ӨМНӨТГӨЛ   Манай улсын хөгжлийн баримт бичгүүдэд боловсролын салбарыгтэргүүлэх салбар хэмээн тодорхойлсон нь XXI зууны ний...
АГУУЛГАЕБС-ийн бага ангийн багш нарт МХТ-ийн ахисан түвшний боловсрол олгохсургалтын хөтөлбөр................................
Сэдэв 6.1. Microsoft Office Excel 2007 програмын цонх, ажлын үндсэн талбар ...... 93   Сэдэв 6.2. Нэр томьёо, үүрэг зориул...
ЕБС-ийн бага ангийн багш нарт МХТ-ийн ахисан   түвшний боловсрол олгох сургалтын хөтөлбөрҮндэслэл:      Шинжлэх ухаан, тех...
- КОМПЬЮТЕР – ийн тусламжтай мэдээллийн процессийг сургалтынүйл ажиллагаа болон мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэхэд ашиглажсур...
Модуль 1. Мэдээллийн                    технологийн          ерөнхийхэрэглээг бататгахЕрөнхий танилцуулга      Энэхүү моду...
Сэдэв 1.1. Windows Explorer програм дээр файл, хавтастайажиллах, тэдгээрийг зөв зохион байгуулах арга барилэзэмших      Ко...
Алхам 5. Хавтасны нэрийг солих, өөрчлөлт оруулах тохиолдолд хулганыбаруун товчлуураар нээгдэх цэснээс Rename командыг сонг...
Алхам 4. Шаардлагатай гэж үзвэл Tools/Folder Options командаар нууцалсанфайлаа (хавтас) дэлгэцэн дээр харагдуулахгүй болго...
Сэдэв 1.2. Файлыг шахах ба буцааж задлах      Зарим үед том хэмжээтэй файлыг зөөвөрлөх, солилцох, хэт олон тооныфайлыг өөр...
Алхам 2. Дээрх командыг биелүүлсний дараа бидний сонгож авсанbie_daalt_yavts хавтасны хэмжээ 3.49 Мбайтаас 2.21 Мбайт хүрт...
Даалгавар 1. Өөрөө өөрийгөө задлахаар файлыг шахах      Шахсан файлыг буцаан задалж хэрэглэдэг, ийм файлыг задлахын тулдWi...
Сэдэв 1.3. Фонт, гарын драйверийн тохиргоо хийх      Компьютерийн систем бий болсон цагаас эхлэн монгол, орос зэрэголон хэ...
цонхны Input Language хэсгээс Mongolian (Cyrillic)-ийг сонгоод ОК товчийгдарна. Дахин ОК товчийг дарснаар гарын драйверт м...
Санамж         Гарын драйверийн монгол (MO), англи (EN) хэлийг         компьютерийн гарны зүүн талын Alt+Shift товчны     ...
Сэдэв 1.4. Фонт хөрвүүлэх, юникод ашиглах   Хэдийгээр юникод (UniCode) буюу нэгдсэн кодын стандарт нэвтэрсэнболовч дараах ...
хөрвүүлэхийн тулд             товчийг дараад нээгдэх цонхны Proceedтовчийг дарна.Дасгал 1. Фонт хөрвүүлэх     Алхам 1. Дар...
Сэдэв 1.5.         Microsoft     Office    хувилбаруудын         хоорондхөрвүүлэх      МХТ-ийн хурдацтай хөгжлийн үед бид ...
Модуль 2. Бэлэн загвар ашиглан сургалтынхөтөлбөр, сургалтын материал боловсруулахЭнэхүү модулийн хүрээнд энгийн бэлэн загв...
Сэдэв 2.1. Бэлэн загварын талаарх үндсэн ойлголт, нэртомьёо, үүрэг зориулалтБэлэн загвар гэж юу вэ?      Бэлэн загварыг (T...
 Энэ баримт нь Word Document төрлөөр хадгалагдсан байна. Файлыннэрийн төгсгөлд *.docx өргөтгөлтэй байна. (Microsoft Word ...
Word Template –Бэлэн загвар                Save as –ХадгалахЗураг 2.3 Файлыг хадгалах   1.   Оffice Вutton – програмын үнд...
Сэдэв 2.2. Бэлэн загвар үүсгэх, багшийн үйл ажиллагаандашиглахБэлэн загвар үүсгэх          2     2                      ...
Алхам 4. Үүсгэсэн баримт файлаа бэлэн загвар болгон хадгалахын тулд:Office Button товчийг дарж,инээгдэх цэснээс Save As/Wo...
Алхам 1. Microsoft Word програмын Insert  цэсийг сонгоно. Зураг 2.3.Алхам 2. Insert  цэсний Text  хэсгээс Qiuck Parts ...
Сэдэв 2.3. Үүсгэсэн бэлэн загварыг ашиглах                                     2    2                                   ...
Алхам 1. Office Button товчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас  Openкомандыг сонгоно. Зураг 3.2.Алхам 2. Нээгдэх Open цонхноос ...
Алхам 1. Програмын цонхны зүүн дээд буланд байрлах Office Buttonтовчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас Word Options командыг с...
Сэдэв 2.4. Microsoft Office Word 2007 програмын бэлэнзагварыг ашиглах      Microsoft Office програм нь төрөл бүрийн бэлэн ...
                                        2        2                                                              ...
                                                                                                                      ...
Саарал дэвсгэртэй талбаруудад шаардлагатай текстүүдийг оруулна.Анхаарах зүйл: Microsoft Office програмын бэлэн загваруудаа...
Дасгал 1. Үнэлгээний хуудас үүсгэхАлхам 1. Office Button товчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас New командсонгоно. Нээгдэх New ...
Жишээ болгон улирлын хөтөлбөр дээр хэрхэн ажиллах талаар зөвлөгөө өгье.                                          Батлав бү...
Дасгал 3. Microsoft Office Word програмын бэлэн загвар ашиглахMicrosoft Office орчны програмууд нь олон төрлийн бэлэн загв...
                                                                                                                     ...
Алхам 3. Загварыг өөрийн хэрэгцээнд тохируулан өөрчилж болно.                                   Шалгалтын нэр             ...
Зураг 2.24 Microsoft Office Word програмын тестийн загварыг хэрэгцээндээ                                 тохируулан ашигла...
СанамжЭдгээр бэлэн загварууд нь англи хэлээр байдаг учир хэрэгцээндээ тохирууланорчуулж ашиглах боломжтой.    Бие даалтын...
Модуль 3. Сургалтын хэрэглэгдэхүүн боловсруулахарга зүй      Энэхүү модулийн хүрээнд багш нарыг төрөл бүрийн сургалтынхэрэ...
Сэдэв 3.1. Microsoft Office Word програмын Clip Аrt, бэлэнзураг ашиглахЭнэхүү хичээлийн хүрээнд сургалтын материал, хэрэгл...
Clip Аrt сан нь олон тооны зургийг төрөлжүүлэн агуулсан зургийн цуглуулгаюм. Түүнчлэн хэрэглэгчдэд хэрэгцээ шаардлагадаа н...
Зураг хайх замаа тодорхойлохSearch in талбараас зургийн цуглуулга хадгалагдажбайгаа хавтсаа сонгоно. Үүнд:Everewhere – бүх...
Сонгосон зураг дээр хулганы заагуурыг                            байрлуулахад тухайн зургийн нэр, хэмжээ, нягтрал,        ...
Хэрэгслэлүүд                              Үүрэг зориулалт                    Зургийг өнгийг тодруулах, бүдгэрүүлэх        ...
Зургийн өргөний хэмжээг өөрчлөхДасгал 1. Текстэнд зураг оруулахАлхам 1. Жишээ болгон текстэнд модны зураг оруулъя. Эхлээд ...
Сэдэв 3.2. Shapes, SmartArt, Chart хэрэгсэл ашиглан зураг,график үүсгэхShapes бэлэн дүрс, дүрс үүсгэх хэрэгсэлБэлэн дүрс, ...
Графикийн хэлбэр, төрлийг                                                 сонгох                                          ...
Алхам 2. Microsoft Office Excel програмыг нээж, диаграм байгуулах өгөгдлөө  оруулна.                                      ...
Chart хэрэгслэлийг ашиглан диаграм үүсгэх                                      Chart хэрэгслэлийн тусламжтайгаар          ...
Өгөгдлийг шинэчлэх       Chart layout     Графикийн      тайлбар,   түүний     байрлал       Chart styles              Өнг...
Сэдэв 3.3. Microsoft Office Word програмын Equationхэрэгслэлийг ашиглах                                Томьѐо оруулах бол...
