរថយេពលជួបភាបរជ័ ែដរឬេទ?  េតីេលអ�កជាមនុស្សែអចស៊ូ្រេទនឹងសមា�ធផ�ូវក នង ិ ផ�ូវចិត�បានែដរឬេ?  េតីេលអ�កជាមនុស្សបុិន្របសប់ក�ុេដះ្រសយ និងមា គំនិតៃច�្របឌិែដរឬេទ? 55
• 62. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក  េតីេលអ�កជាមនុស្របកបេដក�ីេសចក�ីសង្ឃឹែដរឬេទ?  េតីេលអ�កជាមនុស្សែដលអច្របទក់ទល�ជាមួយមនុស ទូេទែដរឬេ?  េតីេលអ�កជាមនុសែដលអច្របេមីលេមេទៃថអនាគ និងអ្រគប់្រគងេពលេបាែដរឬេទ?  េតីេលអ�កអចលក់ដូរទំនិញបានែដរឬ?  េតីេលអ�កអ្រគប់្រលុយកកបាែដរឬេទ? េលកអ�កអនយាបាថ ចំណុចខងេល េនះ េរៀបរប់អពីភាព ិ និេយាជត(បុគ�ល ិក)។ េលកអ�ពិតជ្រតឹម្រត� ចំណុចខុសែប�ក ចំេព សហ្រគិ ហ៊្របថុនឹងករខតបងអ�កទំងេនបា ចំណាយេដីមទុក�ុងករ្របកបរបរអជីវកម� េហីយក៏ទទួលបាននូវ ចំេណញពីរបរអជីវកម របស់ខ�ួន។ ចំេព នេយាជត ិ ក�ុងករបំេពញករងរអចជួប្រលំបា ក៏ប៉ុែន�លទ�ភាពក�ុងករទទួលបាននូវ្របាក់ (្របាក់េបៀវ) គឺ មា ក្រមិ េដអ្រសេទតមករកំណត់របស់្រក�មហ 56
• 63. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សហ្រគិនភ គឺមិនែមនសំរប់មនុស្ស្រគប់េនាេទ។ សូមេលកអ�កេធ�ីក ពិចរនូវចំណុចខងេ្រេនះ េដីម្បីេធ�ីជាមូលដ�នក�ុ សេ្រមចចិត� និេយាជត ឬសហ្រគិ៖  ្រត�េធ�ីកវយតៃមេទេលីសមត�ភាព និងជំនាញរ ខ�ួន។ េតី េលអ�កជាមនុសែដលហ៊្របថុក�ុងករ្របកបរបរអជីវ េដយខ�ួនឯែដរឬេទ? ឬក៏យល់េឃីញថាករទួល្របាក់េបៀវ ទ អ�កដៃទមានភាពងយ្រស?  ្រត�វេធ�ីកសក្អំពីរបរអជីវកម�ែដេលអ�កចង់បណា�ក់ទុនអពី ិ ផលតផល ឬេសវកម�េនេលទីផ្សជាេដី។ េលកអ�ក្រតែស�ង ិ យល់ឱ្យបានល�ិតល�ពីកបង់ខត លំហូរសច់្រ ប�� ីសរេព ភ័ណ ចំណូលនិងចំណា និងឱនភាជាេដី �  េធ�ីករសសួរេយាបល ពីបណាអជីវក េដីម្បីទទួលបានន បទ ពិេសធន៍ពអ�កទំងេន  េលកអ�ក្រត�វេ្រតៀមចិត�ទុកជាមុនច ភាពេជាគជ នងបរជ័យ ិ ែដលអចមានេឡីងជាយថា ។ គិតទុកជាមុនូវេហតុករណ ែដលមនេ្រតៀមទុកជាម េហីយេធ�ីករព្យោក ថា េតីេលអ�ក ិ មានសមត�ភាព្រគប់្រគាន់ក�ុងករេដះ្រ? េលកអ� ្រត�វេរៀបចំែផនករទុកជាមុន ក�ុងករណីែដលអជីវកម�រីកចេ ហួស្របមពីសមត�ភាពរបសេលអ�ក។ 57
• 64. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ទឹកចិត�កងករែស�ងរកករងរេ �ុ េនក�ុងអំឡុេពលែស�ងរកករងរេធ េលអ�កែតងមានអរម�ហត់ េនឿយ ្រចបូក្រចប និងអស់សង្ឃឹ ប� �ទំងអស់េនះែតងេកីមាេឡីងចំេព មនុស្ស្រគប់រូពីេ្រពះជទមា�អរម�ណ េនក�ុងេពែស�ងរកករងេធ�។ ា ី ក៏ប៉ុែន�េលអ�កមន្រត�វឱអរម�ណ៍ែបបេនមក្រគប់្រគងចិត�គំនិតរប ិ ខ�ួនេនាះេទ េលកអ�ក្រត�វកមា�ត់េចលនូវអរម�ណ៍េសហ�ងទំងអស់េន បេង�ីនកម�ំងចិត�ក�ុងករែស�ងរកករងរេធ�ីបន�។ ្របសិេបីពុំដូេច�ះេទ េល ា អ�កនឹងមានអរម�ណ៍រែរក និងអស់សង្ក់ជាពុំខនេឡ។ 58
• 65. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ្របករគួរចង.......... ករយកចិត�ទុកដក េលកអ�កមិន្រត�វេបាះ នូវេគាបំណង ក�ី្រសៃ និង មហច�តរបសខ�ួនេឡីយ។ សូមកុំេផា�តេទេលីករល នង្រត�េជឿជាកេលីខ�ួន ិ ិ ឯងថ េល អ�កអេដះ្រសយ ពុះពរល់ប��ទំងេបាន េហីយសូម សំលឹងេមីលេទមុខជានិច កេលីកទឹកចិត�ខ�ួនឯងៈ េលកអ�ក្រត�វេែស�ងរកវធីស�សេធ�ីឱ្យខ�ួនឯ ិ មានអរម�ណ៍្រសស់ថា� តមរយៈក លំែហក េនេពលែដលម អរម�ណ៍ហត់េនឿយទ ផ�ូវក នងផ�ូវចត�។ ិ ិ ្រប�ង្របយ័ត�អំករង់ចំេសចក�ីសង្ឃប៉ុែន�មិន្រត�វឱ្យ្រគប់្រគ អ�កៈ អ�ីៗទំងអសែដលេនជុំវ ិញខ�ួនេលអ�ក គឺ ជាេសចក�សង្ឃឹម ក៏ប៉ុែន�មិន្រត ឱ្េហតុករណ៍ទំងេនាះ្រគប់្រគមកេ អ�កេនាះេ។ ង េលកអ�ក្រត�វ ភាព្របាកដ្របជាថា េសចក�ីសង្ឃឹមែបបណាែដលេលកអ�កអ ។ 59
• 66. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ករស្រម េគាបំណង បានេជាគជ។ ទ.ជ.ម.ក េលកអ�ក្រត�វេធ�ីករស្រមដកដេង�ីមេដយផ�ង់គំនិតអំព និងរះរកនូវវធីស�ស�សម្រសបណាមួយយកមកអនុវត�ឱ្យ ិ ិ សូមេលកអ�កេធ�ីករគិតពិចរណាេទេលីកែដលអ េដះ្របាន េលកអ�ក្រត�វេធ�ីវយៃម�អំពីកិច�ករែដលេលកអ�កេធ�ី បានល�្របេស និងអំពីែបបបទក�ុងកែកលម�ឱ្យកន់ែតមានភាពសុ្។ បន�ប់ម... ចា់េផ�ើមេធ ‌ 60
• 67. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េគាលគំនិសំខន់ៗក�ុងកេរៀបចំអជី  ចំេណះដឹង  កអភវឌ្សមត�ភា និងករសិក្សោជា ិ  អជីែដលសក�សមេទនឹងសមត�ភាពរបស់ខ� ិ  ទទួលស�ះែស�ងរកព័ត៌មានថ�ី  កបេង�ីនជំនាញមូលដ  កេរៀបចំវធីស�ស�ក�ុងកែស�ងរកករងេធ�ី ិ នងករែរក្សោកែដលទទួលបា ិ  មាករេប�ជា�ចិត�ក�ុងករែស�ងរកករង និងអជីពែដខ�ួនេពញចត� ិ 61
• 68. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េគាលគំនិតសំខន់ៗស្រម ែស�ងរកករងេធ� ដំណាក់កលែស�ងរកករងរេធ�ី នឹងបេង�ីតឱ្យេ មាអរម�ណ ស�ុគស�ញ និងទទួលរងនូវសមា�ធេផ្សងៗ េទះបីជាយា៉ងណ សូមេល អ�កចត់ទុកថា ករែស�ងរកករងរេធ�ីេ្របៀបបានេទដំេណីរផ្សងេ្រព ចប់អរម�ណ៍យា៉ងដូេច�។ ្របសិ េបីេលអ�កមាចត�តស៊ូ ្របឹងែ្រ នង ិ ិ រក្េគាជំហររបស់ខ�ួនឱ្យបារឹងមាំ ន េលអ�កនឹងមានអរម�ណ៍ធូរេស្ ជាក់ជាពុំ។ ្របករគចងច.......... ករែស�ងរកករេធ�ី គឺជាចំណុ ចប់េផ�ីេនក�ុងឆាជីវ ិតករង េន េពលែដលេលកអ�កទទួលបានករងរដូចបំណង្របាថា�េហីយ អ�កនឹង នឹកេឃីញដល់អតីតកលក�ុងអំឡុងេពលែស�ងរកករងរេធ ជាមួយនឹករគួរឱ អស់សេណីច នងភាសប្បោយរីករ ំ ិ 62
• 69. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករទទួលស�ប្ប��ប់ករសិក � កទទួលស��ប័្រប��ប់ករសិក គឺជា្រពឹត�ិកដ៏មានអត�ន័យបំផុ ស្រមាប់ជវិតេនក�ុងសកលវិទ្យោល័យរបស់មនុស្ស។ ស្រមាេលអ�កខ�ះ ិ កទទួលស��ប័្រប��ប់ករសិក គឺ ជាសណប�្ឈប់នូវករទទួលករផ�ត់ផ � លុយកក់ និងករហម្របា អណាព្ ឬករបំេពញករងរេ្រក េដីម្បរក្របាកៃ្រមមបង់ៃថ�សក្ ឬប�្ឈប់កររង់ចំទទួល្របាក់កសែដល ិ អណាព្យោបាល ឬសច់ញត េខត�ជាេដី។ ស្រមាមនុស្ស្រគប់រករប��ប់ករសិ គឺជដំណាក់កលអន�រ តភ ា�ប់េទនឹងេពញវ័យែដលពភពករងមានភធំទូល ិ និង្រត�វេធ�ីក េរៀបចំែផនករឱ្យបានច្បោស់លស់េដីម្បីេេទក�ុទីផ្សោរករ 63
• 70. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ភាពមិន្របាកដ កទទួលស�ប័្រប��ប់ករសិក គឺេពលេវលមួយដ៏្រតកល � ភាពសប្រីករយ េទះបពកឯកសណា�នទទួលស�ប័្រតេនេកំេដៃថ � ក៏េដយ េទះជយា៉ងេនះក�ី េលកអ មានអរម�្រចបូ្រចបល និងករខ�ល ា ខ អំពីកិច�កែដល្រត�វេធ�នាេពបនា�ប់ កទទួលស�ប័្រ ប��ប់ករសិក � � ក៏ជដំណាក់កលែដលេលកអ�កមានអអេឡាះអ និងភ័យខ � ចំេពះេហតុករណ៍ែដលអចេកីតេឡីងេដយមិនបានេ្រពៀងទ ។ េលអ�កែដលេទីបប��ប់ករសិកជាេ្រចីនបានចំណាយេពលេវ កម�ំងក�ុងករែស�ងរកករងរេធ�ីយា៉ងេ្រចីន ែដលេ្របៀបបា ជិះរថេភ�ីង ា ស(roller coaster)យ៉ងដូេច�ះែដរ េហ ករជិះេននឹងេធ�ីករចុចតក�ុងខណៈ ា �ី េពលែដលទទួលបាករងរដំប ឬ ក៏្របកបរបអជីវកមេដយខ�ួនឯ។ េន្ ដំបូង េលកអ�កមានអរម�ណ៍ថាអ�កមានឱកសេ្រចីនេនក�ុងករែ េធ�ីេដយសង្ឈឹមថានឹងអចទទួលបាន ក៏ប៉ុែន�េន្រគា កអ�កក៏នឹងមា អរម�ណ៍រុញ និងខ �រអ។ េលកអ�កមិន្រត�វរថយចំេពះករលំបាក ជួប្របទះេនាះេឡ ប�ទំងេន គឺែតងែតេកីតេឡីងចំេពះអ�កែស�ងរកករ � េធ�ី្រគប់រូ។ េរៀមច្បងែដទទួលស�ប័្រប��ប់ករសិក្សោ េលអ�ក ក៏ធ�ប � ា មានអរម�ណ៍ដូេច�ះែ ទំងអសេនះសប�ក់ឱ្យេឃីថ មនុស្ស្រគប់រូបធា � មានអរម�ណ៍ែបបេ។ 64
• 71. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ស�ិតិករងរ និងអ�កែស�ងរកករងរ ា ករែស�ងយល់អំពីអ្រត គ�នករេធ�ីេនក�ុ្របេទស គឺជាព័ត៌ម ែដលទក់ទងេទនឹងស�ទីផ្សោរកនាេពលបច�ុប្ប ក៏ ប៉ុែន�េលកអ�កមិ ្រត�វេផា�តករយកចិត�ទុកដក់ហួសេហតុេន ជ្របករល�្របេសីរក�ុងក � ា ដឹងអំពីស�ណធ�ក់ចុេនក�ុងទីផ្សោរក ែដលជាកត�បង ករលំបាកក�ុងែស�ងរកករងរេធ េនាះ ឱ្យេឃីអំពី ក៏ប៉ុែន�្របសិនេបីេលកអ មិនព្យោេទ លក�ខណក�ុងករទទួលបានករងរេធ�ីរបស់េលកអ�កក៏មិនមាន � េសីរែដរ។ មានេហតុផល្រតឹម្រត�វខ ក៏មិនែមនជាបច�័យល�ស្រមាប់េល ែដរ មានែតបង�ជាឧបសគ�ដល់កិច�ខិតខំ្របឹងែ្របងរបស់េលកអ�កែតប៉ ។ េតីព័ត៌ មាអស់ទំេនះគួរក�យជាឧបសររេលអ�កពីករែស�ងរកករ េធ�ីែដរឬ េទ? េតីេលកអ�កគួរេនេស�មួយកែន�ងេដមនេធ�ីករសកល្បងែស�ងរក ិ ឬេទ? 65
