Геодези зураг зүйн хууль эрх зүйн орчин, норм дүрмийн тогтолцоо
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Геодези зураг зүйн хууль эрх зүйн орчин, норм дүрмийн тогтолцоо

on

  • 1,712 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,712
Views on SlideShare
1,687
Embed Views
25

Actions

Likes
0
Downloads
20
Comments
0

3 Embeds 25

http://www.facebook.com 14
https://www.facebook.com 8
https://twitter.com 3

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Геодези зураг зүйн хууль эрх зүйн орчин, норм дүрмийн тогтолцоо Геодези зураг зүйн хууль эрх зүйн орчин, норм дүрмийн тогтолцоо Presentation Transcript

  • БХБЯ, ХБГХБХЗГ, Геодези, зураг зүйн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн А.Сумъяа
  •  Урьд онуудад хийгдсэн хуулийн өөрчлөлт, шинэчлэлт Бодлогоор дэмжих асуудлууд Хуулийн үзэл баримтлалын дагуу орсон өөрчлөлт Бусад нэмэлт өөрчлөлт Норм нормативийн тогтолцоо Барилгын норм болон дүрмийн дагуу батлагдсан баримт бичгүүд Хууль, журмын дагуу зохицуулалтууд
  • Урьд онуудад хийгдсэн хуулийн өөрчлөлт, шинэчлэлт
  • Урьд онуудад хийгдсэн хуулийн өөрчлөлт, шинэчлэлт1 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 3.1.9-ийн "газар, түүний хэвлийг" гэснийг "газар болон бусад үл хөдлөх эдхөрөнгө, газрын хэвлийг"; 4.1.9-ийн "хөдөө аж ахуй, ой, ус, суурин, уурхайн эдэлбэр газрын ашиглалт зэрэг" гэснийг "газар, хотбайгуулалт, инженерийн шугаман байгууламж, геологи, уул уурхайн болон бусад" гэж тус тус өөрчлөн найруулсугай.2 дугаар зүйл. Энэ хуулийг Кадастрын зураглал ба газрын кадастрын тухай хууль хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн дагажмөрдөнө.1 дүгээр зүйл.Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 8.2 дахь хэсгийн "геодези, зураг зүйн төрийн захиргааны байгууллагад" гэснийг"мэргэжлийн хяналтын байгууллагад" гэж өөрчилсүгэй.2 дугаар зүйл.Геодези зураг зүйн тухай хуулийн 5.4.7 дахь заалтыг хүчингүй болсонд тооцсугай.З дугаар зүйл.Энэ хуулийг 2000 оны 9 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.1 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд дор дурдсан хэсэг нэмсүгэй:"6.2. Геодези, зураг зүйн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл хүсэгч аж ахуйн нэгж, иргэн нь Аж ахуйн үйлажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлд зааснаас гадна дараахь бичиг баримтыг бүрдүүлнэ:6.2.1. үйл ажиллагаандаа ашиглах хэмжилт, боловсруулалтын багаж хэрэгслийн жагсаалт, хувийн дугаар, гэрчилгээ;6.2.2. мэргэжлийн боловсон хүчин болон тэдний дадлага туршлагын талаарх тодорхойлолт;6.2.3. заавар, стандарт болон техникийн баримт бичгийн жагсаалт."2 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.4.4, 6.1.1 дэх заалтын "зөвшөөрөл" гэсний өмнө "тусгай" гэж нэмсүгэй.3 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 12.1.1 дэх заалт, 14.2 дахь хэсгийг дор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай:1/ 12.1.1 дэх заалт:"12.1.1. нууцын зэрэглэлтэй байр зүйн зураг, тоон мэдээллийг геодези, зураг зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төвбайгууллагын тусгай зөвшөөрөлгүйгээр хэвлэх;"2/ 14.2 дахь хэсэг:"14.2. Энэ хуулийн 12.1.1-д заасныг зөрчсөн этгээдэд Эрүүгийн хууль болон Төрийн нууцын тухай хуульд заасан хариуцлагахүлээлгэнэ."4 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.4.4, 6.1.1 дэх заалтын ", ажил гүйцэтгэх" гэснийг хассугай.5 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.2.2 дахь заалтыг хүчингүй болсонд тооцсугай.6 дугаар зүйл. Энэ хуулийг Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хууль хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэндагаж мөрдөнө.1 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 7.1., 9.2.-ын "төвлөрсөн" гэснийг тус тус хассугай2 дугаар зүйл. Энэ хуулийг 2003 оны 1 дүгээр сарын 2-ны өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.