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Gariin avlaga
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Gariin avlaga

56,185

Published on

21 Comments
86 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
56,185
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
15
Actions
Shares
0
Downloads
3,585
Comments
21
Likes
86
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Gariin avlaga"

  1. 1. ӨМНӨТГӨЛ Манай улсын хөгжлийн баримт бичгүүдэд боловсролын салбарыгтэргүүлэх салбар хэмээн тодорхойлсон нь XXI зууны нийгмийн эрэлтхэрэгцээ, шаардлагад зохицуулсан бодлого болсон билээ. Чанартайболовсролын ач холбогдлыг урьд өмнөхөөс илүү онцлох болсон энэ үедболовсролын чанарыг тодорхойлох гол үзүүлэлт нь багшийн чадавхи гэдгийгнийтээр хүлээн зөвшөөрч байна. Тиймээс боловсролын чанарыг хангахынтулд багш нарын чадавхийг дээшлүүлэх шаардлага гарч байна. Мэдээлэл, холбооны технологи асар хурдтай хөгжиж байгаа өнөө үедмэдээллийн технологи, түүний дотор компьютер болон шаардлагатайпрограм хангамжуудыг эзэмших нь мэдээллийн зуунд амьдарч байгаа хэнбүхний хэрэгцээ, бас зайлшгүй хэрэглээ болж байна. Компьютертэй ажиллахмэдлэг, ур чадвар, түүнийгээ эрхэлсэн ажилдаа хэрэглэж буй байдал ньболовсон хүчнийг үнэлэх нэг хэмжүүр болсон нь энэ талын мэдлэг, боловсролэзэмших хэрэгцээг улам их болгож байна. Багш та бүхний өмнө дэлгэн тавьж буй энэхүү хөтөлбөр нь багшийнмэдээлэл, харилцааны технологийн (МХТ) цогц чадамжийг өмнөх мэдлэгдээр нь тулгуурлан хөгжүүлж, түүний үндсэн дээр сурган хүмүүжүүлэх болонсургалтын үйл ажиллагаанд МХТ-ийг бүтээлчээр ашиглах, өөрийн салбарташиглагдаж байгаа болон шинээр гарч буй технологи, програм хангамжуудыгбие даан судлах, хэрэглэх чадварыг олгоход чиглэгдэж байна. Та энэхүү мэдээллийн технологийн ахисан түвшний хөтөлбөрийн дагуусуралцсанаар өөрийн хэрэгцээг дараах үндсэн үе шатаар нэмэгдүүлэхболомжтой. Үүнд:  МХТ-ийн ерөнхий хэрэглээг бататгах,  МХТ-ийг хичээлийн бэлтгэл, сургалтын материал боловсруулахад болон сургалтын үйл ажиллагаанд ашиглах,  МХТ-ийг үнэлгээ, судалгаанд ашиглах мэдлэг, ур чадварыг эзэмшүүлэх. Хөтөлбөрийн хүрээнд МХТ ашиглан сургалтын тодорхой хэрэглэгдэхүүнболовсруулах зорилгоор төрөл бүрийн програм хангамжийг судлах, багшнарын сургалтын явцад хэрэглэгдэх бүтээгдэхүүнүүд гаргахыг зорьж байна. Энэхүү хөтөлбөрийг боловсруулсан Интек ХХК-ийн багийн гишүүд болондэмжлэг үзүүлсэн “Үр дүнд түргэн хүрэх санаачилгын түншлэл” төслийнажлын хэсгийн гишүүд, Үнэлгээний хорооны багт БСШУЯ-наас гүн талархалилэрхийлж байна. БСШУЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Мишигжав Хуудас 1 Нийт 158
  2. 2. АГУУЛГАЕБС-ийн бага ангийн багш нарт МХТ-ийн ахисан түвшний боловсрол олгохсургалтын хөтөлбөр............................................................................................................. 4Сургалтын талаарх үндсэн мэдээлэл: ................................................................................ 4Модуль 1. Мэдээллийн технологийн ерөнхий хэрэглээг бататгах ................................. 6 Сэдэв 1.1. Windows Explorer програм дээр файл, хавтастай ажиллах, тэдгээрийг зөв зохион байгуулах арга барил эзэмших .......................................................................... 7 Сэдэв 1.2. Файлыг шахах ба буцааж задлах ................................................................ 10 Сэдэв 1.4. Фонт хөрвүүлэх, юникод ашиглах ............................................................. 16 sСэдэв 1.5. Microsoft Office хувилбаруудын хооронд хөрвүүлэх ............................. 17 Сэдэв 1.5. Microsoft Office хувилбаруудын хооронд хөрвүүлэх ............................... 18Модуль 2. Бэлэн загвар ашиглан сургалтын хөтөлбөр, сургалтын материалболовсруулах ...................................................................................................................... 19 Сэдэв 2.1. Бэлэн загварын талаарх үндсэн ойлголт, нэр томьёо, үүрэг зориулалт . 20 Сэдэв 2.2. Бэлэн загвар үүсгэх, багшийн үйл ажиллагаанд ашиглах ....................... 23 Сэдэв 2.3. Үүсгэсэн бэлэн загварыг ашиглах .............................................................. 26 Сэдэв 2.4. Microsoft Office Word 2007 програмын бэлэн загварыг ашиглах ........... 29Модуль 3. Сургалтын хэрэглэгдэхүүн боловсруулах арга зүй ..................................... 40 Сэдэв 3.1. Microsoft Office Word програмын Clip Аrt, бэлэн зураг ашиглах ........... 41 Сэдэв 3.2. Shapes, SmartArt, Chart хэрэгсэл ашиглан зураг, график үүсгэх ............. 47 Сэдэв 3.3. Microsoft Office Word програмын Equation хэрэгслэлийг ашиглах ........ 52 Сэдэв 3.4. Microsoft Office PowerPoint 2007 програмын мастер хуудас, хөдөлгөөн, холбоос ашиглан үзүүлэн бэлтгэх ................................................................................ 54 Сэдэв 3.5. MovieMaker програм ашиглан цахим хэрэглэгдэхүүн бэлтгэх ............... 65Модуль 4. Зурагтай ажиллах ............................................................................................ 71 Сэдэв 4.1. Microsoft Internet Explorer програм ашиглан интернэтээс зураг хайх, татаж авах, хадгалах ...................................................................................................... 72 Сэдэв 4.2. Компьютерт дижитал аппарат, гар утаснаас зургийг оруулах ................ 74 Сэдэв 4.3. Зургийг засварлах ........................................................................................ 77Модуль 5. Сургалтын цахим материал ашиглах ............................................................ 80 Сэдэв 5.1. Вэб технологи гэж юу вэ? ........................................................................... 81 Сэдэв 5.2. Холбоос хийх төрлүүд ................................................................................. 85Модуль 6. Хичээлийн үнэлгээ болон суралцагч өөрийн үнэлгээ хийх хэрэглэгдэхүүнболовсруулах ...................................................................................................................... 92 Хуудас 2 Нийт 158
  3. 3. Сэдэв 6.1. Microsoft Office Excel 2007 програмын цонх, ажлын үндсэн талбар ...... 93 Сэдэв 6.2. Нэр томьёо, үүрэг зориулалт ...................................................................... 93 Сэдэв 6.3 Суралцагч өөрийн үнэлгээ хийх хэрэглэгдэхүүн боловсруулах арга зүй ....................................................................................................................................... 102Модуль 7. МХТ-ийг ашиглан судалгаа хийх, боловсруулах арга зүйн анхнымэдэгдэхүүнтэй болох ..................................................................................................... 108 Сэдэв 7.1. Судалгааны өгөгдлийг оруулах, хэлбэржүүлэх ...................................... 109Модуль 8. МХТ-ийг ашиглах туршлага солилцох ....................................................... 116 Сэдэв 8.1. CD, DVD–д мэдээлэл (өгөгдөл) хуулах нь .............................................. 117 Сэдэв 8.2. Цахим шуудан ............................................................................................ 123 Сэдэв 8.3. Бусад сургуулийн багш нар, БСШУЯ, БСГ-ын мэргэжилтэн, бусад байгууллагын хүмүүстэй харилцах ............................................................................ 136Модуль 9. Програм хангамжийн зөвлөгөө .................................................................... 149 Сэдэв 9.1. Дискэн дээрх мэдээллийг цэгцлэх............................................................ 150 Сэдэв 9.2. Түр үүссэн файлуудыг устгах ................................................................... 152 Сэдэв 9.3. StartUp буюу компьютер асахад дагаж ажилладаг програмуудын тоог цөөлөх ........................................................................................................................... 154 Сэдэв 9.3. StartUp буюу компьютер асахад дагаж ажилладаг програмуудын тоог цөөлөх ........................................................................................................................... 154 Сэдэв 9.4. Зөөврийн компьютерт проектор холбож ажиллуулах ............................ 155 Сэдэв 9.5. Принтер ашиглах ....................................................................................... 157 Хуудас 3 Нийт 158