• 72. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ចំណុចចប់េផ�ី និស្សិតែដលេ្រតៀមប�� ករសិកជេ្រចី បានេមីលរំលងនូវករេ្ ជ�� ក់នូវចំេណះដឹងែដលមានសរៈ្របេយាជន៍ក�ុងអំឡុងេពលស�ះែស�ងច អជីព េដយសរែតបណា�និសិ្សតទំងេនាះេផា�តអរម�ណ៍េទេល សក្សោខ�ំង។ េនក�ុងដំេណីរករែស�ងរកករងរ េលកអ�កអចនឹងចំ ិ េពលេវលដ៏េ្រចីន និងមានភាពស�ុគស�ញ េហីយក៏បានបេង�ីតឱ្យម រំេភីបរីករ និងករផា�ស់ប�ទំព័រជីវ ិតរបស់េលកអ�។ នាៃថអនាគ េល អ�ក នឹងនឹកេឃីញដល់អនុស្វរីយ៍នូវរល់ករលំបាកេនក�ុងដំេណីរករែស�ងរ េធ�ី រួមមាន៖ ពក្យសេធ�ករងរជាេលីកដំ េបះដូងេលតខុសចង�ក់នាេពលេ ី បទសម�សន៍ករងរេលីកី និង ា ទ ករ្រពបារម�េនេពលេឃីញ េបក�ជន េ្រចីនាក់កំពុងរង់ចំ ជាពិេសសេលកអ�កអចនឹង្រសក់ទឹកែភ�កចំេពះក សម�សនែដលពុំទទួលេជាគជ័យ ា 66
• 73. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករទទួលរសមា�ធពមជ្ឈដ�នជុំវ ចំេពះេលអ�កែដលេទីបប��ប់ករសិក្សោថភាគេ្រចីន ែ ទទួលរង នូវសមា� អំពីបុគ�លែដលរំពឹងថានឹងជួយេ្រជាមែ្រជងេនក�ុងេពល ល្បង។ ករទទួល សមា�ធពអណាព្យោបាលរបស់ខ�ួន ក៏ជាប��ស្ អ�កែដលេទីបប��ប់ករសិក ែដលក�ុងេនាះរួមមានសំណួរែដលប៉ៈពល់ អរម�ណ៍ដូចជ “េពលណេទីបកូនែស�ងរកករងរបានេ?” ឬ “េនមិនទន រកករងរេធ�េទឬ?” េហីយក៏មាន្របេយាគខ�ះ បានបង�ប់នូវអត�ន័យែដ ី ឱ្យមានភាពតនតឹងក�ុងអ “្របសិនកូនរកករងរេធ�ីមិនបាន កូន្រត�វ ករងរប៉មា៉ក់េនហងលក់ ជាេដី។ ា ” ករទទួលរសមា�ធពបណាមិត�ភ័�ក�ក�ុង្រតកូលអ�កមានក៏ជា្បំផា ញទឹកចិត�ផងែដរ ា ជាពិេសចំេពះអ�កែដលមិនសូវមានភពឆា�តៃវ ន ចំេណះដឹងទប ក៏ប៉ុែន�អចទទួលបានេជាគ និងបាករងរេធ�ីយា៉ង 67
• 74. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក រហ័ស។ នាេពលេនាះេលកអ�កនឹងសួរខ�ួ ថ “ចុះរូបខ�ុំវ ិញ?” ចំេពះករយ េឃីញែបបេនះហក់បីដូចជាកំពុងបនា�បត និងបំផ�ញទឹកចិត ា របស់ខ�ួនយ៉ ា ដូេច�ះែដ។ ប� �ែដលគួរេជៀសវងេន គឺករដសមា�មកេលីខ�ួនឯង ែដល បណាលឱ្យេលកអធ�ក់កន់ែតេ្រេលីករគិតខុ េហីយ ឈនេរកក ា បាក់ទឹកចិត�ក�ុងករតស៊ូ្របឹងែ ម្យោវ ិញេទៀតេតីេលកអ�កកំពុងរត់េគចអំព ្រសេមាលន? េទះបីជាេលកអ�កទទួលរងសមា�ធែបបណាក៏េដ កុំប េណា� ខ�ួនក�ុងករទទួយកនូវឱកសមួយេដីម្បីបានទទករងេធ�ីឆាបរហ័សឱ្ េសះ ពីេ្រពះេលកអ�កអចនឹងលះបង់ករងរេនាះនាេពលដ៏ខ�ីខ ពិតណាស់ េល អ�កកំពុងែស�ងរកករងេធ�ី រយៈេពលែតមួយឬពីរៃថ�េនាេទ ក៏ប៉ុែន�មិនែមនជាករងរស្ បានន័យថាេអ�កកំពុងែស�ងរកករងេធ�ី ែដលអចេធ�ីេទបាន សក�ិសមនឹងរូបេលអ�ក េ្របៀបបានេទ េរឿងេ្រព នទសុីនដឺែរ៉ ឡ (Cinderella) ែដល មិនអចបង�ំខ�ួនឯងពក់ែស្បកេជីង ិ មិន្រត�វនឹងទំហំេជីរបស់ខ�ួនយ៉ងដូេច�ះែដ ា 68
• 75. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ទឹកចិតនឹងនរ (រឹងមា) � ក�ុងេពលែដលេលអ�កមានអរម�ណកំពុងទទួលរងសមា�េនា សូម េលអ�កឈប់ស្រមេដីម្បឱ្យអរម�ណ៍មានភាព្រមួយរយៈេពលខ�ី ក៏ប៉ុែន� មនែមនេបាះបង់េចលករព្យោយា។ ិ េលកអ�ក្រត�វេធ អរម�ណ ឱ្យប ស�ប់ស�ត់ និងេផា�តជាចំបងេទេលីភាពេជាគជ័យ។ ឧទរហ អ�ក្រត� បាេកះេហេធ�ី សម�សន៍ស្រមមុខតំែណងេនក�ុង្រក�មហ៊ុនែដេលអ�ក ា ចង់បេ្រមករ អ�ក្រគប់្រគងែផធនធានមនុស្សចប់អរម�ណ រូបេលអ�ក។ េលអ�កសប្បោយរីករយចំេពះ្របវត�ិរូបស (CV) ែដលបានេរៀបចំេឡីង េដីម។ េលកអ�កមិន្រត�វេផា�តករយកចិត�ទុក និងចំណាេពលេវលេ្រចីន ឥត្របេយាជន៍េទេលីករលំបាកទំេ ។ ង សូមេលកអ�កចងចំថ លំបាកទំងេនាះេកីតេឡីងក�ុងរយៈេពលខ�ីប៉ុេ េលកអ�នឹងពុះពឆ�ងផុតន េពលដ៏ខខងមុ។ �ី 69
• 76. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករខិតខំ្របឹងែ្ េទះបីេលកអ�កកំពុ ជួប្របទះនូវករលំបាកជាេ្រចីន ា អំឡុងេពលែស�ងរកករងេធ�ីយ៉ ណាក�ី សូមេលកអ�កកុំេបាះបង់ ករព្យោយាមរបស់។ មានេហត ផលជាេ្រចែដលបាបង�ញឱ េឃីញថា េហតុអ�ីបានកច�ករជាេ្រចីនមិនទទួលបានេជ ។ មាននិសិ្ ិ ែដលេទីបប��ប់ករសិក្សោជាេ បាស�ីបេនា�មជ្ឈដខងេ្ែដលរំងស� េនក�ុងដំេណីកែស�ងរកករងេធ�របស់ខ�ួន ឧទហរណ៍ៈ ី អ�កេធ�ីបទសម�សន ា មានភាពលំេអៀងចំេនិស្សិតែដលបប��ប់ករសិកមកពីសកលវិទ្យោ ខុសគ។ ឪពុកមា�យរបស់ខ�ុបាចំអកឡកឡយឱ្យខ�ុំេទៀត េហីយមត�រួមថ�ករបស់ ា ា ឺ ិ ខ�ុំែដលេរៀនមិនសូវពូែកទទួលបាករងរេធ ពីេ្រពះែត ស�លអ�ក្រគប់្រ្រក� ហ៊ុន។ េលកអ�ក្រតចំណាយេពេវលក�ុងករគិតពិចរណាេទេលីស របស់ខ�ួន។ េហតុអ�ីបានជានិេយ ្រត�វកររូបេអ�កបេ្រមកងរេនក�ុង្រ ហ៊ុនរបស់េគ? េតីេលអ�កបានបេ��ជំនាញរបស់ខ�ួេនក�ុងករង្រក�ម រ ែដរឬេទ? េតីេលអ�កបាបេង�ីនជំនាញភា ឬចំេណះដឹងែផ�កព័ត៌មានវិទ ែដរឬេទ? េតីេលអ�កបាអភិវឌ្សមត�ភាពរបសខ�ួនែដរឬេទ? េតីេលអ�ក បានបង�ញសមត�ភាពរបស់េលក ជាមនុសម�ក់ ែដលអចូលរួមចំែណក ា ករងរេនក្រក�មហ៊ុ មិនែមន ជាមនុស្សមាែដល្រគាន់ែត្រត�វករេធ�ីែដរ ឬេទ? 70
• 77. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ម្យោ៉ងវិញេទៀ េតីេលអ�កចង់េធ�ីអ�ីឱ្្របា? សំនួរេនាះហក់ដូ មានកពិបាកស្រម និសិ្សែដលេទីបែតប��ប់ករសិក្សោ េហីយចូល្រ េនក�ុងទីផ្សករង ទនឹ�មនឹងេនះ េល អ�ក្រត�វព្យ រំលឹកនូវចំណុចល� របស់ខ�ួន មុននឹងេធ�ីករបង�ញជូនដល់អ�កដៃ ពុំមានអ�កេធ�ីបទស មា�ស ណ ម�កនឹងចប់អរម�េលីរូបេលអ�កេនាេទ ្របសិ ា េបីេលអ�កមិនដឹងអំពី ចំណុចល�របស់ខ�ួន ភាពបុិន្របស គុណតៃម� ក�ី្រសៃ នងបំណង្របរបស់ខ�ួន ា ិ នាេពលអនាគតេ។ សូមេលកអ�ចងចំ េនក�ុ ទីផ្សោរកេពរេពញេទេក ្របកត្របែជង េលអ�ក្រត�បង�ញនូជំនា នងសមត�ភាពរបស់ខ�ួនេដីម្បីេធ ិ ជាគុ្របេយាជទក់ទញនិេយាជកេ្រជីសេរីសរូបេលកអ�ក េ្ អ�ក គជាេបក�ជនមួយរូបក�ុងចំេណេបក�ជនជាេ្រចែដលបានចូលរួមេធ�ីករ្រប ឺ ្របែជង េដីម្បីទទួលករវយតៃម�របស់និេ េលីសពីេនះេទេទៀត េល អ�ក្រត�បង�ញអំពីភសក�ិសមរបស់ េលអ�កេទឹង្រក�មហ៊ដូចជា គុណតៃម� រេបៀបរបបនា ន នងលក�ណៈទូេទ ិ របស់្រក�មហ៊ុន។ សូមេលកអ ចងចំ ន េពលែដលេលអ�កបេ្រមកេនក�ុ ្រក�មហ៊ុនមួ េល អ�កនឹងក�យសមាជិករបស់្រក�មហ៊ េនាះ េតីេលអ�ក មានេទនភាពចំេពះអត� ស��ណថរបស់ខ�ួនេនះែដរឬេទ? 71
• 78. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ភាសប្បរីករ ្រសនេបីេលអ�កេ្រជីសេរី ដំេណីរជីវតបនា�ប់ពទទួលបានស�ប័្ � ិ ិ ន ប��ប់ករសិកេនាះ គឺមានភាពស រីករជាេ្រចីកំពុងរង់ ក៏ប៉ុែន�អ េពរេពញេទេដយករលំបាកេ ដំេណីរករែស�ងរកករងរេធ�ីនាេ មុខ រួមមានករបេង�ីតឱ្យមានអរម�ណ៍ និង្រសេមាលៃនបរជ័ែដល ជាករដក់បន�ុកមកេលីរូបេលកអ�កផងែដរ។ េទះជាយា៉ សូមេលកអ� សប្បរីករយនឹដំេណីរកែស�ងរកករងរេធ�ីស្រមាប់ ដំបូងរបស់ខ�ួន។ 72
• 79. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក វិធីស�ស ក�ងករបន�ូរអរម� ពីសម�ករង ា ុ ា ្របសិនេបីមាននម�កបាត�ូញែត�រអំពីករទទួលរសមា�ធេនកែន េធ�ីករេនាះ បានន័យថាទទួល នូវករលំបាកឥតខ�ឹមសរ ែដលជាធ សមា�ករងរេ្របៀបបាេទ ពព័ណ៌នាករងរបស់មនុស្ស យ៉ងដូេច រ ា ន ិ ែដរ។ េន េពលែដលមាននរម�កបាចុះហត�េលខេលីកិច�សន្យោក រួច ា េហីយេនា គាត់្រតទទួលស�ល់ថា សមា�ធករងរមិនអចកត់េ េឡីយ េហីយក៏ជាែផ�មួយៃនជីវ ិតករងរបស់មនុស្ស្រគប់រូបផងែ។ េតីេយីងទំងអស់គគួរប�្ឈបនូវកត�ូញែត�រអំពីសមា�ធករងរទំង នងកទទួលយកេដ ស�ក់េស�ីរចំេពះករលំបាកខងេលីែ ? េយីងអ ិ និយាបាថ “មិនអចេទរេទ” មានបុគ�លជាេ្រែដលបានបំេពកង ្របកបេដយភាពសប្បោយ សមា�ធករងរក៏ និងមានេមាទនៈភាព េទះបីជាខ�ួនទ សូមេលកអ�កគិតថខ �ួនពិតជាមនុស្សែដលមានបុព� ា ក�ុងករទទួលបានករងរេធ�ី 73