  • Урьд онуудад хийгдсэн хуулийн өөрчлөлт, шинэчлэлт1 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.4. 7.2, 9.3, 10.3, 11.1, 11.2 дахь хэсэг, 5.6.2, 5.6.3, 5.7.2, 9.4.1, 10.4.4 дэхзаалтын "Геодези, зураг зүйн төрийн захиргааны байгууллага", 12.1.1-ийн "геодези, зураг зүйн асуудал эрхэлсэн төрийнзахиргааны төв байгууллага" гэснийг тохиолдол бүрт нийцүүлэн "геодези, зураг зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааныбайгууллага" гэж өөрчилсүгэй2 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.3, 9.5 дахь хэсгийг тус тус хүчингүй болсонд тооцсугай1 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 10.2-ын "хилийн бүсэд бол хилийн цэргийг удирдах газар, хилийн хорооны"гэснийг "хилийн зурваст бол хил хамгаалах ерөнхий газрын харьяа тусгай ангийн" гэж; 10.3, 10.4.4-ийн "хилийн цэргийг удирдахгазар" гэснийг "хил хамгаалах ерөнхий газар" гэж тус тус өөрчилсүгэй.2 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 10.4.3-ыг дор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай:"10.4.3. хилийн зурваст байгаа геодезийн байнгын цэг, тэмдэгтийн бүрэн бүтэн байдалд хил хамгаалах ерөнхий газар, тухайнцэг, тэмдэгт байрлаж байгаа нутаг дэвсгэр дэх хилийн отряд хяналт тавина;"1 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд дор дурдсан агуулгатай 5.4 дэх хэсэг нэмсүгэй:“5.4.Геодези, зураг зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:5.4.1.геодези, зураг зүйн тухай хууль тогтоомж, Засгийн газрын шийдвэрийн биелэлтийг зохион байгуулах;5.4.2.геодези, зураг зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагын үйл ажиллагаанд хяналт тавих;5.4.3.Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийг зурагжуулах төрийн нэгдсэн бодлогыг хэрэгжүүлэх;5.4.4.геодези, зураг зүйн заавар, дүрэм батлах, стандартыг боловсруулж мөрдүүлэх;5.4.5.олон улсын гэрээгээр геодези, зураг зүйн асуудлаар Монгол Улсын хүлээсэн үүргийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээ авах;5.4.6.иргэн, байгууллага, аж ахуйн нэгжид геодези, зураг зүйн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгох.”2 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.6.2, 5.6.3, 7.2, 12.1.1-ийн “төрийн захиргааны” гэсний дараа “төв” гэж тус туснэмсүгэй.3 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.4 – 5.7 дахь хэсгийн дугаарыг “5.5 – 5.8” гэж өөрчилсүгэй.4 дүгээр зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.4.1-ийн “Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийг зурагжуулах төрийн нэгдсэнбодлого,” гэснийг хассугай.5 дугаар зүйл. Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.4.3, 5.4.4, 5.4.6-г тус тус хүчингүй болсонд тооцсугай.1 дүгээр зүйл.Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1.1 дэх заалт, 14 дүгээр зүйлийн 14.2 дахь хэсгийг тустус хүчингүй болсонд тооцсугай.2 дугаар зүйл.Энэ хуулийг 2011 оны 01 дүгээр сарын 20-ны өдөр баталсан Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийнтухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.
  • Байр зүйн зургийн нууцлал Төрийн нууцын жагсаалт батлах тухайхуулийн 32 дахь хэсэгт 1:100000 түүнээс томмасштабын зураг нууц байхаар заагдсан. Төрийн нууцын хуулинд заасан тарааж болохгүй Ажлын ФОНД хэрэгцээнд ашиглах гэсийн байр зүйн зураг өгөөч
  • Тусгай зөвшөөрөлОдоо идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулж байгаа 213 аж ахуйн нэгж байгаагаас 30 орчим хувь нь бусад салбарын томоохон компаний харъяа, 40% - Зөвхөн кадастрын зураглал, барилгын тэг тэнхлэг тавих зэрэг үнэлгээ бага ажлууд хийдэг, 30-40% нь улирлын чанартай ажиллаж байна. Эд нар чинь чадахгүй байна Геодезийн сүлжээ Геодези, зураг зүйн Инженер геодези үйлдвэрлэл Агаар сансрын зураглал үйлчилгээ эрхлэх Зураг зүйн бүтээл тусгай зөвшөөрөл Байр зүйн зураглал Кадастрын зураглал
  • Мэдээллийн нэгдмэл байдалТөрийн захиргааны байгууллагуудын үйл ажиллагааны давхардал мэдээллий нэгдмэл байдал байхгүйгээс үүдэн гарч байна.