  4. 4. ЕБС-ийн бага ангийн багш нарт МХТ-ийн ахисан түвшний боловсрол олгох сургалтын хөтөлбөрҮндэслэл: Шинжлэх ухаан, технологийн эрин зуунд боловсролын чанар, үйлчилгээнд тавигдах шаардлагыг дэлхийн хөгжлийн чиг хандлагад нийцүүлэн хөгжүүлэх нь боловсролын салбарын тулгамдсан зорилтын нэг болоод байна. МХТ-ийг багш мэргэжилтэй хэн бүхэн чадварлаг эзэмшиж, сургалтын үйл ажиллагаагаа үр дүнтэй явуулах, сургалтын технологи, заах арга зүйгээ хөгжүүлэх, өөрчлөх, мэдлэг мэргэжил, ур чадвараа дээшлүүлэхэд ашиглах хэрэгтэй болж байна. Энэхүү хөтөлбөр нь БСШУЯ, “Үр дүнд түргэн хүргэх санаачлага” төслийн хүрээнд бага ангийн багш нарт зориулсан МХТ-ийн сургалтыг зохион байгуулах, сургалтын үйл ажиллагааны уялдаа холбоог харуулах, хамтран ажиллах төслийн багуудын чадавхийг дээшлүүлэх, сургалтуудыг цогц байдлаар төлөвлөхөд зориулагдсан болно. Сургалтын талаарх үндсэн мэдээлэл:1. Хөтөлбөрийн нэр: Бага ангийн багш нарт МХТ-ийн ахисан түвшний боловсрол олгох сургалтын хөтөлбөр2. Зорилго: МХТ-ийг сургалтандаа ашиглах сургалтыг зохион байгуулах чадвартай багш нарыг бэлтгэх, зөвлөх сургуулиудын багш нартай харилцах чадвартай болгохын зэрэгцээ багш нар сургууль бүрд тарааж өгсөн гарын авлага, бие даан сурах электрон болон бусад материалыг бүрэн эзэмших чадвартай болж, сургалтын үйл ажиллагаанд МХТ-ийг ашиглах чадвар эзэмшинэ.3. Зорилтууд: - Хэрэгцээт МЭДЭЭЛЭЛ-ийг төрөл бүрийн эх сурвалжаас хайж олох, сонголт хийх, үнэлэх, сонгосон мэдээллийг хадгалах, дамжуулах, боловсруулах, хамгаалах үйл явцыг ойлгож хэрэглэх, мэдээллийн соѐлыг эзэмших чадвар төлөвших, Хуудас 4 Нийт 158
  5. 5. - КОМПЬЮТЕР – ийн тусламжтай мэдээллийн процессийг сургалтынүйл ажиллагаа болон мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэхэд ашиглажсурах,- МХТ-ийг сургалтын болон амьдрал ахуйд, мэргэшлийн үйлажиллагаандаа ашиглах, мэдлэгээ ХЭРЭГЛЭЭ болгох чадварэзэмших Хуудас 5 Нийт 158
  6. 6. Модуль 1. Мэдээллийн технологийн ерөнхийхэрэглээг бататгахЕрөнхий танилцуулга Энэхүү модуль нь мэдээллийн технологийн ерөнхий хэрэглээг бататгахзорилготой. Файл ба хавтсыг зөв зохион байгуулах, баримт бичигтэй ажиллахявцад үг, үсэг танигдахгүй байх, флаш диск (зөөврийн диск), СД зэрэгхадгалах төхөөрөмжүүдэд файл хуулахад хэмжээ нь их байх зэрэгтохиолдолд файлыг шахаж архивлах, улмаар буцаан задлах зэрэг компьютерашиглахад зайлшгүй шаардлагатай агуулгыг судална.Зорилго Компьютертэй ажиллах явцад түгээмэл тулгардаг асуудлуудыгшийдвэрлэхэд шаардлагатай програм хангамжуудыг судалж, хэрэглээ болгохарга зүйд суралцахЭзэмших чадвар - Windows Explorer програм, түүнийг хэрэглэх арга зүй - WinRar файл шахагч програм, түүнийг хэрэглэх арга зүй - Фонт хөрвүүлэгч MONUNI (Mongolian Encoding Converter) програм, түүнийг хэрэглэх арга зүй - Юникод (Unicode) гарын драйвер, түүнийг хэрэглэх арга зүй - Microsoft Office програмын файлуудыг хооронд нь хөрвүүлэх арга зүйАшиглагдах хэрэгсэл, програм хангамж, агуулга - Програм хангамж:  Microsoft Explorer,  WinRar  MONUNI  Microsoft Office-ын хэрэглээний програмууд - Ашиглагдах хэрэгсэл:  Багшийн бэлтгэсэн файлуудын санСэдвийн агуулга 1.1. Windows Explorer програм дээр файл, хавтастай ажиллах, тэдгээрийг зөв зохион байгуулах арга барил эзэмших 1.2. Файлыг шахах ба буцааж задлах 1.3. Фонт, гарын драйверийн тохиргоо хийх 1.4. Фонт хөрвүүлэх, юникод ашиглах 1.5. Microsoft Office хувилбаруудын хооронд хөрвүүлэх. Хуудас 6 Нийт 158
  7. 7. Сэдэв 1.1. Windows Explorer програм дээр файл, хавтастайажиллах, тэдгээрийг зөв зохион байгуулах арга барилэзэмших Компьютерт мэдээлэл хадгалах үндсэн хэлбэр нь файл юм. Файлыннэр нь түүнд өгсөн нэр болон өргөтгөлөөс бүрдэнэ. Санах ойд хадгалагдажбайгаа тодорхой нэр бүхий програм, эсвэл өгөгдөл болох обьектыг файл гэнэ.Файлуудыг төрөлжүүлэн бүлэглэж, хавтас үүсгэн хадгална. Хавтас дотор дэдхавтас үүсгэж болно.Windows үйлдлийн системд файл болон хавтастай ажиллах үндсэн програмболох Windows Explorer програмыг авч үзье.Файлтай ажиллах дараах үйлдлүүд байдаг. Үүнд:- Хуулах (файлыг нэгхавтаснаас нөгөө хавтсандхувилах),- Зөөх (файлыг нэгхавтаснаас нөгөө хавтсандзөөх),- Устгах (файлыг оршинбайгаа замаас устгах),- Нэр солих (файлын нэрийгөөрчлөх).Хавтастай ажиллах дараахүйлдлүүд байдаг. Үүнд:- Шинээр хавтас үүсгэх,- Нэр солих,- Хуулах,- Зөөх,- Устгах. Зураг 1.1.Windows Explorer програм ашиглан файлын хэмжээг харах, дэлгэцэнддүрслэгдэх файлуудыг нэр, хэмжээ болон огноогоор эрэмбэлэх, файл болонхавтсыг нууцлах, файлыг хайх зэрэг олон үйлдлүүдийг гүйцэтгэх боломжтой.Дасгал 1. Шинээр хавтас үүсгэхАлхам 1. Windows Explorer програмыгнээнэ. ( + E)Алхам 2. Шинээр хавтас үүсгэх байрлалаасонгоно. (С дискний My Documents хавтасгэх мэт)Алхам 3. File/New командаар нээгдэхцэснээс Folder командыг сонгоно.Алхам 4. Үүсэх хавтасны дүрс бүхийзургийн дор байрлах талбарт хавтаснынэрийг бичиж өгнө. Зураг 1.2. Хуудас 7 Нийт 158
  8. 8. Алхам 5. Хавтасны нэрийг солих, өөрчлөлт оруулах тохиолдолд хулганыбаруун товчлуураар нээгдэх цэснээс Rename командыг сонгоно. Файл хуулах хэд хэдэн арга байдгаас нэг аргыг жишээ болгон авч үзье.Бусад аргуудыг бие даан судлаарай.Дасгал 2. Файл хуулахАлхам 1. Хуулах файлаа сонгон идэвхжүүлнэ.Алхам 2. Edit/Copy команд сонгоно.Алхам 3. Сонгосон файлыг хуулах байрлалаа (хавтас, диск) сонгоно.Алхам 4. Edit/Paste командыг өгснөөр файлыг хуулна.Санамж Дараалсан хэд хэдэн файлыг хуулах тохиолдолд гарын Shift товчлуурдээр дараастайгаар нэг даралт хийнэ. Харин хэд хэдэн файлыг алгасанхуулах тохиолдолд гарын Сtrl товчлуур дээр дараастайгаар нэг даралт хийнэ.Дасгал 3. Дискийн хэмжээг харахАлхам 1. Хэрэгцээт дискийг сонгоно.Алхам 2. Хулганы баруун товчлуур дээрдарж, нээгдэх цэснээс Properties командыгсонгоно.Алхам 3. Нээгдэх Properties цонхны Generalхэсэгт дараах мэдээлэл гарах болно. Үүнд:Used space ------------ Ашиглагдсан зайFree space ------------ Сул зайCapacity ------------ Нийт зайДасгал 4. Файл (хавтас) нууцлахАлхам 1. Нууцлах файлаа (хавтас) сонгоно.Алхам 2. Хулганы баруун товчлуур дээрдарж, нээгдэх цэснээс Properties командыгсонгоно. Зураг 1.3.Алхам 3. Нээгдэх Properties цонхны General хэсгийн Attributes талбараасHidden сонголтйг хийнэ. Хуудас 8 Нийт 158
  9. 9. Алхам 4. Шаардлагатай гэж үзвэл Tools/Folder Options командаар нууцалсанфайлаа (хавтас) дэлгэцэн дээр харагдуулахгүй болгож болно. Энэ тохиолдолднээгдэх Folder Options цонхны View хэсгийн Hidden files and folders талбараасDon’t show hidden files and folders сонголтыг хийнэ. Зураг 1.4. Файлын шинжийг Файл хавтас нуух өөрчлөх Хуудас 9 Нийт 158
  10. 10. Сэдэв 1.2. Файлыг шахах ба буцааж задлах Зарим үед том хэмжээтэй файлыг зөөвөрлөх, солилцох, хэт олон тооныфайлыг өөр компьютерт болон бусад төхөөрөмжинд хуулахад төхөөрөмжийнхадгалах багтаамж хүрдэггүй. Түүнчлэн зэрэгт цахим шуудангаар хавсарганилгээхэд төвөгтэй байдал үүсдэг. Том хэмжээтэй файлыг шахах замаархэмжээг нь багасгах, олон тооны файлуудыг нэгтгэж нэг файл болгох зэргээрдээрх асуудлыг хялбархан шийдэх боломжтой. Ийм төрлийн олон програмуудбайдгаас жишээ болгон WinRar програмыг авч үзье. Уг програм нь файлыгшахахаас гадна буцааж задалдаг. WinRar програмыг www.download.com вэбсайтаас татан авч компьютертээ суулгах боломжтой.Дасгал 1. Файлыг шахах Шахах гэж буй файлыг сонгон идэвхжүүлнэ. Жишээ болгонbie_daalt_yavts нэртэй хавтсанд байгаа файлуудыг хэрхэн шахахыг авч үзье.Та бүхэн өөрийн компьютерээс шахах файлаа сонгож ажиллаарай.Алхам 1. 1. Add to archive – Файлыг шахах команд Зураг 1.5. 2. Энэхүү талбарт шахах үйлдлийн дүнд үүсэх файлын нэрийг өгдөг. 3. Шахах үйлдлийн дүнд үүсэх файлын төрлийг сонгоно. 4. Шахах хэлбэрийг сонгоно. Зураг 1.6. Хуудас 10 Нийт 158
  11. 11. Алхам 2. Дээрх командыг биелүүлсний дараа бидний сонгож авсанbie_daalt_yavts хавтасны хэмжээ 3.49 Мбайтаас 2.21 Мбайт хүртэл багасажшахагдсан байна. Зураг 1.7.Дасгал 2. Шахсан файлыг буцааж задлахАлхам 1. Шахсан файлтай ажиллахын тулд түүнийг буцааж задлахшаардлагатай. Үүний тулд шахсан файлаа сонгон идэвхжүүлээд дараахзурагт үзүүлсний дагуу командыг сонгоно. Зураг 1.8. Зураг 1.9. Хуудас 11 Нийт 158
  12. 12. Даалгавар 1. Өөрөө өөрийгөө задлахаар файлыг шахах Шахсан файлыг буцаан задалж хэрэглэдэг, ийм файлыг задлахын тулдWinRar, WinZip зэрэг зориулалтын програм хангамжийг компьютертээсуулгасан байх шаардлагатай. Дээрх програмууд байхгүй компьютерийнтухайд шууд задлах байдлаар шахаж болдог.WinRar програмын Archive names and parameters цонхны Archive nameталбарт .rar буюу .zip өргөтгөлийг арилгаж, .exe өргөтгөлтэй болгоходхангалттай. Ийм төрлийн файлыг буцааж задлахдаа тухайн файлыг шуудажиллуулах ба дараах цонх нээгдэнэ. Уг цонхны Install товчийг дарснаарфайл задрах болно. Тодорхой файл сонгон авч дээрх үйлдлийг гүйцэтгээрэй. Зураг 1.10.Даалгавар 2. Файлыг тодорхой хэмжээгээр таслан шахах Зарим тохиолдолд, тухайлбал ямар нэгэн зөөврийн төхөөрөмжинд файл хуулах, цахим шуудан ба интернэтээр файл илгээх зэрэгт файлын хэмжээнд тодорхой хязгаар тогтоосон байдаг. Энэ тохиолдолд файлыг хуваах нь зохимжтой. Файлыг тодорхой хэмжээгээр хуваагаад шахахын тулд Archive names and parameters цонхны General хэсэгт буй Split to volumes, bytes талбарт хуваалтын хэмжээг тодорхойлж өгнө. Хуудас 12 Нийт 158Зураг 1.11.