• 80. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករទទួលរងសា ម ករទទួលរងសា�ធ គឺ “ករេឆ�ីយតរបស់រូបកេទនឹងករផា�ស់ប�” ម េនាបាន័យថ ករទទួលរងសា�ធជាចលករគន�ឹះក�ុងករេធ�ីឱ្យ្របេសីរ វ ម ករបំេពញករងរតមរយៈដំេណាះ្រសយ ។ ្របសិេបីេយីង្រគប់គមិន ជំនះេទឹងសា�ធែដលបានជួប្របទះេទេនាះ បច�័យមិនល� ឬផលប៉ ម ន េ្រចីន នឹងេកីតមេឡីងជាកជពុំខ។ ករទទួលរងសា�ធនក�យ “បច�័យអ្រក” និងមានសភាពធ�ន់ធ ម េនេពលែដលេយីងបេណា�យឱ្្រគប់្រគង។ េដីម្បីទប់ទល់េទនឹងសម ែដលេកីតមានេឡីងេលកអ�ក្រ បង�ំរូបកក�ុងករបេ��ញថាមពល និងចំេ ដឹងេទ�រដង េដីម្បីទប់ទល់េទនឹងបំលស់ប�ូរែដ ជួប្របទ។ េលកអ�ក្រត ះ ចំណាយេពលេវលយា៉ងេ្រចីនក�ុងករេដ្រសយប��េផ្សងៗ ជា ផា េហីយមានអរម�ថា ខ�ួនកំពុងផុងកន់ េ្រជក�ុងរ េណ�ពិបាកេរីរួ េទៀតផង ប� �ែដលេកីតេឡីងទំងអស់េនះ ក៏េ្រពះែតេលកអ�កបេណា�យខ សមា�ធគាបសង�។ 74
• 81. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករទទួលរងសា�ធេនកែន�ងេធ� ម ករបំេពញករងរេ បណា�អង�ភាព សហ្រគាស ឬ្រក� នីមួយ ៗ ក៏ជា្របភពៃនសមា�ធ រួ ែបបបទក�ុងករបំេពញករងរ ទំហ ង និងករ្របា្រស័យទក់ទងេន េធ�ីករងជាេដីម។ អង�ភា ឬ្រក�មហ៊ុ ែដលមានតួនាទីភារកិច�ពក់ព័ន�េទនឹងករទ េ្រគាះមហន� ករសេ�ង បនា�ន់ លុ កក ្របព័ន�ផ្សព�ផព័ត៌មា សុខភា និងករង្របហក់្រប ដៃទេទៀត សុទ�សឹងែតជា្របេភទករងរែដលបេង�ីតជាសមា�ធដល់ ។ េលអ�កែដលសេ្រមចចិតបំេពញកងរេក�ុងអង�ភាព ឬ្រក�មហ៊ ទំងេនះ្រត ទទួលស�ល់ថា ករទទួលរងសមា�ធករងរនឹងេកីតមានេឡ ។ ករទទួលរងសា�ធពី្របេភទ និងទំហំក ម ្របេភទករងរេលកអ�កំពុងបំេពញ ក៏ជា្របភពៃនករបេង សមា�។ ករងែផ�កលក់ គឺ ជាករែដលេផា�តេទេ េគាលេ និងកូតជ ចំបង។ ករងរបស់េវជ�បណត គេផា�តជាចំបងេទេល ជួយសេ�ង�ះជីវិអ�ក �ិ ឺ ជម�ឺ េដយត្រម�វឱ្យេ ករសេ្រមចចិ ក�ុងរយៈេពលប៉ុន�នវិនាទីប៉ុេណ ។ ឈ�ួញ ា ផ្សោរភាគហ អ�ក្រត�តពិនិត្យេជីងេហះេ អ�កពន�ត់អគ�ីភ័យ ភ ក់ងរបេ្រមីេ ា តទូរស័ព� អ�កេធ�ីករតេម�ីងេ្រគឿងយន�េនក�ុងេរ អ�ក យកព័ត៌មាន និ អ�ក ដឹកចំណីអហរតមេគហដ�នជាេដីម សុទ� ជា្របេភទកទមទរ 75
• 82. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក មានភាពរហ័សរហួន និងេវៀងៃវ ែដលេ្របៀបបានេទនឹង្រទនិចនាឡ ្រគា ែបកែដលកំពុងេដីរយ៉ងដូេច�ះែ។ ា អ�កេបីកបរយន�េហ អ�កជីវស�ស ្រគ�េពទ្យវះក អ�កជួសជុលែខ្សទូ ស័ព� អ�កបាញ់សុី អ�កបេច�កេទសកុំព្យូទ័ អ�កជីកែរ៉ និង្រគ�បេ្រងៀនមុជទជាេដីម ្រត�េធ�ីករជាមួយនឹងករសេ្រមចចិត� នងមានេ្រគះថ្របសិនេបមានក ា ិ េធ�ស្រែហសែតបន�ិច។ តួនាទី និងភារកិច�ក� ករងរជាេ្ ែដល្រត�វ្រប េទឹងករលំបាក បានបេង�ីតជា្របភពបេង�ីតៃនសមា�ធករងរស្រមា ន រូប។ ចំេពះេលកអ�កែដលមានតួនា អគ�នាយ អ�ក្រគប់្រ និងនាយ ម ែផ�កនីមួយៗ ក៏ស�តេនក�ុងចំេណាមៃនអ�កទទួលរងសា�ធករង។ ិ ករទទួលរងសា�ធមនុស្េនជុំវិញខ�ួ ម េនជុំវិញខ�ួេយីង្រគប់ៗគា�ែតងែតមានមនុស្សែដលបង�សមា�ធមកេ េលកអ�ករួមមានេនកែន�ងេធ�ីករជាេដីម ដូចជាអ� ឈ�នី  អ�កមា អំនួត អ�កែដលគិតថាខ�ួន្រតឹម្រត�វជា អ�កខ�ិល្រចអូ អ�កបង�ប� និងអ�ក � និយាយេដីេគជាេដី។ អ�ក្រគប់្រគងក៏ជាែផ�កមួយែដល្រត�វបានចត និមិត�រូបក�ុងករបេ�ីតសា�ធដល់បុគ�លិកេ្រក ។ ង ម 76
• 83. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករទទួលរងសា�ធពីបុគ�លិកលក�ណៈរបស់ខ� ម េនក�ុងសហ្រគាស ឬ្រក�មហ៊ុនេលកអ�កអចសេង�តេឃីញមាន មួយចំនួនហក់បីដូចជាទទួលរងសមា�ធេ្រចីនជាងបុគ�ល េទៀត ទំងអស់េន ្របែហលមកពអ�កទំងេនាះមានទឹកចិត�ស រីករក�ុងករទទួលរងសា�ធ ម យ៉ងណាេទ ក៏ប៉ុែន�បុគ�លិកទំងេន ទទួលរួចេ្រសចេទេហ ។ េយីងអ ា និយាយបានថាបុគ�ទំេនាះហក់បីដូចជាដកខ�ួនមិនរួចពីករទទួលរង ករង េទះបីជាករងរ្របពឹត� រលូនក៏េដ និងមាបុគ�លិកមួយចំនួន ែដលចូលចត�េធ�ឱ្យខ�ួនឯងស�ិតេ្រកស ម ិ ី េដីម្បីទទួបាកអណិតអស និងករេកតសរេស ពីបុគ�លិកដៃទេទៀតចំេព ករខិតខ្របឹងែ្របំេពញករង របស់ពួកេគ។ ករទទួលរងសា�ធភាពេសហ ម មានសា�ធខ�ះ គឺមិនមានអ�ីសំខន់េនាះេឡីយ ឧទហរ ម ក ្រព�យបារម�អំពីចរចរណក�ុងករេធ�ីដំេណីរ េ េពលមាននរម�ក់បាន ា េចញពីផ�ះយឺតជាសព�មួយដង មនបានេគងលក់្រស�ល ១ែខ មកេហីយ ិ េ្រពះរវល់េធកិច�ករស ែដល្រគ�នឹង្រត�វ្របមូលាៃថ� ឬកខឹងសម្បោរ ន នឹងមតភ័�ភ�រួមករងរែដល អរម�ណ៍មិនល� មនុស្ស្រគប់គាព្យោករអំពី ិ � ស�នភចរចរណ និងៃថ�ហួសកំណត់្របគល់កិច�ករជូន្បាែដរ េហីយ អរម�ណ របស់អ�កដៃទមនស�តេនេ្រក ្រគប់្រគងរបស់េយេឡីយ ចុះេហតុអ�ី ិ ិ បាេយីងចំបាមានករភា�ក់េផ? 77
• 84. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក កពុះពរេទនឹងសម កពុះពរេទនឹងសមា សេ្រមចត� នងជ ិ ិ គឺជក ជេ្រមីសមួដ៏ល�្របេសីរ េដីម្បីជា្របេយាជន៍ខ�ួនឯង និងស្រមាប ទំងពួេនកែន�ងេធី�ក ចំេពអ�កែដលបា ទទួលរងនូវសមា�ធ ក៏េ្រព បេណា�យខ�ួឱ្ សមា�ធទំងេនាះវ។ មនុស្ ្រគប់រូបអច្រគប់្រគងនូវសមា�ធ្រគប់ ប�សំខន់ស�ិតេន្រតង់ថា េតីេយីងទំងអស់គា�គួរចត់ទុកប��េ � ែដរឬេទ? អកប្បក ិរិយា គឺជាកត� បំផុតក�ុងករ្របឈមេទនឹងសមា�ធ ែបបយ៉។ ចំេពះេលអ�កែដលអយកឈ�ះេលីសមា�ធទំងេបា ក៏េដ ា សរែតខ�ួនអច្រគប់្រគងបាននូវរល់ករគិ និងមាករតំងចិខ�ស់ េដមិនឱ្េហតុករណខងេ្រកមក្រគប ឬេបៀតេបៀនបា។ វធីស�ស�ក�ុងករេដះ ិ វធីស�ស�ក�ុងករេដះ្រសយប��រងសមា�ធ្រត�វបានែច៣ ិ ដំណាក់ក រួមមាន  ករែស�ងរក្របភពប  ករ្រតិះរិះពិច  ករសេ្រមចចិ 78
• 85. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សូមេលកអ�កេធ�ីករកត់្រត ប� �ទំឡាយ េទះ ធំឬតូចក�ី ែដល អចបេង�ីតសមា�ដល់េលកអ�ក េហីយបនា� មកសូមេធ�ីករវិភាគេទេលី នីមួយៗឱ្យបានល�ិតល�។ េលកអ�? េហតុអីបានប� � �ទំងេនះបេង�ីតសមា�ដល់ េតីសមា�ទំេនះស�ិតក�ុងក្រគប់្ររបស់េលអ�កែដរឬេទ? េតីេលអ�កគួរេដះ្រសមា�ធទំងេយ៉ងដូចេម�? ា វធីស�ស�ខងេលី ន ិ ជួយេលកអ�ក�ុងកកំណត់អំពីផលវ ិបាកៃ សមា�នីមួយ ៗ។ ឧទហរណ៍ៈ ្របសិនេបមាអ�កេបីកបររថយន�ណាមា�េបីកបរ យ៉ងេលឿនកមុខរថយន�របស់េលអ�ក េហីយសុីេផ�រយ៉ងខ�ំងក� ខណៈេពល ា ា ែដលេលអ�កកំពុងេបីកបរេទញាុំអហរៃថ� េនាះ េតីេលកអ�កអចទ អរម�ណ បានែដរឬេ? ្របសិនេបីេលធិករបស់េលអ�កេនែមិនអចទទួ ទូរសបាន្រតឹម្រេនាះ េតីេលអ�កគួរបណ � ុះបណា�លបែន�មេទៀត េដីម្បីេជ វងមូលេហតុែដលនាំឱ្យេលកអ�កមានអរម�ណ៍ខឹងស ឬេទ? ក្រតិះរិះពិចរណារ្របកបេដយល�ិតល� ជួយេលអ�កអចកំណត អំពីកិច�ករែដលគួរេធ� ឬមន គួរេធី� ចំេពប� ិ �ែដលបានេកីតេឡី ។ ក�ុងករណី ែដលេលកអ�កមិនអច្រគប់្រគងេទេល ទំងេនបា វធីស�ស�ែតមួយគត ិ េនាះគឺចំេពះសាទំងេនះ េតីេលកអ�កយល់យា៉ងដូចេម�ច? ម 79
• 86. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករយកចិត�ទុដក់ចំេពះខ�ឯង អកប្បកររបស់មនុស្ស្រគប់រ ិ គជកូនេសរគន�ឹះក�ុក្រគប្រគ ឺ រលសមា�ែដលេកីតមានេឡីងជាយថាេហតុ ឬជា េទះបីជយា៉ងេនះក�ី ា ផងទំងពួងែតងយល់ថា វហក់បីដូចជាម បាក�ុងកអនុវត� ឬមា លក�ណៈ្រសេពច្រសពិលេនេឡ ្របសិនេបីេលអ�កគិតថា រល់សមា�ធ ឡាយគឺជាេរឿងសម��េនាះ េលកអ�កនឹងមិនទទួលរងផលប៉ៈពល់អ�ីទ េលអ�កអទទួលជ័យជំនះេលីរលសមា�ទំងឡាយបាន ត វធីស�ស�ងយ្រស�ល និងមាន្របសិទ�ិភាពខ គឺកព្យោេធ�ីឱ្យអរម� ិ របស់ខ�ួនមនទទួលរងសមា�ធរហូតកជទម�បក�ុងករស់េន្របចំៃ។ វធី ា ិ ិ ស�ស�េនះមិនចំណាយ្របាក់កស និង្ ជាងករហត់្ ឬករេច េទេធ�វ ិស្សមកេទៀតផង។ 80