  • Мэдээллийн нэгдмэл байдал
  • Хуулийн үзэл баримтлалын дагуу орсон өөрчлөлт1. Геодези зураг зүйн үйлдвэрлэл Тусгай зөвшөөрөл олгох заалтыг хүчингүй болгож,үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл стандарт тогтоож, бүртгэх болсон. Стандартыг дараахь ажилбараар ангилж тогтооно. Үүнд:олгохдоо ажилбараар нь 61.1. дугаар зүйл. Иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллага дараахангилаагүйгээс боловсон хүчин, төрлийн геодези, зураг зүйн үйл ажиллагааг эрхэлнэ:техник тоног төхөөрөмжийн 61.1.1. Геодезийн тулгуур сүлжээ байгуулах;шаардлага хангахгүй аж ахуйн нэгж 61.1.2. Байр зүйн зураглал, инженер геодезийн ажил гүйцэтгэх; 61.1.3. Агаар, сансраас зураг авах;ажил гүйцэтгэж болохоор заагдсан 61.1.4. Агаар, сансрын зургийн боловсруулалт хийх;байна. 61.1.5. Кадастрын зураглал; 61.1.6. Газрын зураг зохиолт, эх бэлтгэлт, хэвлэлт;2. УИХ-ын бүрэн эрхийн хүрээнд 61.1.7. Геодези, зураг зүйн зөвлөх үйлчилгээ.хилийн цэсийн зургийг батлахдаа1:25000-аас багагүй масштабтай байрзүйн зурагт тусгагдсан суурин газрын аймаг, нийслэл, сум, дүүрэг, тусгай хэрэгцээний газрын хилийн шугамын эргэлтийн цэгийн солбицол, өндрийг батлах;гэж заасан байдаг. Энэ нь хилийнцэсийг батлахдаа зургаар мөнмасштабаас хамаарч байгаа мэтээройлгогдож байна. 91 дүгээр зүйл. Байр зүйн зургийн зориулалт 91.1. Байр зүйн зураг нь тусгай болон нийтийн гэсэн хоѐр3. 1:100,000 болон түүнээс том зориулалттай байна.масштабын байр зүйн зургууд нь 91.1.1 Тусгай зориулалтын байр зүйн зураг нь улс орны аюулгүй“Төрийн нууцын жагсаалт батлах байдлыг хангахад зориулагдана. 91.1.2 Нийтийн зориулалтын байр зүйн зураг нь улс орныгтухай хууль”-д зааснаар төрийн аюулгүй байдлыг хангахаас бусад үйл ажиллагаанд зориулагдананууцад багтдаг тул нийтийн болон 91.2 Нийтийн зориулалтын байр зүйн зургийн агуулга, үзүүлэлтийгалбан хэрэгцээнд ашиглахад тагнуул болон батлан хамгаалах асуудал эрхэлсэн төрийнхүндрэлтэй байдаг. захиргааны байгууллагатай зөвшилцөн геодези, зураг зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага тогтооно.
  • Хуулийн үзэл баримтлалын дагуу орсон өөрчлөлт4. Хууль тогтоомж зөрчигчдөдхүлээлгэж байгаа хариуцлага нь Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээтэймөнгөн дүнгээр илэрхийлэгдэж уялдуулан тогтоохбайгаа5. Салбар бүрт явагдаж байгаагеодези зураг зүйн ажлыг нэгтгэх Хуулийн 9.5, 9.6, 9.7, 9.8-ийг шинээр нэмжхуулийн зохицуулалт тодорхойгүй геодези зураг зүйн улсын нэгдсэн сангбайгаагаас геодезийн баяжуулах, нэгдмэл байх хуулийн зохицуулалтыгүйлдвэрлэлийн давхцал гарч тусгасан.