  13. 13. Сэдэв 1.3. Фонт, гарын драйверийн тохиргоо хийх Компьютерийн систем бий болсон цагаас эхлэн монгол, орос зэрэголон хэлний төрөл бүрийн үсэг, дүрс тэмдэгтүүдийг компьютерийн системдоруулахад бэрхшээл гардаг байсан. 1996 онд Монгол Улсын MNS 4329-4342стандарт батлагдан гарснаар компьютерийн гарын үсгийн байрлалыгтогтоосон бөгөөд энэ нь өргөн хэрэглэдэг Arial Mon, Times New Roman Monүсгийн фонтууд юм. Энэ стандартын дагуу компьютерт монголын кириллүсгээр мэдээллийг оруулах програм (гарын драйвер) буюу MonWin, RealMon,Monkey зэрэг олон програм боловсруулагдан гарснаас Monkey програмхамгийн түгээмэл хэрэглэгдэж ирсэн. Кирилл үсгээр бичих асуудлыг дээрх байдлаар шийдвэрлэсэн ч үсгийнфонт зөрчилдөх (бүх тэмдэгтүүд, эсвэл ө, ү үсэгнүүд танигдахгүй),интернэтийн орчинд мэдээлэл солилцоход хүндрэлтэй зэрэг олон бэрхшээлгарсаар байсан. 2000 онд UniCode 3.0 хувилбарт Монгол улсын кирилл үсэгорсон ба Windows XP хувилбараас эхлэн дэлхийн олон орны үсэг,тэмдэгтүүдийг суулгаж, харгалзах тохиргоог хийснээр эх хэлээрээ чөлөөтэйбичих боломжтой болсон билээ. Компьютерт гарындрайверийн монгол хэлнийтохируулгыг дараах байдлаархийнэ. Үүнд:Windows XP үйлдлийн систем дээртохируулахАлхам 1. Start/Control Рanel командсонгоно.Алхам 2. Нээгдэх цонхноосRegional and Language Optionsхэсгийг сонгоно.Алхам 3. Нээгдэх Regional andLanguage Options цонхны Languagesхэсгийн Details товчийг дарна.Алхам 4. Нээгдэх Text Services andInpit Languages цонхны Settingsхэсгийн Add товчийг дарж, нээгдэх Зураг 1.12. Хуудас 13 Нийт 158
  14. 14. цонхны Input Language хэсгээс Mongolian (Cyrillic)-ийг сонгоод ОК товчийгдарна. Дахин ОК товчийг дарснаар гарын драйверт монгол хэл нэмэгдэхболно. Зураг 1.13. Зураг 1.14. Хуудас 14 Нийт 158
  15. 15. Санамж Гарын драйверийн монгол (MO), англи (EN) хэлийг компьютерийн гарны зүүн талын Alt+Shift товчны хослолыг (эсвэл гарны зүүн талын Ctrl+Shift) дарж солино. Хуудас 15 Нийт 158
  16. 16. Сэдэв 1.4. Фонт хөрвүүлэх, юникод ашиглах Хэдийгээр юникод (UniCode) буюу нэгдсэн кодын стандарт нэвтэрсэнболовч дараах асуудлууд тулгарсаар байна. Тухайлбал:  Зарим хэрэглэгчид юникод стандартыг хэрэглэж хэвшээгүй буюу өнөөг хүртэл өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа ASCII стандартыг (ихэвчлэн Monkey) хэрэглэсээр байна. Ийм стандартаар боловсруулсан баримтыг өөр компьютер дээр нээхэд тэмдэгтүүд нь эвэртэй үсэг гарах зэргээр танигддаггүй, уншигдахгүй байх нь олонтаа.  Өдгөө ашиглаж буй үйлдлийн системдээ Arial Mon, Times New Roman Mon зэрэг ASCII стандартын үсгийн фонтуудыг суулгаагүйгээс ASCII стандартыг ашигладаг байх үед боловсруулсан баримтуудын үсгийн тэмдэгтүүд танигддаггүй. Дээрх асуудлуудыг шийдвэрлэхийн тулд:  Юникод стандартын гарын драйверийг хэрэглэж хэвших шаардлагатай.  Үсэг, тэмдэгтүүд танигдахгүй байгаа тохиолдолд текстийг юникод стандартад хөрвүүлдэг зориулалтын програм хангамжийг хэрэглэнэ. Ийм зориулалтын MONUNI (Mongolian Encoding Converter), Ангууч зэрэг програмууд байдаг. Жишээ болгон MONUNI програмыг суулгая. MONUNI програмыг суулгахАлхам 1. MONUNI програм хадгалагдажбуй хавтсыг сонгоно.Алхам 2. Unicode_converter.zip нэртэйшахагдсан файлыг идэвхжүүлээд файлзадлах командыг сонгоно.Алхам 3. Setup.exe файлыгидэвхжүүлэхэд нээгдэх цонхонд зааврындагуу програмаа суулгана. Зураг 1.15.Алхам 4. MONUNI програм нь Microsoft Office багцын нэмэлткоманд хэлбэрээр ажилладаг. Уг програмыг компьютерт суулгасны дарааMicrosoft Office орчны аль нэгпрограмыг ажиллуулахадToolbar дээр товчлуурхэлбэрээр суудаг. MicrosoftOffice 2000/2003 хувилбарууддээр командын хэрэгслэлийнмөр дээр, харин MicrosoftOffice 2007 хувилбарын тухайдAdd-Ins цэсэнд суугддаг.Файлыг Unicode руу Зураг 1.16. Хуудас 16 Нийт 158
  17. 17. хөрвүүлэхийн тулд товчийг дараад нээгдэх цонхны Proceedтовчийг дарна.Дасгал 1. Фонт хөрвүүлэх Алхам 1. Дараах зураг дээр харуулсан фонт нь танигдахгүй байгаафайлыг Microsoft Word 2007 програм дээр хэрхэн хөрвүүлэхийг авч үзье. Хөрвүүлэлт хийхээс өмнөх байдал Зураг 1.17. Алхам 2. Add-Ins цэсийг сонгож, товчийг дараад нээгдэх MongolianText Encoding Converter 1.0 цонхноос Unicode сонголтыг хийгээд Proceedтовчийг дарна. Хөрвүүлэлт хийсний дараах байдалs Зураг 1.18. Хуудас 17 Нийт 158
  18. 18. Сэдэв 1.5. Microsoft Office хувилбаруудын хоорондхөрвүүлэх МХТ-ийн хурдацтай хөгжлийн үед бид өөр өөр хувилбар бүхийпрограмуудыг хэрэглэж байгаагийн нэгэн жишээ бол Microsoft Word програмюм. Өдгөө хэрэглэгчид өөрийн ашиглаж буй компьютерийн хүчин чадал,ашиглаж буй үйлдлийн системээс хамааран Word 97, 2000, 2003, 2007 зэрэгтөрөл бүрийн хувилбарыг ашиглан баримтаа үүсгэж байна. Microsoft Word2007 хувилбардээр өмнөх бүх хувилбарын файлыг нээх боломжтой. ХаринMicrosoft Word 2007 хувилбараар боловсруулагдсан файл нь бусадхувилбаруудаас өөр .docx, .dotx өргөтгөлтэй байдаг тул өмнөх хувилбаруудаднээх боломжгүй байдаг. Иймд Microsoft Word 2007 програм дээрболовсруулсан файлыг Word 97-2003 хувилбаруудын төрлөөр хэрхэнхадгалахыг авч үзье.Дасгал 1. Word 2007 програмын файлыг өмнөх хувилбараар хадгалах Алхам 1. Microsoft Word 2007 програмаа нээж, шинээр баримтаа үүсгэнэ. Алхам 2. Баримтаа хадгалахдаа дараах цонхонд үзүүлсэн үйлдлийн дарааллын дагуу гүйцэтгэнэ. 1 Office Button товчийг сонгоно. 3. Word 97- 2003 Document сонголтыг хийж хадгална. Зураг 1.19. 2. Save As командыг сонгоно. Хуудас 18 Нийт 158
  19. 19. Модуль 2. Бэлэн загвар ашиглан сургалтынхөтөлбөр, сургалтын материал боловсруулахЭнэхүү модулийн хүрээнд энгийн бэлэн загвар (Template) ашиглан сургалтынхөтөлбөр, сургалтын материал, хэрэглэгдэхүүн зэргийг хялбарханболовсруулах ур чадварыг эзэмшүүлэх болно.ЗорилгоӨргөн хэрэглээний програм хангамжуудыг ашиглан энгийн загвар үүсгэжсурах, бэлэн загвараар боловсруулагдсан сургалтын хөтөлбөр, сургалтынматериал, хэрэглэгдэхүүн зэргийг сургалтын үйл ажиллагаанд ашиглахчадварыг бий болгоно.Эзэмших чадвар - Энгийн загвар үүсгэж сурах, - Үүсгэсэн бэлэн загвараа ашиглах, - Ажлын хэрэгцээнд шаардлагатай бэлэн загваруудын цуглуулгатай болох, - Загвар ашиглан бэлтгэсэн сургалтын материалыг сургалтанд ашиглах.Ашиглагдах хэрэгсэл, програм хангамж, агуулга - Програм хангамж:  Microsoft Word,  Microsoft Excel,  Microsoft PowerPoint. - Ашиглагдах хэрэгсэл:  Хичээлийн жилийн хөтөлбөр,  Хичээлийн улирлын хөтөлбөр,  Нэгж хичээлийн загвар,  Ээлжит хичээлийн загвар,  Тестийн загвар,  Сурагчийн товч анкет.Сэдвийн агуулга 2.1. Бэлэн загварын талаарх үндсэн ойлголт, нэр томьѐо, үүрэг зориулалт 2.2. Бэлэн загвар үүсгэх, багшийн үйл ажиллагаанд ашиглах 2.3. Үүсгэсэн бэлэн загварыг сургалтын үйл ажиллагаандаа ашиглах 2.4. Microsoft Office Word 2007 програмын бэлэн загваруудаас ашиглах. Хуудас 19 Нийт 158