• 87. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ជំនួយ ក�ងកែស�ងរកករងរេធ ុ ភាពសប្បោយរីករយក�ុងេពលទទួលស��ប័្រតប��ប់ករសិក និសិ្សត គឺជា្រពឹត�ិករណ៍មួយដ៏សំខន់េនក�ុងឆាកជីវិត េដយទន�ឹ ភាពស�ុ្រគស�ញក�ុងដំេណី ែស�ងរកករងេធ�ី ្រត�វបានចប់េផ�ីមមកជំន បេណៗ។ �ី និស្សិែដលេទីបប��ប់ករសិក្សឆ�ងកតករទទួលរងសា�ធ ម តនតឹ ដូចជ ករ្រប កិច�ករស និងកបង់ៃថ�សិក្ជាេដីម មុននឹង ឈនដល់ដំណាក់កលអ�កទំងេនអែស�ងរកបានករ េធ�ី ក៏ដូចជ មាអរម�ណ តនតឹង ា ដូចជាករនិយាយលគា�េទកន់មិ ែដលធ�ប់ស� ពីមុន ករនឹករលឹកកលេនេរៀន ឬករប នូវរបត់សិក្សោ និង ឈេទក ពភពករងរនាេពលដ៏ខ�ីខ។ ិ បណា�និសិ្សតទំងេនា មាអរម�ណ សប្បោយរីករយ និងក�ីសងឹ្ឈមចំេពះករចូល្របឡូកេនក�ុងទីផ្ េពរេពញេទេដយករ្របកួត្របែជង ្រពម ករខ�ល់ខចំេពះេហត ករណ៍ែដលនឹង្រត�វជួប្របទះនាេពលខ ។ រួមមានករខ�ះខតអំពីចំេណះដ នងវធីស�ស�ក�ុងក ែស�ងរកករងរេធ បានបេង�ីតជាភាពមិន្របាកដ្រប ិ ិ ពួកេគ។ េទះបីជយា៉ងេនះក�ី សូមេលកអ�កក ក្រព�យបារម� េហីយបន� ា ខតខំ្របឹងែ្របងរបស់ខ�ួន េដីម្បីឈនេទសេ្រមចបាននូវេគាលបំ ិ បានេ្រគាង។ 81
• 88. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែបបបទក�ុងក ងរកករងេធ�ី ែស� េនក�ុងដំេណីរករែស�ងរកករងរេធ�ី េយីសេង�ត ង ពក់ព័ន�ជាេ្រចីនដ េតីខ�ុំ គួរែស�ងរកករងេធ�ីតមរេបៀប ? ្របេភទណាែដលខ�គួរែស�ងរក? មាចម�ល់ េតីករង េតីខ�ុំគួរចប់េផ�ីែស�ងរកករងេធ�ីេនកែន� ណ? េតីខ�ុំ្រត� ចំណាយេពលយូប៉ុន�នក�ុងកែស�ងរកករងេធ�ី? េតី ខ�ុំអនឹង ា ែស�ងរកករងេធ�ីបានមួែដរឬេទ? សំណួរខងេល េនះែតងេធ�ីករេចស ទ ដែដលៗ និង រំខនដល់និសិ្សតែ េទីបប��ប់ករសិក ទន�ឹមនឹងេនះ ក៏មា សំណួរជាេ្រចីនេទៀតែដលសមេហតុផល ក៏ប៉ុែន�មានករលំបាកក�ុងករ និស្សិែដលេទីបប��ប់ករសិក ភាគេ្រចីន ែតងមានករលំបាកក�ុងករ ព័ត៌មានទីផ្សោរករបស់្រក�មហ៊ុន ឬសហ្រគាសែដលមានត្រម�វករក កម�នងជំនាញឬបុគ�លណាមា�ក់ េដីម្បីេធ�ីករសកសួរព។ ិ ភាសប្បោយរីករយេ្រក ទទួលស�ប័្រប��ប់ករសិក នឹង � ្រត�វប��បក�ុងមួយព្រពិចែភ�ក បនា�ប់មកេលកអ�ក ្របឈមេទន ស�នភ ជាក់ែស� “ករែស�ងរកករេធ�”។ េនក�ុងដំេណីរករែស�ងរកករងរេធ�ី ី អ�កនឹង្របឈមប��ជាេ្រចីនរួមមាន ភាពអត់ករងរេធ�ីែដលបានប េសហ�ង កររង់ចំយា៉ងអន�ះសររបស់មាតបិត ចំេពះដំណឹងទ េធ�ីពីរូបេលកអ� កររ្របាក់ចំណូលក�ុងករជួយស្រមាលដល់ជីវភា និង ករខ�សេអៀនចំេពះមិត�ភ័�ភ�ែដលទទួ ករងេធ�ីបានឆាប់រហ ករេច សួរពីសំណាកនិស្សិែដលេទីបប��ប់ករសិក“េតីបច�ុប្បន�បេធី�កអី�ែដរ?” ជ េដីម។ 82
• 89. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករេធ�ស្របែហស ឬ ិនបាេ្រតៀមទុកជាម ម នាេពលបច�ុប្បន�េនះ េនតមវិទ្យោល័យមួយចំនួនេលក្រគ� េធ�ីករែណនាំអជីព សិស្សោនុសិែដលេ្រតៀម្របលងស��ប័្រតទុតិយភូ ក៏ប៉ុែន�េនមិនទន់បានទូលំទូលយ និងមានសភាពយឺតយា េដយក�ុ េនាះ េយីងសេ�តេឃីញម ង សស្សោនុសិស្សជាេ្រចីនបានេធី�ករសេ្រម ិ ក�ុងកេ្រជីសេរីយកជំនាញសិក្សោេនតមសកលវ។ ករែណនាំអជីពេនមានលក�ណៈ ម្យោ៉ងវិញេទៀ និងមិនទនសុីជេ្រេទេលីប��ព ព័ន�េទនឹងលទ�ភាព និង សក�សមក�ុងករទទួលបករងេធ�េនេឡីយ រួម ិ ី មា: គុណ តៃម� និង លទ�ផលរំពឹងទុកែដលនាំេទកន់ជេ្រមីសដ៏សម មួយនាេពលខងម។ រីឯេនតមសវ ិទ្យោល វ ិញ នស្សិែដលេទីបែត ិ ប��ប់ករសិក ទទួលបានជំនួ ែផ�ក្របឹក្សោេយាបល់ក (Career Counseling) េនមានក្រមិតេនេឡីយ ក�ុងេ នស្សមួយចំនួនធំមនទទួលបា ិ ិ ិ ករយកចិត�ទុកដក់ េដយ្រត�វ ករសេ្រមចចិត�ច្របឡូក្របកួត្របេនក�ុង ទីផ្សករងរេពុំមាមូលដន្រគឹ ឬចំេណះដឹង អំពីវធីស�ស�ក�ុ  ិ ករែស� រកករងេធ�ីទល់ែតេស។ បនា�ប់ពីបប��ប់ករសិក និស្សិតភាគេ្រ មានករលំ ក�ុងក ែស�ងយល់អំពីកិច�កឬេគាលេដរបស់ខ�ួនក�ុងករែស�ងរកករង និងមាភា ភ័យខ �ចក�ុងក្របឈមមុខេទនឹងពិ ករង 83
• 90. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ដំេណីរករៃករេរៀបច ករែស�ងរកករេធ�ីត្រ�វឱ្យមានវិធីស�ស�ច្បោស់លស់ េដីម ម ដល់ដំេណីរករែស�ងរកករងរេធ�ីឱ្យទទួលបានេ ។ ចំណុចែដលគួរឱ្ចប់ អរម�ណ េនក�ុងដំេណី កែស�ងរកករេធ�ីេនា គមានលក�ណែបបវ ិទ្យោស ឺ (ករ្រសវ និងករសេ្រមចចិ ែដល្របកបេដយករ្រតិះរិះព) និង សល្ប (ករៃច�្របឌ ករបេង�ីតថ� នងគំន តពក់ព័ន�េទនទីផ្សករង)។ ិ ិ ិ វធីស�សៃនកែស�ងរកករងេធ�ីមានភាពសម�� និងងយ ិ ចំេពះនិសិ្សតែដលេទប��ប់ករសិកអេរៀនសូ្រតបែន�ម េដីម្បីេធ�ីករែ យល់មុននឹងឈនចូលេទ្របឡូកេន ងទីផ្សករង និសិ្សតែដលមានភា ឆ�តបានសិក្សោអំពីវិធីសស�ែស�ងរកករងរេធ�ី ែដលជាយថ េជៀសផុត ា � អំពីឧបសគ�តមរយៈករេ្រតៀមខ�ួនបានយា៉ង្របេសីរក�ុងករ្រ សមា� ផ�ូវកនិងផ�ូវចិត�។ ជាករពណាស់ ករសិក្សោអំពីវិធី ៃនកែស�ងរកក ងេធ�ី មុននឹងចប់េផ�ីម្របឡូកេនក�ុងទីផ្សោរករងរ គឺជាកូនេសរគន ឆាកជីវិតករ (ករសិក្សោជា្របចំរបស់និសិ្សត )។ ចំណង់ក�ុងកេ្រក ជ�� ក់នូវចំេណះដឹងថ�ីៗបាននាំេទដល់ករអភិវឌ្ឍន៍សមត�ភាពគា�នទ េហីយក៏ជាស�ខណ�ែដលប�ក់ថា ជាបុគ�លមួយរូបែដលអចបំេពញ � � បានេន្រគប់ស� ។ ន 84
• 91. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ្របភជំនួយេនក�ុងករែស�ងរកករងរ នាេពលបច�ុប្បន�េនះ និស្សិតែដលេទីបប��ប់ករសិក្សោ និងអ រក ករងេធ�ីអចែស�ងរកព័ត៌មានទីផ្សោរករងរ តមរយៈេ ពិព័ រណ៍ករង ទីភ�ក់ងររដ� ឬឯកជនែដលផ�ល់េសវករងរ ករិយាល័យែស�ងរកករ ា តមសកលវិទ្យោ (Career placement) និងព័ត៌មានេន្របព័ន�ផ្សផ្យជាេដីម។ េ្រកពីេនះ េន េគហទំព័រជាតិ និងអន�ជាតិ ក៏ជា្របភព ា ិ អំពីវធីស�ស� និងដំបូនា�នក�ុង ែស�ងរកករងរេធ េទះជយា៉ងេនះក�ី េយីង អស់គ�មិន្រត�វេផា�តេទេលីេគហទំព័រ េធ�ីជា្របភពក�ុងករែស�ងរកព័ត៌ ា ករងរ េហីយេបាះបង់េចលទំង្រស�ងនូវ ផ្សព�ផ្ព័ត៌មាែដលមា លក�ណៈងយ្រសេនាះេទ។ នស្សតែដលេទីប��ប់ករសិក្សោថ�ីៗនឹងទទួលបានផល្របេយា ិ ិ េ្រចីនពកអភិវឌ្ឍន៍សមត�ភាព និងចំេណះដឹងរបស់ខ�ួ (ឬកែស�ងរកជំនួយពី អ�កដៃទ) អំពីវធីស�ស�ែស�ងរកករងរេ ។ ករចក់ភាែល្បងខុសនិង្រត គឺ ិ អ្រស័យទំង្រស�ងេទេលីេ្រ ក៏ប៉ុែន�ករែស�ងរកករ េធ�ីែដលទទួល បាេជាគជ័ ត្រម�វឱ្យមា េធ�ីែផនកែដលបានកំណត់អំពីេគាលេដ េគាលបំណច្បោស់លមុននឹងចូល្របឡូកេនក�ុងទីផ្សោរ ។ ក�ុងេគាលបំណងស្រម�លដល់អ�កែស�ងរកករងរេធ�ី រជរដ កម�ុជាបានបេង�ទភ�ក់ងរជមុខរបរ នងករង (National Employment ី ា ិ 85
• 92. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក Agency) ែដលមានតួនាទីភារកិច�ផ�ល់េសវករងរ និងព័ត៌មានទីផ ដល់អ�កែស�ងរកករងរេធ�ី និេយាជក អ�កផ�ល់ករអប់រំបណ�ុះ អ�កេរៀបចំ េគាលនេយាបាយនិងែផ និងសធារណជនទូ េនក�ុង្រពះរជា កម�ុជេដយឥតគិតៃថតមរយៈជេ្រមីសងយ្រ២ គ៖ េសវេលី្របព័ន�អុ ឺ េធីរណត តមរយៈេគហទំព័រ ិ www.nea.gov.kh និងេសវតមរយៈម ។ មណលករង(ព័ត៌មានលំអិតសូមអនទំព័រខងេ) � ករ្រព�យបារម�ណ៍ងករែស�ងរកករងរេ សូមបណា�និស្សិតែដលេទីបប��ប់ករសិក្សោ េហីយឈនចូ េនក�ុងទីផ្សោរករងរ មានករ្រព�យបារម�ណ៍ហួសេហតុក�ុងករែស�ង េនាះេទ។ ករ្រព�យបារម�នឹងេធ�ីឱ្យេលកអ�កបាត់បង់នូវជំេនឿ និងេសចក របស់ខ�ួន េហីយក៏ជាកត�ដក់សមា�ធេនក�ុដំេណីរករែស�ងរកករង ង េទៀត។ េលកអ�កគួរេធី�ករសិក្សោែស�ងយល់អំពីស�នភាពទីផ្សោរក ឱ្យបានច្បោស់ជាមុនសិន េនាះេទីបជាករ្របេសីរ េដយេហត ឱកសេ្រតៀមខ�ួនទុកជាម ្របភពជំនួយក�ុងករែស�ងរកករងរេធ�ីមានេនជុំវិញខ�ួន ក៏ប៉ុែន�ត េលកអ�កមានភាពេវៀ នង្រសវ្រសេ ពីេ្រពះជំនួយទំងអស់េនាះមិ ិ មកេដយឯកឯងេនាះេទ។ ក�ុងដំេណីរករែស�ងរកករងរេធ�ី េលកអ�ក្រត� សេ្រមចចិត�េដយខ�ួនឯងេទេលីជេ្រមីស និងវិធីស�ស�ែដលមានលក�ណ ្រសពិល ឬច្បោស់លស់ េនក�ុងករចប់យកនូវឱកសករងរែដលេ ទន�ឹងរង់ចំ។ 86