байна.6. Зураг зүйн бүтээлийг Нийтийн хэрэгцээнд зориулан гаргаж буй газрынүйлдвэрлэгчид олширч, алдаатай зураг, атлас болон ном товхимолд ашиглах суурьсуурь зураг, газар зүйн нэрийг зураг, газар зүйн нэр нь геодези зураг зүйн улсынашиглах нь ихэссэн. нэгдсэн санд суурилж байхаар тусгасан.7. "Хилийн тухай" хуульд "хилийнцэс", "хилийн шугам", "хил Хуулийн 3.1.15, 3.1.16-д “хилийн цэс”, “хилийнхязгаар", "хилийн зааг" "зааг" гэх шугам” гэсэн нэр томъѐоны ойлголтыг оруулсан.мэт өөр өөрөөр хэрэглэдэг
  • Бусад нэмэлт өөрчлөлт УИХ5.1.1. геодези, зураг зүйн үйл ажиллагааны талаархи төрийн бодлогыг тодорхойлох;/Хуучин байсан заалт/ Засгийн газар5.2.6. газар зүйн нэрийг тодотгох, тогтоох үндэсний хорооны дүрэм, бүрэлдэхүүнийгбатлах;5.2.7. үндэсний орон зайн мэдээллийн дэд бүтцийн зохицуулах хорооны дүрэм, журам,бүрэлдэхүүнийг батлах.5.2.8. геодези, зураг зүйн ажлын жишиг үнэлгээ болон геодези, зураг зүйн ажилдмагадлал хийх журмыг батлах; Яам5.4.4.геодези, зураг зүйн заавар, дүрэм батлах, стандартыг боловсруулж мөрдүүлэх5.4.9. геодези, зураг зүйн үйл ажиллагааны журмыг батлах.5.4.7 геодези, зураг зүйн үйл ажиллагаа эрхлэх аж ахуйн нэгж, байгууллагыг бүртгэх,мэдээллийн сан байгуулах; Агентлаг5.5.16. холбогдох байгууллагатай хамтран мэргэжил дээшлүүлэх болон мэргэшлийнзэрэг олгох асуудлыг зохион байгуулахтай холбоотой журам боловсруулах, хэрэгжүүлэх5.5.17. үндэсний орон зайн мэдээллийн дэд бүтцийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах
  • Бусад нэмэлт өөрчлөлтНийт 3 бүлэг, 15 зүйл, 44 хэсэг, 76 зүйл бүхий хуулинд:• 2 зүйл, 12 хэсэг, 43 заалт нэмэлт• 7 хэсэг, 27 заалт өөрчлөлт• 1 зүйл, 2 заалт хүчингүй болгохзэрэг нэмэлт өөрчлөлтийг тусган УИХ-д өргөн мэдүүлээд байна.
  • Норм нормативийн тогтолцоо1. Барилгын норм нормативийн ерөнхий тогтолцоо2. Хууль, журмын зохицуулалтууд
  • Норм нормативийн тогтолцоо1. МУ-ын засгийн газрын 2009 оны 74 дүгээр тогтоолоор батлагдсан “Барилга,байгууламжийн норм, нормативийн баримт бичгийн ерөнхий тогтолцоо”Норматив баримт бичгийн тогтолцоо нь барилгын норм ба дүрэм (БНбД),Барилгын дүрэм ба бусад зөвлөмжийн баримт бичиг (БД), Удирдлагынчанартай баримт бичиг (УББ) гэсэн хэсгүүдээс бүрдэнэ. МУ-ын барилгын норм ба дүрэм нь заавал биелүүлэх шаардлагыг тогтооно.Гэрээ хэлэлцээрт иш татаж тусгаагүй нь мөрдөхөөс гүйцэтгэгчийг чөлөөлөхгүй. МУ-ын барилгын дүрэм нь норм ба дүрэм, стандарчлалын заавал мөрдөхшаардлагыг хангах, хөгжүүлэхэд чиглэсэн зөвлөмжийн шинжтэй байна.Норматив баримт бичгийн зөвлөмжийн шинжтэй заалтыг захиалагчийн хүсэлтээрхэрэглэнэ.Удирдлагын чанартай баримт бичиг нь норматив баримт бичгийг хэрэглэх,боловсруулах, үйл ажиллагааны зохион байгуулалт-арга зүйг тогтоосонзаавал биелүүлэх болон зөвлөмжийн шинжтэй байна.