  20. 20. Сэдэв 2.1. Бэлэн загварын талаарх үндсэн ойлголт, нэртомьёо, үүрэг зориулалтБэлэн загвар гэж юу вэ? Бэлэн загварыг (Template) баримтын файлаас салгаж ойлгоххэрэгтэй. Энэ нь шинэ баримтыг хялбар аргаар хурдан үүсгэх зориулалтбүхий текстэн мэдээлэл, график, диаграм, хүснэгт, хуудасны тохиргоо макрохэрэгслүүд, дизайны элементүүдийг агуулсан баримт файлын нэг хэлбэр юм.Бэлэн загвар нь баримтын бэлэн форматыг санал болгодог учраас цаг,хөдөлмөр хэмнэх боломжийг олгодог. Жишээлбэл, албан байгууллагынбизнесийн захианы бэлэн загвар нь тухайн байгууллагын лого тэмдэг, уриа,албан бичгийн он сар өдөр, хаяг зэргийг агуулна. Бэлэн загварыг хэрэглэхэдтухайн загвар дотор дээрх бүх мэдээлэл бэлэн байдаг тул зөвхөн захианыхаанэр, үндсэн хэсгийг л бичихэд хангалттай. Microsoft Office орчны програмууднь захиа, факс, тайлан, урилга, нэрийн хуудас, зургийн цуглуулга зэрэг олонтөрлийн бэлэн загваруудтай.Бэлэн загвар болон баримт файлын ялгаа   2 2 Зураг 2.1 Бэлэн загвар ба баримт файлын ялгааБэлэн загвар нь баримт файлаас ялгаатай байдаг. Эдгээр нь өөр өргөтгөлтэйфайлын төрлүүд юм.Microsoft Word програм дээр баримт хадгалахад Save as цонхны Save astype талбарт үндсэн тохиргоо нь баримт файл хэлбэрээр хадгалагдахааравтоматаар тохируулагдсан байдаг. Энэ бэлэн загвар нь Word Template төрлөөр хадгалагдсан байна.Загвар файл нь .dot* .dotx өргөтгөлтэй байна. (Microsoft Word 2003-2007хувилбаруудад *.dot өргөтгөлтэй) Хуудас 20 Нийт 158
  21. 21.  Энэ баримт нь Word Document төрлөөр хадгалагдсан байна. Файлыннэрийн төгсгөлд *.docx өргөтгөлтэй байна. (Microsoft Word 2003-2007хувилбаруудад *.doс өргөтгөлтэй)Бэлэн загварын давуу талууд Зураг 2.2 Бэлэн загвараар баримт файл үүсгэх - Хэрэгцээн шаардлагадаа тохируулан бэлэн загвар ашиглан шинэ баримт файлыг хялбархан үүсгэн ашиглах боломжтой. - Бэлэн загварт агуулагдаж байгаа тесктэн мэдээлэл, тохиргоо зэргийг ашиглах, хэрэгцээндээ тааруулан текст нэмэх, өөрчлөх болон арилгах, тохиргоог өөрчлөх боломжтой. - Шинэ баримт файл нь өөрөө бэлэн загвар биш учраас түүнд хийсэн аливаа өөрчлөлтүүд шинэ баримт файлд хадгалагдаж, харин бэлэн загвар нь анхны байдлаараа үлдэх болно. - Нэг бэлэн загварыг ашиглан ижил зориулалт, агуулга бүхий олон тооны шинэ баримт файлыг хялбархан үүсгэж болно. -Нэр томьѐо, үүрэг зориулалт Бэлэн загварыг Microsoft Office орчны бүх програмууд дээр үүсгэхболомжтой. Жишээ болгон Microsoft Word 2007 програм дээр тайлбарлая.Microsoft Excel зэрэг бусад програмууд дээр бэлэн загвар үүсгэх зарчим ньижил байна. Хуудас 21 Нийт 158
  22. 22. Word Template –Бэлэн загвар Save as –ХадгалахЗураг 2.3 Файлыг хадгалах 1. Оffice Вutton – програмын үндсэн цэсийг харуулах, 2. New – шинээр хуудас үүсгэх, 3. Save as – баримтыг өөр төрлөөр хадгалах, 4. Word template – бэлэн загвар хэлбэрээр хадгалах, 5. New document – шинээр баримт үүсгэх, 6. Blank document – хоосон шинэ хуудас үүсгэх, 7. My templates – үүсгэсэн бэлэн загварууд. Templates - Бэлэн загварууд Blank document – Шинэ хуудас үүсгэх загварууд My Templates – Үүсгэсэн бэлэн загварууд Зураг 2.4 Шинэ хуудас үүсгэх цонх Хуудас 22 Нийт 158
  23. 23. Сэдэв 2.2. Бэлэн загвар үүсгэх, багшийн үйл ажиллагаандашиглахБэлэн загвар үүсгэх  2 2   Зураг 2.5 Бэлэн загвар үүсгэх алхмуудАлхам 1. Дэлгэцийн зүүн дээд буланд байрлах Office Button  товчийгдараад шинэ хуудас үүсгэх New команд сонгоно.Алхам 2. Нээгдэх New Document цонхноос Blank document  сонголтыгхийнэ.Алхам 3. Нээсэн хуудсан дээрээ текст, график, хүснэгт болон бусадхэрэглэгдэх хэрэгслүүдийг оруулан баримтаа боловсруулж, хуудаснытохиргоо, үсгийн хэмжээ, загвар болон бусад тохиргоог хийнэ. Энгийн бэлэнзагвар хийх дасгал ажлыг дор оруулсан болно.   2 2  Зураг 2.6 Бэлэн загвар хэлбэрээр хадгалах алхмууд Хуудас 23 Нийт 158
  24. 24. Алхам 4. Үүсгэсэн баримт файлаа бэлэн загвар болгон хадгалахын тулд:Office Button товчийг дарж,инээгдэх цэснээс Save As/Word Template команд сонгоно.Алхам 5. Нээгдэх Save As цонхноос бэлэн загвар хадгалагдах TrustedTemplates  хавтсыг сонгоно.Ингэж хадгалахдаа дараах зүйлийг анхаарах хэрэгтэй. Үүнд:  Windows Vista үйлдлийн систем ашигладаг тохиолдолд Favorite Links/Templates хавтас дотор хадгална.  Windows XP үйлдлийн систем ашигладаг тохиолдолд Save in/Trusted Templates хавтас дотор хадгална. Алхам 6. Flie name талбарт үүсгэсэн файлынхаа нэрийг бичээд Saveтовчийг дарж хадгална.Ингээд үүсгэсэн бэлэн загвар тань C:Documents andSettingsAdministratorApplication DataMicrosoftTemplates хавтас доторхадгалагдлаа.Бэлэн загварт талбар (Field) оруулах Талбарын параметрийн тусламжтайгаар оруулах өгөгдлийн форматынтөрлийг тодорхойлж болно. Эдгээр нь он сар өдөр, зохиогч зэрэг зарим талбарыгавтоматаар бөглөх боломжийг олгодог.   Зураг 2.7 Бэлэн загварт талбар оруулах 4 Товч агуулга Зохиогч 5 Ангилал Тайлбар Компанийн нэр Компанийн хаяг Компанийн цахим шуудан Компанийн факс Компанийн утасны дугаар Түлхүүр үг Хэвлэгдсэн огноо Статус Сэдэв Гарчиг Зураг 2.8 Бэлэн загварт талбар оруулах Хуудас 24 Нийт 158
  25. 25. Алхам 1. Microsoft Word програмын Insert  цэсийг сонгоно. Зураг 2.3.Алхам 2. Insert  цэсний Text  хэсгээс Qiuck Parts  хэрэгслэлийгсонгоно.Алхам 3. Бэлэн талбар ашиглах тохиолдолд Document property  сонголтыгхийж, товч агуулга, зохиогч, тайлбар зэрэг баримтын шинж чанарыг агуулахмэдээллийг оруулах бэлэн талбаруудаас хэрэгцээт сонголтыг хийнэ. ТүүнчлэнField  хэрэгслэлүүдийг ашиглан бусад талбаруудыг оруулж болно. Хуудас 25 Нийт 158
  26. 26. Сэдэв 2.3. Үүсгэсэн бэлэн загварыг ашиглах   2 2 Зураг 2.9 Үүсгэсэн бэлэн загварыг ашиглахАлхам 1. Microsoft Word програмын цонхны зүүн дээд буланд байрлах OfficeButton товчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас шинэ хуудас үүсгэх New командыгсонгоно.Алхам 2. Шинэ хуудас үүсгэх цонхноос My templates сонголтыг хийнэ.Зураг 3.1.Алхам 3. Үүсгэсэн бэлэн загваруудаас хэрэгцээт загварын файлаа сонгоно.Үүсгэсэн бэлэн загварыг шинэчлэх 22  Зураг 2.10 Үүсгэсэн бэлэн загварыг шинэчлэх алхмууд Хуудас 26 Нийт 158