• 93. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េតេលអ�កកំពុងែតរ ុញ្រច ករងរឱេទឆ�ែមនឬេទ? ា មានេហតុផលជាេ្រចីនែដលបានសប��ក់ឱ្យេឃីញថា មា េ្រចីនកំពុងែស�ងរកករងរេធ� ក�ុងទីផ្សោរករងរ េហីយក៏មានសំណួរេ ផងែដរថា េតីេហតុអ�ីបានជាអ�កទំងេនាះរកករងរមិ?។ អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីនាេពលបច�ុប្បន�េនះ ទទួលបានឱកសក� ា នាំ និងដំបូនា�នអំពីក និងអជី ែដលមិនធ�ប់មានពីមុនមក។ ្រគាន់ែត្រ ា អុីនេធីរណតមួយប៉ុេណ�ះបានក�យជា្របភពព័ត៌មានអំពីករងរ និង ិ ្របេភ ្របសិនេប អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីចំណាយេពលេវលក�ុងករចូ ព័ត៌មាន េនាះព េគនឹងពុំមានេពលេវលេសសសល់ក�ុងករែស�ងរកករង េទ្បីយ មានមនុស្សភាគេ្រចីនែតងបរិយាយអំពីវិធីស�ស�ក�ុងករែស� េធ�ីក៏ប៉ុែន�មិនបានេលីកេឡីងអំពីេហតុផលទំងឡាយែដលអ�កែស�ងរកករង ន បានរុញ្រចនឱកសករងររបស់ខ�ួឱ្យេទឆា េយីងសូមចូលរួមេធ�ីករែចករំែលកនូវករយល់ដឹងអ ែដលែស�ងរកក ងរេធ�ីជាេមេរៀនគួរចងចំកដំេណីរក ែស�ងរកករងរេធ�ី 87
• 94. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក មិនមានេគាលេដច្បោ អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីភាគេ្រចីនមិនបានកំណត់េគាលេដរបស់ បានច្បោស់លស់ក�ុងករែស�ងរកករងរេធ�ីេនាះេទ អ�កទំងេន “ករងរអ�ីក៏” េហីយគំនិតទំងេនះែតងេកីតមានចំេពះនិសិ្សតែដលេទីបប ករងរ ឬ�ស�ីេមផ�ះែដលែស�ងរកករងរេធ�ីេ្រកយេពលកូនរបស់ពួកេគធ េនផ�ះបានជាេដ ក៏ប៉ុែន�ស្រមាប់េលកអ�កែដលបានកំណត់េគាលេដច្បោស ករយល់េឃីញខងេលីេនះ មិនអចទទួលយកបានេទ។ ឧទហរណ៍ដូ ក�ុងហងលក់ទំនិញមួយអ�កលក់បានសួរ “េតីេល/អ�កនាង្រត�វករទិញ ែដរ?” អ�កលក់អចស�បស�ង់អំពីចំណង់ក�ុងករទិញរបស់អ�ីមួយ េដយ្រ សេង�តអប្បកិរិយារបស់េលកអ�កែតប៉ុេណា�ះ។ េនក�ុងករែស�ងរកករ េលកអ�ក្រត�វកំណត់ឱ្យបានច្បោស់លស់អំពីេគាលេដរបស់ខ�ួន េ ្របេសីរ។ ករយល់ដឹងអំពី្របេភទករងរែដលេលកអ�កចង់ែស�ងរក គឺមិ គំនតែដលផុសេឡីងក�ុងអំឡុងេពលៃនករចូលរួមេនក�ុងពិព័រណ៍ករ( ិ Job 88
• 95. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង fair) េនាះេទ ក៏ប៉ុែន�ជា ទ.ជ.ម.ក និតែដលផុសេចញពីករគិតពិចរណាអំពីបុគ�លភ និងបរស�នករងរែបបណាខ�ះែដលខ�ួនអចបំេពញករងរបានល�្របេស ិ ជាកិច�កល ែដលេលកអ�ក្រត�វេរៀបចំមុនេពលចូល្របឡូកក�ុងទីផ្ស ក�ុងករណីែដលេលកអ�ករកករងរេធ�ីែដលផ�ុយេទនឹងបំណង របស់ខ�ួន េលកអ�កគួរេ្រជីសេរីសករងរណាមួយែដលសកិ�សម សមត�ភា របស់ខ�ួនែដលអចេធ�ីេទបាន។ េលកអ�ក្រត�វកំណត់ឱ្យបានច្បោស់ ងរែដលចង់បាន មានន័យថាេលកអ�កមិនគួរែស�ងរកករងរណា បង�ំចត�េនាះេទ។ ករបង�ំចិត�ទទួលយកករងរែដលមិនេពញចិត� គឺជាមូ ិ ែដលេធ�ីឱ្យលទ�ផលករងរមានកំរិ ភាពបែន�ម។ និងមានកររែរកក�ុងករអភិវឌ្ ក�ី្រសៃមែដលគា�នេគា ក�ី្រសៃមនឹងមិនែ្រប្រប�លជាេរៀងរហូត ្របសិនេបីេលកអ�កមិ ក�យឱ្យេទជាសកម�ភាព និងខិតខំ្របឹងែ្របងេទេនាះ។ ករងរក�ុងក េលកអ�កអចសេ្រមចេទបាន លុះ្រតែតេលកអ�កមានករព្យ សមត�ភាពក�ុងករចប់យកឱកសករងរនាេព 89
• 96. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករេគារពេទតមនីតិវិធីែដលបាន នារីមួយរូបបានេដីរសំេដេទកន់បុរសមា�ក់ែដលកំពុងសមា�ត ហងលក់អហរមួយកែន�ង េហីយនាងបាន្របគល់នូវ្របវត�ិរូ របស់ខ�ួនែដលមានកិបភា�ប់រូបថតេទឱ្យបុរស (CV) បុរសសមា�តក��ក់មាន ទ ស�ក់េស�ីរក�ុងករទួល CV របស់នាង េដយសរៃដរបស់គាត់េសីម និងកខ ក៏ប៉ុែន�េដយសរមានករទទូចសុំពីនារីរូបេនាះ គាត់បានជូតៃដនឹងេ េហីយក៏ទទួលយក។ គាត់បាន្រប CV េនះេទ ឱ្យនារីបុគ�លិកបេ្រមីករ េនកែន�ងគិតលុយនាងបានទទួលយកទំងៃដ្របឡាក់ទឹក បនា�ប់មកនាង ងករកេមីលអ�ក្រគប់្រគង េដីម្បី្ CV របស់នារីដក់ពក្យសុំចូលេធ� េតី CV របស់នារីរូបេនះអចបានេទដល់ៃដអ�ក្រគប់្រគង? េនះ គឺជាករ បង�ញអំពីករេធ�ស្ និងទេង�ីខុសឆ�ងចំេពះករដក់ពក្យស េធ�ីក េយីងអចនិយាយបានថា រូបថតរបស់នាងមិនបានសេសរេឈ េ្រក េហីយ្រជ�ះេចញព CV ្របសិនេបីយា៉ងដូេច�ះ េតីមាននរណាស�ល់ថ ថតរបស់នាង ឬយា៉? ទេង�ីែបបេនះ គជាស�ណបង�ញឱ្យេឃីញថា ជាបុគ�លែដល � ឺ លក�ណៈសម្បតិ�្រគប់្រគាន់ និងខ�ីខ�រ។ នាងមិនបានេគារពេទតមនី ដក់ពក្យសុំចូលេធ�ីករតមរយៈក CV ដ៏មានតៃម�របស់ខ�ួនេទឱ្យប ជូតក��ក់ និងនារីបុគ�លិកែដលៃដ្របឡាក់េដយទឹកសុីរ៉ូែបបេនះ េតីនា ្របេភទបុគ�លិកែបប? ជាករពិតណាស់ នាង្របែហជាបេនា�ស ល ក��ក់អំពីករេធ�ស្របែហសក�ុងករ្រ CV របស់នាងដល់ៃដអ�ក្រគប់្រ ្របសិនេបីនាងមិនបានទទួលករេកះេហេធ�ីបទសមា�សន 90
• 97. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករេធ�ស្របែ ្របសិនេបីេលកអ�កចប់អរម�ណ៍ចំេពះករងរ ឬមុខតំែណ រ ព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកណាមួយេនាះ េលកអ�ក្រត�វេធ�ីកែស�ងយល់អ មានពក់ព័ន�នឹងករងរ ឬមុខតំែណងេនាះឱ្យបានេ្រចីនតមែតអ ឧទហរណ៍ អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីមួយរូបបានដក់ពក្យសុំចូលេធ�ីករ ករែផ�កនិពន�ៃនទស្សនាវដី� េនេពលអ�កេធ�ីបទស មា�សន៍បានស េល/នាងយល់យា៉ងណាែដរចំេពះអត�បទទស្សនាវដី�រប?” “េតី គាត់ប េឆ�ីយថា “ខ�ុំមិនទន់បានេឃីញអត�បទទស្សនាវដ�ីេនេ”។ មាននារីមួយរ េទៀតបាន ដក់ពក្យសុំចូលេធ�ីករែផ�កទីផ្សោរេនក�ុង្រក�មហ៊ុនលក់ មួយ អ�កេធ�ីបទសម�សន៍បានេធ�ីករសកសួរអំពីផលិតផលរបស់្រក�មហ៊ុន ប ា នារីរូបេន បានេឆ�ីយថាមិនែដលបានេឃីញផលិតផល្រក�មហ៊ុនទល់ែ ករែស�ងយល់អំពីព័ត៌មានពក់ព័ន�េទនឹងមុខតំែណងែដល្រត�វេ សម�សន៍ គឺជាកូនេសរគន�ឹះក�ុងករទញចំណាប់អរម�ណ៍អ�កេធ�ីបទ ា ឬនេយាជកឱ្យេធ�ីករេ្រជីសេរីសយករូបេលកអ�ក។ គា�នវីធីស�ស� ិ អចជួយេលកអ�កឱ្យទទួលបានេជាគជ័យេនក�ុងករេធ�ីបទសមា�សន៍ េលកអ�កមិនបានបង�ញអំពីសក�នុពល និងភាពឆា�តៃវរបស់ខ�ួនេទេនាះ។ បទសម�សន៍ ឬនិេយាជកនឹងមិនផ�ល់ករងរ និងមានករខឹងសម្បោរ ា ្របសិនេបីេលកអ�កមានករេធ�ស្របែហសក�ុងករែស�ងយល់អំពីព័ត៌មាន េទឹង្រក�មហ៊ុ ន 91
• 98. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករេ្របី្របាស់វិធីស�ស� េគាេដ អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីភាគេ្រចីនមានករភ័ន�្រចឡំក�ុងកេ្របី្រ រ ស�ស�ែស�ងរកករងរេធ�ីែដលទទួលបានផលតិចតួច និងចំណាយេ េ្រចីន។ ឧទហរណ៍ៈ ដូចជាវិធីស�ស�ែស�ងរកករងរេធ�ីតមរយៈប សង�ម ( Networking) បានបង�ញឱ្យេឃីញថា មាន្របសិទ�ិភាព្រ ៧០ េទ៨០ ភាគរយ ែដល្របេសីរជាងករចូលេទយកព័ត៌មានេនេល អុីនេធីរណត ឬេនក�ុ បណា�ញសព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកេទៀតផង។ េទ ិ ជាយា៉ងេនះក�ី េយីងសង�តេឃីញថា អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីមួយចំនួនធំ រ ដូចជាមានករលំបាកក�ុងករេ្បី្របាស់វិធីស�ស�ែស�ងរកករង បណា�ញក�ុងសង�មេនេឡីយ េដយេនែតចំណាយេពលេវលយា៉ងេ្រ ព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកែដលបានផ្សព�ផ្សោយជ ែដល្របកេដ ករ្របកួត្របែជងខ�ស់េទ ករបរិយាយអំពីវិធីស�ស�ែស�ងរកករងរេធ�ីខងេលីេនះ មិ ន័យថា អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីមិនអចរកបានករងរេធ�ីតមរយៈព័ត េរីសបុគ�លកេនាះេទ។ ក៏ប៉ុែន�្របសិនេបីអ�កែស�ងករងរេធ�ីមិនអចែស�ងរ ិ េធ�េនក�ុងទីផ្សោរករងរមិនេបីក(ព័ត៌មានេ្រជីសេរីសបុគ�លិកែដលមិន ី េធ�ីករផ្សព�ផ) តមរយៈបណា�ញក�ុងសង�មរប ខ�ួនដូចជា សច់ញាត�ិ មិត�ភ័�ក�េទេនាះ អ�កទំងេនាះបា នបេណា�យឱ្យបាត់បង់នូវឱកស 92