  • Норм нормативийн тогтолцооНорматив баримт бичгийн тогтолцоо нь 8 бүлэг 83 цогцолбороос бүрдэнэ.Эдгээрээс геодези зураг зүйн салбарт мөрдөгдөж байгаа 8 норматив баримтбичиг байна. Удирдлага арга зүйн норматив баримт бичиг:  Цогцолбор 11. “Зураг төсөл ба инженер хайгуул” - 1:500, 1:1 000, 1: 2 000, 1: 5 000-ны масштабтай байр зүйн дэвсгэр зураглалын ажил БД 11-106-08 - Барилгын геодезийн ажил БНбД 11-08-06 - Инженерийн шугам сүлжээний зураглалын ажил БД 11-105-06 - Барилга байгууламжийн инженер судалгааны нийтлэг үндэслэл БНбД 11-07- 04 -Геодезийн цэг тэмдэгтийн ажил БД 11-104-06 - Агаарын зураглалын ажил БД 11-113-13  Цогцолбор 14. “Хот байгуулалтын кадастр” -Хиймэл дагуул (GPS/ГЛОНАСС)-ын технологиор монгол улсын геодезийн сүлжээ байгуулах үндсэн дүрэм БНбД 14-101-08 Барилгын эдийн засгийн норматив баримт бичиг:  Цогцолбор 81. “Үнэ бүрдэл ба төсөв” -Геодези, зураг зүйн ажлын жишиг үнэ БД 81-103-13
  • Геодези, зураг зүйн тухай хууль1. Засгийн газрын тогтоолулсын хилийн шугамын дагуух байр зүйн зураг, геодезийн аргаар тодорхойлогдсон хилийн тэмдгийн солбицол, өндрийг батлах; 5.1.2 дахь заалт“Геодезийн солбицол, өндөр, тусгагийн нэгдсэн тогтолцоог батлах тухай ”МУ-ын засгийн газрын 2009 оны 25 дугаар тогтоол“Төрийн болон орон нутгийн өмчийн талаар авч хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай” МУ-ын ЗГ-ын 2008 оны 50 дугаар тогтоол2. Геодези, зураг зүйн асуудал эрхэлсэн засгийн газрын гишүүний тушаалгеодези, зураг зүйн заавар, дүрэм батлах, стандартыг боловсруулж мөрдүүлэх; 5.4.4 дахь заалтБарилгын сайдын тушаалаар батлагдсан зааврууд-“GPS-ийн байнгын ажиллагаатай станцын ажиллагааны заавар”- Хот тосгон, бусад суурины болон тариалан, атаржсан газрын кадастрынзураглалын ажлын технологийн аргачлал
  • Агентлагын даргын тушаалаар баталсан гарын авлага, аргачлал:1. Геодези, зураг зүйн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа ба ажилбарын нэр томъѐо тодорхойлолт2. Коллиматорын системд шалгалт, тохируулга хийх аргачлал3. Нивелирт шалгалт, тохируулга хийх журам аргачлал4. Теодолитод шалгалт, тохируулга хийх журам аргачлал5. Тахеометрт шалгалт тохируулга хийх журам аргачлал6. GPS-ийн технологиор Монгол улсын геодезийн сүлжээ байгуулах техникийн үндсэн нөхцөл7. Хиймэл дагуулын геодезийн сүлжээний байнгын цэг, тэмдэгт байгуулах заавар8. Том масштабын байр зүйн зураглал, кадастрын зураглалын ажилд GPS-ийн сүлжээг өтгөрүүлэх гарын авлага9. Интернетээр GPS-ийн он-лайн бодолт хийх гарын авлага10. Bernese 5.0 программ дээр GPS-ийн хэмжилтийг тэгшитгэн бодох гарын авлага11. Антены фазын төв хүртэлх өндрийг тооцоолон бодох гарын авлага12. Spectrum Survey программыг ашиглан GPS-ийн хэмжилтийн өгөгдлийг боловсруулах гарын авлага13. “Нивелирийн II ангийн сүлжээнд геометрийн нивелирдлэг хийх” гарын авлага14. Монгол орны геоидын загвар байгуулах гарын авлага15. Монгол орны геоидын өндрийн загвар ашиглан ортометрийн өндөр бодох гарын авлага16. Trimble фирмийн GNSS-н байнгын ажиллагаатай станцтай ажиллах гарын авлага17. Geocalc программ дээр TM солбицлоос UTM солбицол руу хөрвүүлэх гарын авлага18. Том дунд масштабын байр зүйн зураглалд ашиглах Дэлхийн хөндлөн меркатор /UTM/ тусгагийн параметрүүдийг сонгох гарын авлага19. AutoCad Map2000i программ дээр WGS-84 эллипсоид, TM тусгаг дээр хийсэн зургийг UTM тусгаг руу шилжүүлэх гарын авлага20. 1:5000, 1:2000, 1:1000, 1:500 масштабтай байр зүйн дэвсгэр зургийн томъѐолсон таних тэмдэг21. 1:25000,1:50000, 1:100000 масштабтай байр зүйн дэвсгэр зургийн томъѐолсон таних тэмдэг22. 1:200000, 1:500000 масштабтай байр зүйн дэвсгэр зургийн томъѐолсон таних тэмдэг23. 1:100000-ны масштабтай байр зүйн тоон зургийг шалгаж засварлах, хээрийн тодруулалтын өгөгдлийг нэмж оруулах гарын авлага24. GeomediaPro программыг ашиглан 1:100000-ны масштабтай байр зүйн тоон зургийг Улсын солбицлын тогтолцооноос WGS-84 солбицлын тогтолцоо руу шилжүүлэх гарын авлага25. МONТM Tools программын гарын авлага