  27. 27. Алхам 1. Office Button товчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас  Openкомандыг сонгоно. Зураг 3.2.Алхам 2. Нээгдэх Open цонхноос Trusted Templates хавтсыг сонгоодзасварлах бэлэн загвараа сонгоно.Алхам 3.  Open товчийг дарна.Үүсгэсэн бэлэн загвар хадгалагдаж буй хавтсыг тодорхойлох    2 2 Зураг 2.11 Бэлэн загвар хадгалагдаж буй хавтсыг тодорхойлох алхмууд         2  2  2  2    Зураг 2.12 Бэлэн загвар хадгалагдаж буй хавтсыг тодорхойлох алхмууд  2Хуудас 27 Нийт 158 2
  28. 28. Алхам 1. Програмын цонхны зүүн дээд буланд байрлах Office Buttonтовчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас Word Options командыг сонгоно.Алхам 2. Нээгдэх Word Options цонхноос Trust center / Trust centerSettings  сонголтыг хийнэ.Алхам 3. Trust center цонхноос бэлэн загвар хадгалагдаж буй замыгхаруулах Trust Locations хэсгийг сонговол Word 2007 default location:User Templates хэсэгт хадгалагдаж буй зам нь харагдах болно.Алхам 4. Хадгалагдаж буй замыг өөрчлөх шаардлагатай тохиолдолд Addnew location  товчийг дараад хадгалах замыг зааж өгнө. Зураг 2.13 Бэлэн загвар хадгалагдаж буй хавтас Хуудас 28 Нийт 158
  29. 29. Сэдэв 2.4. Microsoft Office Word 2007 програмын бэлэнзагварыг ашиглах Microsoft Office програм нь төрөл бүрийн бэлэн загварууд бүхий сантайхэмээн дээр бид дурдсан. Эдгээр бэлэн загваруудыг шууд ашиглахболомжтой. Тухайлбал, Microsoft Office Word програм нь хөтөлбөр,мэндчилгээ, баярын бичиг зэрэг олон тооны бэлэн загваруудыг агуулсанбайдаг. Эдгээр бэлэн загваруудыг хэрхэн ашиглахыг авч үзье. Microsoft Office бэлэн загварууд      2 2 Зураг 2.14 Microsoft Word програмын бэлэн загвар ашиглахАлхам 1. Microsoft Office Button товчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас Newкомандыг сонговол New Document цонх нээгдэнэ.Алхам 2. New Document цонхны зүүн гар талд байрлах зураг дээр  гэждугаарласан хэсгээс хэрэгцээт бэлэн загвараа сонгоно.Жишээ болгон тест боловсруулах бэлэн загварыг авч үзье. Хуудас 29 Нийт 158
  30. 30.      2 2      Зураг 2.15 Microsoft Word програмын бэлэн загвар ашиглах алхмууд 2Алхам 1. New командаар нээгдэх New Document цонхны зүүн гар талд 2байрлах зураг дээр  гэж дугаарлагдсан хэсгээс More Categories сонголтыг хийгээд Quizzes/Tests хэсгийг сонгоно.Алхам 2. Нээгдэх цонхноос Test бэлэн загварыг сонгоно.Алхам 3. Ингээд бэлэн загвар ашиглан тестийн материалаа бэлтгэхболомжтой боллоо. Хуудас 30 Нийт 158
  31. 31.      2 2Зураг 2.16 Microsoft Office Word програмын бэлэн загвар ашиглах алхмууд Текст оруулах талбарЗураг 2.17 Microsoft Office Word програмын бэлэн загвар ашиглан баримт бэлтгэх Хуудас 31 Нийт 158
  32. 32. Саарал дэвсгэртэй талбаруудад шаардлагатай текстүүдийг оруулна.Анхаарах зүйл: Microsoft Office програмын бэлэн загваруудаас ашиглахынтулд компьютер тань интернэт сүлжээнд холбогдсон байх шаардлагатай. Blank and recent – Xоосон хуудас Installed Templates – Microsoft компанийн вэб хуудаснаас татаж авсан бэлэн загварууд My templates – Үүсгэсэн бэлэн загварууд New from existing – Шинээр гарсан загварууд Microsoft Office Online Featured – Онцолсон загварууд Agendas – Хөтөлбөр Award certificates – Баярын бичиг Brochures – Танилцуулга Budgets – Төсөв Business cards – Нэрийн хуудас Calendars – Хуанли Contracts – Гэрээ Diagrams – Диаграм Envelopes – Дугтуй Expense reports – Зарлагын тайлан Faxes – Факс Flyers – Сурталчилгааны хуудас Forms – Маягт Gift certificates – Бэлэглэлийн гэрчилгээ Greeting cards – Мэндчилгээ Inventories – Бараа материалын бүртгэл Invitations – Урилга Invoices – Нэхэмжлэх Job descriptions – Ажлын тодорхойлолт Labels – Хаяг, шошго Letters – Захидал Lists – Жагсаалтууд Зураг 2.18 Microsoft Office Word програмын бэлэн загварууд Memos – Тэмдэглэл Хуудас 32 Нийт 158 Minutes – Протокол
  33. 33. Дасгал 1. Үнэлгээний хуудас үүсгэхАлхам 1. Office Button товчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас New командсонгоно. Нээгдэх New цонхноос Blank document сонголтыг хийвэл шинэхоосон хуудас нээгдэнэ.Алхам 2. Агуулгаа бичиж оруулна. Зураг 2.19 Microsoft Office Word програм дээр үүсгэсэн баримт файлАлхам 3. Office Button товчийг дарж, нээгдэх жагсаалтаас Save As командсонгоод нээгдэх цонхноос Word Template сонголтыг хийнэ.Алхам 4. Нээгдэх Save As цонхноос бэлэн загвар хадгалагдах TrustedTemplates хавтсыг сонгоно.Алхам 5. Flie name талбарт үүсгэсэн файлынхаа нэрийг оруулаад Saveтовчийг дарна.Ингээд бидний өөрсдийн хэрэгцээнд тааруулан энгийн бэлэн загварыгүүсгэлээ.Дасгал 2. Үүсгэсэн энгийн бэлэн загваруудыг ашиглах Хавсралт болгон багш нарын сургалт болон өдөр тутмын үйлажиллагаанд ашиглагдахад зориулагдсан бэлэн загваруудыг бэлтгэсэн бөгөөдэдгээр загваруудыг хэрхэн ашиглахыг авч үзье. Хуудас 33 Нийт 158
  34. 34. Жишээ болгон улирлын хөтөлбөр дээр хэрхэн ажиллах талаар зөвлөгөө өгье. Батлав бүрдлийн албан тушаалыг оруулна. Батлав бүрдлийг баталсан хүний нэрийг оруулна. Анги, хичээлийн нэрийг оруулна. Агуулгаа бичнэ. Хичээлийн сэдвийг оруулна. Хоосон нүднүүдэд агуулгаа бичнэ. Зураг 2.20 Microsoft Office Word програм дээр үүсгэсэн бэлэн загвар - “АЛБАН ТУШААЛ”, “НЭР ОРУУЛАХ” гэсэн батлав бүрдлийн талбар дээр дарвал талбарууд нь “АЛБАН ТУШААЛ”, “НЭР ОРУУЛАХ” гэх зэргээр саарал дэвсгэртэй болж харагдана. Эдгээр талбарууд дээр текстээ шууд бичих боломжтой. - ХАМРАХ ХҮРЭЭ [Type text] СЭДЭВ [Type text] ЗОРИЛГО [Type text] ЗОРИЛТ [Type text] АГУУЛГА [Type text] - “[Сэдвээ оруулах]” талбар дээр дарж, хичээлийн сэдвийг бичнэ. Хуудас 34 Нийт 158
  35. 35. Дасгал 3. Microsoft Office Word програмын бэлэн загвар ашиглахMicrosoft Office орчны програмууд нь олон төрлийн бэлэн загваруудыгагуулдаг гэдгийг бид мэднэ. Эдгээр бэлэн загваруудыг ашиглах дасгал ажлыгхийе.Сорил/Тестийн бэлэн загвар ашиглахАлхам1: Microsoft Office Word програмын Office Button товчийг дарж,нээгдэх жагсаалтаас New сонголт хийвэл New Document цонх нээгдэнэ.        2  2  Зураг 2.21 Microsoft Office Word програмын бэлэн загваруудын төрөл Алхам 2. New Document цонхноос More categories/Quizzes and tests 2хэсгийг сонгоно. Quizzes and tests цонхонд буй сонголтуудаас өөрийн 2хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн, тохирох загвараа  сонгоод хос даралт хийнэ. Хуудас 35 Нийт 158
  36. 36.      2 2Зураг 2.22 Microsoft Office Word програмын бэлэн загварууд Хуудас 36 Нийт 158