• 99. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក តៃម�ជាងករងរែដលមានេនក�ុងព័ត៌មានេ្រជីសេរីស ែដលបានផ្សព�ផ ជាសធារណៈ។ េយាងតមករសិក្សោនាេពលកន�ងមកបានប ករងរ្របម៦០ ភាគរយមិនបានេធ�ីករផ្សព�ផ្សោយជាសធ ្រត�វបានផ្សព�ផ្សោយតមរយៈបណា�ញរបស់្រួមមាអតិថិជន និេយាជ ក និងបុគ�លែដលធ�ប់ស�ល់េទវ ា អ�កែស�ងរកករងរេធ�ីទំងអស់គួរេរៀបចំេពលេវលរបស់ខ�ួនឱ្ ្រសប។ េនក�ុងដំេណីរករែស�ងរកករងរេធ�ី ្របសិនេបីេលកអ�កមិ ្របាស់នូវរល់វិធីស�ស�ដូចែដលបានេរៀបរប់ខងេ (បណា�ញក�ុងសង� ករផ្សព�ផ្សោយតមរយៈករេបាះពុម� និងេនេលី្របព័ន�អុិនេធីរណិ ក ង និងករែស�ងរក្ក�មហ៊ុនជាេ) សូមេលកអ�កចំណាយេពលេវលេទេលី រ ស�ស�ណាមួយែដលខ�ួនយល់ថាមាន្របសិទ�ភាពខ�ស់ និងអចទទ ជ័យឆាប់រហ័ស 93
• 100. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ្របករគួរេជៀស ករែស�ងរកករងរេធ�ី គឺជាេពលេវលដ៏មានអត�ន័យេនក�ុង ករងររបស់មនុស្ស្រគប់រូប។ ្របសិនេបីេលកអ�កបានចំណាយេ េ្រចីនក�ុងករែស�ងរកករងរេធ�ី េលកអ�កគួរគិតេឡីងវិញអំពីមូលេហតុទ ែដលរុញ្រចនករងរឱ្យេទឆា�យពីរូប មូលេហតុទំងេនាះ បណា�លមកពីេលកអ�កមានេមាទនភាពហួ មានភាព្រកអឺត្រកទម ចេម�ីយមិនច្បោស់លស់ ញញឹមេ្រចីនេពក មានករេធ�ស្របែហស មិនបា ែកវែភ�ករបស់អ�កេធ�ីបទសម�សន ត�ូញែត�រ ឬនយាយអ្រកក់ពីនិេយាជកែដល ា ិ បេ្រមីករងរពីមុនជាេ ដំណាក់កលែដល្រត�វឆ�ងក ដំណាក់កលែដល្រត�វឆ�ងកត់ គឺជាែផ�កមួយៃនឆាកជីវិតរបស ្រគប់រូបែដលមាន្រគប់រស់ជាតិ និង្រគប់សណា�នែដលេកីតមានេឡីងច ៃថ�ចប់បដិសន�ិរហូតដល់ៃថ�អវសនជីវ ។ េនក�ុងេពលែដលេលកអ�កកំពុងស� េនក�ុងដំណាក់កលែដល្រត�វឆ�ងកត់ េលកអ�កអចទទួលរងផលប៉ៈ ឬេ្រចី េនា។ គឺអ្រសេទេលីរូបេលកអ�កក�ុងករកំណត់នូវរល់េហតុករ សូមេធ�ីកពចរណ ិ េនាះ ឬក៏្រត�វចុះ? េតីេលកអ�ក្រត�វែតជំនះនូវរល់ករលំប កតទំងអស់េនះគឺស�ិតេលីរូបេលកអ�កក�ុងករសេ ចិត�។ 94
• 101. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករឆ�ងផុតនូវរល់ករល វក្យស័ព “Transition” (ដំណាក់កលអន�កល ឬដំណាក់ក ្រត�វឆ�ងក) មកពីភាឡាត «Transire» ែដលមានន័យ “ឆ�ងកត” ឬ “ឆ�ងផុត”។ ពកេនះ្រត�វបានេ្របី្រប ក�ុងឆាំ ១៥៥១ រហូតមកទល់បច�ុប្បន� េនះ េដយសរមិនអចរកពកមួយអចមកជំនួអត�ន័យក�ុងកពិព័ណ៌ នអំពីដំណាក់កែដលមនុស្ស្រគប់រូបឆ�ងកត់ មនុស្ស្រគប់រូប្រ ឆ�ងកត ពីទរកេទកូនេក ពីេក�ង្រប�សេយុវជនវ័យជំទង់ ពីនារេពញវ័យេទមា� ពីបុរសេទឳពុកជាេដី ដំណាក់កលែដល្រត�វឆ�ងកត់សំខន់ជាងេគេនាះ គ ករង េធីឈនេទរកករបាត់បង់ ឬករចូលនិត�ន៍ែដលនាំមកនូកែ្រប្រប� � េ្រចីនេនក�ុងឆាកជី។ ចំេពះេលកអ�កែដលបានស�ិ ក�ុងស�នភណ មួយដូចជា កររំសយបុគ�ល ករែស�ងរករងរេធ�ីស ថី� ក ្របឈមមុេទ ា នឹងករែស�ងកករងេធ�ីសរជាថេនក�ុងតំបន់ែដលមិនធ�បស�លពីមុន ករចប េផី�ម ្របកបរបអជីវកមថ�ី ឬករចូលនិត�ន៍ ប� �ទំងអស់េនះសុទ�សឹងែតេកី េឡីងេដយមិនបានេ្រគាងទុកជាមុន េហីយេពរេពញេទេដយករ ភាពេសក។ ចំេព “ករឆ�ងផុតនូវរល់ករល” គឺជករយល់េឃី មួយ ែដលអចប៉ះពេទដល់ករគិតរបស់អ�កផងទំងពួងអំពីមូលេហតុែដលន បាត់បង់ករ នងដំណាក់កលែដល្រត�វឆ�ង។ ស្រមាប់េលកអ�កែដ ិ ឆ�ងផុតនូវរល់ករលំបាកទំងអស់េនះ ែតង្របដូចេទនឹងករេលតេផា ខ�ស់ េហីយធ�ក់ចុះ្របេដយសុវត�ិភ យ៉ងដូេច�ះែ។ ា ា 95
• 102. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ្របករគួរេជៀស ករផា�ស់ប�ូរ និងដំណាក់កលែដល្រត�វឆ េលកអ�ក្រត�វ្រគប់្រគងស�នករណ៍ និងេធ�ីករែកស្រម ្របភ ប�ែដលមានេនក�ុងដំណាក់កលែដល្រត�វឆ�ងក។ េលកអ�កអចេធ�ី � ែកស្រម�លេនេពលេហតុកចប់េផី�ម ែដ េនះជអរម�ណ របស់មនុស្ទូេទ េនក�ុងករេដះ្រស។ ដំណាក់កលែដល្រត�វឆ�ងក គឺជាកេឆី�យតប េទនឹងករែ្រប្រទំងឡ ែដលក�ុងេនាះអចេពរេពញេដយករឈឺ មនប៉ៈពល់អ�ីទំងអ។ ិ េលកអ�ក្រត�វេធ�ីករកំណត់េដយខ�ួន ពីវធីស�ស ិ ក�ុងករ្របឈមេទនឹងេហតុករណ៍ទំ ពុំមាននរណមា�ក់អចដឹងច្បោស់ េ្រកអំពីបុគ�លែដលបាន ា ផា�ល់នូវដំណាក់កលែដលបានឆ�ងកត់ ប្របទះនូវករលំបាក និងទ បាេជាគជ័េនាះេទ្ប។ ដំណាក់កលែដលបានឆ�ងកត់េនក�ុងក ករងរ គ េពលេវលដមានអត�ន័យស្រមជីវ ិតមនុស្ស មា�ក មានន័យថា អ ទំងេនាះ្រត�វមានជំហររុឹងបុឹង និងមានេសចក�ីក�ហនក�ុងករជំនះេទ ែដលបានជួប្រប។ 96
• 103. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ភាមិនឋតេថរ និងបេណា�ះអស (Transient and Temporary) ិ វក្យស័ «Transient» មាន្របភពមកពីឡាតែដលមានន័ ថាជាេហតុករណ៍ទំងឡាយែដលមាន េណា�ះអស និងមិនេទៀង ទត់ រល់ដំណាក់កលែដល្រត�វឆ� គជាេហតុករណ៍ែដលមានលក ឺ បេណា�ះអស មិនេទៀងទត និងែតងែ្រប្រប�លជានិច�។ ្របសិនេបីជាស ែដលមានលក�ណៈេណា�ះអសេនាះ េលកអ�កមិនគួរមានអរម�ណ៍ឈឺច េធ�ីករររំេឡីយ។ េដីម្បីេជៀសផុតនូវរល់ដំណាក់កលទំងេនះ េលកអ� ង ដំេណីរេឆា�េទមុខ្របកបេដយភាពេជឿជាក់ និងេពរេពញេដយក� ករ្របឈមមុខេទនឹងដំណាក់កលែដល្រត�វ េយីងអេឆ��តឱកសទញយក ្របេយាជន៍ដំណាក់កលែ បានឆ�ងក េដយែ្របក�យេទជាករអភិវឌ្ឍសមត�ភាព រួមមានក ដំេណាះ្រសយ និងកែកែ្របស�នករណ កលែដលមិនអចេជៀសវង ចំេពះដំណាក់កលរ េយីង្រត�វែ្របក�យេទជាករទទួលប ពិេសធន៍េនក�ុងឆាកជីវិត និង្រត�វេចះែ្រប្រប�លេទតមស េយីង ្រគប់ៗគា�ែតងមានបំណងឆ�ងកត់ដំណាក់កលទំងេនះ្រសប្ប រីករមិនែមនទទួលបានករឈឺច និងភាពេសកេសេនាះេ បនា�បពី បានទទួលេជាគជ័យេនក�ុងដំណាក់កលទំង ្របកបេដយេមាទថ េលកអ�អចនិយ ខ� ុំបាពុះពរនូវរល់ករល េនេពលេនះខ�ុ សេ្រមចបាននូវបំ្របដូចែដលបានេ្រគាង។ ា 97
• 104. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក េសចក�ីសង្ឃឹ (េទះបីេលអ�កពុំទន់មានករងរក៏េដ) េហតុអីបានជាេយី � ងស�គមន ៍ឆាំ�ថី�ជាម ភាពសប្បោយរីករយ ្របកបេដយក�ីសង្ េដយមិនមកភ័យខ �េទវិ? េហតុអីបានជាេយ � បេងី�ត ភាសប្បោយរីករយជំនួសឱ្យភ េស? េហតុអីបានជាេយីង � យាមេធីចិត�ឱ្សប្បោយរីករយ និង្រស េទះបីមិនមាេហតុផល្រគប់្រគ ក៏េដ? េសចក�សង្ឈឹម គឺជាមូលដ�ន្រគឹះរបស់មនុស្ស្រគប់រូបក�ុងករ ី នឹងករលំបាក និ មូលេហតុែតមួយគត់ែដលនាំឱជីវ ិត្រសស់បំ្រ។ ្របសិ េបីកររស់េនគកី�សង្ឃឹមេេនាះ េយីងទំងអស់្របាកដជាមានករលំប កំណត់េគាលេដេនក�ុជីវ ិតរបស់ខ�ួនជាក់ជាពុំ។ ចំេពអ�កគ�នករងរេែតងយល់ថ ខ�ួន្រត�វ្របឈមមុខនឹង្របកួត ា ្របែជេដីម្បីទទួលបករងរេធ ែដលផ�ុយ្រសឡះពីអ�កមានករងរេធ�ី េដយ្រគាន់ែតេធ�ីករអភិវឌ្ឍសមត�ភាពករងររបស់ខ ែត្របេសីរប៉ុេណា�ះ អ�កទំងេនាះ្របានចត់ទុអ�កែស�ងរកករងរេធ េទបីជ្រត�វបានេគល េឈ �ះេច ប�្ឈប ពីករង លែលងពីករ នស្សតេទីប��ប់ករសិក ិ ិ េទីបវ ិល្រតឡបចូលទីផ្សោរកវ ិញ ឬក៏អ�កចូលនិវត�ន៍ែដលមានបំណែស�ងរក ករងរថក៏េដ។ ករសេ្រមចចិត�ែស�ងរកករងរេធ�ីែដល្របកបេដ ចិត�ខ�ស់ ក៏េនែតមានភាពខ�ះចេនា�ះ េទះជាយា៉ ចំេពះទឹកចិត�ែដលេព េពញេទេដយក�ីសងឹ គជាចលករជ្រម�ញករខិតខំ្របឹងែ្របងេនក�ុងដំ ឺ ែស�ងរកករងរេធ�ីឱ្យមានសន�ុះេទមុខបា ៃព។ 98
• 105. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក គំនិតសុទិដ�ិនិយម កូនេសរគន�ឹះៃក�ីសង្ឃឹ គឺជគំន ិតសុទិដិ�ន ិយមែដលឆ�ុះប� �ំងអំពីក គិត្របកបេដយវិជ�មានេនរល់េហតុករណ៍ ឬមនុស្សែដលេនជុ ។ ទន�ឹម នឹងេនះ គំនិត សុទិដិ�ន ិយមក៏បានបេង�ីតក�ីសង្ឃឹមេឡីងវិ ស្រមាប់ជនទ ឡាបនា�ប់ពីបានេដីរខុសផ� ឬជួប្របទះនូវរ ឧបសគ�នា។ ស្រមាប់េ អ�កែដលមានគំនិសុទិដិ�ន ិយមមិនបានចត់ទករលំបាឧបសគ�េនាះេទ ក៏ ប៉ុែន� ជាឱកសក�ុងករេរៀនស និងអភិវឌ្ឈន៍ករយល់ដឹងរបស់ខ�ួនឱ្យកល� ្របេសីរេឡីង មានន័យថា ឧបសគ�្រត�វប្របឈមមុ ្រត�វប េដះ្រ ជានិច� និងមិនេគចេវះេឡី។ េនក�ុងេសៀវេ របស់េលក Martin Seligman ែដលមានចំណងេជី ថ “វធីស�ស�ក�ុករផា�ស់ប�ូរចិគំន ត នងកររស់េ” បានេធី�ករគូសប�� ិ ិ ិ ា អំពីកូនេសរគន�ឹះចំនួ ៣ អំពី ភាពខុសែប�គ�ក�ុងករយល់េឃីញ និងករ ពិចរណារវងសុទិដិ�ន ិយម និង អ�កទុទិដិ�ន ិយមចំេពះករលំបាក ទ័ល្រចែដលបានជួប្រប។ 99