  37. 37. Алхам 3. Загварыг өөрийн хэрэгцээнд тохируулан өөрчилж болно. Шалгалтын нэр Шалгалтын мэдээлэл Сурагчийн мэдээлэл Зааварчилгаа Зураг 2.23 Microsoft Office Word програмын бэлэн загваруудаас сонгосон тестийн загвар Хуудас 37 Нийт 158
  38. 38. Зураг 2.24 Microsoft Office Word програмын тестийн загварыг хэрэгцээндээ тохируулан ашиглахаар бэлтгэсэн байдал Хуудас 38 Нийт 158
  39. 39. СанамжЭдгээр бэлэн загварууд нь англи хэлээр байдаг учир хэрэгцээндээ тохирууланорчуулж ашиглах боломжтой.  Бие даалтын ажил №1 Ажлын хэрэгцээ, заах арга зүйдээ ашиглах бэлэн загвар үүсгэх.  Бие даалтын ажил №2 Бэлтгэсэн бэлэн загваруудыг өөрийн хэрэгцээнд тохируулан засаж сайжруулан ашиглах.  Бие даалтын ажил №3 Microsoft Office Word болон бусад програмын загваруудыг ашиглан баримт файл үүсгэх. Хуудас 39 Нийт 158
  40. 40. Модуль 3. Сургалтын хэрэглэгдэхүүн боловсруулахарга зүй Энэхүү модулийн хүрээнд багш нарыг төрөл бүрийн сургалтынхэрэглэгдэхүүн, танилцуулга, илтгэл бэлтгэх, тэдгээрийг сургалтын үйлажиллагаандаа ашиглахад туслана.ЗорилгоMicrosoft Office PowerPoint, Word, Movie Maker зэрэг програм ашиглансургалтын төрөл бүрийн хэрэглэгдэхүүн, илтгэл танилцуулга бэлтгэх,сургалтын үйл ажиллагаандаа ашиглах чадвартай болгох.Эзэмших чадвар - Мастер хуудастай ажиллаж сурснаар слайдыг өөрийн загвар үзэмж, зорилгод нийцүүлэн ашиглах, - Тодорхой загварын дагуу илтгэл бэлтгэх, обьектийг өөрийн хүссэн хэлбэр, өнгө, хөдөлгөөнд оруулж засварлаж сурах, - Обьектод холбоос (линк) үүсгэх, вэб хуудас хэлбэрт оруулах, - Бэлтгэсэн слайдыг хэвлэх.Ашиглагдах хэрэгсэл, програм хангамж, агуулга - Програм хангамж:  Microsoft Office PowerPoint.  Microsoft Office Word  Movie Maker - Агуулга:  Диаграм,  Мастер хуудас,  Холбоос.Сэдвийн агуулга 3.1. Microsoft Office Word програмын Clip Аrt, бэлэн зураг ашиглах 3.2. Shapes, Smart Art зэргийг ашиглан сургалтын төрөл бүрийн хэрэглэгдэхүүн боловсруулах 3.3. Equation, холбоос зэргийг ашиглан сургалтын төрөл бүрийн хэрэглэгдэхүүн боловсруулах 3.4. Microsoft Office PowerPoint 2007 програмын мастер хуудас, хөдөлгөөн, холбоос ашиглан үзүүлэн бэлтгэх 3.5. MovieMaker програм ашиглан цахим хэрэглэгдэхүүн бэлтгэх. Хуудас 40 Нийт 158
  41. 41. Сэдэв 3.1. Microsoft Office Word програмын Clip Аrt, бэлэнзураг ашиглахЭнэхүү хичээлийн хүрээнд сургалтын материал, хэрэглэгдэхүүн, тараахматериалыг сурагчдад сонирхолтой бөгөөд ойлгомжтой хэлбэрээр бэлтгэхэдшаардлагатай агуулгыг судална. Үүнд Picture (бэлэн зураг), Clip Аrt (зургийнцуглуулга), Shapes (бэлэн дүрс), Smart Art (график), Chart (диаграм) зэрэгхэрэгслэлийг ашиглах болно.Microsoft Office Word програмын Illustration зургийн хэрэгслэлийг ашигланбаримтанд зураг, бэлэн дүрс, диаграм оруулах, Microsoft засварлах,баримтанд оруулах зургийн төрлийг ялгаж сурах болно.Microsoft Office Word програм дээр зураг, обьект зэргийг оруулах замаарбаримтыг өнгө үзэмжтэй, ойлгомжтой, сонирхолтой болгож болно. Үүний тулдMicrosoft Word Illustration зургийн хэрэгслэлийн төрлийг ашиглаж сурах ньчухал.Microsoft Office Word програмын Illustration зургийн хэрэгслэлийн мөрMicrosoft Office Word програмын Insert цэсийг сонговол Illustrationsзургийн хэрэгслэлийн мөр дэлгэц дээр гарахболно.Зургийн хэрэгслэлийн мөр нь дарааххэрэгслэлүүдтэй. Үүнд: 1. Picture – Бэлэн зураг, 2. Clip Art – Зургийн цуглуулга, 3. Shapes – Бэлэн дүрс, 4. Smart Art – График,   5. Chart – Диаграм. Зураг 3.1 Illustration зургийнPicture, Clip Аrt  зургийн хэрэгслэлүүд нь хэрэгслэлийн мөрбэлэн зураг оруулах зориулалттай. Бэлэн зургийн төрөлд сканердсан зураг,гар утас, дижитал камераар авсан болон бусад эх үүсвэрээс авсан зургуудбагтана.Shapes, Smart Art, Chart  зургийн хэрэгслэлүүдийг график, диаграм, бэлэндүрсүүд ашиглан төрөл бүрийн обьект үүсгэхэд ашигладаг.Picture, Clip Аrt зургийн хэрэгслэл Picture зургийн хэрэгслэл нь тухайн компьютерт хадгалагдаж байгаабүх эх үүсвэрийн зургийг баримтанд импортлон оруулна. Зураг хадгалагдажбуй замыг зааж өгөөд хэрэгцээт зургаа сонгох замаар баримтанд төрөлбүрийн зураг оруулах боломжтой. Хуудас 41 Нийт 158
  42. 42. Clip Аrt сан нь олон тооны зургийг төрөлжүүлэн агуулсан зургийн цуглуулгаюм. Түүнчлэн хэрэглэгчдэд хэрэгцээ шаардлагадаа нийцүүлэн өөрийн зургийнцуглуулга үүсгэх, ашиглах боломжийг олгодог.Clip Аrt сангаас зураг оруулах           2    2 Зураг 3.2 Clip Аrt сан ашиглан зураг оруулах алхмууд 2 Алхам 1. Microsoft Office Word програмын Insert  цэсийг сонгоно. 2 Алхам 2. Insert цэсний Illustrations  зургийн хэрэгслэлээс Clip Art сонголтыг хийнэ. 2Алхам 3. Clip Art  сонгоход дэлгэцийн баруун гар талд Clip Art цонх 2нээгдэнэ.Clip Art цонхноос хэрэгцээт зураг, медиа файлаа хайж сонгоод баримтандааоруулна. Хайх зургийн нэрийг оруулах Зураг хайх газраа тодорхойлох Зургийн төрлийг сонгох Хайлтын үр дүн Зургийн цуглуулгаа зохион байгуулах Онлайн зургийн цуглуулга Зураг хайх зөвлөгөө Зураг 3.3 Clip Аrt цонх Хуудас 42 Нийт 158
  43. 43. Зураг хайх замаа тодорхойлохSearch in талбараас зургийн цуглуулга хадгалагдажбайгаа хавтсаа сонгоно. Үүнд:Everewhere – бүх хавтаснаас хайх,My collections – өөрийн үүсгэсэн зургийн цуглуулгаасхайх,Office collections – Microsoft Оffice зургийн цуглуулгаас Зураг 3.4 Хайлт хийххайх,Web collections – Microsoft вэб цуглуулгаас хайх.Зураг, обьектын төрлийг сонгох Results should be талбараас All media file types хэсгийг сонгоод обьектын төрлийг зааж өгнө. Үүнд: Clip Аrt – бүх зургийн төрлүүд, Photographs – фото зургийн төрлүүд, Movies – видео, хөдөлгөөнт зургийн төрлүүд, Sounds – дуу авианы төрлүүд. Зураг 3.5 Обьектын төрлийг сонгох Зургийн цуглуулга үүсгэн зохион байгуулах Organize Сlips хэсгийг сонгоход нээгдэх Favorites – Microsoft Clip Organizer цонхонд зургийн хавтсаа зохион байгуулна. Хэрэгцээ шаардлагадаа тохируулан шинээр хавтас болон зургийн цуглуулга үүсгэх боломжтой. Зураг 3.6 Microsoft Clip Organizer зургийн цуглуулга зохион байгуулах цонх Хуудас 43 Нийт 158
  44. 44. Сонгосон зураг дээр хулганы заагуурыг байрлуулахад тухайн зургийн нэр, хэмжээ, нягтрал, файлын хэмжээ, төрөл зэрэг мэдээлэл зүүлт хэлбэрээр гарч ирнэ. Зураг 3.7Зураг оруулахАлхам 1. Зургийн түлхүүр үгээр  хайхад Clip Art цонхонд хайлтын үр дүн гарч ирнэ.Алхам 2. Гарч ирсэн зураг, обьектуудаас хэрэгцээт зургаа сонгоод хулганы баруун товчийгдарж, нээгдэх цэснээс Insert (зураг оруулах)командыг сонгоно. Эсвэл сонгосон зураг дээрхулганы заагуурыг байрлуулан хос даралт хийвэл баримтын курсор байрлаж буй газарзураг орох болно.Алхам 3. Зураг оруулахад цэсийн мөрнийтөгсгөлд Picture tools Format нэмэлт цэс гарчирнэ.  Зураг 3.8 Clip Art сангаас зураг оруулах алхмуудFormat нэмэлт цэсЗургийн хэмжээ, өнгө, хэлбэр зэргийг өөрчлөх, эргүүлэх, тайрах, баримтандтөрөл бүрийн байдлаар байрлуулах зэргээс гадна сүүдэр, хүрээ зэргийгоруулж болно. Хуудас 44 Нийт 158