• 106. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ភាពជានិរន� អ�កសុទិដ�ិនិយមែតងចត់ទុកករលំបាក ករណ៍ែដលមិនសិ�តេស�រប៉ុេណា ទ័ល្រច គឺ ជេហតុ ក៏ប៉ុែន�ស្រមាអ�កទុទិដិ�ន ិយមវ ិញែតងគិតថ កបរជ័គជេហតុករណ៍ែដលេកីតេឡីងគា�នៃថ�ប�� ។ ចំេពះករលំបា ឺ ក�ុងដំេណីរករែស�ងរកករងរេធ អ�កទុទិដ�ិនិយមែតងនិយាយ “ខ�ុំនឹងរកករង មិនបានេធី�េ” ក៏ប៉ុែន�ស្រមា អ�កសុទិដ�ិនិយមវ ិញែតងនិយាយ ទទួលករងេធី�េលីកេនះ “ខ�ុំ ិនបា ម ក៏ប៉ុែន�ខុំនឹងទទួលបាករងរេធេនក�ុងករដក់ � េលីកេ្រក”។ ករយល់ដឹ េនក�ុងចំណុចេន បានេលីកេឡីងអពីលក�ខណទំងឡែដលមនុស្ស � ភាគេ្រចបេណា�យឱកបរជ័្រគបដណ�ប់ ឬជ ឥទ�ិពលមកេលីខ�ួន ដូចជ ករយល់េឃីញរបស់អ� ទុទិដ�ិនិយមបានេលីកេឡីង ពក់ព័ន�េទនឹងករែស ករងេធ�ី នយាយ ិ “បណា្រក�មហ៊ុជាេ្រចីន្រត�វករយុវជនេ មកេធ�ីជាបុគ លក”។ ក៏ប៉ុែន�ស្រមាអ�កសុទដ�នយមនយាយ “្រក�មហ៊ុនមួយចំនួ្រត�វករយ ិ ិ ិ ិ ិ ជនេក�ងៗមកេធ�ីជាបុគ�លិ ក៏ប៉ុែន�មាន្រក�មហ៊ដៃទេទៀតែដល្រត�វកបុគ�ល ិក ែដលមានគំនិតចស់ទ និងមាបទពិេសធន៍ដូចរូបខ�ុេនះ”។ ករេលីកេឡី ខ េលីេនះបានឆ�ុះប��ំងយា៉ងច្បោស់អំពីករែ ភាពបរជេទជាឱកសេដី ឈេទសេ្រមចបានបំណង្របថា�រ ខ�ួន។ ា 100
• 107. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក បុគ�លភា អ�កទុទដ�ិនយមែតងចត់ទុកភាពបរជ័យជាប��អវិ ិ ិ ែដលេកីតេចញពីក�ុងខ�ួនេដយយលថ ខ�ួនរបស់េគ្របាកដជាមានប��អ� េហីយេទីបនិេយាជកមិនេ្រជីសេរីសេធ�ីជាបុគ� បានេ”។ នងជាកត ិ “ខ�ុំ្របាកដជករងរេធមិន រីឯអ�កសុទិដ�ិនិយមវ ិញយល់េឃីញ ថភាពបរជ គឺជាេហតុករ វ ិជ�មា នងអចែ្របក�យេហតុករណ៍ទំងេនាះឱ្យមានលក�ណៈល�្របេ ិ “ខ�ុំមានសមត�ភាព្រគប់្រគាន់ែដលមានបណា�្រក�មហ៊ុនជាេ្រចីន្រត ែត្រក�មហ៊ុនមួយេនះេច”។ 101
• 108. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក សុទិដ�ិនិយមក�ុងករែស�ងរកករ ី េធ� អ�កែស�ងរកករងេធ�ីែដលមានគំនិតសុទិដ�ិនិយែតងចត់ទុកដំេណីរ រែស�ងរកករងរេធ�ី គឺជែផ�កមួយៃនឆាកជីវិត ា ឱកដ៏្របេសីក�ុងក សេ្រមចបំណង្របាថា�របស់ ។ អ�កទំងេន អេធ�ីកបដិេសធនូវរល់សំេណី � ទំងឡាយែដលមិនសមេហតុផល មិនបេណា�យឱភាពបរជ័យមក្ដណប់ េលីចរ ិកែដលមានពីធម�ជាតិ ភាពបុិន្របសប់ និងគុណតៃម�របស់ខ�ួនេ ទំងេនាះែតងមាពិបាកចិតចំេពករបាត់បង់អី�ម អ�ក េដយក�ុងេនាះនឹងេធ ករសិក្សោេទភាបរជ័យ និងកំហុសឆ�ងរ ស់ខ�ួនេដចប់េផ�ីមេបាះជំហ េទមុ្របកបេដយភាពេជឿជាក់ និង្រគ អនាគតរបសខ�ួនបានយា៉ង្រ។ អ�កសុទិដ�ិនិយមែតងចត់ទុកករងរ្រគប់យា៉ងអចេធ និងេធ�ីករកំណត នូវវធីស�ស�ែដលមាន្របសិទ�ភាពស្រមាប់េ្របី្ េពលេវលដ៏សមគួរណ ិ មួយ។ អ�កែស�ងរកករងេធ�ីែដលមាគំន ិតសុទិដ�ិនិយម ែតងេធ�ីកព្យោយាម ពនូវរលករលំបេនក�ុងដំេណីរក ែស�ងរកករងេធ�។ ី អ�កទំងេនាះន ទទួលបាននូបទពិេសធន លៗ ក៏ដូចជាភាពសប្បោយរីករយចំេពះកិច � ឡាយែដលបានអនុវត�នាេពលកន�។ ជាមួយគា�េនះែដរ អ�កទំងេន មាន សមត�ភាពក�ុងកែ្របក�យករលំបាកទំេទជាបទពិេសធនមានអត ្របេយាជ នងជេគាលេដក�ុងករេ្រជីសេរីសពីស នេយាជែដលមានត្រម ិ ិ ករកមា�ំងពលកម� និងជំនញ ក�ុងចំេណាមអ�កែស�ងរកករងរេធ�ីដ ។ លទ� ា ផលែដលនឹងទទួលបានទំងអស់េនះ្រត�វករេពលេវល ក៏ប៉ុែន�សូមេល ចំថារល់កិច�ករែដលមាន្របេយាជន៍ និងមានតៃម�ត្រម�វឱ្យមានករអត ច។ 102
• 109. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករងរដំប បនា�ប់ពីបប��ប់ករសិកេនក�ុងសវ ិទ្យោល េលកអ�កប ចំណាយេពលេវល កមា�ំងកយ និងកមា�ំងចិត�ក�ុងករែស�ងរកករងរេ េនទីប��ប់កទទួលបាករងរេលីកដំប េនក�ុងឆាកជីវិតករងររបស់ខ� េលកអ�កនឹងមានអរម�ណ៍សប្បោយរីករយចំេពះទីកែន�ងករងរថ�ី ករជាេ្រចីនកំពុងរង់ចំ។ ទន�ឹមនឹងេនះ ព ករងណាមួយែដលអចេ្រ ្របដូចបានេទនឹងករងរថ�ីេនះេទ េដយេហតុថាេនះគឺជាករងរែ បង�ញឱ្យេឃីញពីភាពខុសែប�កនូវបុគ�លភាពរបស់េលកអ�ក និងេ្រក េពលទទួលបានករងរេ ។ ចំេពករចប់េផ�ីមករងរដែដលសម្រសប និង្រតឹម្រ សរៈសំខណាសស្រមាប់អនេលអ�ក។ ករទទួលបាន គឺមា េ្រជីសេរីសព សំណាក់និេយាជក និងក រក្សោកឱ្យបានគង់វង គជេហតុផលពីរេផ្ស ឺ ា ពីគ។ ចំណុចខងេ្រកមេនះ គឺជាេសចក�ីែណនាំដល់េលកអ�កែដល្រត� ែស�ងយល់មុននឹងចប់េផ�ីមករងរដំបូងរបស់ខ�ួនឱ្យបាន្រត ។ 103
• 110. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករពិនិត្យពិច�័និងករ្រតង់្រតប់ បរស�នេនកែនករងរថី�របេលអ�ក គឺខុសែប�កទំង្រស�ងេទ ិ បរស�នេនក�ុងសកលវិទ្យោល័យែដលបានធា ិ កម�សិក្សោពីម។ និង្រក�មហ៊ុែដលធ�បេធី� ា េលអ�កគឺជមនុស្សចំណូលថ�ីែដលឹងក� សមាជិេន ន ក�ុង្រក�នាេពលខងមុខ េទះបីជ អ�កជបុគ�ល ិកថី�ែដលទទួលបានករច អរម�ណ៍យា៉ងណាក៏េដយ េលកអ�ក្រត�វកសងទំនាក់ទំនងេនកែន� បានល�្របេស។ េនក�ុខណៈេពលែដលេលអ�កមានគំនិតថី និងេ្រតៀមខ�ួនរួចជាេ្ ក�ុងករបង�ញជូនដល់បណា�បុគ�លិកេនក�ុង្រក�មហ៊ុនេនាះ េលកអ�ក្រត ចំេពលេវលែដលសមគួរណាមួយ។ េលកអ�ក្រត� នងអេង�ត្របកបេដ ិ យកចិត�ទុកដក់អំពីប��នានាែដលកំពុងេកីតេឡីង មុននឹងេធ�ីករប េយាបល់របស់ខ�ួន។ េលកអ�ក្រត�វេចះរក្សោទុកនូវករយល់េឃីញដំបូងរបស និងករវយតៃម�ខ�ួនេលកអ�កផា�ល់។ េលកអ�កមិន្រត�វេធ�ីករបង�ញអ េឃីញរបស់ខ�ួនភ�មេនាះេទ េទះបីជាេលកអ�កេជឿជាក់ថា ករផ�ល់េ ា ខ�ួននឹងឈនេទដល់ករែកែ្របកិច�ករទំងឡាយឱ្យមានភាពល�្រ ករពិនិត្យពិច�័យ និងករ្រតង់្រតប់នូវរល់កិច�ករទ េនក�ុង្រក�មហ៊ុននឹងផ�ល់ជាអត�្របេយាជន៍ដល់េលកអ�ក។ រល់ករអ េលកអ�កនឹងក�យជគន�ឹះដ៏សំខន់ក�ុងករស្រមបខ�ួនេទនឹងកែន�ងករង ា 104
• 111. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករ្តិបតករងតបទដ�នែដលបានកំណ �ិ  េលកអ�ក្រត�វេធ�ីករែស�ងយល់ឱ្យបានទូលំទូលយអំព និង ទម�ប់ក�ុងករបំេពញករងររបស់្រក� តមរយៈករសេង�តអំពីរេបៀបរបបក� ា ករស�គម (ឬមនស�គមន) ិ េលកអ�កេនក�ុងកែន�ងេធ�ីករ ករនិយ (ឬមិននិយាយស�) មកកន់េលកអ�ក ករែ (ឬមិនែណនា) អំពីករង េផ្សងៗ ដូចជាកែន�ងអហរដ�ន ឬបន�ប់ទឹកជាេដីម។ េលកអ�ក្រត�វេ សេង�តអំពីរេបៀបក�ុងករ្របា្រស័យទក់ទងរវងបុគ�លិក និងអ�ក្រគប់្រគង នងបុគ�លក រយៈេពលៃនករឈប់ស្រមាក និងេពលេមា៉ងេចញពីកែន�ងេធី�ក ិ ិ ឬេ្រកយេមា៉ងយា៉ងណ េតីដំេណីរកររបស់្រក�មហ៊ុនមានសភាពយា៉ងដូចេម? េតីបុគ�លក ិ មានទឹកចិត�យា៉ងដូចេម�ចែដរចំេពះករបំេពញករងរ្? េតីអ�ក្រគប់្រ មានចរិកយា៉ងដូចេម�ចែ? េតីបុគ�លិកមានភាពរួសរន់ក�ុងកររយក ករងរជូនអ�ក្រគប់្រគងែដ ? េតីកត�អី�ខ�ះែដលជំរុញឱ្យបុគ�លិកក�ុង្រក�មហ មានឆន�ៈក�ុងករបំេពញករងរឱ្យបានល�? េលកអ�កមិន្រត�វេមីលរំលងនូវរល់បទប��េផ្សងៗេនក�ុង្រក� ែដលបានបេង�ីតេឡីងេនាះេទ មានន័យថាេលកអ�កមិន្រត�វ្របឆាំង ឬេ ែញកអ�ីទំងអស់។ េលកអ�ក្រត�វចំណាយេពលេវលក�ុងករែស�ងយល់អំពី ទំងេនាះ េដយមិន្រត�វចត់ទុកបទប��េផ្សងៗេនក�ុង្រក�មហ៊ុនគា ជន៍េនាះេទ ក៏ប៉ុែន�េលកអ�ក្រត�វអបអរសទរចំេពះសមិទ�ផលែដលបាន េឡីង។ 105