  45. 45. Хэрэгслэлүүд Үүрэг зориулалт Зургийг өнгийг тодруулах, бүдгэрүүлэх Тод, гэрэлтэлтийг тохируулах Өнгө өөрчлөх Зургийн хэмжээг шахах Зургийг солих Зурагт хийсэн өөрчлөлтийг буцааж, өмнөх форматад оруулахЗургийн хэлбэр Зургийг хүрээлэх ба сүүдэр оруулах Хүрээний хэлбэрийг өөрчлөх Зургийг хүрээлэх, хүрээний өнгийг өөрчлөх Зурганд эффект оруулах Зохионбайгуулалт Зураг ба текстийн байрлалыг тодорхойлох Зургийг текстийн өмнө байрлуулах Зургийг текстийн хойно байрлуулах Зургийг текстэн дунд байрлах Зургийг зэрэгцүүлэх Хэд хэдэн зургийг бүлэглэх, бүлэглэсэн зургийг задлах Зургийг эргүүлэх Хэмжээ Зургийг тайрах Зургийн өндрийн хэмжээг өөрчлөх Хуудас 45 Нийт 158
  46. 46. Зургийн өргөний хэмжээг өөрчлөхДасгал 1. Текстэнд зураг оруулахАлхам 1. Жишээ болгон текстэнд модны зураг оруулъя. Эхлээд модны зурагхайж олоод баримтандаа оруулна.Алхам 2. Оруулсан зурагныхаа хэлбэр, хэмжээ, загварыг өөрчилнө.Зурганд хүрээ оруулахын тулд зургаа сонгон идэвхжүүлээд Picture Tools Format –Picture styles цонхноос хүрээгээ сонгоно. Зураг 3.9Алхам 3. Зургийн өнгийг өөрчлөхийн тулд зургаа сонгоод хулганы баруунтовчийг дарж, нээгдэх цэснээс командыг сонгоно. Нээгдэхзургийн формат өөрчлөх цонхноос Picture – Recolor сонголт хийж өөрчлөхөнгөө сонгоно. Хийсэн өөрчлөлтийг буцаах тохиолдолд Reset Рicture товчийгдарна. Зураг 3.10 Хуудас 46 Нийт 158
  47. 47. Сэдэв 3.2. Shapes, SmartArt, Chart хэрэгсэл ашиглан зураг,график үүсгэхShapes бэлэн дүрс, дүрс үүсгэх хэрэгсэлБэлэн дүрс, загварыг ашиглан текстэнд төрөл бүрийн дүрс зураг оруулах,зураг үүсгэх боломжтой. Сүүлд ашигласан бэлэн дүрс Зураас Үндсэн бэлэн дүрснүүд Сумнууд Өгөгдлийн урсгалын диаграм Тайлбар, зүүлт Од, туг, далбаа Шинээр дүрс зураг үүсгэх Зураг 3.11 Shapes бэлэн дүрс оруулах хэрэгслэлШинэ дүрс зураг үүсгэх New Drawing Canvas хэсгийг сонгоход цэсний мөрнийхамгийн сүүлд нэмэлт Format цэс гарна. Уг цэсний бэлэн дүрс, муруй,шулууныг зэрэг зураг зурах хэрэгслэлүүдийг ашиглан шинэ зураг үүсгэх,зургийн форматыг өөрчлөх боломжтой.Smart Art график оруулах хэрэгслэл Microsoft Оffice багц програмын өмнөх хувилбаруудад Smart Artграфиктай ажиллах хэсэг байгаагүй, хэрэглэгч Shapes дүрс зургийг ашигланөнгө дүрсийг сонгон график үүсгэдэг байсан. Microsoft Оffice 2007 хувилбартSmart Art хэрэгслэл шинээр нэмэгдсэн бөгөөд энэхүү хэрэгслэлийг ашигланграфикийг үзэмжтэй хэлбэрээр богино хугацаанд хялбархан үүсгэхболомжтой болсон. Түүнчлэн графикийн хэлбэр дүрс, зохион байгуулалтынталаарх шинэлэг санааг олж авах болно. Хуудас 47 Нийт 158
  48. 48. Графикийн хэлбэр, төрлийг сонгох Сонгосон графикийн төрлийг харуулах Сонгосон графикийн танилцуулга, агуулга харуулах Зураг 3.12 Smart Art график оруулах хэрэгсэл Бүх төрлийг харуулна Жагсаалт хэлбэрийн графикууд Урсгал хэлбэрийн графикууд Цикл хэлбэрийн графикууд Шаталсан хэлбэрийн графикууд Уялдаа холбооны графикууд Матрикс хэлбэрийн графикууд Пирамид хэлбэрийн графикуудДасгал 2. График оруулахЕБС-ийн 5-р ангийн сурагчдын хичээлээс гадуурх дугуйлангийн судалгаагдиаграмаар үзүүлье.Алхам 1. Insert цэсийг сонгоод Chart командаар диаграмын сонголтыг хийнэ.Жишээ болгон Pie (дугуй) хэлбэрийн диаграмыг сонгов. Хуудас 48 Нийт 158
  49. 49. Алхам 2. Microsoft Office Excel програмыг нээж, диаграм байгуулах өгөгдлөө оруулна. Зураг 3.13 Алхам 3. Диаграмын загварыг өөрчилнө. 1. Эзлэх хувийг харуулахын тулд диаграм дээрээ дараад Chart tools нэмэлт цэснээс Design – Chart Layouts сонгоно. Дугуйлан Дугуйлан Хөгжим Хөгжим 6% 3% 9% Матемтамик Матемтамик Англи хэл 47% 35% Англи хэл Дуу Дуу Бужиг Бужиг Зураг 3.142. Диаграмын хэлбэрийг өөрчилнө. Үүний тулд Chart tools – Design –Type хэрэгслийн мөрнөөс Change chart type сонгон өөрчлөх диаграмын хэлбэрийг 50 40 сонгоно. Дугуйлан 40 30 30 20 7.5 3% 10 5 2.5 6% 9% Хөгжим 0 Матемтамик 47% 35% Англи хэл Дуу Бужиг Дугуйлан Зураг 3.15 49 Нийт 158 Хуудас
  50. 50. Chart хэрэгслэлийг ашиглан диаграм үүсгэх Chart хэрэгслэлийн тусламжтайгаар баримтанд олон төрлийн диаграмуудаас хэрэгцээ шаардлагын дагуу сонгон оруулах боломжтой. 1. Chart хэсгийг сонгоно. 2. Нээгдэх Insert chart цонхонд буй диаграмын төрлүүдээс сонгоод хос Графикын төрлүүд даралт хийвэл Microsoft Office Excel програмын цонх Microsoft Office Word програмтай зэрэгцэн гарч ирэх болно. 3. Microsoft Office Excel програмын цонхонд буй хүснэгтэнд диаграмын тэнхлэгүүдийн нэр, өгөгдлийг оруулна. Зураг 3.16 Chart диаграм оруулах 4. Өгөгдлөө оруулж дуусаад хэрэгслэл Microsoft Office Excel програмыг хаана.Графикийн формат өөрчлөх нэмэлт цэсГрафик оруулахад Design, Layout, Format хэрэгслэлийн төрлийг агуулсаннэмэлт Chart Tools цэс гарч ирнэ.Design – Графикийн дизайныг өөрчлөх,Layout – Графикийн зохион байгуулалтыг өөрчлөх,Format – Формат өөрчлөх. Design Type Графикийн төрлийг солих Графикийг бэлэн загвар хэлбэрээр хадгалах Data Багана, мөрийг солих Өгөгдлийг сонгох Microsoft Excel дээрх өгөгдлийг өөрчлөх Хуудас 50 Нийт 158
  51. 51. Өгөгдлийг шинэчлэх Chart layout Графикийн тайлбар, түүний байрлал Chart styles Өнгө өөрчлөх Хуудас 51 Нийт 158
  52. 52. Сэдэв 3.3. Microsoft Office Word програмын Equationхэрэгслэлийг ашиглах  Томьѐо оруулах болон засварлах Microsoft Office Word програмын өмнөх хувилбаруудад Microsoft Equation 3.0 нэмэлт програм суулгаж өгөх буюу тусгай  тэмдэгтүүдийг ашиглан томьѐо бичдэг байсан. Харин Microsoft Office Word 2007 хувилбар нь тэгшитгэл бичих болон оруулах хэрэгслэлийн мөртэй. Энэхүү хэрэгслийн мөрийг ашиглан тоо, математик зэрэг хичээлийн сургалтын материалыг хялбархан бэлтгэж болно. Зураг 3.17 Equation томьѐо  оруулах хэрэгслэл Тэгшитгэл бичихТэгшитгэл бичихдээ юникод ашиглан бичих хэрэгтэй.1. Insert цэсний Symbols/Equation  хэрэгслэлийн Insert New Equation сонголтын хийхэд томьѐо оруулах талбар гарч ирнэ.2. Уг талбарт томьѐогоо бичиж оруулна.3. Томьѐоны талбарын хамтаар Equation tools нэмэлт цэс гарах бөгөөд Design хэрэгслэлийн мөрийг ашиглан томьѐог бичнэ.Томьѐоны бэлэн загварр

×