• 112. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករខិតខំបំេពញករងរេទ� ក�ុងរយៈដំបូងៃនករចប់េផ�ីមបំេពញករបស់េលកអ�ក ែដលជាបុ លិកថី� គឺត្រម�វឱ្យមានករខិតខំ្របឹងែ្របងេទ�រដងក�ុងករសេង�តអំពីរេបៀប ករបំេពញករងរ និងបទពិេសធន៍ទំងឡាយពីបណា�បុគ�លិកដៃទេទៀ ្រក�មហ៊ុន ចំេពះគុណភ នងទំហំៃនករបណ�ុះបណា�ល គឺមានភាពខុសែ ិ គ�រវង្រក�មហ និង្រក�មហ៊ុ ្របករែដលល�្របេសីរ គឺករេ្រកបជ��ក់ន ា ចំេណះដឹងបានឆាប់រហ័ េនក�ុងករណីខ�ះករបណ�ុះបណ គឺជាបន�ុកមួ បែន�មស្រមាប់អ�ក្រគប់ ែដលមានភារកិច�បណ�ុះបណា�លដល់បុគ�លិកេ ឱវទែដលមិនមានេពលេវល្រគប់្រគាន់ក�ុងករេដះ្រសយប��ករ េនក�ុងអំឡុងេពលៃនករបណ�ុះបណា�ល េលកអ�កមិន្រត� ជាសា�ធ ម េពលែដលខ�ួនមិនបានតំងចិត�ឱ្យបានមុតមាំ និងមាអរម�ណ៍រេវី ន សំណូមពរដល់អ�ក្រគប់្រគងឱ្យផ�ល់ករបណ�ុះបណា�លឱ្យបានេ្រចីន។ េ បណ � ល ុះបណា�ល េលកអ�ក្រត�វែស�ងយល់បែន�មេដយខ�ួនឯងនូវរ់ចំណុច ករទំងឡាយែដលយល់េឃីញថាអចេធ�ីេទ ្របវត�ិរបស់្រក�មហ៊ុន ន ្រពិត�ិប្រតផ្សព�ផ្សោយនាេពលកន�ងមក ឯកសរ រូបថត និងពនរ ង� នានាជាេដីម។ េលកអ�ក្រត�វេឆ��តចូលេទយកព័ត៌មានេនេលីេគហទំព យុទ�ស�ស� និងអនេសៀវេភែណនាំ្របតិបតិ�ករករងររបស់្រក�មហ៊ុន េ ករែស�ងយល់ឱ្យកន់ែតទូលំទូល 106
• 113. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ករបេង�ីតនូវទំនាក់ទំ ទំនុកចិត� និងករេគារព គ មូលដ�ន្រគក�ុងករបេង�ីតនូវទំនាក់ទំ  ជាមួយបណា�បុគ�លិកេនក�ុង្រក�មហ៊ុន រួមមានទំនាក់ទំនងបុគ�ល និង េទះបីជាមិត�ភ័�ក�រួមករងរមានជំេនឿថា េលកអ�កអចចូលរួមចំែ អភិវឌ្ឍ្រក�មហ៊ុនបនយា៉ងណាក�ី អ�កទំងេនាះក៏ចង់ជួបេលកអ�ក្រ ា សប្បោយរីករយផងែដរ។ វត�មានក�ុងអំឡុងរយៈេពលប៉ុនា�នែខដំបូងេនក� ហ៊ុន គឺជាករ បង�ញអំពីបុគ�លភាព និងសមត�ភាពរបស់េលកអ�កក�ុងក ករងរ។ ទន�ឹមនឹងេ ក៏ជាេពលេវលក�ុងករបេង�ីននូវចំណាប់អរម�ណ េដយភាពេជឿជាក់ និងករេគារពេទេលីេល 107
• 114. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ដំេណីរផ�ូវែវងឆា� បនា�ប់ពីបានទទួលភាពសប្បោយរីករយនឹងករងរថ�ី ស សម�ឹងេទេលីវិថីករងរដ៏ែវងឆា�យេនខងមុខ។ សូមេលកអ�កចត ចំណុចែដលបានេរៀបរប់ខងេ្រកមេនះ គឺជាគន�ឹះក�ុងករ្រតិរិះពិច អភិវឌ្ឍសមត�ភាព និងករែថរក្សោករងររ ឱ្យបានគង់វរួមមាន ា ករសិកគ�នទីប��ប នាេពលបច�ុប្បន�េនះ ពុំមានវត�ុណាមួយែដលមានភាពយូរអែង� បានេទនឹងឆាកជីវិតករងរ ករផា�ស់ប�ូរទីកែន�ងេធ�ីករ បានត្រ េលកអ�កបានបំេពញករងរជាមួយនិេយាជកជាេ្រចីនេនតម្រក គ�។ ្របសិនេបីេលកអ�កចង់ធានានូវករងររបស់ខ�ួននាេពលបច�ុ ា សុវត�ភាពេនាះ េលកអ�ក្រត�វអភិវឌ្ឍន៍សមត�ភាពរបស់ខ�ួន តមរយៈក ិ ទីប��ប់ (Long Life Laving) ែដលជារបាំងដ៏រុឹងមាំេទនឹងភាពអត់ករង េលកអ�ក្រត�វេធ�ីករកត់្រតនូវរល់ជំនាញ ឬចំេណះវិជា�ែដលបានស ករេ្របី្បាស់នូវវិធីស�ស�ែដលអចេធ�ីេទបាន បនា�ប់មកេល រ អរម�ណ៍ថា ខ�ួនមានចំេណះវិជា� និងជំនាញក�ុងករបំេពញករងរឱ្យប ជូនដល់្រក�មហ៊ុនេនាះ មានន័យថាេលកអ�កមានលទ�ភាពក�ុងករផា�ស់ ពីេ្រពះេលកអ�កមានជំនាញេ្រចីនែដលនិេយាជកទំងឡ 108
• 115. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែថរក្សោនូវទំនាក់ទំនងអន�បុគ�លក�ុងសង�មរបស់េលកNetwork) ( េទះបីជាេលកអ�កទទួលបានករងរដំបូងរបស់ខ�ួនក៏េដយ សូ ទំនាក់ទំនងអនរបុគ�លែដលបានបេង�ីតនាេពលកន�ងមកឱ្យបានល�្របេសីរ អ�ក្រត�វរក្សោទុកនូវរល់ព័ត៌មានទំនាក់ទំនងរបស់បណា�មិត�ភ័�ក� ឬបុគ ស�ល រួមមានសហេសវិកែដលបំេពញករងរជាមួយគា� ឬេនក�ុង្រក�ម េទៀត េដីម្បីងយ្រស�លក�ុងករទំនាក់ទំនងនាេពលខង ករបង�ញសមត�ភ ចំណុចេនះមិនែមនមានន័យ េលកអ�កកំពុងែស�ងរកករងរេធី មានបំណងចកេចញពី្រក�មហ៊ុន បនា�ប់ពីមានគំនិតចង់ចកេចញភា�ម ករបង�ញសមត�ភាពរបស់ខ�ួនេនះ មានន័យថាអ�កផងទំងពួងទទួលស សមត�ភាពរបស់រូបេលកអ�ក ចំេពះសមិទ�ផលករងរែដលសេ្រមច កន�ងមក។ េលកអ�ក្រត�វព្យោយាមបង�ញនូវសមត�ភពរបស់ខ�ួន តមរ ា ែដលទទួលខុស្រត�វេនក�ុង្រក�មហ នងេនក�ុងឱកសដ៏សម្រសបណាមួ ិ េនក�ុង និងេ្រក្រក�មហ 109
• 116. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ែ្របក�យក�ី្រសៃមក�យជា េលកអ�ក្រត�វមានចក�ុវ យរបស់ខ�ួនឱ្យបានច្បោសមុននឹងសេ្រម ចិត�េធ�ីអីមួយ តមរយៈករែ្របក�យឱ្យេទជាសកម�ភាព េដីម្បី � បានលទ�ផលដូចែដលបានេ្រគាងទុក។ េលកអ�ក្រត�វេធី�ករវយតៃម� និងប� �្របឈមទំងឡាយែដលមានក�ុងេពលបច�ុប្បន� េដយឆ�ុះប��ំ អនាគត េនេពលែដលេលកអ�កយល់េឃីញថាករងរនាេពលបច�ុប្បន ឬនិេយាជកមិនដូចេទនឹងក�ី្រសៃមរបស់ខ�ួនែដលបានេ្រគាងទុកេនាះ ដល់េពលេវលែដលេលកអ�កគួរចកេចញ និងែស�ងរកករងរថ�ីេ ករងរេលីកដំប ករងរដំបូង គឺជាចំណុចចប់េផ�ីមរបស់េលកអ�ក។ “ចំណុច ចប់េផ�ី” េនះនឹងេនជាប់ខ�ួនេលកអ�កជាេរៀងរហូត េទះបីជាេលកអ ងរេ្រចីនយា៉ងណាក៏េដយ។ ជានិច�កល េលកអ�កអចចប់េផ�ីមក បាន ពីេ្រពះពុំមានកិច�ករអ�ីមួយែដលេធី� អ�កមានអរម�ណ៍សប្បោ រយេនេពលែដលមានមនុស្ស្របាប់េ “េល/អ�កនាង្រត�វបានេ្ េរីសឱ្យចូលបេ្រមី” ។ 110
• 117. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ទីភ ា�ក់ងរជាតិមុខរបរ និងក ទភ�ក់ងរជាតិមុខ នងករង (ទ.ជ.ម.ក) ្រត�វបានបេង�ីតេឡីងតម អនុ ី ា ិ ា� ្រកឹត្យេ ៦៧ អន្រ.បក ចុះៃថ�ទ ី២៧ ែខេមស ឆ២០០៩ េ្រកមទ្រជាទ ភ�ក់ង្របតិបត�ិកពេសស (Special Operating Agency) ស�តេនេ្រក ា ិ ិ �ិ គណៈកម�ធិករជាតិបណ�ុះប ែដលមា ឯកឧត�មបណតសភាច សុខ ា អ ឧបនាយករដ�ម�ន�ី រដ�ម�ន�ីទទួលបន�ុកទីស�ីករគណៈរដ�ម�ន ជា្រប។ ទ.ជ.ម.ក មានតួនាទីនិងភារកិច�ក�ុងករផ�ល់េសវ និងព័ត៌មានទីផ្សោរក េនមួយកែន�ងងយ្រ នង្របកបេដយគុណភាព និង្របសិទ�ភាពខ�ស ិ ឥតគិតៃថ� ជូនដល់អ�កែស�ងរកករងរេធ�ី និេយាជក អ�កផ�ល់ករអប់រំបណ បណា�ល អ�កេរៀបចំេគាលនេយាបាយ និងែផនករ និងសធារណជនេន រជាណាច្រកកម�ទ.ជ.ម.ក. ផ�ល់េសវករ និងព័ត៌មានទីផ្សោរក ដល់ អ�កេ្របី្របាស់េសវតមរយៈជ ងយ្រសពីរគ៖ ឺ • េសវេលី្របព័ន�អុីនេធីរណិតតមរយៈេគហទំ ែដលមានេឈ www.nea.gov.kh ។ • េសវតមរមជ្ឈមណ�លករងរ ែដលនឹង្រត�វបេង�ីតេទ ន ២៤ រជធានី េខត មជ្ឈមណ�លករងរនីម ផ�ល់េសវជាម ដ�នដូចខងេ្រ  - េសវអុីនេធីរណិតករ - េសវបណា�ល - េសវែណន និងព័ត៌មានអំពីករ និងទីផ្សោរករ 111
• 118. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក បច�ុប្បន�េនះ .ជ.ម.ក មានមជ្ឈមណ�លករងរច ៤ រួមមាន  មជ្ឈមណ�លករងររជធានីភ� វ ិទ្យោស�នជាតិប ទឹ បណា�លបេច�កេទស មហវីថីសហព័ន�រុស្សុី សង�ត់ ខណ ែសនសុខ រជធានីភ�ំេព � េលខទូស័ព�ៈ ០២៣ ៦៣៣ ៦០០២ ឬ ០៧៧ ២៣២ ៣៧៨ ឬ ០១៦ ៦៦៧ ៨១២ អុីែម៉លៈ jc_pp@nea.gov.kh េគហទំព័រៈ www.nea.gov.kh  មជ្ឈមណ�លករងរេខត�បាត់ដ វ ិទ្យោស�នពហុបេច�កេទសេខត�បាត់ដំបង ផ�ូ 0១ ភូមិែ្រពកមហេទព សង�ត់ស�យេបា៉ ្រក�ងបា េលខទូស័ព�ៈ ០៥៣ ៩៥៣ ៥៨០ ឬ ០១៦ ៩២៦ ៦៥៥ អុីែម៉លៈ jc_battambang@nea.gov.kh េគហទំព័រៈ www.nea.gov.kh  មជ្ឈមណ�លករងរេខត�កំ វ ិទ្យោស�នពហុបេច�កេទសេខត�កំ ភូម0១ ឧសភា ស�ត់កំពង់កណា�ល ្រក�ងក ង ិ េលខទូស័ព�ៈ ០៣៣ ៦៣៣ ៧៩៩៩ ឬ ០១៦ ៥០៦ ៦៥៥ អុីែម៉លៈ jc_kampot@nea.gov.kh េគហទំព័រៈ www.nea.gov.kh  មជ្ឈមណ�លករងរេខត�េសៀម មជ្មមណលបណ � � ុះបណា�លវិជា�ជីវៈេខត�េសៀមរ ភូមិបនា�យចស់ សង�ត់ស�្រកម ្រក�ង េលខទូស័ព�ៈ ០៦៣ ៩៦៩ ៣៩៦ ឬ ០១៦ ៥៣៦ ៦៥៥ អុីែម៉លៈ jc_siemreap@nea.gov.kh េគហទំព័រៈ www.nea.gov.kh 112
• 119. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង  ទ.ជ.ម.ក មជ្ឈមណ�លករងរេខត�ស�យ មជ្មមណលបណ � � � ុះបណា�លវិជា�ជីវៈេខតស�យេរ ភូមេមេភ�ីង សង�ត់ស�យេរៀង ្រកងស�យ � ិ េលខទូស័ព�ៈ ០៤៤ ៩៤៥ ២៧៥ ឬ ០១៦ ៦៤៦ ៦៥៥ អុីែម៉លៈ jc_svayrieng@nea.gov.kh េគហទំព័រៈ www.nea.gov.kh 113
• 120. េសៀវេភែណនាំស្រមាប់អ�កែស�ងរកករង ទ.ជ.ម.ក ស្រមាប់ព័ត៌មានបែន�ម សូមេធ�ករទំនាក ទីភ�ក់ងរជាតិមុខរបរ និងក ា វ ិទ្យោស�នជាតិបណ�ុះបណា�លបេច មហវិថីសហព័ន�រុស្សី សង�ត់ទឹកថា ខណ�ែសនសុខ រជធានី � ទូរស័ព�ៈ ០២៣ - ៦៣៥ ៧១៧៧/ ០៨៨ - ៦៧៨ ៥៦៧៨ អុីែម៉លៈ info@nea.gov.kh េគហទំព័រៈ www.nea.gov.kh 114